1. Medya okuryazarlığı, kitle iletişim araçlarının verdiği mesajları doğru kavrayabilmeyi ve gerçek dünya ile medya dünyası arasındaki sınırı fark edebilmeyi sağlar. Medya okuryazarlığının bireylere kazandırdığı bazı beceriler şunlardır: I. Erişim becerisi: Bilgiye gazete, televizyon vb. medya araçlarından ulaşabilmektir. II. Çözümleme becerisi: Bilgilerin doğruluğunu, yanlışlığını, eksikliğini veya fazlalığını tespit edebilmektir. III. Değerlendirme becerisi: Bilgilerin özünü, önemini, nitelik ve niceliğini belirleyebilmektir. IV. Üretim becerisi: Bilgi ve mesajları kişinin kendisinin üretebilmesi ve yayabilmesidir. Bu metne göre, numaralanmış medya okuryazarlığı becerilerine örnek olabilecek davranışlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) I. Bir haberde yer alan fotoğraftaki hileleri saptamakII. İnternette bir konuyla ilgili araştırma yapmakIII. Bazı televizyon programlarının çocuklar üzerindeki etkisi hakkında yorum yapmakIV. Yeni bir haber sitesi kurmak
- B) I. Bir haberde yer alan fotoğraftaki hileleri saptamakII. İnternette bir konuyla ilgili araştırma yapmakIII. Yeni bir haber sitesi kurmakIV. Bazı televizyon programlarının çocuklar üzerindeki etkisi hakkında yorum yapmak
- C) I. İnternette bir konuyla ilgili araştırma yapmakII. Bir haberde yer alan fotoğraftaki hileleri saptamakIII. Yeni bir haber sitesi kurmakIV. Bazı televizyon programlarının çocuklar üzerindeki etkisi hakkında yorum yapmak
- D) I. İnternette bir konuyla ilgili araştırma yapmakII. Bir haberde yer alan fotoğraftaki hileleri saptamakIII. Bazı televizyon programlarının çocuklar üzerindeki etkisi hakkında yorum yapmakIV. Yeni bir haber sitesi kurmak
2. Bir sorunla karşılaştığımızda -belirsizliği sevmediğimizden belki- durumun hemen çözümlenmesini isteriz. Bizi zorlayan durumun birçok çözümü olsa da biz ilk aşamada başkalarının denediği yollardan gitmek isteriz. Hâlbuki çok daha güzel bir yol olabilir. Bu konuyla ilgili Cevdet Kudret “Bir soruna yeni bir çözüm üretmektense daha önce üretilmiş çözümü kullanmak kolayımıza gelir çünkü çoğumuzdüşünce mirasyedisiyizdir.” der. Aşağıdakilerin hangisinde kullanılan deyim bu metindeki altı çizili sözle ilişkilendirilebilir?
- A) Sırt sırta vererek bütün zorlukların üstesinden geldiler.
- B) Alp, arkadaşlarının yemek paralarını kendi cebinden verdi.
- C) Hazıra konmak gibi bir huyu vardı ve bunu kimse yadırgamıyordu.
- D) Yıllardır har vurup harman savurmasaydı şimdi sıkıntı yaşamazdı.
3. Aynı yoldan, aynı hızla gidilmesine rağmen dönüş yolculuğunun gidişten kısa sürdüğü hissedilebilir. İlk olarak 1950’lerde tespit edilen bu duruma “dönüş yolculuğu etkisi” denir. Dönüş yolculuğu etkisi, gidiş esnasında aşinalık kazanılan yolun dönüşte daha kısa algılanması temeline dayanıyor. Zaman algısına yönelik çalışmalar da bu temele dayanak oluşturuyor. İlk defa tecrübe edilen bir durumda bilinmedik uyaranların etkisiyle zaman daha yavaş akıyormuş gibi algılanır. Dolayısıyla dönüş yolculuğunun süresine dair tahminler, gidiş yolcuğunun süresine dair tahminlere kıyasla gerçek yolculuk süresine daha yakındır. Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
- B) Öne sürülen fikirler örneklendirilmiştir.
- C) Bir kavramın tanımlaması yapılmıştır.
- D) Ele alınan düşüncenin gerekçelerine yer verilmiştir
4. Düşüncelerimiz; beynin 86 milyar, dünya nüfusunun yaklaşık on katı, nöron ağından çıkan elektrik sinyallerinin sonucu oluşur. Bu konuda yapılan son çalışmalar, düşüncenin altında yatan elektriksel sinyalleri daha iyi anlamamızı sağlıyor. Basit bir düşünce bile beyinde şaşırtıcı miktarda etkinliğin ortaya çıkmasını sağlıyor. Beynin farklı bölgeleri ateşleniyor, belli bölgelere sinyal gönderiliyor, bu sinyal trafiği de belirli merkezlerden yönetiliyor. Bu metinde virgülün aşağıdaki işlevlerinden hangisinin örneği yoktur?
- A) Eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını ayırmak için konur.
- B) Uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için konur.
- C) Birbiri ardınca sıralanmış cümleleri ayırmak için konur.
- D) Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur
5. 12’nci yüzyılda yapılan Harmantepe Kalesi, temizlik ve kazı çalışmalarının ardından restore edilecek. Sakarya Nehri’nin Batı yakası boyunca uzanan, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından kültür varlığı olarak tescil edilen kale, kent merkezine 17 km mesafede bulunuyor. Bu metinde aşağıdakilerden hangisiyle ilgili yazım yanlışı yapılmıştır?
- A) Sıra sayıları ekle gösterildiklerinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır, ayrıca nokta konmaz
- B) Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
- C) Düşünce, hayat tarzı vb. anlamlar bildirdiğinde doğu ve batı sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır ancak bu sözler yön bildirdiğinde küçük yazılır
- D) Saray, köşk, han, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
6. • ABD’de bulunan Mount Weather, felaket durumlarında devreye giren bir acil durum yerleşkesidir. 1958 yılında Sovyet Rusya’nın, Sputnik adlı uydusunu uzaya fırlatmasının ardından savunma amaçlı kurulmuştur. Yalnızca üst düzey devlet görevlilerinin girebildiği bu yerleşke, hem yer altında hem de yer üstünde bulundurduğu alanlarıyla yüksek güvenlik sağlamaktadır. • Fransa’da yer alan Lascaux Mağarası, insanlık tarihinde bilinen ilk duvar resimlerine sahip. 1940’ta keşfedilen mağaradaki resimlere vücut ısısı ve solunumdan kaynaklanan nem ve karbondioksit zarar verdiği için insanların buraya girmesine izin verilmiyor. 1979 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’ne alınan mağarada altı yüzden fazla duvar resmi bulunuyor. • Surtsey Adası, üç yıl süren volkanik patlamalar sonucunda 1963 yılında oluştu. Bu adada insan müdahalesi gerçekleşmeden oluşan ekosistem gözlemleniyor. Bunun için de adaya sadece bilim insanları kabul ediliyor. Fakat detaylı bir taramadan geçtikten sonra... Çünkü adaya dışarıdan herhangi bir tohumun getirilmemesi çok önemli. Bu metinlerde sözü edilen yerlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnsanların çoğu tarafından bilinmemesi
- B) Kültürel değere sahip olması
- C) Bilimsel çalışmalar için kullanılması
- D) Turistik ziyaretin mümkün olmaması
7. Aşağıdakilerden hangisi “Müzik aleti çalmak beyin fonksiyonlarını olumlu yönde etkiler mi?” sorusuna cevap vermektedir?
- A) Müziğin matematiksel yapısı nedeniyle insanlara müzik dinletmenin matematik yetilerinin gelişmesine katkı sağladığı düşüncesi yaygın olsa da birçok çalışmada bu konuda büyük bir etkinin varlığı henüz tespit edilememiştir.
- B) Yakın zamanda yapılan çalışmalara göre özellikle anne ile bebeğin beraber ritim tutarak hareket etmeleri ve yüksek sesle şarkı söylemeleri gibi müzikal davranışlar, anne ile bebek arasındaki bağın güçlenmesinde önemli bir rol oynuyor.
- C) İşitsel gelişimin çok erken başlaması nedeniyle hamileliğin altıncı ayından itibaren bebeklerin, müziği algılayabildikleri ve farklı melodileri ayırt edebildikleri belirtiliyor. Dolayısıyla müziğin pek çok alanda etkilerini de erken yaşta görmek mümkün oluyor.
- D) Beyinde gri madde denen bir doku vardır. Bu maddenin miktarı arttıkça insanın görsel ve işitsel algısı gelişmektedir. Yapılan araştırmalarda enstrüman çalan kişilerin beyinlerindeki bu maddenin diğer insanlara kıyasla daha fazla olduğu anlaşılmıştır.
8. Nesnelerin interneti; bilgi üretebilen ve internet üzerinden bunu paylaşabilen tüm bilgi işlem cihazlarını, mekanik ve dijital makineleri birbirine bağlayan teknolojiye verilen isimdir. Bu teknoloji, her bir cihaza farklı bir kimlik atayarak onların birbirleriyle veri paylaşımı yapmalarını mümkün kılar. Bu sistem, günümüzde sanayide kullanılan büyük makinelerden küçük ev aletlerine kadar pek çok alanda yer almaktadır. Neredeyse tüm sektörler daha verimli çalışmak için nesnelerin interneti uygulamalarından yararlanmaktadır. Bu parçaya göre, I. Ahmet Bey’in, pamuk tarlasındaki sulama sistemini iş yerindeki bilgisayar üzerinden çalıştırması II. Meliha Hanım’ın, çamaşır makinesinin üzerindeki göstergeyi kullanarak suyun sıcaklığını ayarlaması III. Mehmet Bey’in, evindeki fırın ve süpürgeyi cep telefonuna indirdiği bir program üzerinden kontrol etmesi durumlarından hangileri nesnelerin internetine örnek olabilir?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) Yalnız II
9. 5. tezgâhta sebze olduğu bilindiğine göre aşağıdaki tezgâhların hangilerinde kesinlikle farklı türde ürün satılmaktadır?
- A) A - G
- B) A - F
- C) B - F
- D) G - F
10. 7 ve 8. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. Bir pazarda A, B, C, D, E, F ve G olarak adlandırılan tezgâhlar karışık olarak yerleştirilmiştir. Bu tezgâhların bazılarında meyve, bazılarında sebze satılmaktadır. Tezgâhların sırasına ve bu tezgâhlarda satılan ürünlerin türüne ilişkin bilinenler şunlardır: • Aynı tür ürün satan üç veya daha fazla tezgâh yan yana gelmemiştir. • 2 ve 3. sıradaki tezgâhlarda meyve satılmaktadır. • B ve D tezgâhlarında sebze bulunmaktadır. • 4. sırada E tezgâhı vardır. • F tezgâhından hemen önce C, hemen sonra B tezgâhı vardır. • A tezgâhı, G tezgâhından daha öndeki bir sırada yer almaktadır. Buna göre tezgâhların dizilimi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
11. Baharın en güzel aylarından biridir nisan, mayıs. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun sebebiyle aynı olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Tam seksen civarında köyün yolu kapalıdır.
- B) Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.
- C) Yarışmada birinci olduğuna sevindim.
- D) ”Sabahın seheri” sözcüğü bir belirtili isim tamlamasıdır
12. Aşağıdaki anlatım bozukluğu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) İhtiyar, yaşlı kadın güçlükle yürüyordu - Gereksiz Sözcük Kullanımı
- B) Akıllı telefonların fiyatları oldukça pahalıydı. - Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
- C) O, salata yapmayı bırak yemek bile yapamaz. - Sıralama ve Mantık Hatası
- D) Alt katı iki üniversiteli öğrenci kiraladı. - Anlam Belirsizliği
13. Dişlilerin üzerinde yazan cümlede anlatım bozukluğu yoksa dişli dönecektir. Sistemin çalışabilmesi için tüm dişlilerin dönmesi gerekmektedir. Sistemin çalıştığı seçenek hangisidir?
14. Ayaz: Derste arkadaşımla şakalaşırken öğretmen yanıma gelip kulağıma sessizce fısıldadı. Duru: Kek istediğimi söylediğimde annem bir çırpıda kek yapıverdi. İpek: Hâlâ ödevleri ne zaman teslim edeceğimizle ilgili bir açıklama yapılmadı henüz. Nehir: Çok karnım ağrıyınca ailem beni apar topar hastaneye götürdü. Bir cümlenin aktardığı düşüncenin anlaşılır olması için gereksiz sözcüklerden arınmış olması, sözcüklerin doğru yerde kullanılması, çelişen ifadelerin kullanılmaması gibi birtakım özelliklere sahip olması anlatım bozukluklarının önüne geçer. Yukarıdaki cümlelerden hangisinde farklı bir sebepten kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
- A) Ayaz
- B) İpek
- C) Nehir
- D) Duru
15. Aşağıdaki tabloda ilk cümlede yapılan anlatım bozukluğunu takip edersek en alt sıradaki hangi anlatım bozukluğuna ulaşmış oluruz? Aşağıdaki cümlelerden hangisi gereksiz kelime kullanımı ile duruluk ilkesini bozan bir anlatım bozukluğu içerir?
- A) Kız dişlerinin arasında bir ciklet çiğniyordu.
- B) Kafası karışık olduğu için daha net düşünebiliyordu.
- C) Mutluluktan her şey sarpa sarmıştı.
- D) Biraz yürüdüğü için yorgun düşmüştü.
16. Aşağıdaki tabloda ilk cümlede yapılan anlatım bozukluğunu takip edersek en alt sıradaki hangi anlatım bozukluğuna ulaşmış oluruz? Aşağıdaki cümlelerden hangisi gereksiz kelime kullanımı ile duruluk ilkesini bozan bir anlatım bozukluğu içerir?
- A) Biraz yürüdüğü için yorgun düşmüştü.
- B) Kafası karışık olduğu için daha net düşünebiliyordu.
- C) Kız dişlerinin arasında bir ciklet çiğniyordu.
- D) Mutluluktan her şey sarpa sarmıştı.
17. Mekkeli müşrikler Hz. Muhammed’e (s.a.v) çok ilginç bir teklifte bulunmuştu. Buna göre bir sene Hz. Muhammed kendi ilahlarına tapacak, bir sene de kendileri Hz. Muhammed’in ilahına tapacaktı. Hz. Muhammed bu teklife, “Allah’a bir şeyi ortak koşmaktan (şirkten) yine O’na sığınırım!” cevabını vermişti. Bu defa müşrikler, “Bizim ilahlarımızdan bazılarını istilâm et (öp, el sür), biz de seni tasdik edip ilahına ibadet edelim.” demişlerdi. Bu olay üzerine Kâfirûn suresi inmiştir. Kâfirûn Suresi Meali 1) De ki: “Ey kâfirler!” 2) Ben sizin taptıklarınıza tapmam. 3) Siz de benim kulluk ettiğime kulluk edecek değilsiniz. 4) Ben sizin taptıklarınıza tapacak değilim. 5) Siz de benimkullukettiğimekullukedecekdeğilsiniz. 6) Sizin dininiz size, benim dinim de banadır. Bu bilgilere göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- A) Müslüman, Allah’ın bir olduğu inancından asla taviz veremez.
- B) Müslümanın hayatında iman ile şirk asla birarada bulunamaz.
- C) Tevhit ve şirk arasında bir uzlaşmaya gidilmesi mümkün değildir.
- D) İslam’a davet ederken başka inançtaki insanların talepleri dikkate alınmalıdır.
18. “Dinde zorlama yoktur.Çünkü doğruluk sapıklıktan iyice ayrılmıştır. O hâlde, kim tâğûtu tanımayıp Allah’a inanırsa, kopmak bilmeyen sapasağlam bir kulpa yapışmıştır. Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.” (Bakara suresi 256. ayet) Bu ayet-i kerimede altı çizili ifadeyle aynı anlama gelen ayet-i kerime aşağıdakilerden hangisidir?
- A) “Şüphesiz bu (İslâm), tek bir din olarak sizin dininizdir. Ben de Rabb’inizim. Öyle ise bana karşı gel- mekten sakının.” (Mü’minûn suresi 19. ayet)
- B) “Şüphesiz Allah katında din İslâm’dır…” (Âl-i İmrân suresi 19. ayet)
- C) “Sizin dininiz size, benim dinim de banadır.” (Kâfirûn suresi 6. ayet)
- D) “… Dini Allah’a has kılarak O’na ibadet edin. Sizi başlangıçta yarattığı gibi (yine O’na) döneceksiniz.” (A’râf suresi 29. ayet)
19. 1. (Resûlüm!) De ki: Ey kâfirler! 2. Ben sizin tapmakta olduklarınıza tapmam. 3. Siz de benim taptığıma tapmıyorsunuz. 4. Ben de sizin taptıklarınıza asla tapacak değilim. 5. Evet, siz de benim taptığıma tapıyor değilsiniz. 6. Sizin dininiz size, benim dinim de banadır. “Sen dinlerine uymadıkça ne Yahudiler ve ne de Hıristiyanlar asla senden razı olmazlar. De ki: ‘Allah’ın yolu asıl doğru yoldur.’ Sana gelen ilimden sonra, eğer onların arzu ve keyiflerine uyacak olursan, bilmiş ol ki Allah’tan sana ne bir dost ne bir yardımcı vardır.” (Bakara suresi, 120. ayet.) Bakara suresi 120. ayet ile ilişkilendirilecek olursa Kâfirûn suresindeki hangi ayet dışarda kalır?
20. Kâfirûn suresi Meali 1. (Resûlüm!) De ki: Ey kâfirler! 2. Ben sizin tapmakta olduklarınıza tapmam. 3. Siz de benim taptığıma tapmıyorsunuz. 4. Ben de sizin taptıklarınıza asla tapacak değilim. 5. Evet, siz de benim taptığıma tapıyor değilsiniz. 6. Sizin dininiz size, benim dinim de banadır. (Kâfirûn suresi 1-6. ayetler) Kâfirûn suresindeki bu ayetler, İslam inancıyla ilgili; I. Başka insanları Müslüman yapmak için onlara güzel sözler söylemek, II. Allah’tan başka hiçbir şeye tapmamak, III. İslam’dan başka hak din kabul etmemek, IV. Müslüman olmaya istekli olmayanları kendi düşünceleri ile baş başa bırakmak Davranışlardan hangileriyle ilişkilendirilebilir?
- A) I, II ve III
- B) I, II, III ve IV
- C) II, III ve IV
- D) II ve III
