1. Bir öğrenci Şekil 1’de verilen Dünya görselini elindeki malzemeler ile Şekil 2’deki gibi modellemiştir. Buna göre yapılan modelde, I. Valf ➞ Kuzey kutbu II. Su yüzeyi ➞ Ekvator çizgisi III. Topun ortasındaki çizgi ➞ Dönme ekseni eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I, II ve III
2. Bir öğrenci, ödevi için bazı malzemeleri kullanarak aşağıdaki düzeneği oluşturmuş ve buradaki strafor geoidi, içinden geçirdiği ince tel üzerinde kaydırarak hareket ettirmiştir. Buna göre öğrencinin hazırladığı düzenekte mevsimlerin değişmesini sağlayan asıl materyal aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnce tel
- B) Strafor geoit
- C) Kürdan
- D) İp
3. 9. ve 10. soruları aşağıda verilenlere göre çözünüz. Bir araştırma için aşamaları verilen aşağıdaki düzenek oluşturulmuştur. • Siyah karton üzerine termometre yapıştırılarak sabitleniyor. (Şekil 1) • Kartonun üzerine açıölçer konuluyor. (Şekil 2) • Cetvelin bir ucu kartonun gölgesinin kenarına gelecek şekilde yerleştiriliyor. (Şekil 3) Karton Güneş’e doğru tutuluyor ve öne ya da arkaya eğdirilerek cetvelin açıölçer üzerinde gösterdiği değer değiştiriliyor.Her seferinde cetvelin bir ucunun kartonun gölgesinin kenarında olması sağlanıyor. Cetvelin açıölçer üzerinde gösterdiğideğer termometre ile güneş ışığı arasındaki açıyı veriyor. Deney boyunca termometredeki sıcaklık değişimleri kaydediliyor. Verilen bu deney düzeneği aşağıdaki problem cümlelerinden hangisini araştırmak için oluşturulmuştur?
- A) Güneş ışınlarının gelme açısı gölge büyüklüğüne nasıl etki eder?
- B) Eksen eğikliği birim yüzeye düşen enerji miktarına ne kadar etki eder?
- C) Işık kaynağının eğiminin termometrede okunan değere etkisi var mıdır?
- D) Güneş ışınlarının gelme açısının mevsimlerin oluşumuna etkisi var mıdır?
4. Rüzgâr, havanın yüksek basınçtan alçak basınca doğru yatay yönde yer değiştirmesine denir. Bahçede toplanan yaprakların günün belirli zamanlarındaki hareketi aşağıdaki gibi gözlemlenmiştir. Yapılan gözlemlere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) Sabah saatlerinde K noktasında havayı oluşturan tanecikler arasındaki boşluk daha azdır.
- B) Öğle saatlerinde yığının bulunduğu yerdeki sıcaklık L noktasındakinden daha fazladır.
- C) Öğleden sonra L noktasında havanın yoğunluğu daha azdır.
- D) Öğlen saatlerinde iki yön arasındaki basınç farkı en fazladır.
5. Güney yarım kürede yaşayan ve mevsimlerin oluşumuna Güneş’e olan mesafenin etkisi olduğu yönünde kavram yanılgısına sahip bir öğrenci aşağıdaki görsel ile kendisini ifade etmektedir. ( F>H ) Öğrencideki kavram yanılgısı aşağıdaki ifadelerden hangisi ile giderilemez?
- A) 3 Ocak tarihinde Oğlak dönencesinde yaz mevsiminin yaşanması
- B) Aynı tarihte her iki yarım kürede de farklı mevsimlerin yaşanması
- C) 4 Temmuz tarihinde Kuzey yarım kürede yaz mevsiminin yaşanması
- D) 3 Ocak tarihinde Yengeç dönencesinde kış mevsiminin yaşanması
6. Belli bir bölgeden; yıl içinde, farklı günlerde hep aynı saatte Güneş’in fotoğrafı çekilerek elde edilen şekle günizi denir. Bir araştırmacı, çektiği fotoğrafları yıl sonunda birleştirerek aşağıdaki görseli elde etmiş ve Güneş’in bu bölgeye en dik açıyla geldiği tarihi görselde işaretlemiştir. (Güneş ok yönünde hareket etmektedir.) Günizi fotoğrafına bakan bir öğrencinin yaptığı, I. Güneş, K konumundayken birim yüzeyi L konumuna göre daha fazla ısıtır. II. Güneş, L konumundan M konumuna doğru hareket ederken sonbahar mevsimi yaşanır. III. Güneş’ten gelen enerji miktarı M konumunda en azdır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) Yalnız II
- D) II ve III
7. 21 Aralık tarihinde birim yüzeye düşen enerji miktarı aşağıdaki görselde verilmiştir. Görselde her renk birim yüzeye düşen farklı miktarlardaki Güneş enerjisini ifade etmektedir. Buna göre verilen tarihler için, renklendirmelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I, II ve III
8. Ağaçlar büyürken gövdelerinde ilkbahar aylarında açık renkli, yaz aylarında ise koyu renkli halkalar oluşur. Yağışın bol olduğu yıllarda halkalar daha geniş olurken, az olduğu yıllarda ise dar olur. Klimatologlar yaş halkalarını ardı ardına dizerek barkod benzeri açıklı koyulu renk dizilim modelini oluşturur. 2020 yılının sonlarında incelenen bir ağaca ilişkin renk dizilim modeli aşağıda gösterilmektedir. Verilenlere göre bölgenin iklim ve hava olayları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Art arda kuraklığın yaşandığı yıllar olmuştur.
- B) Yaş halkalarına bakılarak yağış türü tahmin edilemez.
- C) 2001 yılındaki hava olayları bu ağaç türünün büyümesi için elverişlidir.
- D) İklim hakkında yorum yapmak için ilk beş yıldaki dizilim modeline bakmak yeterlidir.
9. Bu deneyden elde edilen verilerle doldurulan aşağıdaki tablolardan hangisi doğru olabilir?
10. Özdeş masa lambaları ve termometrelerin kullanıldığı düzenekte lambalar 5 dakika boyunca açık kalmış ve gözlem yapılmıştır. Yapılan bu deney ile, I. Lambanın eğimi — Aydınlanma alanı II. Aydınlanma alanı — Termometredeki sıcaklık III. Lambanın eğimi — Lambanın yaydığı enerji değişkenlerinden hangileri arasındaki ilişki kontrol edilebilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) I, II ve III
- D) II ve III
11. Bir maddenin asit ya da baz olduğuna karar vermek için indikatör(ayraç-belirteç) adı verilen maddeler kullanılır. Fenolftalein, Metil oranj ve Bromtimol mavisi isimli ayraçlar çözeltilere katılınca renk değişimleri gözlemlenir.Ayrıca çözeltilerin pH ölçümlerini daha duyarlı yapmak için pH metreler kullanılır.Aşağıdaki indikatörlerin pH aralığı tablosu ve çözeltilerin pH değerleri verilmiştir. Yukarıdaki kaplara hangi indikatörler eklenirse gözlem sonucu sağlıklı ve güvenilir olur?
- A) 1-M, 2-K, 3-L
- B) 1-K, 2-L, 3-M
- C) 1-M, 2-L, 3-K
- D) 1-L, 2-M, 3-K
12. Kütleleri şekilde verilen Ayla'nın ayakkabı numarası 20,Efe'nin ise 40 numaradır.1.Düzenekte Ayla tek ayak üzerinde, 2.Düzenekte ise Efe tek ayak üzerinde durarak kum zemin üzerinde basınç ile ilgili etkinlikler yapmaktadırlar. Buna göre; I. Basıncın yüzey alanına bağlı olduğunu göstermek için Efe'nin 1. ve 2. Şekillerdeki durumları tercih edilebilir. II. Her iki şekilde de kum zemine en çok Efe batar. III. Ağırlığın, basınca etkisini göstermek için çocukların şekil-2'deki durumları tercih edilmelidir. Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I ve II
13. Aşağıdaki görselde DNA Molekülünün eşlenmesi verilmiştir. Şekilde verilen DNA molekülünün eşlenme olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) L molekülündeki Y zincirinin nükleotid sıralaması ile 2.zincirin nükleotid sıralaması farklıdır.
- B) K molekülünün X zincirinin nükleotid sıralaması ile 2.zincirin nükleotid sıralaması aynıdır.
- C) X ve Y zincirlerinin nükleotid sıralaması aynıdır.
- D) K ve L moleküllerinin karşılıklı nükleotid dizilimleri aynıdır.
14. Kimyasal tepkime ve grafiği verilen maddeler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) 2 ve 4 ile gösterilenler M ve N maddeleri olabilir.
- B) 1 ve 3 ile gösterilenler M ve N maddeleri olabilir.
- C) 4 ile gösterilen L olup kütlesi 30g.dır.
- D) 1 ve 2 ile gösterilenler K ve L maddeleri olabilir.
15. Rüzgar,yüksek basınçtan alçak basınca doğru gerçekleşen yatay hava hareketidir.Yüksek basınç alanında hava genellikle açık,alçak basınç alanında ise genellikle kapalıdır. Yukarıdaki görselde 29 Ekim 2019 tarihinde ülkemizdeki bazı şehirlerde görülen hava olayları verilmiştir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır ?
- A) İstanbul'da alçalan hava hareketi gözlemlenir.
- B) İstanbul'dan Sinop'a doğru geniş bir alanda rüzgarın oluşması klimatologların çalışma alanına girer.
- C) Rüzgarın hızı en fazla Mersin-İstanbul arasında olur.
- D) Mersin ilindeki hava olayları meteorologların çalışma alanıdır.
16. Aşağıdaki görselde atlar ve bunların hücre çekirdeğinde bulunan bazı yapılar verilmiştir. Buna göre aşağıda verilen yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) Her iki atın L ile gösterilen yapısında farlı çeşitte nükleotid bulunur.
- B) Atlar aynı tür olduklarından M ile gösterilen yapıları aynıdır.
- C) Her iki atın L ile gösterilen yapısındaki N çeşitleri aynıdır.
- D) Her iki atın yapısında bulunan K sayısı farklıdır.
17. Aşağıdaki görsellerde Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanımı ve bu esnada Kuzey yarım kürede bulunan bir cismin gölge boyuna ait grafik verilmiştir. verilen görsellerle ilgili olarak; I. M tarihinde Dünya III numaralı konumda hareket etmektedir. II. K tarihinde Dünya I numaralı konumda hareket etmektedir. III. N tarihinde Güneş ışınları oğlak dönencesine dik gelmektedir. IV. L tarihinde Dünya'da gece-gündüz süreleri eşittir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) II, III ve IV
- B) I, III ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I, II, III
18. Bezelyelerde Mor çiçek rengi ve Sarı tohumun Baskın karakterler olduğu bilinmektedir. Genotipi bilinmeyen K ve L bezelyeleri çaprazlanarak M ve N bezelyeleri elde ediliyor. M: Ben beyaz çiçekli, kardeşim ise mor çiçeklidir. N: Ben sarı, kardeşim ise yeşil tohumludur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) L saf döldür.
- B) N saf baskın döldür.
- C) K'da beyaz gen bulunmaz.
- D) M saf yeşil tohumludur.
19. Buna göre öğrencilerin kartlara çizdiği gece - gündüz süreleri hangi tarihlere aittir?
- A) Ömer: 21 Haziran - Özge: 21 Mart - Öykü: 23 Eylül
- B) Ömer: 21 Haziran - Özge: 23 Eylül - Öykü: 21 Aralık
- C) Ömer: 21 Aralık - Özge: 21 Mart - Öykü: 21 Haziran
- D) Ömer: 21 Aralık - Özge: 23 Eylül - Öykü: 21 Haziran
20. Aşağıdaki tabloda 2019 yılında K şehrine ait bilgiler verilmiştir. Sadece tabloda verilenlere göre; I. K şehrinin iklimini klimatologlar belirleyebilir. II. Meteorologların çalışmalarına ait verilerdir. III. K şehri kuzey yarım kürede bulunmaktadır. verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız III
- C) Yalnız II
- D) I ve II
