1.
Sivas Kongresi’nde millî cemiyetlerin “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Cemiyetin amacı Osmanlı Devleti’nin tamamını korumak; saltanatı, hilafeti ve millî bağımsızlığı temin etmek için Kuva-yı Milliyeyi etkin ve İrade-i Milliyeyi hâkim kılmaktır.
Bu kararın aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu söylenemez?
- A) Milli Mücadele’yi tek merkezden yönetmeye
- B) Kurtuluş mücadelesini daha etkin kılmaya
- C) Halkın Anadolu hareketine desteğini artırmaya
- D) Bölgesel kurtuluşu hedeflemeye
2.
Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasından bir süre sonra Osmanlı Devleti’ndeki tüm askerî görev ve yetkilerinden istifa eden Mustafa Kemal, Erzurum Kongresi sonrasında içinde bulunduğu durumu şu sözlerle belirtmiştir: “Erzurum’da ve kongrede gördüğüm samimiyet, mertlik ve fedakârlık, azim ve iman, beni doğrusu çok cesaretlendirdi. Memleketimi kurtarmak yolundaki cesaretimi artırdı. Erzurum’a ilk geldiğim günkü vaziyetimi biliyorsunuz. Ben burada rütbemi, resmî mevkimi, üniformamı attım ve bütün kâinata millette bir fert olduğumu ilan ettim. Arkadaşlarım da böyle. Üniformalı olanlar üniformalarını, memur olanlar memuriyetlerini terk ettiler. Hepsine minnettarım ve hepsinin takdirkârıyım. Şu hâlde ihtirassız, yalnız vatan ve memleket selametini gaye edinen insanlar olarak çalışıyoruz. Allah koruyucumuzdur. Mutlaka muvaffak olacağız.”
Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Mustafa Kemal ve arkadaşları, Millî Mücadele’yi kararlılıkla sürdürmüştür.
- B) Osmanlı Hükûmeti’nin verdiği siyasi destek Milli Mücadele’yi güçlendirmiştir.
- C) Erzurum Kongresi, Anadolu’nun her vilayetinden seçilmiş temsilcilerle toplanmıştır.
- D) Mustafa Kemal, askerlikten istifa kararını Amasya Genelgesi’yle açıklamıştır
3.
Kütahya-Eskişehir Muharebesi sonunda Türk ordusu, Mustafa Kemal’in emriyle Sakarya Nehri’nin doğusuna geçici olarak çekilmiştir. Mecliste Mustafa Kemal’in ordunun başına geçerek sorumluluğu alması hususunda tartışmalar çıkmıştır. Bunun üzerine Başkomutanlık Yasası kabul edilerek Meclisin askeri yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal’e devredilmiştir. Mustafa Kemal bu yetkiyi kullanarak Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayımlamıştır. Buna göre,
I. Türk ordusu stratejik olarak geri çekilmeyi başarmıştır.
II. Halkın orduya maddi ve manevi desteği sağlanmak istenmiştir.
III. Tek elden, çabuk ve yerinde kararlar alınmasının yolu açılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
4.
Yeni Osmanlılar, Osmanlı Devleti içinde yaşayan halkı, hangi din veya milletten olursa olsun, kaynaştırarak bir “Osmanlı milleti” oluşturmayı amaçladılar. Yeni Osmanlılara göre gayrimüslim isyanlarının önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste gayrimüslimlere de temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi.
Buna göre Yeni Osmanlıların, aşağıdakilerden hangisini önlemeyi amaçladıkları söylenebilir?
- A) Toplumsal eşitliğin sağlanmasını
- B) Ayrılıkçı hareketlerin durdurulmasını
- C) Osmanlı Devleti’nin dağılmasını
- D) Halkın ülke yönetimine katılmasını
5.
Görselde verilen bilgiye göre Mehmet Akif Ersoy’la ilgili,
I. Şair ve yazardır.
II. Milletvekilliği yapmıştır.
III. Milli Mücadele’yi desteklemiştir.
IV. Eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmuştur.
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve III
- B) II, III ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I, II, III ve IV
6. Kurtuluş Mücadelesinin savaşlar döneminde Maarif Kongresinin yapılması aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini gösterir?
- A) Ekonomiye
- B) Bağımsızlığa
- C) Askeriye
- D) Eğitime
7. 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgal edilmesiyle birlikte Anadolu’da işgallerin geçici olmadığı bilakis kalıcı olduğu ve arttığının farkına varılmıştır. Buna rağmen Osmanlı hükümeti işgallerin geçici olacağını halkın tepki göstermemesi gerektiğini savunuyordu. Bunun üzerine Müdafaa-i hukuk cemiyetlerinin gayretiyle işgallerin olduğu yerlerde halkın kendi oluşturduğu silahlı direniş örgütleri olan Kuva-yı Milliye cemiyetleri oluşturuldu. Kuva-yı Milliye Birlikleri Osmanlı ordusunun terhis edilmesiyle boşta kalan subaylar ve kadınerkek gönüllü insanlardan oluşuyordu. Buna göre Aşağıdakilerden hangisi Kuva-yı milliye’nin oluşmasında etkili olduğu söylenemez?
- A) Wilson ilkelerinde yenen devletlerin yenilen devletlerden toprak ve tazminat alınmayacağına dair maddesi
- B) Halkın kendi topraklarını korumak istemesi
- C) İşgallerin kalıcı olduğunun anlaşılması
- D) Osmanlı Devleti’nin işgallere karşı teslimiyetçi bir politika izlemesi
8. Düzenli ordu oluşturulduktan sonra işgalci güçlere karşı daha planlı ve etkin bir mücadele verilmiş olsa da bütün imkanların seferber edilmediğinde başarılı olmanın zor olacağı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda batı cephesinde yapılan savaşlardan hangisinden sonra Tekalif-i milliye Emirleri yayınlanarak topyekûn mücadele taktiğine geçilmiştir?
- A) 2. İnönü savaşı
- B) Başkomutanlık Meydan Muharebesi
- C) Sakarya Meydan Savaşı
- D) Kütahya-Eskişehir savaşı
9. Mustafa Kemal’in çocukluk yıllarında annesi ile babası arasında Mustafa Kemalin hangi okulda eğitim görmesi hakkında fikir ayrılığı yaşanmıştır. Annesi Zübeyde Hanım dini ağırlıklı eğitim veren mahalle mektebine gitmesini isterken, Babası Ali Rıza Efendi modern eğitim veren Şemsi Efendi Mektebine gitmesini istemiştir. Bu durum için en Kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Osmanlı Devleti’nde gelişmiş bir eğitim sistemi vardır.
- B) Mahalle Mektebinde yeniliklere ve değişikliklere açık bir eğitim sistemi vardır.
- C) Osmanlı Devleti’nde Eğitim birliği yoktur.
- D) Mustafa Kemal’in anne ve babası sürekli fikir ayrılığı yaşamaktadır.
10. Millî Mücadele Dönemi’nde vatanın savunulması için kurulan en önemli derneklerden biri de Sivas Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’dir. Cemiyet, Sivas dışında Anadolu’nun başka şehirlerinde de şubeler açmıştır. Cemiyetteki kadınlar Anadolu’da meydana gelen olayları yakından takip etmişler, işgaller karşısında hem İtilaf Devletlerini hem de Osmanlı Hükûmeti'ni telgraflarla protesto etmişlerdir. Ayrıca mücadele eden askerler için para toplayıp bazı eşyalar (çamaşır, çorap vb.) üretmişler, İstanbul’dan Anadolu’ya geçerek Millî Mücadele'ye katkıda bulunanlara tebrik mesajları göndermişledir. Buna göre Sivas Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti I. Bölgesel nitelik taşımaktadır. II. Millî bilinç düşüncesiyle hareket etmiştir. III. Millî Mücadele’ye maddi ve manevi destek vermiştir. IV. İşgaller karşısında silahlı direnişte bulunmuştur. yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve IV.
- B) II, III ve IV.
- C) II ve III.
- D) I ve II.
11. Sanayileşen Avrupalı devletler ürettikleri ürünleri kapitülasyonlar sayesinde Osmanlı ülkesine kolaylıkla ihraç ettiler. Avrupa’dan gelen ucuz ürünler ülke geneline yayıldı. İnsanlar, ucuz ithal mallara yönelince malını satamayan yerli esnaf, üretimini durdurdu. Böylece Osmanlı sanayisi yavaş yavaş çöktü. Devlet bütçesi sürekli açık vermeye başladı. Açığı kapatmak isteyen yöneticiler ya halktan toplanan vergilerin miktarını artırdılar ya da Avrupalı devletlerden yüksek faizle borç alarak giderleri karşılamaya çalıştılar. Sömürge arayışında olan İngiltere, İtalya ve Fransa ise Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika topraklarını ham madde kaynağı olarak gördü. İngiltere Mısır’ı, Fransa Tunus ve Cezayir’i, İtalya da Trablusgarp’ı işgal etti. Bu bilgilere göre Osmanlı Devleti için, I. Avrupa’nın açık pazarı hâline geldi. II. Devlet adamları ekonomik sorunlara karşı çareler aradılar. III. Ekonomik sıkıntılar yüzünden Kuzey Afrika topraklarını terk etmek zorunda kaldı. IV. Artan borçlar neticesinde Düyûn-u Umûmiye İdaresi kuruldu. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) III ve IV.
- B) II ve III.
- C) I, II ve IV.
- D) I ve II.
12. Aşağıdaki harita, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda savaştığı cepheleri göstermektedir. Buna göre, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Osmanlı Devleti; İngilizlerin, sömürgeleriyle bağlantısını kesmiştir.
- B) Osmanlı Devleti farklı kıtalarda mücadele etmek zorunda kalmıştır.
- C) Almanya, halifelik makamının dinî gücünden faydalanmak istemiştir.
- D) Osmanlı Devleti daha önce kaybettiği toprakları geri almıştır.
13. Amasya Genelgesi’nin bazı maddeleri: • Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir. • Osmanlı Hükûmeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir. • Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. • Anadolu’nun her bakımdan en güvenli yeri olan Sivas’ta millî bir kongre toplanacaktır. Kongreye katılmak üzere bütün sancaklardan, halkın güvenini kazanmış üç temsilci belirlenerek en kısa zamanda Sivas’a gelmelidir. Buna göre Amasya Genelgesi hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Millî egemenlik vurgusu yapılmıştır.
- B) Millî Mücadele’nin gerekçesi belirtilmiştir.
- C) Millî Mücadele’nin yöntemi belirtilmiştir.
- D) Büyük Millet Meclisinin açılması için hazırlıklar yapılmıştır.
14. Her safhasıyla düşünülmüş, hazırlanmış, idare edilmiş ve zaferle sonuçlandırılmış olan bu harekât; Türk ordusunun, Türk subay ve komuta heyetinin yüksek kudret ve kahramanlığını tarihe bir kere daha yazdıran muazzam bir eserdir. Bu eser, Türk milletinin hürriyet ve istiklal düşüncesinin ölümsüz bir abidesidir. Bu eseri yaratan bir milletin evladı, bir ordunun başkomutanı olduğum için bahtiyarlığım sonsuzdur. Mustafa Kemal bu sözleri hangi muharebenin önemini vurgulamak için söylemiştir?
- A) I. İnönü
- B) Sakarya
- C) Büyük Taarruz
- D) II. İnönü
15. Fransız İhtilali ile dünyada yayılmaya başlayan hürriyet, eşitlik, adalet gibi fikirlerden etkilenen Jön Türkler; azınlık isyanlarını önlemek için farklı bir fikir ortaya koydular. Jön Türklere göre azınlıkların isyan etmesinin temel nedeni, padişahın ülkeyi tek başına yönetmesiydi. Onlara göre azınlık isyanlarının önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste azınlıklara da temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi. Buna göre, Jön Türklerin hedefledikleri yönetim şeklinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?
- A) Monarşi
- B) Cumhuriyet
- C) Teokrasi
- D) Meşrutiyet
16. Büyük Millet Meclisinin çıkardığı Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun bazı maddeleri şöyledir: • Büyük Millet Meclisi’ne karşı düşünce veya uygulamalarıyla, yazdıkları yazılarla muhalefet edenler vatan haini olarak kabul edilecekti. • Vatan hainliği yapanlar en ağır şekilde cezalandırılacaktı. • Olağanüstü ve aceleyi gerektiren durumlarda zanlının yakalandığı yerdeki ceza mahkemesi de yargılama ve karar vermeye yetkili olacaktı. Bu maddelere göre Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nun en kapsamlı amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vatana yönelik işgal faaliyetlerini durdurmak
- B) Yargı kararlarının uygulanmasını hızlandırmak
- C) Meclisin otoritesini arttırmak
- D) Asker kaçakları sorununu çözmek
17. Kâzım Karabekir Paşa 1882’de İstanbul’da doğdu. 11 yaşında babasını kaybeden Kâzım Karabekir Paşa hem harbiye mektebini hem de harp akademisini birincilikle bitirdi ve “Altın Maarif Madalyası” ile ödüllendirildi. Kendisi de yetim büyüyen Karabekir Paşa, Doğu Anadolu’da, ailesini kaybeden binlerce yetim çocuğa babalık yaptı. Onları öz çocukları gibi sahiplendi, onlar için yurtlar ve okullar açtı. Açtığı okullardaki öğrenciler için, okuma ve spor bayramları düzenledi. Yetimlerin her birini bir meslek sahibi yaparak sefaletten kurtardı. Bundan dolayı kendisine “Yetimlerin Babası” unvanı verildi. Bu çocuklardan oluşturduğu “Gürbüz Çocuklar Ordusu” Millî Mücadele’de büyük hizmetlerde bulundu. Kâzım Karabekir Paşa, Millî Mücadele Dönemi’nde Edirne milletvekili ve Doğu Cephesi komutanı olarak görev yaptı. Ermenileri yenilgiye uğratarak onlarla Gümrü Antlaşması’nı imzaladı ve doğu illerini işgalden kurtardı. Millî Mücadele sonrasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurucuları arasında yer aldı. Partinin genel başkanlığına getirildi. Ancak kısa bir süre sonra partisi kapatıldı. 1946-1948 arası TBMM Başkanlığı görevinde bulundu. Bu metinde Kâzım Karabekir Paşa’nın hangi özelliği ile ilgili bir bilgi yoktur? ?
- A) Askerlik
- B) Yazarlık
- C) Siyasetçilik
- D) Eğitimcilik
18. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında Tekalif-i Millîye emirleri ilan edildi. Buna göre: • Her ilçede Tekalif-i Millîye Komisyonu oluşturuldu. • Her ailenin bir kat çamaşır, bir çift çorap ve çarık hazırlayıp Komisyona teslim etmesi kararlaştırıldı. • Halkın elinde bulunan, savaşta işe yarar bütün silah ve cephanenin üç gün içinde teslimi istendi. • Halkın elinde bulunan yaylı araba ve kağnı arabaları ile deve ve merkeplerin % 20’sinin teslimi istendi. • Halkın elinde bulunan çamaşırlık bez, kışlık ve yazlık kumaş; kösele, meşin, tel, çivi, kundura ipliği; nal, mıh, yem torbası, yular, semer ve urgan stoklarının %40’ının, bedeli sonradan ödenmek üzere teslimi istendi. Bu bilgiler ve Tekalif-i Millîye emirlerinin uygulanışını gösteren yukarıdaki görsel dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Doğu Cephesi'nde ordunun güçlendirilmesine çalışılmıştır.
- B) Türk milleti birlik, beraberlik ve dayanışma örneği göstermiştir.
- C) Toplumun çeşitli kesimlerinin katılımı ve desteği sağlanmıştır.
- D) Ordunun ulaşım ihtiyaçları karşılanmak istenmiştir.
19. Irak Cephesi, bölgedeki petrol alanlarını ele geçirmek ve kuzeye doğru ilerleyerek Ruslarla birleşmek isteyen İngiliz kuvvetleri tarafından açıldı. Basra Körfezi’nden çıkarma yaparak Bağdat’a doğru ilerlemeye çalışan İngilizlere karşı Osmanlı kuvvetleri, Selman-ı Pâk Muharebelerinde büyük bir zafer elde etti (22-25 Kasım 1915). Halil (Kut) Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Kut’ül Amâre’de İngiliz kuvvetlerini kuşattı. İngiliz askerleri, komutanları General Townshend ile birlikte esir alındı (29 Nisan 1916). Buna göre, I. Kazanılan zaferle İngilizler bölgeden atılmıştır. II. Irak Cephesi savunma cephesi niteliğindedir. III. İngilizler bölgenin enerji kaynaklarını ele geçirmek istemiştir. IV. Osmanlı ordusunun kazandığı ilk zafer Kut’ül Amâre’dir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Ive IV.
- B) III ve IV.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
20. Aşağıda verilen haritalar incelendiğinde Osmanlı Devleti ile ilgili olarak; I. Avrupa Kıtası’nda toprağı kalmamıştır. II. Balkan ulusları zamanla bağımsızlıklarını kazanmıştır. III. Kara bağlantısı olmayan toprakları bulunmaktadır. hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I.
- B) II ve III.
- C) I ve II.
- D) Yalnız III.
