1.
En eski dostlar, çocukluktan kalma defterler gibidir. Okul sıralarında birlikte dirsek çürüttüğümüz, teneffüslerde sohbete daldığımız, geçen yıllara rağmen yanımızda olan dostlar… Sayısız defter bitiririz ama bazılarının içindeki yazıları yıllar geçse de unutamayız, her okuduğumuzda güzel hisler yaşarız.
Haziran ayının sonu olmasına rağmen burada şaşırtıcı bir hava hâkim. Yılın bu zamanları kavurucu sıcaklara alışık biri olarak böylesine güzel bir Çukurova havasını hiç beklemiyordum. Buraya ilk gelişim birkaç yıl önce belgesel çekimleri içindi. O zaman da Çukurova’nın uçsuz bucaksız tarlalarına dalıp gitmiş, Yaşar Kemal’i bol bol anmıştım.
Bu metinlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karşılaştırmaya yer verilmesi
- B) Örneklendirmeden yararlanılması
- C) Nesnel anlatıma başvurulması
- D) Benzetme yapılması
2.
Tardigradlar olarak da adlandırılan su ayıları denizlerde, tatlı sularda, karalarda yaşayan mikroskobik canlılardır. Su ayılarının ortalama uzunluğu 0,1 ila 1 milimetre arasındadır. Vücutları, her birinde pençeli bir çift bacak olan dört gövde ve bir baştan oluşur. Su ayıları, yaşam koşullarının canlılar için uygun olmadığı durumlarda metabolizma faaliyetlerinin neredeyse durma noktasına geldiği pasif bir hâle geçer. Bu özellikleri sayesinde çok yüksek yerlerde, denizlerin derinliklerinde ve Antarktika gibi çok soğuk bölgelerde hayatta kalabilir. Bir araştırmada, -200 derece sıcaklıkta kuruyan ve ölü gibi görünen su ayılarının nemli ortama girdiğinde kısa sürede eski hâline döndüğü tespit edilmiştir.
Bu parçadan su ayıları ile ilgili,
I. Çok zor şartlarda bile yaşamını sürdürebilmektedir.
II. Çıplak gözle görülemeyen bir varlıktır.
III. Yaşayabilmeleri için vücutlarının etrafında bir su tabakası olması gerekir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) Yalnız III
- C) II ve III
- D) Yalnız I
3.
Aşağıdaki grafikte Türkiye’deki üç farklı kütüphane türü ile Millî Kütüphanede 2017-2021 yılları arasında bulunan kitap sayıları verilmiştir.
Bu grafikten aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanelerindeki kitap sayısı, verilen yıllarda diğer kütüphane türlerinin her birindeki kitap sayısından fazladır.
- B) Üniversite kütüphanelerindeki kitap sayısı 2018-2021 yılları arasında her yıl bir önceki yıla göre artış göstermiştir.
- C) Millî Kütüphanedeki kitap sayısında, 2020 yılında bir önceki yıla göre azalma olmuştur.
- D) 2017 ve 2018 yılında halk kütüphanelerinde bulunan kitapların sayısı aynıdır.
4.
Aşağıdaki görselde Kerem’in, bir su altı araştırması sırasında giydiği dalgıç kıyafetinin özellikleri verilmiştir.
Kerem, araştırmadan sonra bu dalış deneyimiyle ilgili şunları söylemiştir:
• Dalış boyunca su içerisinde hareket etmekte zorlanmadım.
• Suya dalarken ve su yüzeyine çıkarken hiç güçlük çekmedim.
• Su soğuk olmasına rağmen vücut ısımı kaybetmeden dalış yapabildim.
Aşağıdaki dalış araçlarından hangisi Kerem’in bu cümlelerde anlattığı durumların herhangi biriyle ilgili değildir?
- A) Dalış tüpü
- B) Vana
- C) Kuru giysi
- D) Denge yeleği
5.
Romanlarıyla her kesimden okuyucuya kendini sevdirmeyi başaran Hüseyin Rahmi Gürpınar, günlük konuşma dilini büyük bir ustalıkla kullanmıştır. Romanlarında gerçekleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan sanatçı, mizaha sık sık başvurmuştur. Yapıtlarında orta oyunu ve Karagöz tekniğinden yararlanmıştır. Onun romanlarında mekân olarak hep İstanbul kullanıldığı için İstanbul yazarı olarak tanınmıştır. Toplumu, romanlarıyla eğitmeye çalıştığından halk romancısı olarak da nitelendirilir. Aynı zamanda hiciv (yergi) ustası olan yazar, günümüz toplum hayatında da rastlanan bazı aksaklıkları romanlarında eleştirmiştir.
Bu parçaya göre, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanlarını okuyan birinin aşağıdaki yorumlardan hangisini yapması beklenmez?
- A) Romanın satır aralarında Türk tiyatrosunda kullanılan bazı yöntemlerden izler yakaladım.
- B) Güldürü ve eleştiri ögelerine yer verilen bu romandan hayata dair pek çok ders çıkardım
- C) Romanda dile getirilen kimi sorunların günümüzde yaşananlarla benzerlik taşıdığını gördüm.
- D) Romanda Anadolu’nun ücra bir köşesinde yaşayan insanların günlük yaşamına dair bazı ayrıntılara rastladım
6.
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?
7.
Sıfat-fiil eki alan bazı sözcükler, fiilimsi özelliğini kaybeder ve bir varlık ya da kavramın adını karşılayarak kalıcı isim olur. Örneğin “keser” sözcüğü, sıfat-fiil eklerinden biri olan “-er” ekini almasına rağmen bir aletin adını karşıladığı için kalıcı isim olmuştur.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde sıfat-fiil eki aldığı hâlde kalıcı isim olmuş bir sözcük vardır?
- A) Ağaçların daha bu bahçelerdeBütün yemişleri dalda sarkıyor
- B) Başka sanat bilmeyiz karşımızda dururkenYazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz
- C) Bursa’da eski bir cami avlusuKüçük şadırvanda şakırdayan su
- D) Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbulGörmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer
8.
Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere yay ayraç içinde verilen geçiş ve bağlantı ifadesi getirilemez?
- A) Yazar, hatıralarını anlattığı bu eserde İstanbul’u bütün yönleriyle tanıtmaya çalışmıştır. - - - - İstanbul ile ilgili ne ararsanız bu kitapta az ya da çok bulabilirsiniz. (Başka bir deyişle)
- B) Aşağı bahçedeki elmaları sabahın ilk ışıklarıyla toplayacaktık ki Fatma teyze beni yanına çağırdı. Bir elma ağacının yanında bekliyordu. O ağacın elması başka olurmuş, bu nedenle Fatma teyze bu güzide meyveden tatmamı - - - - istedi. (özellikle)
- C) Evlerimizi aydınlatmak için eski dönemlerdeki gibi gaz lambası aramaya, onu yakmak için ateş bulmaya artık ihtiyacımız yok. - - - - eskisi gibi düğmeye basıp ışığı yakmaya bile gerek kalmadı. Odaya giriyorsunuz ve hareket algılayıcı sensörler (duyarga) sayesinde ışık kendiliğinden açılıyor. (Oysaki)
- D) Pekmez yapımı için bazı hazırlıklar gerekiyor. - - - - üzümleri oluk adını verdiğimiz havuzun içine döküyor, sularını bırakana kadar burada bekletiyoruz. Daha sonra üzümlerin üzerine pekmez toprağı serpiyoruz. (İlk olarak)
9.
Denizli’ye bağlı Buldan’daki antik kentte Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü tarafından yürütülen kazı çalışmaları devam ediyor. Büyük Menderes Nehri kıyısında bulunan Yenicekent Mahallesi’ndeki tepelik alana kurulan antik kentte 2012 yılında başlatılan kazı ve restorasyon çalışmaları sonucu birçok yapı keşfedildi.
Bu parçada aşağıdaki yazım kurallarından hangisinin örneği yoktur?
- A) “Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb.” yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
- B) Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar
- C) Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve “deniz, göl, dağ, boğaz vb.” tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar
- D) Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler “etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak” yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğradıklarında bitişik yazılır
10.
Bu sabah hava berrak
Bu sabah her şey billurdan gibi
Gök masmavi bu sabah
Güzel şeyler düşünelim diye
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar
Bulutlara hayretinden
Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Şair, yaşama sevincini doğanın güzellikleriyle anlatmıştır.
- B) Kelime tekrarına yer verilmiştir.
- C) Karşıt kavramlar bir arada kullanılmıştır.
- D) İnsana ait bir özellik, doğadaki bir varlığa aktarılmıştır
11. Tok olan, cümle cihanı tok sanır; aç olan, alemde ekmek yok sanır. Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakındır?
- A) Varlıklı insanlar ellerinde bulunanları paylaşmadıkça toplumlarda açlık sorunu devam edecektir
- B) Tok insanlar aç olan insanların hallerinden anlamazlar.
- C) Karnı aç olan insanlar herkesi kendileri gibi düşünürler.
- D) Bütün insanların varlıklı olduğuna inanan birçok aç insan vardır.
- E) İnsanın içinde bulunduğu durum düşüncelerini de etkiler.
12. Kaşlarını çatıp, azarlayıcı bir ses tonuyla, haddimi aşmamam gerektiğini söylerken amacının —. Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülemez?
- A) bana hükmetmek olduğunu anlamıştım.
- B) benim gözümü korkutmak olduğunun farkındaydım.
- C) bana bu kadar yüz vermemesi gerektiğini düşünüyordu.
- D) bana gözdağı vermek olduğunu hissettim.
- E) beni bu sözlerle yıldırmak olduğunu biliyordum.
13. Şirketin başına geçtiğim günkü duygularımı sana anlatamam. Bu cümleden sonra anlamı pekiştirmek için aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) Kalıptan kalıba giriyordum sanki.
- B) Adeta yüreğimden kan gidiyordu.
- C) Kaş yapayım derken göz çıkarmamak için sevinemedim bile.
- D) Ayaklarım yerden kesilmiş gibiydi.
- E) Bu terfi benim için iyi olmuştu.
14. Bana iyi analar veriniz, size iyi vatandaşlar vereyim. Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisine anlamca en yakındır?
- A) İyi insanlar yetiştiren annelerin büyüklüğü tartışılmaz.
- B) Toplumların kalkınmışlığı kadınların eğitimiyle ölçülür
- C) İyi yurttaşlar, iyi annelerin elinde yetişir
- D) Bir topluluğu en çok kadınlar etkilemektedir.
- E) Güçlü bir toplum oluşturmak için kadınları eğitmek gerekir
15. Araştırmacılık herkesin daha önce gördüklerini görüp; bunlardan kimsenin düşünmediklerini bulup çıkarmaktır. Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede anlatılmak istenene anlamca en yakındır?
- A) Kimi varlıkların yararlı ya da zararlı oldukları uzun zaman sonra ortaya çıkar.
- B) Araştırmacılar iyiyle kötüyü en iyi ayırt edenlerdir.
- C) Varlıkların görünen özellikleri bir gün deği- şebilir.
- D) Herkesin gördüğünü gören, bildiğini bilen bir kişi araştırmacı olamaz
- E) Araştırmacılar her gün karşılaşılan şeylerin bilinmeyen özelliklerini ortaya çıkarabilirler.
16. I. Ne pahasına olursa olsun kafanız iyi çıkarsa mutlu olursunuz, kötü olursa filozof olursunuz. II. Başarısızlığa uğrayan evlilik değil, evlenen insanlardır. III. Hiçbir insan dünyaya iyi eğitilmiş bir aile kadar önemli bir miras bırakamaz. IV. Bir yuvadaki huzuru ya da huzursuzluğu o yuvayı kuranlar oluşturur. Yukarıdaki numaralanmış cümlelerde savunulan düşünce bakımından birbirine en yakın olanlar hangisidir?
- A) II. ve IV.
- B) I. ve II.
- C) III. ve IV.
- D) II. ve III.
- E) I. ve IV.
17. "Bir yönetmen başarılı olamadım diye üzülüyorsa çok çalışmamıştır; başarılı oldum, diyorsa hedefleri küçüktür." Bu cümleden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
- A) İnsan, hiçbir zaman "tamam" dememelidir.
- B) Olumsuz sonuçların nedenini kendimizde aramalıyız.
- C) Gücü elinde bulunduranlar hiçbir şeye sahip değillerdir.
- D) Başarı ve başarısızlık çalışmanın derecesiyle mümkündür.
- E) Hedefler daima daha iyiye ulaşmak olmalıdır.
18. I. Dünyaya farklı açılardan bakmayı bilen sanatçı, kendini halk kitlelerine kabul ettirmiş kişidir. ll. Eserlerinde toplumun her tabakasından insanı anlatan yazar, başarıyı yakalamıştır. lll. Sanatın farklı dallarında yapıtlar veren sanatçı, dünyaya farklı bakış açılarıyla bakmayı bilendir. IV. Başarılı sanatçı, halkın her kesiminden farklı insanları, yapıtıarına yarısıtabilen kişidir. Bu cümlelerin hangileri anlamca birbirine en yakındır?
- A) ll ve lll
- B) III ve IV
- C) I ve ll
- D) I ve IV
- E) ll ve IV
19. "Değil" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisine olumsuzluk anlamı katmamıştır?
- A) Arabayı bu yıl değil de seneye alabiliyoruz, diye üzülüyordu.
- B) Onu gitmekten değil sen, babası bile caydıramadı.
- C) Çocukların elbiseleri aynı ama ayakkabıları değil.
- D) O her zaman güzelliğine değil, şansına güvendi.
- E) Soruları doğru çözen değil, doğru ve çabuk çözen kazanır.
20. Önemli olan bilgiyi sezgilerimizle değil, tarihe yönelen yanımızia üretmektir. Bu sözleri söyleyen biri aşağıdakilerden hangisini söylemiş olamaz?
- A) Üretimde güvenliğin önemini göremeyecek kadar cahil değilim.
- B) Tarihe ve gerçeklere baktığımda doğruya yürüyorum.
- C) İçgüdülerimi ve önsezilerimi kullanmazsam "ben" olamam ki.
- D) Bilim ve tarihi bir arada ele almak mümkündür.
- E) Bilgiyi mutlak doğrularda ararnam beni doğruya götürür.
