1. Mide rahatsızlıklarının giderilmesinde kullanılan ilaçların bazik özellikte olması gibi bazı rahatsızlıkların giderilmesinde asit ve bazların birbirinin etkisini azaltma özelliklerinden faydalanılmaktadır. Bir araştırmacı farklı arı türlerinin zehirlerini araştırmak için aşağıdaki deney düzeneklerini kuruyor. Buna göre: I. Bal arısı özütünün pH değeri daha büyüktür. II. Eşek arısı ısırmalarında sirkeli su ile yaranın silinmesi acı hissini azaltır. III. Çözeltinin ve turnusol kağıdının son renklerinin kırmızı ve tonlarında olması, her iki özütün de asit olmasından kaynaklanır. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II.
- B) II ve III.
- C) I ve II.
- D) Yalnız I.
2. Günlük hayatta birçok alanda iş makinelerinden faydalanılır. Büyük işlerin kolaylıkla yapılması ya da ağır yüklerin kolaylıkla taşınması için iş makineleri kullanılır. Görselde olduğu gibi genellikle bu iş makinelerinde tekerlek yerine geniş tabanlı paletler kullanılır. İş makinelerinde tekerlek yerine palet kullanılması; I. Yere yaptığı basıncı azaltması, II. Ağırlığını azaltması, III. Yükü daha kolay kaldırması gerekçelerinden hangileri ile açıklanabilir?
- A) I, II ve III.
- B) II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I ve II.
3. GENETİK VERİ TABANI yılında suç oluşturan bazı olayların incelenmesinde DNA analizine dayalı “genetik soy kütüğü” yöntemine başvurulmuştur. Bu yöntemi kullanan araştırmacılar, olay yerinde şüpheliye ait olduğu düşünülen DNA örneklerinin analiz sonuçlarını, genetik eşleşme yapabilen bir bilgisayar programına yükleyerek arama yapmışlardır. Böylece şüpheliyle DNA benzerliği gösteren genetik veri tabanındaki insanları belirlemişlerdir. Bu insanlarla görüşerek şüpheliyle aynı soydan bireylere ulaşmış ve şüpheliyi bulabilmişlerdir. Bu yöntem ile birçok olay çözüme kavuşmuştur. Buna göre tüm insanlarda aynı sayıda kromozom olmasına rağmen genetik soy kütüğü yöntemiyle şüpheli kişiye ulaşılabilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şüphelinin DNA’sında bulunan toplam fosfat ve şeker sayısının aynı soydaki bireylerle benzer olması
- B) Şüphelideki bazı nükleotidlerin sırası ve sayısının aynı soydaki bireylerle büyük oranda benzer olması
- C) Şüphelinin DNA’sında bulunan organik baz çeşidinin aynı soydaki bireylerle benzer olması
- D) Şüphelideki nükleotid sayısının aynı soydaki bireylerle benzer olması
4. Efe, havanın yağışlı olmadığı ve sıcaklığın yüksek olduğu bir hafta Avustralya’nın Sidney şehrine gezi düzenlemek istemektedir. Bu amaçla Sidney’in iklim ve hava durumuna ait grafiklerini incelemeye başlar. Ancak iklim grafiğinde Sidney, haziran ayında yağışsız görünürken hava durumu grafiğinde bu ayın ilk haftası yağışlı görünmektedir. Buna göre Efe’nin gezi tarihini ayarlamak için dikkate alması gereken veriler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Geniş bir bölgedeki atmosfer olaylarının ortalamasını gösterdiği için iklim verilerini dikkate almalıdır.
- B) Atmosferde meydana gelen değişimler tahmini olduğu için hava durumu verilerini dikkate almalıdır.
- C) Günlük değişken hava olaylarını gösterdiği için hava durumu verilerini dikkate almalıdır.
- D) Uzun yıllar devam eden atmosfer olaylarının ortalamasını gösterdiği için iklim verilerini dikkate almalıdır.
5. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi sonucunda, Dünya üzerindeki herhangi bir noktaya Güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde değişiklik göstermektedir. Işınların düşme açısı azaldıkça, yüzeye bıraktığı ısı enerjisi de azalmaktadır. Bu iki durum aynı anda farklı yarım kürelerde farklı mevsimlerin yaşanmasına neden olmaktadır. Görselde Dünya yüzeyindeki K, L, M noktaları ve bu noktalara gelen Güneş ışınları verilmiştir. Verilen bilgilerden yola çıkarak, I. K noktasında yaz mevsimi yaşanmaktadır. II. Belirtilen noktalar arasında Güneş ışınlarını en dar açıyla alan M noktasıdır. III. Belirtilen noktalara konulan özdeş cisimlerden L noktasındakinin daha çok ısınması beklenir. çıkarımlarından hangilerine ulaşılır?
- A) I ve II.
- B) II ve III.
- C) I, II ve III.
- D) Yalnız I.
6. Bir grup bilim insanı, 1981-2008 yılları arasında bir bölgede yapılan çalışmada kahverengi ve gri renkteki tüm alaca baykuşları yakalamış ve takip edilebilmeleri için etiketlemişlerdir. Baykuşlar çeşitli yıllarda tekrar yakalanarak sayıları tespit edilmiştir. Baykuşların sayıldığı yıllar içerisinde kar yağışı ve yere düşen karın kalınlığı değişim göstermiştir. Bu yıllar içerisinde kahverengi ve gri alaca baykuş sayılarındaki değişim aşağıdaki grafikte verilmiştir. Grafiğe göre kahverengi ve gri alaca baykuş sayısında meydana gelen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Üreme yeteneğine sahip alaca baykuş sayısı, kar kalınlığının artması sebebiyle azalmaktadır.
- B) Gri alaca baykuşların hayatta kalma oranının daha fazla olmasında doğal seçilim etkili olmaktadır.
- C) Avcılar, karlı ortamda gri alaca baykuşları, kahverengi alaca baykuşlara göre daha kolay yakalamaktadır.
- D) Kar kalınlığının artması kahverengi alaca baykuşların yiyecek bulamayıp ölmelerine sebep olmaktadır.
7. Aşağıdaki deney düzeneğinde musluk açılarak alüminyum elementinin bulunduğu kaba yavaş yavaş K çözeltisi damlatılıyor. Kısa bir süre sonra balonun şiştiği gözlemleniyor. Bu deneyle ilgili, I. Musluk açıldıktan sonra alüminyumun bulunduğu kapta fiziksel değişim meydana gelir. II. Balonun içindeki gaz alüminyum metalinde ya da K çözeltisi içinde bulunan bazı atomları içerir.III. Balon şiştikten sonra deney düzeneğinin kütlesinde bir artış meydana gelir. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II.
- B) I ve III.
- C) Yalnız I.
- D) II ve III.
8. Üç özdeş maden suyu şişesi I. Durum’daki gibi yerleştiriliyor. Daha sonra şişeler II. Durum'daki gibi konumlandırılıyor. Buna göre II. Durum’a getirilen şişelerin zemine uyguladıkları basınç ile A noktasındaki sıvı basıncı değişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Zemine Uygulanan Katı Basıncı: Azalır - A Noktasındaki Sıvı Basıncı: Artar
- B) Zemine Uygulanan Katı Basıncı: Artar - A Noktasındaki Sıvı Basıncı: Artar
- C) Zemine Uygulanan Katı Basıncı: Azalır - A Noktasındaki Sıvı Basıncı: Değişmez
- D) Zemine Uygulanan Katı Basıncı: Artar - A Noktasındaki Sıvı Basıncı: Değişmez
9. Kakım; su kenarlarında, tarlalarda ve kırlarda yaşayan uzun vücutlu, kısa bacaklı ve kısa kuyruklu, nesli tükenme tehlikesi altında olan bir gelincik türüdür. Kakımlar; kış aylarında tümüyle beyaz renkliyken yaz aylarında kürklerinin üst tarafı kahverengi, alt tarafı beyazdır. Ancak kakımlar yaşadıkları coğrafyanın tümünde mevsimle birlikte renk değiştirmez. Sıcak bölgelerde hiç beyazlaşmadan yaz kürkü ile kalırlarken daha soğuk olan bölgelerde beyaz renkli kış kürkleri ile görülürler. Buna göre çevre koşullarının, kakımların kürk renginde oluşturduğu değişimle ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
- A) Çevre koşulları kakımın görünüşünde kalıcı değişiklik oluşturmuştur.
- B) Kakımlarda oluşan değişim yavrularına aynen aktarılır.
- C) Kakımların DNA diziliminde değişiklik meydana gelmiştir.
- D) Kakımların bazı genlerinin işleyişinde değişiklikler meydana gelmiştir.
10. Atmosferi oluşturan gazların ağırlığı nedeniyle temas ettikleri her noktaya uyguladığı basınca açık hava basıncı denir. Bir öğrenci basınç konusu ile ilgili olarak aşağıda görselleri ve açıklamaları verilen etkinliği deniz seviyesinde yapıyor. Yapılan bu etkinliğe göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- A) Bu deney, deniz seviyesinden yukarıda yapılsaydı tüpte yükselen su seviyesi daha az olurdu.
- B) Su yerine daha yoğun bir sıvı kullanılsaydı mum söndüğünde deney tüpündeki sıvı seviyesi daha az olurdu.
- C) Mumun sönmesi deney tüpü içindeki basıncın arttığını gösterir.
- D) Deney tüpünün içindeki suyun seviyesinin yükselmesi gazların da basınca neden olduğunu gösterir.
11. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı etkinliklerinde özdeş ayakkabı ve kostüm giyen bir grup öğrenciden ağırlıkları ve ayakkabı numaraları aynı olanlar 4 katlı kuleye çıkarken diğerleri kulenin önündeki toprak zeminde bulunmaktadır. Verilenlerden yola çıkarak, I. Kulenin 3 ve 4. katında bulunan öğrencilerin üzerinde durdukları zemine uyguladıkları basınçlar eşittir. II. Kulenin 2. katında bulunan öğrencilerin sayısı artırılırsa bu katın zeminine uygulanan basınç artar. III. Zemindeki öğrencilerin toprağa yaptıkları basınç ile 1. kattaki öğrencilerin katın zeminine yaptıkları basınç eşittir. yorumlarından hangileri kesinlikle doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) Yalnız II
- D) I ve III
12. Kuzey ülkelerinde aşırı soğuktan dolayı deniz yüzeyinde yılın bazı dönemlerinde buzullanma görülmektedir.Araştırmacılar uzun yıllar boyunca bu olayın denizdeki besin üretim miktarına etkisini incelemişlerdir. Bu araştırma sonuçlarının ortalaması ise aşağıdaki grafikte verilmiştir. Verilen bilgilere göre, I. Buzullanmanın az olduğu yıllarda tüketiciler sayıca artar. II. Sıcaklığın fazla olduğu yıllarda ikincil tüketici sayısı artar. III. Buzullanmanın fazla olduğu yıllarda üreticilerin sayısı azalır. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) I, II ve III
13. Bir bölgede yaşayan ve birbirleri ile beslenme ilişkisi bulunan canlıların birey sayıları Grafik I’de gösterilmiştir. Bir süre sonra canlıların sayısında Grafik II’deki gibi bir değişim meydana gelmiştir. Buna göre Grafik II’deki durum hangi gruba ait canlının sayısındaki değişimden kaynaklanmıştır?
- A) Birincil tüketici
- B) İkincil tüketici
- C) Üretici
- D) Üçüncül tüketici
14. Süs bitkilerinin ortamdaki CO2 miktarına etkisini araştırmak için yapılan çalışmada iki bitki seçilmiştir. Hava geçirmeyen cam fanuslara bitkiler ve CO2 ölçüm cihazları konulmuştur. Bitkiler güneş ışığı alan bir ortamda 24 saat gözlenmiş ve aşağıdaki grafikler çizilmiştir. Bu grafiklere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Bitkilerin aynı süre içerisinde ürettikleri oksijen miktarları farklıdır.
- B) I. zaman aralıklarında CO2 ölçümü gündüz yapılmıştır
- C) III. zaman aralıklarında ışık miktarı artmıştır
- D) II. zaman aralıklarında fotosentez yapılmıştır.
15. Eskiden yoğurtçular, iki ucuna iple yoğurt kaplarını bağladıkları tahtayı omuzlarına alarak dolaşırlardı. Bu durumu gösteren aşağıdaki görselde yoğurtçu, sağ elini tahtanın ön kısmına bastırarak düzeneği dengelemiştir. Yoğurtçu, eli ile müdahale etmeden tahtayı dengelemek için, I. K kabından satış yapıp tahtayı 2 yönünde hareket ettirmeli II. L kabından satış yaparak tahtayı ortalamalı III. L kabına yoğurt ekleyerek tahtayı 1 yönünde hareket ettirmeli uygulamalarından hangilerini yapabilir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) Yalnız II
- D) Yalnız I
16. Ayakkabıların üst bölümünde bulunan iki yakayı birbirine yaklaştırmaya yarayan delikler ve bağcıktan oluşan düzenek bir basit makine örneğidir. Aşağıda verilen basit makinelerden hangisi bu düzenekle aynı avantajı sağlamaktadır?
17. Besin ağının bir parçası görselde verildiği gibidir. Besin ağındaki hangi canlının yok olması daha fazla canlı türünü doğrudan etkiler?
- A) Yaprak güvesi
- B) Kedi
- C) Eşek arısı
- D) Ağaçkakan
18. Asit sızıntısı meydana gelen bir bölgede yerler kumla kapatılır ve havanın tamamen temizlenmesi için çalışma başlatılır. Bunlara ilave olarak asitin gözlere ve solunum yollarına zarar verici özelliğinden dolayı çevresi de boşaltılır. Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Sızıntıdan sonra asit yağmuruna yönelik önlem alınmıştır
- B) Asitin göze zarar vermesi buharlaştığını gösterir.
- C) Kullanılan kumun pH derecesi 0 - 7 arasındadır
- D) Sızıntının meydana geldiği bölgede toprak yapısı zarar görebilir.
19. Bir öğrenci ‘‘Basit makineler bir araya gelirse ne olur?’’ problem cümlesine cevap bulmak için; I. Aşama: 100 N’luk yükü farklı basit makineler kullanarak ayrı ayrı yukarı kaldırmış ve elde ettiği sonuçları aşağıdaki tabloya kaydetmiştir. Yapılan deneyin sonucu aşağıdaki iddialardan hangisini destekler niteliktedir?
- A) R kuvvet kazancı sağlamasa da iş kolaylığı sağlar.
- B) P’nin çembersel hareketi sayesinde yük yukarı çıkmıştır.
- C) Sistemin kuvvet kazancı, P’nin tek başına sağladığı kuvvet kazancından fazladır.
- D) Sistemi oluşturan bütün basit makinelerin doğrudan kuvvet kazancına etkisi vardır.
20. Çeşitli basit makineler kullanılarak hazırlanan bileşik makine düzeneğinde, eğik düzlem üzerinde bulunan yükü yukarı taşımak için F kuvveti, şekildeki gibi uygulanıyor. Buna göre, F kuvvetinin büyüklüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?(Sürtünmeler ve kaldıraç çubuğunun ağırlığı ihmal edilecektir.)
- A) Eğik düzlemin eğimi küçültülürse artar.
- B) R kolunun boyu uzatılırsa artar.
- C) Çıkrıktaki ipin sarım sayısı artırılırsa azalır.
- D) Destek M noktasına kaydırılırsa azalır.
