1. I. Saf oksijen; hücre duvarlarını, hücre çekirdeğini çevreleyen zarı ve DNA’yı bozup hücre onarımını sağlayan enzimleri çalışamaz hâle getirir. II. Atmosferimizin yüzde 21’i oksijenden oluşur ancak insan, normal koşullar altında tümüyle oksijenden oluşan bir havayı solursa hayatta kalamaz. Numaralanmış I. cümle ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) II. cümlede yer alan bilgiyle ilgili örneklere yer verilmiştir.
- B) II. cümlede ortaya konan durumun koşulu belirtilmiştir.
- C) II. cümlede sözü edilen durumun gerekçesi açıklanmıştır.
- D) II. cümledeki açıklamayla çelişen bir durumdan söz edilmiştir.
2. Altı çizili sözcüğün bu metne kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- A) Doğal davrandığı için çevresindekiler tarafından çok sevilirdi.
- B) İnsan zekâsı, doğanın içinde değil doğanın yanında yer alan ayrı bir kuvvettir.
- C) Bu konuyla ilgili öngörünüzün doğru olduğunu düşünmüyorum.
- D) İyi bir eğitimi, girdiği ortamlarda hemen fark edilen kuvvetli bir karakteri vardı.
3. 4 ve 5. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. Eleştiri, ünlü yazarın yazı evreninin önemli bileşenleri arasındadır. O, vitrinden ziyade gölgede kalmayı tercih eden biridir. Eleştirirken, insanların olumsuz yanlarını gösterirken bile şefkatlidir. Hakkında kaleme alınan bazı yazılarda onun suya sabuna dokunmayan bir kişilik olduğu vurgulanır. Yazarı sırftabiatıitibarıyla edebiyat gündemine ilgisiz biri olarak nitelemek büyük haksızlık olur. Çünkü o, zamanın ruhuna kayıtsız değildir; eleştirilerini mizahla yoğurarak bilgin bir edayla ve olumlu bir tutumla sunmayı tercih eder. Bu metinde sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilemez?
- A) Alçak gönüllü
- B) Yapıcı
- C) Özgün
- D) Sevecen
4. Bir hikâyede anlatılan olayları veya durumları yaşayan kurmaca varlıklara kahraman denir. Bu açıklamaya göre, Yatağın kenarına, sehpanın dibine oturdu. Bana baktı. … O zaman fotoğrafçı “Gülümseyin!” demişti. Ben de sessizce gülümsemiştim… Onu göremeyeceğim bir şekilde yüzümü duvara çevirdi. O anda gözüm oğlumun duvardaki resmine takıldı. Denizin rengini gri yapmış. Oysa ona “Mavi olmalı!” demiştim. Oğlumuz, “Anne, hikâye okur musun?” diye sordu. O da hikâye kitabını sehpadan alırken beni yere düşürdü ve çerçevem kırıldı. hikâye parçasında kendisinden “ben” diye söz eden kahraman aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Odadaki sehpa
- B) Duvardaki resim
- C) Fotoğraftaki kişi
- D) Fotoğrafçı
5. Edebiyatımızda - - - - isimlerin başında gelir Memduh Şevket Esendal. Hâlbuki renkli ve üretken bir kalemdir. “Yazı, herkes için dar günlerde bir genişliktir.” diyerek yazıyı - - - - olarak gören Esendal’a göre kendi içine çekilmek, - - - - anlamına gelir. Bu metnin anlam bütünlüğü dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi boş bırakılan yerlerden herhangi birine getirilemez?
- A) yazıyla baş başa kalmak
- B) hakkı verilmemiş
- C) sığınma mekânı
- D) ele avuca sığmayan
6. Türkiye’nin bir kültür varlığı daha dünya mirası oldu. Malatya’nın Battalgazi ilçesinde bulunan Arslantepe Höyüğü, Dünya Miras Komitesinin aldığı kararla UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girdi. Geçmişi çok eskilere dayanan bu yapıyı her yıl on binlerce kişi ziyaret ediyor. Bu metinde aşağıdaki yazım kurallarından hangisine örnek yoktur?
- A) Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
- B) Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar.
- C) Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
- D) Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
7. Ülkemizde astronomi (gök bilimi) araştırmaları yürüten bazı gözlemevlerinin isimleri ile buralarda yer alan teleskopların çapları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Çanakkale ve İstanbul’daki gözlemevlerinin ortak kullandığı teleskobun çapı 60 cm’dir.
- B) TÜBİTAK Gözlemevindeki teleskoplardan üçü, bilgileri otomatik olarak kaydetmektedir.
- C) Gözlemevlerinde 40 cm’lik çapa sahip teleskop sayısı diğerlerinden fazladır.
- D) Erzurum’daki gözlemevi henüz faaliyete geçmemiştir.
8. Kare karalamaca oyunu, karelere bölünmüş bir alanda oynanır. Bu alanda her satır ve sütunun başında sayılar yer alır. Bu sayılar, o satır ve sütunda kaç karenin karalanacağını gösterir. Örneğin bir satırda “3” yazıyorsa bu, yan yana üç karenin, aralarında boş kare kalmayacak şekilde karalanması gerektiğini ifade eder. Karalanan bölüm, satır veya sütunun herhangi bir kısmında bulunabilir. Bazı satır veya sütunların başında birden fazla sayı olabilir. Örneğin “2-2” yazan bir sütunda, önce alt alta iki kare -aralarında boş kare kalmayacak şekilde- karalanır; en az bir boşluk bırakılır ve alt alta iki kare daha karalanır. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır?
9. Aşağıda bazı köpek türleri ve bu türlerin karakter özelliği, ağırlığı ve eğitilebilirlik seviyesine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Kübra, Levent, Melek, Nalân ve Orhan adlı kişilerin sahiplendiği köpeklerle ilgili bilinenler şunlardır: • Her bir kişi farklı bir köpek türünü sahiplenmiştir. • Nalân’ın sahiplendiği köpeğin eğitilebilirlik seviyesi en yüksek düzeydedir. • Levent’in sahiplendiği köpeğin ağırlığı 28 kg’ın üzerindedir. • Orhan, eğitilebilirliği 8 puanın altında olan bir tür sahiplenmiştir. • Kübra ve Melek’in sahiplendiği köpeklerin karakter özellikleri aynıdır. Bu bilgilere göre, I. Levent II. Nalân III. Orhan adlı kişilerden hangilerinin sahiplendiği köpeğin türü kesin olarak bellidir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) Yalnız III
10. Fiillere getirilen “-ma /-me, -mak /-mek, -ış /-iş /-uş /-üş” ekleriyle yapılan eylemsilere isim-fiil (ad-eylem) denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerden hangisi isim-fiil değildir?
- A) Biraz sonra salona gelip sofrayıkurmayabaşladı.
- B) Osmanlı mimarisi yıllar içerisindegelişimgöstermiştir.
- C) Babamın içerigirişiyletüm gözler ona çevrildi.
- D) Yıldızlar arasında yolculukyapmakher insanın hayalidir.
11. “Kardeşleriyle kavga ettiği zaman eski defterleri açmaya bayılır.” Cümlesinde geçen “eski defterleri açmak” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çocukluğunu özlemek
- B) Kardeşlerine sitem etmek
- C) Eski hatıralardan bahsetmek
- D) Geçmişi yüzlerine vurmak
12. (I) 15 Nisan’da Sivas’a gideceğini söylemişti ama gidememiş. (II) Demek ki işlerin bu noktaya geleceğini düşünememiş diye geçirdim aklımdan. (III) Üç hafta burada kalıp bana haber vermeyişini içime sindiremiyorum. (IV) Keşke iş yerine gitseydim, burada olduğunu öğrenmiş olurdum. Bu parçadaki numaralandırılmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) IV. cümlede birine sitem edilmiştir.
- B) II. cümlede bir tahmin dile getirilmiştir.
- C) III. cümlede kızgınlık ifade edilmiştir.
- D) I. cümlede dolaylı anlatım söz konusudur.
13. Profesör Doktor Mehmet Kaplan’a göre öğretmenler kültürlü insanlar yetiştirmek suretiyle milletin kültürünü zenginleştirirler. Keşfedilecek yetenekli bir genç yarının bir Ziya Gökalp’i, bir Yahya Kemal’i olabilir. Diyarbakır’da Ziya Gökalp’in yeteneğini tabiat derslerine veren bir Rum doktor keşfetmiştir…… Çünkü yetenekleri geliştirilirse onlardan bütün millet ve insanlık faydalanır. Bu parçanın akışına göre boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
- A) Öğretmenler yeni nesli inşa eden ustalardır.
- B) Öğretmenler bütün öğrencilere aynı eğitim ortamını sağlamalıdır.
- C) Öğretmenler, yetenekli öğrencilere ayrıca zaman ayırmalıdır.
- D) Gençleri keşfetmek öğretmenlere bırakılmalıdır.
14. Abartma (Mübalağa): Bir şeyin niteliklerini veya bir olayı olduğundan fazla büyüterek veya küçülterek anlatmaya abartma denir. Benzetme (Teşbih): Anlatımı kuvvetlendirmek, sözün etkisini artırmak için aralarında değişik yönlerden ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanın özelliklerinin kuvvetli olana aktarılmasına benzetme denir. Kişileştirme (Teşhis) : İnsan dışındaki varlıklara insana özgü özelliklerin verilmesine kişileştirme denir. Tezat (Karşıtlık): İki karşıt düşüncenin bir arada söylenmesidir. Zıt anlamlı sözcükleri yan yana kullanmakla tezat yapılamaz. Tezadın düşünce olarak zıtlığı vermesi gerekir. Bu bilgilere göre aşağıdaki cümlelerle ilgili parantez içinde verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır?
- A) Arkadaşlarımız birer aynadır, bize kim olduğumuzu gösteren. (benzetme)
- B) Ailesi ile ilgili ileri geri konuşulmasına çok üzülmüştü. (tezat)
- C) Çocuğun elindeki çanta kendisinin iki katı vardı. (abartma)
- D) Varsın yaylalarda rüzgâr gezinsin, ben böyle de iyiyim. (kişileştirme)
15. Cümle içindeki sözcükler, tek başlarına ya da diğer sözcüklerle grup oluşturarak herhangi bir öge görevinde kullanılabilmektedir. Yukarıdaki bilgiye göre aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi yapıca diğerlerinden farklıdır?
- A) Yıllardır ertelediği tezini bu yıl yazıp tamamladı.
- B) Arabayı caddenin en işlek yerine park etmiş.
- C) Yaptığı bu çalışma sonrasında herkesin gözüne girdi.
- D) Bir süre sonra yanlış yolda ilerlediğini fark etti.
16. Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı, kişilerin ihtiyaçlarını inceleyen bir kuramdır. Tüm dünyada insanların ihtiyaç sıralamaları açısından kabul gören bir kuram olan Maslow’un kuramına göre insanların motivasyonlarını en çok etkileyen faktörler, dış faktörlerden çok kişinin kendi içindeki ihtiyaçlardan kaynaklanmaktadır. Bu ihtiyaçların ise bir hiyerarşisi bulunuyor. Bu hiyerarşi bir piramit şeklinde belirtilmiş ve bu piramide İhtiyaçlar Hiyerarşisi denmiştir. Piramidin önce en alttaki kısmı karşılanır daha sonra bir üstteki kısma geçilir. Maslow, ihtiyaçları şu şekilde kategorize etmektedir. 1. Fizyolojik ihtiyaçlar: nefes alma, besin, yemek, su, uyku2. Güvenlik ihtiyacı: iş, aile, sağlık ve mülkiyet güvenliği3. Sosyal ihtiyaçlar: arkadaşlık, sevme, sevilme, bir yere ait olma4. Saygınlık ihtiyacı: özsaygı, özgüven, başarı, başkaları tarafından saygı duyulmak5. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı: erdemli, yaratıcı, problem çözücü olmak Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı dikkate alındığında başarı ihtiyacı için aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisi feda edilebilir?
- A) Mülkiyet güvenliği
- B) Bir yere ait olma
- C) Arkadaşlık
- D) Problem çözücü olmak
17. Aşağıdaki görselde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
- A) Diyabet nedir?
- B) Diyabet ile ilgili çalışmalar ne zaman başlamıştır?
- C) Diyabetin nedenleri nelerdir?
- D) İnsülin ilacı ne zaman kullanılmaya başlamıştır?
18. Aşağıdaki tablodan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Koronavirüsün hava yolu ile de bulaşabileceğini düşünerek ortamlar havalandırılmalı.
- B) Koronavirüsten korunmak için hijyen kurallarına dikkat etmek gerekir.
- C) Hastalığa yakalanmamak için bol sıvı alınmalı taze meyve ve sebze yenilmelidir.
- D) İnsanlarla selamlaşırken sarılma ve tokalaşma gibi hareketlerden kaçınılmalı.
19. Aşağıdaki tabloda hangi iki sözcüğün anlam özelliği yanlış işaretlenmiştir?
- A) Mutluluk - ışık
- B) Gürültü - kıvanç
- C) Kıvanç - mutluluk
- D) Gürültü - ışık
20. Aşağıdaki görsel incelendiğinde aşağıdaki seçeneklerden hangisine ulaşılamaz?
- A) BİGEP bir başarıyı izleme ve geliştirme projesidir.
- B) Bu projede sadece akademik başarı hedeflenmiştir.
- C) Ödüllendirmenin üçayağından biri öğrencilerdir.
- D) DYK ve kültürel faaliyetler projeye dâhil edilmiştir
