2023 Ocak LGS T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Örnek Sorular

Balkan Savaşları öncesi Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk ve Doğu Trakya Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeydi. Karadağ’ın saldırısıyla başlayan I. Balkan Savaşı’nda; Sırbistan, Bulgaristan ve Yunanistan’ın da savaşa katılmasıyla birlikte Osmanlı Devleti kısa sürede yenilgiye uğradı. Sonuç olarak Osmanlı Devleti ve Balkan devletlerinin sınırları değişti. Osmanlı Devleti; Makedonya, Arnavutluk ve Batı Trakya gibi Balkan toprakları ile Ege adalarının büyük bir kısmını kaybetti.

Bu bilgiye göre aşağıdaki haritalardan hangisi Balkan Savaşları öncesi Osmanlı Devleti’nin sınırlarını göstermektedir?

“Düşman ordusuyla aramızda büyük bir açıklık bırakmak gerekir ki orduyu derleyip toparlamak ve güçlendirmek mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya’nın doğusuna kadar çekilmek yerinde olur. Düşman bizi takip ederse kendi harekât üssünden uzaklaşacak ve yeniden menzil hatları kurmaya mecbur olacak, birçok güçlükle de karşılaşacaktır. Buna karşılık bizim ordumuz toplu bulunacak ve daha elverişli şartlara sahip olacaktır. Bu şekildeki geri çekilişimizin en büyük sakıncası, Eskişehir gibi önemli yerlerimizi ve birçok toprağımızı düşmana bırakmaktan dolayı kamuoyunda doğabilecek manevi sarsıntıdır. Fakat kısa zamanda elde edebileceğimiz başarılı sonuçlarla bu sakıncalar kendiliğinden ortadan kalkacaktır.”

Mustafa Kemal, bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olamaz?

ngiltere başbakanı Lloyd George II. İnönü Savaşı’ndan sonra bir Yunan bankacıyla yaptığı konuşmada şunları söyledi; “Artık bir Yunanlının fotoğrafını bile görmek istemiyorum. Sizin subaylarınız bana zafer için güvence vermişlerdi. Kendi danışmanlarıma değil, sizin hayalci subaylarınıza inandım. Ama az önce öğrendim ki o kadar güvendiğim Yunan ordusu, üç ay içinde ikinci kez yenilmiş. Bu başarısızlığınız beni çok zor duruma soktu. İngiltere’nin egemenliği altında çok Müslüman var. Türk zaferi hepsine örnek olabilir… Bunun için Yunan ordusuna güveniyordum. Hükûmetim, ordunuzu donatmış, ayrıca 16 milyon sterlin yardım yapmıştı.”

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?

Milli Mücadele Dönemi Doğu Cephesi komutanı Kazım Karabekir Paşa, Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması’nın içeriğini şu sözlerle açıklamıştır: “Ermeni heyeti ile Gümrü Antlaşması’nı görüşmeye başladık. 27 Kasım’da Ermenilere Sevr Antlaşması’ndaki imzalarını geri aldırdık. Bugünü bu uğursuz antlaşmanın yırtıldığı gün olarak kutladık. Bu olayı Ankara’ya müjdeledim. 2-3 Aralık gecesi Gümrü Antlaşması’nı imzaladık. Antlaşma şartı olarak Ankara’nın istediği 2 bin tüfek, 3 batarya, 12 dağ topu, 40 makineli tüfeği Ermenilerden aldım. Doğu Cephesi’nin ilk armağanı olarak Batı Cephesi’ne ulaştırılmak üzere yola çıkardım.”

Bu metne göre Gümrü Antlaşması ile ilgili,

I. Doğu sınırları kesin şeklini almıştır.

II. Doğu Cephesi’nde siyasi başarı elde edilmiştir.

III. Batı cephesindeki Türk ordusuna silah desteği sağlanmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

6. Ekim 1919’da Sivas’ta bulunduğu sırada, Kilikya bölgesindeki Fransız işgal kuvvetlerinin ve Ermenilerin yaptıkları taşkınlıkları ve zulmü haber alan Mustafa Kemal, Develi’ye (Kayseri), aşağıdaki gizli telgrafı çekmiştir: “Develi Belediye Reisliğine, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti, Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına Binbaşı Kemal Bey’i, yardımcılığına da Yüzbaşı Osman Nuri Bey’i atadı. Millî görevlerinin devamı süresince Kemal Bey, Kozanoğlu Doğan Bey takma adını; Osman Bey de Aydınoğlu Tufan Bey takma adını kullanacaktır. Millî görevlerinde her türlü yardımlarınızı esirgememenizi önemle rica ederiz.” (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti namına Mustafa Kemal)

Bu telgraftan Temsil Heyeti ile ilgili;

I. Yürütme organı gibi hareket ettiği,

II. Düzenli ordunun kuruluş çalışmalarını tamamladığı,

III. İşgalcilerle yapılacak mücadelede gizliliğe önem verdiği

çıkarımlarından hangileri yapılabilir?

Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tüm şiddetiyle devam ettiği günlerde dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey’in erteleme önerisine rağmen Maarif (eğitim) Kongresi’nin toplanmasını isteyen Mustafa Kemal Atatürk, kongrenin açış konuşmasında şunları söylemiştir: “Eğitimdir ki bir milleti hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terk eder… Doğu ve Batı’dan gelen bütün tesirlerden uzak, millî ahlak ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum. Çünkü millî dehamızın tam gelişmesi, böyle bir kültür ile temin olunabilir.”

Buna göre Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.”

Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?

Mustafa Kemal, gönüllü katıldığı Trablusgarp Savaşı’nda askerlikle ilgili mesleki bilgisini geliştirmiştir. Trablusgarp Savaşı’nda gayrinizami harp (düzenli ordunun olmadığı savaş) taktiklerini öğrenmiştir. Otorite tesis etmek, başkalarını ateş altında idare etmek, yokluklar içinde savaşı sürdürmek, teşkilatçılık, az kuvvetle iş görmek, insiyatifi ele almak ve askerde mücadele ruhunu diri tutmak gibi savaşın incelikleriyle ilgili bilgisini ve pratiğini artırmıştır.

Buna göre Trablusgarp Savaşı Mustafa Kemal’e;

I. kısıtlı imkânlarla mücadele etme,

II. düzensiz askerî birlikleri yönetme,

III. askerlerin motivasyonunu sağlama

tecrübelerinden hangilerini kazandırmıştır?

Mustafa Kemal Atatürk, J.J. Rousseau’nun “Toplumsal Sözleşme” eserinde yer alan “Egemenlik hiçbir şekilde bırakılamaz ve devredilemez, yine o nedene bağlı olarak vekaleten yürütülemez. Egemenlik kamuoyunun iradesini içerir.” şeklindeki sözlerin altını çizmiş ve bu sözü temel ilke olarak benimsemiştir.

Aşağıdakilerden hangisi J.J. Rousseau’nun bu fikirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki etkisinin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir?

Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan işgaller karşısındaki düşünceleri şöyledir: “Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar, kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu.”

Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili,

I. Vatanın bir bütün olarak savunulmasını istemiştir.

II. Egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamıştır.

III. Mücadelenin aşama aşama yürütülmesi gerektiğini savunmuştur.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?