1. I. Aydınlanma Dönemi’nde Avrupa’da “İnsan, düşünen bir varlık olarak şartlarını ve çağını ileriye taşımak zorundadır.” fikri hâkimdir. Bu nedenle insanoğlu, evrenin sırlarını çözmeye çalışarak ve çağın en büyük korkusu olan başarısızlığın üstüne giderek yeni rotalar çizmek mecburiyetindedir. Çağın bir parçası olmak isteyen bilim insanları tarihten ders almak zorundadır. II. Türkiye’nin kaderini belirleyen, ülkemizi işgal kuvvetlerinin elinden kurtararak bağımsız bir devlet kurmamızı sağlayan Kurtuluş Savaşı, Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde, birçok kahramanın fedakârlığı sayesinde kazanılmıştır. Kadın, erkek, genç, yaşlı demeden herkesin bir olduğu bu mücadele, başta Atatürk olmak üzere kahramanlıkları ile göğsümüzü kabartan karakterlerin zaferidir. III. XV. yüzyılda Avrupa’da birçok sanatçı ve bilim adamı tarafından başlatılan Rönesans, Avrupa’nın aydınlanma yaşadığı bir dönemdir. Avrupa’ya öğrenim görmeye gelen kişiler ve Avrupa’dan ticaret yapmak için farklı ülkelere giden tüccarlar bu aydınlanma akımının yayılmasının en temel nedenleri olarak düşünülebilir. Numaralanmış metinlerden hangileri “Zor zamanlar güçlü insanları, güçlü insanlar iyi zamanları, iyi zamanlar zayıf insanları, zayıf insanlar da zor zamanları ortaya çıkarır.” cümlesinde belirtilen düşüncelerden herhangi biri ile ilişkilendirilemez?
- A) II ve III.
- B) Yalnız II.
- C) Yalnız I.
- D) I ve III.
2. Öğrenmenin aşamalarından bazıları şunlardır: • Bilmeme hâli: Neyi bilmediğini bilmez. • Öğrenmenin devam etmesi: Ne olduğunu bilir ancak yapamaz. • Ustalık: Otomatik olarak yapar. Aşağıdakilerden hangisi, bu metinde sözü edilen öğrenme aşamalarından herhangi birine örnek olamaz?
- A) Telefonun video kırpma özelliğinin bilinmesine karşın bu özelliğin kullanılamaması
- B) Bilgisayarın varlığından haberi olmayan birinin, onu açma konusunda da bilgisinin olmaması
- C) Babasının oltayla balık tuttuğunu gören bir çocuğun balık tutmaya çalışması
- D) Bir türkünün, notalara bakılmaksızın bağlama ile kolayca çalınması
3. I. Sözcüklerini aramaktan yorulmuş anılarımı yüreğimin kuytu bir köşesine ekleyerek seslerin ve kokuların yalnızlaştığı bu kulübede saatlere karışıyorum. II. İskelenin yanından kalkıp yorgun adımlarla kulübeye doğru yürüyorum yavaş yavaş. III. Günün akşama döndüğü dakikalarda, pejmürde perdelerini ve deniz kokan tahtalarını ardımda bırakarak kulübeden çıkıyorum bir gölge gibi. IV. Rüyalarımı ve tedirgin masallarımı kıyıda bırakarak, denizin ve martıların seslerini yüreğime hapsederek açıyorum yılların acısıyla gıcırdayan kapıyı. Numaralanmış cümleler düşüncenin akışına göre sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?
- A) III.
- B) II.
- C) I.
- D) IV.
4. Bir tilki, gün doğarken gölgesinin uzunluğuna baktı ve şöyle dedi: — Bugün öğle yemeğinde bir deve yiyeceğim. Ve bütün sabah deve arayıp durdu. Ama öğle güneşi yükseldiğinde gölgesinin ne kadar kısa olduğunu görünce kendi kendine şöyle söyledi: — Bir fare de işimi görür. Kavağın yanında bir kabak filizi boy vermişti. Bahar ilerledikçe kavak ağacına sarılarak yükselmeye başladı ve neredeyse onunla aynı boya geldi. Bir gün dayanamayıp kavağa sordu: — Sen kaç ayda bu hâle geldin? — On yılda… — On yılda mı; ben neredeyse iki ayda seninle aynı boya geldim, dedi ve güldü. Günler günleri kovaladı. Sonbahar geldiğinde kabak önce üşümeye başladı, sonra yapraklarını düşürmeye. Endişeyle kavağa sordu: — Neler oluyor bana? — Kuruyorsun. — Niçin? — Benim on yılda geldiğim yere, iki ayda gelmeye çalıştığın için... Bu metinlerin ortak vurgusu aşağıdaki deyimlerden hangisiyle ifade edilebilir?
- A) Bindiği dalı kesmek
- B) Haddini bilmek
- C) Tepeden bakmak
- D) Başı göğe ermek
5. Ben roman yazmayı, sadece kendi üstlendiğim bir iş gibi görmüyorum. Bunu romanımın kişileriyle birlikte üstleniyoruz. Olayları, durumları, kişileri, birlikte yazıp götürüyoruz. El ele, omuz omuzayız. - - - -. Her yazdığım insan benim, yazdığım her insan ben. Başka türlü nasıl olabilir? Belirli kurallarla, formüllerle roman yazan bir yazın memuru değil; kahramanlarıyla beraber çalışan bir romancıyım ben. Bu parçada boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
- A) Hepimiz kendi yolumuzu çizmişiz
- B) Farklı rüzgârlar şişiriyor yelkenlerimizi
- C) Kahramanlarım şekillendiriyor hikâyelerimi
- D) Hayal gücümüz aynı terziden giyiniyor
6. Yazarın, hikâyede süslü anlatımı öne çıkarması okura yüktür. Süslü dil, konuyu gölgede bırakarak okurun kafasını karıştırır. Bu yüzden yazarın anlatımıyla hikâye arasında mesafe olması gerektiğine inanıyorum. Başka bir deyişleüslubun cüssesi hikâyeyi gölgelememeli. Bu metindeki altı çizili sözle, aşağıdakilerden hangisinin yanlışlığı vurgulanmaktadır?
- A) Hikâye dilini, okurun beğenisi doğrultusunda oluşturmanın
- B) Sanatlı dilin, hikâyede anlatılanların önüne geçmesinin
- C) Hikâye yazarlarının, okuru yönlendirmeye çalışmasının
- D) Hikâyelerin, yazarın yaşamından izler taşımasının
7. Aşağıdaki grafiklerin karşısında açıklamaları verilmiştir. Numaralanmış grafiklerden hangileri açıklamaları ile örtüşmez?
- A) II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve II.
- D) Yalnız III.
8. I. Başarılı insanlar, ara vermeden mücadele edenlerdir. II. Ne kadar çok bilirsen o kadar az emin olursun. III. Matematikte zekâdan önce sabır gelir. Numaralanmış cümlelerden hangileri, Çoğu kişiye göre matematikten anlamak doğuştan sahip olunan bir yetenektir. Bu anlayışa göre matematiksel yeteneğe ya sahipsinizdir ya da değilsinizdir. Oysa bazı araştırmalara göre bu alanda gösterilen performans; yetenekten çok, matematiğe karşı takınılan tavırla ilgili. Çabalamaya istekli hele bir de gayretliyseniz matematikte ustalık kazanmanız pekâlâ mümkün. paragrafının ana fikrini desteklemektedir?
- A) Yalnız I.
- B) II ve III.
- C) I ve III.
- D) I, II ve III.
9. Aşağıda Arda, Beril, Ceylin ve Didem adlı kişilerin aldığı bilgisayarların özellikleri verilmiştir. Her biri farklı bir bilgisayar alan bu kişilerin satın aldığı bilgisayarların özellikleri şu şekildedir: • Arda, rahat taşınabilen ve depolama alanı en geniş olan bilgisayarı; • Beril, şarjı mümkün olduğunca uzun süre dayanan ve en büyük ekranlı bilgisayarı; • Didem, fiyatı en uygun olan bilgisayarı almıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Didem’in bilgisayarının batarya ömrü Arda’nınkinden fazladır.
- B) Arda ile Beril’in aldığı bilgisayarların depolama alanları aynıdır.
- C) Beril’in bilgisayarı Ceylin’in bilgisayarından daha hafiftir.
- D) Ceylin’in bilgisayarının ekran boyutu Didem’inkinden büyüktür.
10. Türk şiirinin evvelden beri anlamla başı derttedir. “Şiirin konusu ne?”, “Ne anladın bu şiirden?” derler. Bütün bunlar çağdaş şiiri bilmeyenlerin sorularıdır. Bana “Bu şiirde ne demek istediniz?” diye sorulduğunda tekrar okurum o şiiri ve “İşte, bunu demek istedim.” derim. Çağdaş şiirde her şeyden önemli olan duyumdur. Şiiri duymak, duyurmak, hissettirmek… Ben ilk okuduğumda anladığım şiire kolay kolay şiir diyemem. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?
- A) Tanımlamaya
- B) Tespite
- C) Eleştiriye
- D) Karşılaştırmaya
11. “Hayatınız boyunca başarılı, sağlıklı, huzurlu ve mutlu olmanızı gönüldentemenniederim.” Bu cümledeki altı çizili kelimenin yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?
- A) Amaçlamak
- B) Hedeflemek
- C) Hayal etmek
- D) İstemek
12. Sözlüklere dalmak, onlarla zaman geçirmek güzeldir ancak en fazla birkaç ciltten oluşan sözlükler bir dilin kendisi olamaz asla. Sözlükler, bir dilin hemen hemen bütün sözcüklerini içine alsa bile sonuçta kelimelerin alfabetik olarak sıralanmış listesinden başka bir şey değildir. Dil ise sözlükte yer alan sözcüklerin uyumlu şekilde birleştiği bir okyanustur. Bunun içindir ki sözlükler, dilin inceliklerini ve zenginliklerini sınırlı bir şekilde ortaya koyan küçük bir araçtır yalnızca. Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Sözlükler, bir dilin öğrenilmesini sağlayan en önemli eserlerdir.
- B) Her dilin kendine has kuralları ve zenginlikleri vardır.
- C) Sözlükler, dilin inceliklerini anlatmada tek başına yeterli değildir.
- D) Sözlüklerde yer alan her kavram tek başına bir dünyadır.
13. Dostluğu anlatmaya sözcükler yetmez. İnsan ne kadar uğraşırsa uğraşsın yaşadığı andaki hisleriyle anlatamaz dostluğu. Birlikte olunan anların büyüsü, acı tatlı anılar hiçbir zaman yaşandıkları zamanki duygularla dile getirilemez. Çünkü paylaşılanların çoğu özeldir. Size aktarılmış sırlar vardır, tanık olduğunuz dağılmışlıklar, gözyaşları, yenilgi anları ve dostluğu dostluk kılan yaşanmışlıklar vardır. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Dostluklar yazıya dökülürse anlamını kaybeder.
- B) Dostluğu kelimelerle ifade etmek mümkün değildir.
- C) Dostlar, iyi günde ve kötü günde birbirlerinin yanında olmalıdır.
- D) Dostluk, üzüntülerin ve sevinçlerin paylaşıldığı birlikteliktir.
14. Tuna’nın üstünde güneş batarken Sevgili yurdumu andırır bana. Bir hayal isterim Boğaziçi’nden Bakarım İstanbul diye her yana. Bu dörtlüğe hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Umutsuzluk
- B) Ayrılık acısı
- C) Özlem
- D) Sevinç
15. Dün öğleden sonra çıktım evden. Önce yürümeyi düşündüm yol boyu. Biraz yürüdükten sonra durakta gördüğüm sapsarı otobüsün sarılığına mı kandım yoksa tenhalığına mı bilmiyorum, kendimi otobüsün içinde buldum. Arka koltukların birinde uyuyakalmışım. Şoförün uyandırmasıyla otobüsten inip yine yürümeye başladım. Sanki otobüse hiç binmemişim, rüyalara hiç dalmamışım da başladığım yürüyüşü devam ettiriyormuşum gibi hesapsızca yürümeye devam ettim. Bu sözleri söyleyen kişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Karamsar bir ruh hâline sahiptir.
- B) İçinde derin bir üzüntü taşımaktadır.
- C) Hayata anlam veremeyen biridir.
- D) Gününü plansız yaşamayı tercih etmiştir.
16. Çağımızın yeni iletişim dili olan “yüz ifadeleri” yazışmalara renk katıyor. Küçücük ve renkli semboller, satırlar dolusu kelimenin ifade etmekte zorlanacağı sevgi, empati, şüphe, korku, üzülme vb. duyguları tek bir dokunuşla karşıya aktarabiliyor. Böylelikle insanlar hislerini, lafı uzatmadan ve yanlış anlaşılmalara meydan vermeden ifade etmiş oluyor. Bu parçaya göre yüz ifadelerinin en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazışmaları eğlenceli hâle getirmek
- B) Yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırmak
- C) Duyguların aktarımını kolaylaştırmak
- D) İnsanlar arası iletişimi geliştirmek
17. Bir çınar altında geçer her gecem, Konuşur dururum orda rüzgârla. Her akşam sularla uyur düşüncem Her gece uyanır yarasalarla. Bu dörtlüğe hâkim olan duygu aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yaşama sevinci
- B) Yalnızlık
- C) Umut
- D) Çaresizlik
18. Yazdıkça açılır, kendinizin farkına varırsınız. Eşyayı, dünyayı anlamaya başladığınız andan itibaren içinizde ne çok hikâye topladığınızı, hafızanıza ne çok hayal, duygu, umut sakladığınızı yazdıkça fark edersiniz. Kaleminiz, kâğıdın üzerinde dolaşırken veya parmaklarınız klavyede gezinirken kelimelerin neleri, nasıl çağırdığına hayret edersiniz. Hayret ettiğiniz, aslında kimliğinizi ören hatıraların, hayallerin ve hikâyelerin o anda açığa çıkmasıdır. Bu parçanın ana düşüncesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazmak çok çaba gerektiren bir uğraştır.
- B) İnsan, yazarken zihninde biriktirdiklerinin farkına varır
- C) İnsan, ömrü boyunca hafızasında çeşitli anılar biriktirir
- D) Yazmak, insanın geçmişini hatırlamasına yardımcı olur.
19. Bir yazı yazarken öncelikle yazının temel sınırlarını çizmek önemlidir. Konuyu, uzunluğu, hedef kitleyi ve üslubu belirledikten sonra konu hakkındaki düşüncelerinizi yapılandırmak faydalı olacaktır. Giriş, gelişme, sonuç bölümlerinde ne söylemek istediğinize karar verin. Sonra kendinize, bu konuyu neden işlemek istediğinizi sorun. Ayrıca yazınızı fotoğraf, resim ve grafik gibi görsellerle zenginleştirin. Bu parçaya göre bir yazı yazarken yapılması gereken ilk iş aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yazının hedef kitlesine uygun bir dil kullanmak
- B) Yazıyı bölümlere ayırarak fikirleri buna göre derlemek
- C) Yazı hakkında planlama yapmak
- D) Yazıyı destekleyecek görseller toplamak
20. Meyve ve sebzelerin bozulmasına bazı bakteriler neden olur. Bakteriler, bu gıdaların içerdiği suyu kullandı- ğı için onların üzerinde kolaylıkla gelişip çoğalabilir. Bu durumda meyve, sebzelerin içeriğinde ve görünüşünde birtakım değişikliklere yol açacak bozulmalara neden olur. Ancak meyve ve sebzeler kurutulursa bozulmalarının önüne geçilebilir. Çünkü kurutulan meyve ve sebzelerin su miktarı önemli ölçüde azalır. Bakteriler de yeterince su bulamazsa gelişemez. Bu parçada meyve ve sebzelerle ilgili asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bozulmalarını önlemek için onları kurutmak gerektiği
- B) Üzerlerinde oluşan bakterilerin insan sağlığına zarar verdiği
- C) Kurutulunca vitamin değerlerinin arttığı
- D) İçlerindeki su miktarının, bozulma sürelerini etkilediği
