1. Pul kanatlılar türündeki kelebeklerin kanatlarında kiremit gibi dizilmiş pullar bulunur. Milimetrenin onda biri boyutundaki bu küçük pullar kanattan kolaylıkla kopabilir. Pulların yapısında bulunan mikroskobik ölçekteki karmaşık çıkıntı ve çukur benzeri yapılar, ışığı kırarak kanatların eşsiz görünümüne katkıda bulunur. Kelebeklerin korunmasında ve uçuş performansında etkili olan pulların aynı türün üyeleri arasındaki sosyal ilişkileri düzenleyen kimyasal maddeler salgıladığı tespit edilmiştir. Bu metinde kelebeklerin kanatlarındaki pullarla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Nasıl göründüğüne
- B) Hangi kelebeklerde bulunduğuna
- C) Kelebekleri nasıl koruduğuna
- D) Neden kimyasal madde salgıladığına
2. Aşağıda bazı alanlardaki biyoçeşitlilik üzerinde son 100 yılda etkili olan faktörler ve bu faktörlerin günümüzdeki eğilimleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. • Ilıman ormanlardaki biyoçeşitlilik üzerinde habitat (bir canlının yaşadığı ve geliştiği yer) değişiminin etkisi yüksek, iklim değişiminin etkisi düşük, kirlenmenin etkisi orta düzeydedir. Ancak günümüzde habitat değişiminin etkisi azalmakta, iklim değişimi ve kirlenmenin etkisi artmaktadır. • Çöllerdeki biyoçeşitlilik üzerinde habitat değişimi ve kirlenmenin etkisi düşük, iklim değişiminin etkisi orta düzeydedir. Günümüzde habitat değişiminin etkisi aynı şekilde devam ederken iklim değişimi ve kirlenmenin etkisi artmaktadır. • Akarsu ve göllerdeki biyoçeşitlilik üzerinde habitat değişimi ve kirlenmenin etkisi yüksek, iklim değişiminin etkisi düşüktür. Günümüzde bu üç faktörün de etkisi artmaktadır. Bu bilgilerden hareketle biyoçeşitlilik üzerinde son 100 yılda etkisi olan faktörler ve bunların günümüzdeki eğilimlerini göstermek için bir tablo oluşturulacak ve bu tabloda aşağıdaki semboller kullanılacaktır. Bu metne göre aşağıdaki tablolardan hangisi doğru oluşturulmuştur?
3. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, 2020 yılı Türk dünyası kültür başkenti olan Özbekistan’ın Hiva şehrinde gerçekleştirdiği 38. Dönem Toplantısı’nda Bursa’yı 2022 Türk dünyası kültür başkenti olarak seçti. Bu cümle aşağıdakilerin hangisinde verilenlerin birleştirilmesiyle oluşmuştur?
- A) 2022 yılı Türk dünyası kültür başkenti Bursa oldu. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, 2020 yılındaki toplantıda Özbekistan’ın Hiva şehrini kültür başkenti seçti. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı 38. Dönem Toplantısı’nı Hiva şehrinde yaptı.
- B) Özbekistan’ın Hiva şehri, 2020 yılı Türk dünyası kültür başkentidir. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı 38. Dönem Toplantısı’nı Özbekistan’ın Hiva şehrinde gerçekleştirdi. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, 38. Dönem Toplantısı’nda 2022 yılı Türk dünyası kültür başkenti olarak Bursa’yı seçti.
- C) 2020 yılı Türk dünyası kültür başkenti, Özbekistan’ın Hiva şehridir. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, 38. Dönem Toplantısı’nı Özbekistan’ın Hiva şehrinde gerçekleştirdi. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, Türk dünyası kültür başkentini seçmek için yapacağı dönem toplantısını 2022 yılında Bursa’da gerçekleştirecek.
- D) Hiva şehri Özbekistan’ın kültür başkentidir. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı yaptığı toplantıda 2022 yılı için 38. kültür başkenti olarak Bursa’yı seçti. Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı Dönem Toplantısı 2020 yılında Hiva şehrinde gerçekleşti.
4. Ben bir kitap kapağı tasarımına başladığımda ilk iş olarak kitabı okuyorum. Bir taraftan da yazarla kitabı hakkında yüz yüze görüşüyorum, yayına hazırlayan arkadaşımla kitabın içeriği ve olası kapak görselleri konusunda tartışıyor ve çalışmaya başlıyorum. Bu içerik çalışması dışında tabii ki kapak kâğıdının kalitesi ve kapakta oluşturduğum figürleri süsleme tarzımın da bana bu başarıyı getirdiğini düşünüyorum. Bu metin aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık söylenmiş olabilir?
- A) Yılın en iyi kitap kapağı tasarımcısı seçilmenizi neye bağlıyorsunuz?
- B) Kitapların çok satılmasında kapak tasarımının etkisi var mıdır?
- C) Kitap kapağı tasarımlarına ödül verilmesiyle ilgili neler söylemek istersiniz?
- D) Kitap kapaklarının, kitabın içeriğiyle ilgili olması gerektiğini düşünüyor musunuz?
5. Edebiyatımızın üretken şairlerinden biri olan ve “Türkçem benim ses bayrağım.” dizesiyle de tanınan Fazıl Hüsnü Dağlarca çeşitli konularda şiirler yazmış, özellikle Türk tarihinin destanlaşmış birçok olayını şiirlerine taşımıştır. Bu alandaki en tanınmış eseri “Üç Şehitler Destanı”dır. Bu metnin anlatımıyla ilgili, I. Örneklemeye başvurulmuştur. II. Tanık göstermeden yararlanılmıştır. III. Karşılaştırma yapılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) Yalnız I
6. Ahmet, Caner, Kağan, Nihat adlı dört sporcunun kendi aralarında yaptıkları müsabakalar aşağıda sıralanmıştır. Bu müsabakaların kazanan ve kaybedenleriyle ilgili bilinenler şunlardır: • 1. müsabakayı kazanan sporcu toplam iki galibiyet almıştır. • 2. müsabakayı kazanan sporcu diğer müsabakaları kaybetmiştir. • 3. müsabakayı Caner, 5. müsabakayı Kağan kazanmıştır. Buna göre aşağıdaki tabloların hangisinde sporcuların galibiyet sayıları doğru gösterilmiştir?
7. Şişli; kültürün, sanatın, farklı damak lezzetlerinin buluşma noktasıdır. Şişli deyince pazar günleri gidip gezebileceğiniz antika pazarından da mutlaka bahsetmeliyiz. Büyükannelerimizin evinden çıkmış gibi görünen, özenle seçilmiş parçalar var burada: plaklar, fotoğraf makineleri, daktilolar, saatler, tabaklar, çay takımları… Eski dergi ve gazetelerin sizi gülümsetecek reklamlarına da mutlaka göz atmalısınız. Bu metinde aşağıdaki noktalama kurallarından hangisinin örneği yoktur?
- A) Alıntılanan bir metnin alınmayan bölümlerinin yerine üç nokta konur
- B) Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük gruplarının arasında virgül kullanılır.
- C) İkiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül kullanılabilir.
- D) Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
8. Alışveriş sitelerinden birinde yer alan bir çantayla ilgili müşteri yorumları şunlardır: Bu çantayla ilgili yorumlarda aşağıdakilerden hangisine bütün müşteriler değinmiştir?
- A) Rengine
- B) Teslimat süresine
- C) Kumaşına
- D) Boyutuna
9. Bir forumda aynı başlığın altına yazılan üç yazı şu şekildedir: • Yakutistan Özerk Cumhuriyeti’nin başkenti olan Yakutsk, dünyanın en soğuk kenti. Kış aylarında burada yaşamak oldukça zor, sadece insanlar için değil yaban hayvanları için de öyle. Yıl boyunca ortalama sıcaklık eksi 7,5 santigrat derece olarak hesaplanmış. Kış aylarında sıcaklık, eksi 65 santigrat dereceye kadar düşüyor. • Balıkların içinde hız şampiyonu yelken balığıdır. Bu balık, sırtındaki mavimsi yüzgecini avlanırken açar ve avlandığı sırada oldukça yüksek bir hıza ulaşır. Saatte 110 kilometre süratle yüzebilen yelken balığına diğer balıkların yetişebilmeleri mümkün değil. • Sahil sekoyası adlı türe ait 116 metrelik bir ağaç, bugüne kadar ölçülenler arasında en uzunu. Neredeyse 35 katlı bir gökdelen kadar yüksek olan bu ağaç ABD’deki bir milli parkta bulunuyor. Bu forumun başlığı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Rekor Kıran Canlılar
- B) Doğanın Gizemler
- C) Sıra Dışı Mekânlar
- D) Dünyanın “En”leri
10. Model: Örnek olmaya değer kimse veya şey. İdeal: Düşüncenin tasarlayabileceği bütün üstün nitelikleri kendinde toplayan. Uyum: Toplumsal çevreye veya bir duruma uyma. Aşağıdakilerin hangisinde “model, ideal, uyum” sözcüklerinin tümü, verilen anlamlarını karşılayacak şekilde kullanılmıştır?
- A) Mevlâna; büyüklenmeye karşı tevazunun, düşmanlığa karşı dostluğun, ön yargıya karşı hoşgörünün, cimriliğe karşı cömertliğin, asiliğe karşı uyumun tesis edildiği hikâye ve beyitleriyle ideal insan modelini oluşturmaya gayret etmiştir.
- B) Yazarın son kitabı, iş dünyasının parlayan yıldızları için model olabilecek insanları anlatıyor. İdealler çerçevesinde gelişen hayatları, yazarın birlikte uyum içinde çalıştığı yol arkadaşlarını, onların umut, inanç, özveri ve başarıyla taçlanmış öykülerini içeriyor.
- C) İdeallerini gerçekleştirmek için yaşayan insan deyince aklımıza saf, temiz, uyum sahibi, sevdiği işi yapan, mutlu bir insan modeli gelir. Hedefleri doğrultusunda hareket eden bu insanların sayısı az olsa da onlar toplumda daima dikkat çeker.
- D) Sonsuz bir sessizlik ve uyum sarmıştı yaylayı. Sanki bütün canlılar bu sessizliğe ayak uydurmuştu. Dinlenmek için en ideal yer burası, diye düşündü Arif. Tam o sırada Muhtar, eski model arabasıyla sessizliği bozarak tepeyi aştı.
11. 10 ve 11. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. Yemek yediğimden mi acıkıyorum, acıktığımdan mı yemek yiyorum, bilemedim. Gaziantep’e geldiğimden beri kendime bu soruyu soruyorum. Geleli üç gün oldu ama gezi planımda birinci sırada olan Zeugma’yı henüz görmedim. Bakırcılar Çarşısı’nı da dün sabah beyran çorbası içmek için girdiğim sokakta tesadüfen görüp çorbayı içtikten sonra, gezdim. Öğlen vakti Gaziantep Kalesi’nin yakınında yediğim patlıcan kebabı da Kale gezimin sebebi oldu. Katmer yemesem Cam Eserler Müzesini görmeyecektim. Tarihî Tren Garı gezisi, yeme içme planlarımın dışında gerçekleşen tek geziydi. Çünkü Gaziantep’e trenle geldim. Bu metinde olayların oluş sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A) Beyran çorbası içme, Bakırcılar Çarşısı gezisi, patlıcan kebabı yeme, Kale gezisi, katmer yeme, Cam Eserler Müzesi gezisi, Zeugma Müzesi gezisi, Tren Garı gezisi.
- B) Tren Garı gezisi, beyran çorbası içme, Bakırcılar Çarşısı gezisi, patlıcan kebabı yeme, Kale gezisi, katmer yeme, Cam Eserler Müzesi gezisi.
- C) Beyran çorbası içme, Bakırcılar Çarşısı gezisi, patlıcan kebabı yeme, Kale gezisi, katmer yeme, Cam Eserler Müzesi gezisi, Tren Garı gezisi.
- D) Tren Garı gezisi, beyran çorbası içme, Bakırcılar Çarşısı gezisi, patlıcan kebabı yeme, Kale gezisi, katmer yeme, Cam Eserler Müzesi gezisi, Zeugma Müzesi gezisi.
12. “Birbirinden hiçbir şey esirgemeyecek durumda olmak, samimi olmak” anlamına gelen deyim aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ayrısı gayrısı olmamak
- B) El elde baş başta
- C) Sırtı yere gelmemek
- D) Dostlar alışverişte görsün
13. Bir kitabı, okumadan köşeye atıp mahkûm edenler vardır. Onlara benzememeye çalışalım. Gerçek okuyucular hoşlarına gitmeyen kitaplardan bile ağırbaşlı bir dille bahsederler. Kendilerini naza çekenler ancak sahte okuyuculardır. Goethe’nin şu sözünü asla unutmayalım: “İçinde bir iyi tarafı bulunmayacak kadar kötü kitap yoktur.” Bu metin aşağıdaki düşüncelerden hangisini desteklemektedir?
- A) İyi bir okuyucu, kötü olarak nitelenen bir kitaptan bile fayda elde etmeyi bilendir.
- B) Beğenmedikleri kitapları okumayan kişilerin düşünceleri dikkate değerdir.
- C) Kitaplar insanlara bilinmedik dünyaları keşfettirir, onların duygularını geliştirir.
- D) İyi okuyucu bilgili, görgülü olmanın yanında hayal dünyasını genişleten insandır.
14. • Cümlelere soru, zaman ve koşul anlamı katan mı/mi eki gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar. • Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır. Bu bilgilere göre, l. Bu olay en çok beni mi yoksa çevremi mi etkiledi, bilemiyorum. ll. Güzel mi güzel bir etkinlikten sonra bunumu bize reva gördün? lll. Güneş açtı mı sen de benim gibi mutlu oluyormusun? IV. Bu çalışmayla mı sınavı kazanacağını zannediyorsun? cümlelerinin hangilerinde soru ekinin yazımı yanlıştır?
- A) II ve III.
- B) I ve II.
- C) III ve V.
- D) I ve IV.
15. Altı çizilen paragrafta internet kullanımıyla ilgili aşağıdaki hangi ayrıntıya vurgu yapılmaktadır?
- A) İnternete bağımlı olmamak için alınması gereken bireysel önlemlerin de bulunduğuna
- B) Yasaktan ziyade çocuklarla iyi bir iletişim kurularak ailece uyulması gereken bir sınırlama getirilmesine
- C) Çocukların internet bağımlılığını engellemek amacıyla sert tedbirler alınması gerektiğine
- D) İnternet bağımlılığının artık bir toplum sorunu olduğunun bilinmesi gerektiğine
16. Aşağıdaki paragraflardan hangisinin konusu diğerlerinden farklıdır?
- A) Dil, insanın dünyadaki yerini ve değerini belirler. Konuşma yeteneği insanı insan yapan niteliklerin başında gelir. İnsanın duygularını, düşüncelerini, isteklerini bütün incelikleriyle açığa vurmasına, yaşamını sürdürebilmesine olanak sağlayandır dil.
- B) Dil insanın en büyük gücüdür. İnsan demek, dil demektir. İşitilen, görülen, duyulan, sezilen, algılanan her şey onun varlığıyla anlatılır. İnsan; biten ve başlayan olaylara, durumlara dil ile canlılık kazandırır.
- C) Her dil, konuşulduğu toplumun uygarlığı kadar geniş ve büyüktür. Bu bakımdan diller kendi toplumlarının değer yargılarıyla yönetim biçimi, ekonomisi ve sanatıyla özdeştir. Dillerin bu özelliği toplumların gelişim sürecini de simgeler.
- D) Bizi biz yapan, dilimizdir. Bu gücü yitirdiğimizi, dilsizleştiğimizi düşünelim. Dış dünyayla bağlantımız kopar, bir büyük boşlukta buluruz kendimizi. Oysaki insanın kişilik kazanması; duygu, düşünce, düş yeteneklerini geliştirmesi dil yolu ile olur.
17. 12 ve 13. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. M.E. yaptığı yazılı açıklamada son yıllarda çocuklar ile gençler arasında bilgisayar ve internet kullanımıyla ilgili problemlerin artış gösterdiğini belirtti. Çocukların bir bölümünün zamanlarının çoğunu cep telefonu, tablet, bilgisayar oyunu veya sosyal medyada geçirdiğini vurgulayan M.E. şöyle devam etti: “İnternet kullanımı, hem çocuğun yerine getirmesi gereken görevlerin aksamasına hem de aile içi sorunların ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır. Bu durum artık ‘ekran bağımlılığı’ veya ‘internet bağımlılığı’ gibi isimlerle adlandırılmaya başlanmıştır. Özellikle çocuklar küçük yaştan itibaren telefon, tablet, bilgisayar gibi teknolojik aletlerle tanışmaktadır. Bu konuda en sık sorulan sorular ise çocukların bilgisayar veya telefonla ne kadar zaman geçirebileceği ve bu konuda ebeveynlerin (anne babaların) neler yapabileceğidir.” Ebeveynlerin, teknolojik aletlerin kullanımında çocuklara örnek olması gerektiğini kaydeden M.E. şu ifadeleri kullandı: “Özellikle çocukların yanında telefon veya bilgisayarla uzun zaman geçirilmemelidir. Yasaklamak bir çözüm değildir ama erken yaştan başlayarak çocuklara bu konuda uygun sınırların konması gerekmektedir. Çocuklara teknolojik aletlerin uygun ve doğru kullanımı öğretilmelidir. Evde bazı temel kurallar, örneğin ‘Teknolojik aletleri saat 22.00’den sonra veya yemek ve ders sırasında kullanmayalım!’ gibi uygulamalar gerekmektedir. Çocuklar sanat, spor aktiviteleri ve sosyal aktivitelere yönlendirilmelidir.” Bu haber metninin hazırlanma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çocuklarda internet bağımlılığı ve bunu engellemenin yolları hakkında bilgilendirme yapmak
- B) İnternet bağımlılığının zararlarını ebeveyn gözüyle yorumlamak
- C) Teknolojinin gelişimiyle birlikte yaşanan kültürel değişimi çocuklara küçük yaşta aktarmak
- D) İnternet bağımlılığını engelleyici katı tedbirlerin alınması için ebeveynleri ikna etmek
18. Cümlede yaklaşma, bulunma, uzaklaşma bildiren, yüklemi yer anlamıyla tamamlayan öge dolaylı tümleçtir. Cümlede yükleme yakın olan öge, vurgulanan ögedir. Buna göre yukarıdaki sözcüklerle kurulan cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vurgulanmıştır?
- A) Arkadaşlarıyla geçen hafta sinemaya Aslı gitti.
- B) Geçen hafta Aslı arkadaşlarıyla sinemaya gitti.
- C) Aslı arkadaşlarıyla sinemaya geçen hafta gitti.
- D) Sinemaya Aslı geçen hafta arkadaşlarıyla gitti.
19. Grafiğe göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- A) Türkiye’nin son sezondaki zeytinyağı üretimi ilk sezona göre daha düşüktür.
- B) Tunus’un zeytinyağı üretimi en az 2013/2014 sezonundadır.
- C) 2012-2013 sezonunda, tüm ülkelerin zeytinyağı üretimi bir önceki sezona göre düşmüştür.
- D) İtalya 2014-2015 dışındaki tüm sezonlarda İspanya’dan sonra en fazla zeytinyağı üreten ülkedir.
20. Çayın nasıl keşfedildiğine dair efsaneler çok. Ancak ilk defa 5 bin yıl önce Çinlilerin çay içmeye başladığını biliyoruz. Ardından Japonya ve Hindistan bu leziz bitkiyi keşfetmiş. Avrupa’ya gelmesi zor, kabul edilmesi ise uzun olmuş. Türkiye’de üretimine 1924 yılında karar verilmiş ama 1940’lı yıllardan sonra üretim artmıştır. Çayın içecek olarak nasıl keşfedildiğine dair aslında hepimizin kulaktan dolma bildiği birkaç hikâye var. Bunlardan en bilineni; çok eskiden çay ağacının altında oturan insanların, yanan ateşin üstünde kaynayan suya düşen çay yaprakları ile demlenen suyu içmesi sonucu çayın keşfedilmesi hikâyesidir. Çayın bugün tüm dünyayı cezbeden serüveninin böyle başladığına inanılır. Aslı “ça” ya da “çai” olan Çince sözcük, bugün bütün dillerde farklı biçimlerde telaffuz ediliyor: Çinliler “çai”, Türkler “çay”, İranlılar “çay”, Araplar “şay”, Yunanlılar “tsa-i”, Japonlar “cha”, İngilizler ve Macarlar “tea” olarak adlandırıyor bu içeceği. Çayın ana vatanı ise Yukarı Birmanya, Güney Doğu Çin ve Orta Vietnam arasında kalan bölgedir. Bu metinde “çay” ile ilgili, I. İçecek olarak nasıl ortaya çıktığına II. Avrupa’ya ne zaman geldiğine III. Sözcüğün hangi anlama geldiğine IV. Bitkinin ana vatanına bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?
- A) I ve III.
- B) II ve IV.
- C) I ve IV.
- D) II ve III.
