1. I. Kavurucu sıcaklıktaki çöllerde su içmeden yüzlerce kilometre yol katedebilen develer, hörgüçlerinde su değil yağ depolar. Uzun yolculuklar sırasında bu yağ dokusu kullanıldıkça bir miktar su açığa çıksa da develer susuzlukla mücadelede güçlerini vücutlarının diğer uyum becerilerinden alır. II. Diğer canlılarda yağ, vücudun farklı yerlerine yayılarak depolanırken develerde yağın tek bir bölgede toplanması onların daha az terlemelerini sağlar. Gündüz aldıkları ısının bir kısmını gece serinliğinde kaybetmeleri de su tasarrufuna katkıda bulunur. On dakika gibi kısa bir sürede yüz litreden fazla su içebilen develer bu suyu midelerinin üst kısmında bekleterek gerektiğinde dolaşıma azar azar dâhil eder. II numaralı metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) I. metinde bahsedilen durumun başka canlılara etkisi açıklanmıştır.
- B) I. metinde anlatılanların sebep olduğu olumsuzluklardan bahsedilmiştir.
- C) I. metinde ifade edilen konuyla çelişen bir durumdan söz edilmiştir.
- D) I. metinde sözü edilen durumu açıklamak için örnekleme yapılmıştır.
2. İlk kez karşılaştığımız insanların bazılarına çok kısa sürede güvenirken kimilerini - - - - buluruz. Bir araştırma, bu farklı tepkilerde insanların - - - - etkili olduğunu ortaya çıkarmış. Araştırma kapsamında katılımcılara hem gerçek hem de bilgisayarda çizilmiş yüzler gösterilmiş ve bu sırada katılımcıların sinirsel tepkileri incelenmiş. İncelemeler sırasında, elmacık kemikleri belirgin ve geniş çeneli insanları gören katılımcıların beyinlerinde olumlu tepkiler oluştuğu görülmüş. Dolayısıyla bu yüz özelliklerine sahip insanların daha güvenilir bulunduğu sonucuna varılmış. Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?
- A) tekinsiz - yüz hatlarının
- B) samimiyetsiz - konuşmalarının
- C) tehlikeli - jest ve mimiklerinin
- D) güvenilmez - davranışlarının
3. Aşağıdakilerden hangisi “İnsan neden okur?” sorusunun cevabıdır?
- A) Bazen bir dizeye yahut bir cümleye tesadüf edersiniz ve şöyle dersiniz: “İşte bu, tam da benim yaşadığım ama adını koyamadığım o duyguyu anlatıyor.” Yalnızlığınız bir anlığına uçup gider. Başka insanlarla aranızda bir yakınlık kurarsınız. Çoğalır ve iyileşirsiniz.
- B) Bireyler eskiden bir sorunun cevabını ararken ansiklopedik kaynakları okur ve oralarda buldukları cevabın doğru olduğunu düşünürlerdi. Ancak günümüzde arama motorları onlara sayısız cevap sunabilmektedir. Bu cevaplardan hangisinin doğru olduğunu araştırmaksa bireye aittir.
- C) Okuma sürenizi sınırlamaya dikkat edin ve okumak için belirlediğiniz vakti, bütün zamanların ve ülkelerin önemli yazarlarının eserlerine ayırın.
- D) Okur; mümkünse gerçek yazarları, öğretilerin kurucularını, kâşifleri, herhangi bir bilim veya sanat alanında kabul görmüş kimseleri okumalıdır.
4. Ünlü bir yazar arkadaşıma rastladım Kadıköy İskelesi’nde. “Ne var, ne yok; yine hikâye yazıyor musun?” dedim. O, yazmayı bırakmadığını kendine has üslubuyla şöyle ifade etti: “Hayır, yaşıyorum.” Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu metindeki "Hayır, yaşıyorum." ifadeyle anlatılmak isteneni karşılamaktadır?
- A) Yaşamaktan zevk alan insanlara, martılara, kuşlara, böceklere, ağaçlara ve çiçeklere ayna tutuyorum öykülerimde.
- B) Balık tutmak, hikâye yazmak, insan tanımak ve Beyoğlu’nda bir aşağı bir yukarı dolaşmaktır benim için yaşamak.
- C) Hikâyelerimde kendimi hikâye kahramanlarının yerine koyuyorum; onlarla birlikte oturup kalkıyor, nefes alıyorum.
- D) İnsanları ve çevreyi herhangi bir kurala bağlı kalmadan özgürce ele alırım bütün anlatılarımda.
5. Tereddüt, olumsuza yakın kararsızlık hâlidir. Kabulden çok, redde yakındır. Zamana yayılan her irade; kabulün düşmanı, reddin dostudur. Aşağıdakilerden hangisi bu metinde sözü edilen tereddüt hâline örnek olabilir?
- A) Vitrindeki o gösterişli elbiseyi alıp almama konusunda bir an duraksadı. Aşağı tükürse sakal, yukarı tükürse bıyık… Asla yanlış bir şey yapmak istemiyordu.
- B) Eğitimini nerede sürdüreceğiyle ilgili düşüncesi netleşmişti artık. Doğru veya yanlış, bir an önce karara varmak onu rahatlatmıştı.
- C) Toplantıya yetişebilmesi için çok hızlı hareket etmesi ve vakit geçirmeden yola çıkması gerektiğini biliyordu.
- D) Acele işe şeytan karışır, sözünün doğruluğuna hiçbir zaman itimat etmeyip yapılacak olanı hemen yapıverirdi.
6. Bazı meyve fidanlarının aşağıdaki kurallara göre dikilmesi gerekmektedir: • Elma, armut ve ayva yukarıdan aşağıya aynı hizada olacaktır. • Kayısı, kiraz ve erik birbirine çapraz olacaktır. • Ceviz, badem ve fındık bahçenin köşelerinde olacaktır. Fidanların bahçeye şu şekilde dikildiği görülmüştür. Buna göre fidanların kurallara uygun dikilmesi için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?
- A) Kiraz ile erik, elma ile fındık fidanının yerleri değiştirilmelidir.
- B) Kayısı ile badem, erik ile elma fidanının yerleri değiştirilmelidir.
- C) Ceviz ile elma, fındık ile badem fidanının yerleri değiştirilmedir.
- D) Elma ile erik, kayısı ile armut fidanının yerleri değiştirilmelidir.
7. Kulakları sağır eden bir sessizliğin içinde bulut bulut parçalanmış gökyüzünü seyrediyorum. Bulutlar mı üstüme koşuyor yoksa ben mi bulutların gölgesindeyim, kestirmek mümkün değil. Güneş, saklambaç oynarcasına arada bir ortaya çıkıyor. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) İnsan dışındaki bir varlığa insana ait bir özellik yüklenmiştir.
- B) “Anlamak, farkına varmak” anlamına gelen bir sözcük kullanılmıştır.
- C) Karşıt durumlar bir arada verilmiştir.
- D) Biri diğerine bağlı olarak değişen iki durumdan söz edilmiştir.
8. Akıllı telefonlar, her geçen gün gelişerek hayatımızı kolaylaştırsa da bazı sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor. Bu sorunların en önemli sebebi ise akıllı telefonların yaydığı radyasyon. Her telefonun yaydığı radyasyon değeri (SAR değeri) birbirinden farklı olmakla birlikte cep telefonu ile geçirilen süre, telefon görüşmelerinde kulaklık kullanılması ve telefonun sinyal gücünün seviyesi gibi değişkenler de radyasyona maruz kalma düzeyini etkiliyor. Bu metne göre, I. SAR değeri düşük telefonlar tercih edilmelidir. II. Telefon kullanılırken boyun ve bel duruşuna dikkat edilmelidir. III. Telefon, kullanılmadığı zamanlarda vücuttan uzak tutulmalıdır. önerilerinden hangileri sözü edilen tehlikeye yönelik bir çözüm olabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) II ve III
9. Doğaya beğenisini katan insan, onu sanata dönüştürür. Sanatçı, doğaya yeni bir bakış getiren insandır. Eserini ortaya koyduktan sonra artık iki dünyayla yüz yüzedir: gördüğü dünya ve gösterdiği dünya. Picasso “Resim senin benden istediğin değil, benim sana verdiğimdir.” derken de bu duruma vurgu yapmıştır. Bu parçada Picasso, sanatçıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?
- A) Beklentileri değil, kendi duygu dünyasını yansıtır.
- B) Bireyden ziyade toplumun taleplerini önceler.
- C) Yorumlamaz, var olanı ortaya koyar.
- D) Doğayı kopyalamaz, sezdirir.
10. Aşağıda üç farklı kaplumbağanın üstten görünüşü verilmiştir. Bu kaplumbağaların üzerindeki benek sayısı arttıkça hızları azalmakta, yaşları artmaktadır. Benekler azaldıkça dalış yetenekleri de artmaktadır. Bu kaplumbağalarla ilgili, I. Dalış yeteneği en düşük olan, birinci kaplumbağadır. II. En hızlı hareket edebilen, ikinci kaplumbağadır. III. En yaşlı kaplumbağa, üçüncü kaplumbağadır. IV. Dalış yeteneği en fazla olan, en genç kaplumbağadır. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) I ve IV
- B) II ve IV
- C) I ve III
- D) II ve III
11. Ben daha çok, insanı tanıyan, olayları değil de insanın insanla, insanın toplumla ilişkilerinin arka planını verebilen yazarları seviyorum. Bütün çabam da bu olmuştur. Olaylar, görüntüler ve bunların betimlenmesi ikinci plandadır. Bunlar gerekli ve yerinde verilebilecek öğeler olmalı. Ve bunları vermek de şarttır. Esas olan insanı bir bütün olarak anlatmaktır. İşte bunlar ilgilendirir beni. Bu parçaya göre bir yazarda aranması gereken özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnsanı bütün özellikleriyle ele alması
- B) Bilgilerin yerli yerinde verilmesi
- C) Betimlemelerin ölçülü yapılması
- D) Olayların ayrıntılı bir şekilde anlatılması
12. Ahmet Kutsi Tecer, Karacaoğlan'dan Nasrettin Hoca'ya kadar değişik portrelerin yaşamları, kişilikleri ve eserleri üzerine çalışmalarda bulunmuştur. Tekrar tekrar ve titizlikle taradığı eski kaynaklardan ilginç belgeleri bizlere sunmasının yanında, çalışmaları; ortaoyununa, köylü temsillerine, halk oyunlarına kadar bütün folklorumuzu içine almıştır. Ve zaman gelmiş bu hummalı çalışmalar birçok şiirinin çıkış noktasını oluşturmuştur. Yine de şiirlerinde Halk edebiyatımızın şen şakrak, iyimser havasından çok, aşırı duyarlıklı ifade ve duygularını görmekteyiz. Bu parçada Ahmet Kutsi Tecer'le ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
- A) Şiirlerinde duygusal yönünün ağır bastığına
- B) Dikkatli bir araştırmacı olduğuna
- C) Çeşitli biyografi çalışmalarının olduğuna
- D) Halk folklorunun yayılması için çaba gösterdiğine
13. Ailem, edebiyatı seviyordu. Babam ve ağabeyim bir yazardı. Kendimi bildim bileli hep yazmaya özendim. İlk yazılarımı yazdığımda on sekiz yaşındaydım. O dönemlerde Namık Kemal'in Zavallı Çocuk, Akif Bey adlı oyunları basıldı. Okudum onları. Ben de tiyatro yazarı olmak istiyordum. Üç beş perdelik oyunlar yetmiyordu bana. On perdelik oyunlar yazmaya kalkıştım. Söylemeye gerek yok, hiçbirini bitiremedim. Bu parçada yazar kendisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinmemiştir?
- A) Tiyatroya ayrı bir ilgisinin olduğuna
- B) Namık Kemal'in yapıtlarını taklit ettiğine
- C) Bitirilmemiş oyunlarının bulunduğuna
- D) İlk yapıtlarını gençlik döneminde verdiğine
14. Kendi kusurlarını görmeyen insanın, başkalarının kusurlarını sayıp dökmesinin gerçek nedenini hep düşünmüşümdür. İnsan, başkalarının kusurlarını sayarken bir çeşit zevk ile gerinir, kendine ait eksiklikler sayılıp dökülünce de savunmaya geçerek bir yay gibi geriliverir. Sanki o, başkalarının eksiklerini görmezse, başkaları onun kusurlarını görüverecekmiş gibi gelir ona. Bu parçaya göre, insanın, başkalarının kusurlarını araştırmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çevresindeki insanları çekememek
- B) Psikolojik olarak rahatlamak
- C) Kendi kusurlarını gizlemek
- D) Başkasından üstün yanlarını vurgulamak
15. Küresel iklim değişikliği ile birlikte son 30 yılda kar yağış oranı yüzde 10 azaldı. Bu durum yapay kar kullanımını artırdı. Özellikle kayak pistlerinin yapımında yapay kar kullanılmaya başlandı. Ancak yapay kar doğaya önemli ölçüde zarar veriyor. Örneğin bu karın yapımında kullanılan su pompaları yüksek düzeyde hava kirliliğine neden oluyor. Ayrıca insan yapımı kar, doğal kardan 50 kat sert, 4 kat ağır olduğu için kayakçıların yaralanmasına ve toprak erozyonuna neden oluyor. Yapay karın geç erimesi büyük odunsu bitkiler, geç açan çiçekler ve kuşlar için de ölümcül etki yapıyor. Özetle yapay kar yapımının yol açtığı sosyal-çevresel maliyet çok büyük. Bu parça aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alınmıştır?
- A) Haber yazısı
- B) Sohbet
- C) Makale
- D) Deneme
16. Asıl adı Kemal Sadık Gökçeli olan Yaşar Kemal, 1923 yılında Osmaniye’nin Hemite köyünde dünyaya gelmiştir. Nigâr Hanım ile Çiftçi Sadık Efendi’nin oğludur. Aslen Van-Erciş yolu üzerindeki Ernis köyünden olan ailesi, Birinci Dünya Savaşı’ndaki işgal yüzünden uzun bir göç süreci sonunda Osmaniye’nin Hemite köyüne yerleşmiştir. Yaşar Kemal, küçük yaşlarda halk edebiyatına ilgi duydu; saz çalmaya, türkü söylemeye ve destanlar anlatmaya başladı. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Biyografi
- B) Deneme
- C) Anı
- D) Otobiyografi
17. 1. Tekerlemelere yer verilir. 2. Gerçek hayatta yaşanmış ya da yaşanabilir olaylar anlatılır. 3. Olayın geçtiği zaman ve mekân belirsizdir. 4. Millî değerlere yer verilir. Yukarıdakilerden hangileri masal türünün özelliklerindendir?
- A) 1. ve 4.
- B) 2. ve 4.
- C) 1. ve 3.
- D) 1. ve 2.
18. 1970 yılında Ermenek’in bir dağ köyüne öğretmen olarak atanmıştım. Öğretmenliğe başladığım ilk günü hiç unutamam. Otomobille gidebileceğimiz bir yol olmadığı için patika yoldan katırlarla beş saatte köye varmıştık. Köylüler, köylerine öğretmen atandığını öğrenince çok sevinmişler. Beni görünce çok mutlu oldular. Beş yıl boyunca o köyde çalıştım. Acısıyla, tatlısıyla güzel günler geçirdim. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Anı
- B) Gezi yazısı
- C) Günlük
- D) Deneme
19. Kanadalı ünlü astronot Hadfield, 3-5 Aralık’ta İstanbul’da düzenlenecek olan Türkiye İnovasyon Haftası etkinliklerine katılacak. Hadfield, uzaya giden diğer astronotlardan farklı olarak Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bulunduğu süre boyunca birbirinden ilginç aktivitelere imza attı. Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Ekonomi Bakanlığının İstanbul Kongre Merkezi’nde 3-5 Aralık’ta düzenleyeceği etkinlikler kapsamında, 4 Aralık Cuma günü ‟Geleceğe Yolculuk” konulu bir konferans verecek olan Chris Hadfield, renkli kişiliğiyle büyük hayran kitlesine sahip. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki görevi süresince sergilediği etkinliklerle birçok unvana layık görülen ünlü astronot, Kanada’da ‟Uzayın Tadını Çıkaran Adam” olarak biliniyor. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Haber yazısı
- B) Anı
- C) Makale
- D) Biyografi
20. Makedonya’nın merkezi olan Üsküp’te doğmuşum. 24 Aralık 1908’de... Üsküp, o sıralarda Osmanlı Devleti’nin bir vilayetiymiş. Selanik ve Manastır’la birlikte Rumeli’nin en büyük idare ve kültür merkezlerinden biriymiş. O sıralar şehrin dörtte üçü Türklerden oluşuyormuş. Ben üç yaşındayken veremden ölen babam Nebi Efendi’yi hiç hatırlamam. Babam, rüştiye ve idadi öğreniminden sonra kendi kendine Fransızca öğrendiği için pasaport memurluğuna atanmış. Edebiyata çok meraklı olduğunu, çok okuduğunu anlatırdı annem. Bu metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Otobiyografi
- B) Deneme
- C) Biyografi
- D) Makale
