1. Ayaz: Derste arkadaşımla şakalaşırken öğretmen yanıma gelip kulağıma sessizce fısıldadı. Duru: Kek istediğimi söylediğimde annem bir çırpıda kek yapıverdi. İpek: Hâlâ ödevleri ne zaman teslim edeceğimizle ilgili bir açıklama yapılmadı henüz. Nehir: Çok karnım ağrıyınca ailem beni apar topar hastaneye götürdü. Bir cümlenin aktardığı düşüncenin anlaşılır olması için gereksiz sözcüklerden arınmış olması, sözcüklerin doğru yerde kullanılması, çelişen ifadelerin kullanılmaması gibi birtakım özelliklere sahip olması anlatım bozukluklarının önüne geçer. Yukarıdaki cümlelerden hangisinde farklı bir sebepten kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
- A) Nehir
- B) İpek
- C) Ayaz
- D) Duru
2. Dişlilerin üzerinde yazan cümlede anlatım bozukluğu yoksa dişli dönecektir. Sistemin çalışabilmesi için tüm dişlilerin dönmesi gerekmektedir. Sistemin çalıştığı seçenek hangisidir?
3. Öğretmen, anlatım bozukluğu konusunu anlattıktan sonra bir oyunla konuyu pekiştirmek istemektedir. Öğrencilerinden, gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu olan cümlenin bulunduğu balonu patlatmalarını ister. Özge, öğretmenin istediği cümleye ait olmayan balonu patlatmıştır. Buna göre Özge hangi seçenekteki balonu patlatmıştır?
- A) Pembe Balon: Yolda yürürken birbirimizi görünce karşılıklı selamlaştık.
- B) Mavi Balon: Onu sonsuza kadar, ebediyen affetmeyeceğini üstüne basa basa söyledi.
- C) Yeşil Balon: İpek, 18 Mart 2016 yılında Bursa’da dünyaya gelmişti.
- D) Turuncu Balon: Havalar o kadar soğudu ki yarın sıfırın altında -6 derece olacakmış.
4. Aşağıdaki anlatım bozukluğu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Akıllı telefonların fiyatları oldukça pahalıydı. - Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması
- B) İhtiyar, yaşlı kadın güçlükle yürüyordu - Gereksiz Sözcük Kullanımı
- C) O, salata yapmayı bırak yemek bile yapamaz. - Sıralama ve Mantık Hatası
- D) Alt katı iki üniversiteli öğrenci kiraladı. - Anlam Belirsizliği
5. Aşağıdaki tabloda ilk cümlede yapılan anlatım bozukluğunu takip edersek en alt sıradaki hangi anlatım bozukluğuna ulaşmış oluruz? Aşağıdaki cümlelerden hangisi gereksiz kelime kullanımı ile duruluk ilkesini bozan bir anlatım bozukluğu içerir?
- A) Biraz yürüdüğü için yorgun düşmüştü.
- B) Kafası karışık olduğu için daha net düşünebiliyordu.
- C) Kız dişlerinin arasında bir ciklet çiğniyordu.
- D) Mutluluktan her şey sarpa sarmıştı.
6. Okul yolunda sırtımda ağır mı ağır çantam ilerliyordum. Dükkân tabelalarını okumak okula geliş gidiş yolumu adeta kısaltıyordu. Bazen yapılan yazım yanlışlarını görüp iç geçiriyor bazen de ne anlatmak istediğini anlamakta zorlanıyordum. Bir kitapçının kapısında asılmış yazı da bunlardan birisi. Bırakın çıt çıkarmayı burada bağıramazsınız bile. Yazarın yakındığı duruma sebep olan anlatım bozukluğu hangisidir?
- A) Deyimin yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklı anlatım bozukluğu.
- B) Çelişen sözcüklerin kullanımından kaynaklı anlatım bozukluğu.
- C) Gereksiz sözcük kullanımından kaynaklı anlatım bozukluğu.
- D) Mantık hatasından kaynaklı anlatım bozukluğu.
7. Baharın en güzel aylarından biridir nisan, mayıs. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun sebebiyle aynı olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Yarışmada birinci olduğuna sevindim.
- B) ”Sabahın seheri” sözcüğü bir belirtili isim tamlamasıdır
- C) Tam seksen civarında köyün yolu kapalıdır.
- D) Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.
8. Yalnızbağ’a giden eski, ince toprak bir yol vardı. Güzel bir yol. İki tarafından ekin tarlaları uzanırdı. Geceden yağan yağmur tozları bastırmış olurdu. Tarlaların kenarında meyve ağaçları, iğdeler... Güneş yeni doğuyor olurdu, etrafı iğde kokuları kaplardı. Bisikletin tekerlekleri döndükçe hafif bir çıtırtı işitilirdi. Bu sese bakarsın bir çayır kuşu karşılık verir, sonra birden umulmadık bir yerden havalanırdı. İşte bu saatleri seviyordu. Serinliği, sessizliği, yıkanmış temizlenmiş, gelin gibi başını eğmiş gelincikleri… Bu parçada aşağıdaki duyulardan hangisiyle ilgili bir ayrıntıya yer verilmemiştir?
- A) İşitme
- B) Tatma
- C) Görme
- D) Dokunma
9. Romanlar ve şiirler birer iç yaşayıştan doğmuştur. Onları yaşayarak okumamız da bundandır. Her okuyucunun aynı davranışta olduğu elbette söylenemez. Yaradılışın, yetişmenin verdiği ayrılıklar vardır. Bu bakımdan, aynı kitapta herkes biraz da kendi romanını, kendi şiirini okur. Gerçek sanat eserinin özelliklerinden biri de bu çok yönlülük değil midir? İnsan, ileride yaşamaktan kesilip de geçmiş günlerden bir yığın olmaya yüz tutunca roman ve şiir okumayı da bırakmaya başlar. Okuduğu olursa artık eski tutkuyu bulamaz. Verilen metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Kişisel düşüncelere yer verilmiştir.
- B) Konuşma havasıyla yazılmıştır.
- C) Mecaz anlamlı sözcükler vardır.
- D) İhtimal bildiren cümleler kullanılmıştır.
10. Tabiattan bizi uzaklaştıran; bulutu, gökyüzünün mavisini, suyun rengini, tadını, çiçekleri ve ağaçları, hayvanları, toprağı ve bitkileri hayatımızdan sürüp çıkaran teknoloji insanoğlunu hapsettiği kafese şimdi yapma çiçeklerle birnostalji üfürüyor. Bu cümledeki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mekâna farklı bir güzellik katma
- B) Bulunduğu yeri beğenmeme
- C) Geçmişe özlemi yalandan giderme
- D) Bir yanlış anlamayı düzeltme
11. Küçük kız elinde iki elma tutuyormuş. Annesi yanına gelmiş, Yumuşak bir ses tonuyla “Hayatım, elmalardan bir tanesini bana verir misin?” diye sormuş. Küçük kız bir an annesine bakmış, ardından elmalardan birini hızlıca ısırıvermiş, hemen ardından diğerini de… Annesi her ne kadar gülümsemeye çalışsa da yaşadığı hayal kırıklığı, yüzünden okunuyormuş. Bu bencilliği kızına yakıştıramayan annesi tam konuşmasını yapmaya hazırlanırken küçük kız ısırdığı iki elmadan birini annesine uzatmış ve “Al anneciğim, bu elma daha tatlı, sen bunu ye.” demiş. Bu anlatıda aşağıdakilerden hangisi eleştirilmektedir?
- A) Peşin hükümlülük
- B) Cimrilik
- C) Bencillik
- D) Değerbilmezlik
12. Tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerlere kültür denir. Bir topluma özgü düşünce ve sanat eserlerinin bütünüdür kültür. Kültür bireylerin kazandığı bilgidir bir başka deyişle. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Öyküleme
- B) Tanımlama
- C) Betimleme
- D) Karşılaştırma
13. Şiirler, toprağın altındaki antik kentler gibidir. Bu kentleri ortaya çıkarmak için toprağı milim milim kazımak gerekir. Ortaya çıkanlar önce bir şeye benzemez ama kazdıkça, bir bütün oluşturdukça her şey anlam kazanmaya başlar. Şair de sözcüklerin üzerini kat kat toprakla örtmüştür, anlatmak istediklerini sembollerle anlatmıştır. Bu yüzden şiirdeki sözcüklerin üzerini kazımak gerekir. Bu metinde aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
- A) Birçok şair şiirlerini uzun uğraşlar sonunda ortaya koyar.
- B) Şiiri anlamak için sabırlı olmak, şiir üzerinde çokça kafa yormak gerekir.
- C) Bir şiir, şairi hakkında araştırma yapılmadan yorumlanamaz.
- D) Bazı şiirler, kapalı anlatıma sahip olduklarından onları anlamak güçtür.
14. Her dilde olduğu gibi bizim dilimizde de geçmişle günümüz arasında önemli değişmelerin yaşanması tabiidir ama dilin değişmesi, geçmişteki nitelikli eserleri rafa kaldırmayı gerektirmez. Bugün ortaya konan fikir, edebiyat, sanat ürünlerinin geçmişte yazılan eserlerden beslenmemesi, asırların birikimi olan tecrübe ve ustalıklardan faydalanmaması talihsizlik demektir. Nitelikli eserlerden faydalanmak belli bir yüksekliğe ulaştırılmış bir yapıyı kaldığı yerden devam ettirmek gibidir. Tersi de her şeye sıfırdan başlama komikliğinden başka bir şey değildir. Aşağıdaki yargılardan hangisi bu metnin iletisini destekler?
- A) Bir sanatçı daima ve durmaksızın yeninin, modernin peşinden gitmeli.
- B) Geçmişteki eserlerin kalitesi bugünkülerle kıyaslanamaz.
- C) Kendi üslubunu oluşturamayan yazarlar sürekli geçmişe öykünme yoluna giderler.
- D) Geçmişten beslenen yazarlar mükemmele ulaşmaya daha yakındır.
15. 4 ve 5. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. 27 yıl sürdürdüğü doğa koruma çalışmalarıyla, alternatif Nobel olarak bilinen Doğru Yaşam Onur Ödülü’nün sahibi olan ve Birleşmiş Milletler tarafından “Orman Kahramanı” seçilen Toprak Dede Hayrettin Karaca, Türkiye’nin ilk özel arboretumunun(çok çeşitli ağaç ve ağaççıkların bulunduğu, bu amaçla özel olarak hazırlanmış botanik bahçesi) da kurucusuydu. O, ömrünü erozyonla mücadeleye ve verimli üst toprağın korunmasına adadı. Gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için ağaçlandırma ve doğa eğitimlerinin önemine dikkat çekti. Kurduğu vakıf aracılığı ile Türkiye’nin dört bir yanında milyonlarca fidan toprakla buluşturuldu ve 3,5 milyondan fazla çocuk doğa eğitimi aldı. Yıllarca üzerinden çıkarmadığı ve onunla simgeleşen kırmızı süveterini “Param var ama harcamaya hakkım yok. Aldığımız her şeyin doğaya bir bedeli var.” diyerek açıklayan Karaca, sürdürülebilir bir yaşamın “tüketerek değil paylaşarak” mümkün olduğuna inanıyordu. Bu metinden hareketle Hayrettin Karaca ile ilgili, I. Gayretli II. Doğasever III. Başarılı niteliklerinden hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III.
- B) I ve III.
- C) I ve II.
- D) I, II ve III.
16. 1. hak ettiği 2. insanların düşünce dünyasını 3. beslemektedir 4. ilgiyi görmese de 5. yüzyıllardır 6. kitaplar Numaralanmış sözcük ve söz öbeklerinden kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?
- A) 6 – 1 – 4 – 5 – 2 – 3
- B) 6 – 4 – 1 – 2 – 5 – 3
- C) 4 – 6 – 2 – 3 – 1 – 5
- D) 4 – 6 – 1 – 3 – 2 – 5
17. Kişileştirme sanatı, insan dışındaki varlıklara insan özelliklerinin aktarılmasıyla yapılır. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu açıklamaya örnek olabilecek bir kullanım vardır?
- A) Arzusun çektiğim Beserek DağıElvan elvan çiçeklerin açtı mı?
- B) Sen bir ceylan olsan ben de bir avcıAvlasam çöllerde saz ile seni
- C) Kar suyundan süzen çeşme göl olmazGül dikende biter diken gül olmaz
- D) Dost dost diye nicesine sarıldımBenim sadık yârim kara topraktır
18. Bir yaz günü idi. Galiba temmuz. Teyzemin Kanlıca’ da oturan kızı, küçük oğlu Ali ile beraber bize misafir gelmişti. Büyükler, ninemin odasına çekildiler. İki üç yaş kadar küçüğüm olan Ali ile ben de soluğu doğru sokakta aldık. Vapur iskelesi bitişik, deniz önümde, bana karışacak kimseler uzak. Bahçe her yaramazlığa müsait, havuzun içi kırmızı balık dolu. O güzel günü unutmak ne mümkün! Bu parça aşağıdaki metin türlerinden hangisine örnektir?
- A) Deneme
- B) Anı
- C) Makale
- D) Biyografi
19. Bu metinde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Karşılaştırma
- B) Tanık gösterme
- C) Benzetme
- D) Tanımlama
20. Yer, şart, durum fark etmez; nerede olursa olsun, konu ne olursa olsun fark etmez. Onun dizeleri hemen ben buradayım der. Her yerde tanırım onları. O, şiirlerini bir başkası gibi değil, bizatihi kendi gibi yazar. Kendi dili her zaman ben buradayım der. Sözcükler onun eserlerinde dile gelir ve söylemek istediklerini döker tek tek kâğıda. İşte böyle ortaya çıkar onun gerçek bir şair olduğu. Bu metinde, sözü edilen şairin hangi özelliği vurgulanmıştır?
- A) Özgünlüğü
- B) Özlülüğü
- C) Yalınlığı
- D) İçtenliği
