1. Öğrenciler fen bilimleri dersinde biyoteknoloji ile ilgili aşağıdaki diyagramı incelemişlerdir. Öğrencilerin aşağıdaki yorumlarından hangisi diyagramda yer alan bilgilerle çelişmektedir?
- A) Biyoteknolojik çalışmalar sonucu üretilen bazı ilaçların uzun süreli kullanımı bu ilaçların etkisini azaltabilmektedir.
- B) Genetik mühendisliği, biyoteknoloji yöntemlerini araç olarak kullanan daha geniş kapsamlı bir bilim dalıdır.
- C) İnsanların artan beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında biyoteknoloji uygulamalarından faydalanılmaktadır.
- D) Biyoteknolojideki uygulama ve ürünlerin bir kısmının geçmişi çok eski zamanlara dayanmaktadır.
2. Bezelyelerde çiçeğin konumu ile ilgili iki çaprazlama yapılmış ve oluşan bezelyelerin çiçek durumları şekillerle gösterilmiştir. Bu çaprazlamalar dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
- A) 1 ve 2. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri yanda olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 100’dür.
- B) 3 ve 4. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri uçta olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 25’tir.
- C) 2 ve 3. bezelyeler homozigot baskın, 1 ve 4. bezelyeler ise heterozigot baskın genotipe sahiptir.
- D) 1 ve 2. bezelyeler heterozigot baskın, 3 ve 4. bezelyeler ise homozigot baskın genotipe sahiptir.
3. Bir sınıftaki öğrenciler, bilimsel bir dergide yer alan aşağıdaki metni incelemişlerdir. Hayvanlarda sürü hâlinde yaşamanın en büyük avantajlarından biri tehlikelere karşı daha fazla korunma sağlamasıdır. Sürü hâlinde yaşayan hayvanlar kendilerine özgü uyarı şekliyle hem tehlike anında birbirlerini uyarır hem de tehlikeye birlikte karşı koyarlar. Bu da canlıların hayatta kalma şansını artırır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi metindeki sürü oluşturma ile sağlanan faydaya benzerlik göstermez?
- A) Misk sığırları bir saldırganla karşılaştıklarında kaçmak yerine kendilerine bir güvenlik çemberi oluştururlar. Yavrular bu dairenin merkezindedirler ve annelerinin uzun kıllarının altında saklanırlar.
- B) Pelikanlar balık avlamaya daima sürü hâlinde giderler. Uygun bir koy seçtiklerinde ise sahile karşı yarım bir daire oluştururlar ve bu daireyi daraltırlar. Böylelikle dairenin içine giren tüm balıkları yakalarlar.
- C) Köpek balıkları yunus yavrularına yaklaştıklarında iki yetişkin yunus gruptan ayrılarak köpekbalığının dikkatini kendi üzerlerine çeker ve diğer grup elemanları köpek balığının çevresini sararak darbeler indirmeye başlar.
- D) Aralarında geniş bir mesafe bırakarak uçan sığırcıklar, bir doğan gördüklerinde aralarındaki boşlukları kapatırlar. Böylelikle avcı konumundaki doğan, sürünün ortasına dalmakta zorlanır.
4. Bir araştırmacı yaşadığı yerdeki hava olaylarını gözlemlemek istemiştir. Bu amaçla dört gün boyunca aynı saatte hava olaylarını gözlemleyerek çizelgeye kaydetmiştir. Ancak daha sonra çizelgeyi kontrol ettiğinde bir hava olayına ilişkin gözlemini yanlış kaydettiğini farketmiştir. Bu araştırmacının hatalı işaretleme yaptığı gün aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1. gün
- B) 3. gün
- C) 2. gün
- D) 4. gün
5. Aşağıdaki tabloda bezelye bitkisinin bazı karakterlerine ait özellikler verilmiştir. Bezelyelerle ilgili yapılan, I. Heterozigot sarı tohumlu X Heterozigot sarı tohumlu II. Homozigot uzun gövdeli X Homozigot kısa gövdeli III. Homozigot sarı meyveli X Heterozigot yeşil meyveli çaprazlamalarından hangilerinde oluşan bezelyelerin fenotipinde çekinik özellik görülebilir?
- A) Yalnız I.
- B) I ve II.
- C) I ve III.
- D) II ve III.
6. Bir öğrenci çok sevdiği bitkisinin pembe renkli olan çiçeklerinin zamanla mavi renge dönüştüğünü gözlemlemiştir. Bu sırada bitkiyi sulamak için çeşme suyu yerine kardeşinin bir araştırma için hazırladığı alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyi kullandığını fark etmiştir. Bu bitkiyi içinde bahçe toprağı bulunan başka bir saksıya diktikten sonra iki günde bir çeşme suyu ile sulamıştır. Zamanla çiçeklerin mavi renginin değiştiğini, yeni açan çiçeklerin de pembe renkli olduğunu gözlemlemiştir. Bu gözlemlerle ilgili, I. Alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulama bu bitkinin çiçek renginden sorumlu gende mutasyona neden olmuştur. II. Çeşme suyu ile sulanan mavi çiçekli bitkinin yeni açan çiçeklerinin pembe renkli olması modifikasyondur. III. Toprağın alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulanması bitkide varyasyona neden olarak yeni bir türün oluşmasını sağlamıştır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I.
- B) I ve III.
- C) Yalnız II.
- D) II ve III.
7. Dünya üzerinde yarım kürelere göre Güneş’in doğuş ve batış saatleri farklılık gösterir. Bulunduğu yerde Güneş’in doğuş ve batış saatlerini gözlemleyen bir öğrenci elde ettiği değerlere ilişkin bir çizelge oluşturmuştur. Buna göre öğrencinin verileri elde ettiği yer ve tarih aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Güney yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
- B) Güney yarım kürede ise 21 Mart – 21 Haziran
- C) Kuzey yarım kürede ise 21 Aralık – 21 Mart
- D) Kuzey yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
8. Aşağıda bir DNA molekülünde yer alan dört farklı nükleotidin sarmal yapıdaki eşleşmeleri şematize edilmiştir. Şema üzerinde numaralandırılmış nükleotidlerle ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) 1. nükleotiddeki azotlu organik baz timin ise 2. nükleotiddeki adenindir.
- B) 3. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozindir.
- C) 4. nükleotiddeki azotlu organik baz sitozin ise 1. nükleotiddeki timin olabilir.
- D) 2. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozin olabilir.
9. Bezelyelerde mor çiçeklilik baskın, beyaz çiçeklilik ise çekinik özelliktir. Aşağıda mor ve beyaz çiçekli bezelyelerle yapılan bir çaprazlama verilmiştir. Bu çaprazlama sonunda elde edilen bezelye bitkilerinin bir kısmının beyaz çiçekli olduğu gözlenmiştir. Verilenlere göre bu çaprazlamadaki mor çiçekli bezelye kendisiyle aynı genotipteki başka bir bezelye bitkisiyle çaprazlanacak olursa yeni kuşakta beyaz çiçekli bireylerin oluşma olasılığı kaçtır?
- A) % 0
- B) % 50
- C) % 25
- D) % 100
10. Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Basınç farkı rüzgârın hızını etkiler. Rüzgârın hızını ölçmeye yarayan anemometre düzeneğini evdeki atık malzemelerden yararlanarak oluşturabiliriz. Bu düzeneği hazırlayan bir öğrenci, bir hafta boyunca bardakların dakikadaki dönüş sayılarını yukarıdaki çizelgeye kaydetmiştir. Buna göre, I. Cumartesi günü düzeneğin çevresinde basınç farkı oluşmamıştır. II. Havadaki basınç farkının en az olduğu gün salıdır. III. Bardakların dönüş sayısının artması, rüzgârın hızlı olduğunu gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III.
- B) I ve III.
- C) II ve III.
- D) Yalnız I.
11.
| Proton | Elektron Sayısı |
| X | 16 | 17 |
| Y | 12 | 10 |
Z | 4 | 2 |
Tabloda verilenlere göre,
I. X bir katyondur.
II. Y’nin nötron sayısı 12 dır.
III. Z bir anyondur.
Yargılarından hangileri doğrudur?
- A) I, III
- B) Yalnız I
- C) I, II ve III
- D) Yalnız II
12.
Yer çekimi kuvveti,
I. Şelaleden suyun akması
II. Dağdan kaya yuvarlanması
III. Maymunun ağaca tırmanması
Olaylarından hangisinde iş yapmıştır?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) Yalnız I
- D) I ve II
13.
Bir cisme kuvvet uygulandığında kuvvet cismi kendi doğrultusunda yol aldırıyorsa iş yapmış olur.
Aşağıdakilerden hangisinde iş yapılmamıştır?
- A) Belli bir yükseklikten serbest bırakılan taş
- B) Sırtında bir yük ile merdiveni tırmanan adam
- C) Yerdeki bir cismi yukarıya kaldıran adam
- D) Düz bir yolda elinde çantasıyla okula giden çocuk
14. Oda sıcaklığındaki bir bardak meyve suyu içine bir kalıp buz atılıyor. Buna göre, meyve suyu ve buz ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Buz ısı aldığı için buzun sıcaklığı artar.
- B) Meyve suyu sıcaklık verir ve meyve suyunun ısısı artar.
- C) Meyve suyu ve buzun sıcaklıkları artar.
- D) Meyve suyu ve buz arasında ısı alışverişi olmaz.
15. Yarı metallerle ilgili; I. Fiziksel özellikleri metallere, kimyasal özellikleri ametallere benzer. II. Elektrik ve ısıyı metallerden daha az, ametallerden daha fazla iletirler. III. Oda koşullarında tamamı katı hâldedir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I, II ve III
16. Isı ve sıcaklık kavramları ile ilgili; I. Isı, bir enerji türüdür. II. Sıcaklık, termometre ile ölçülür. III. Sıcaklık, sıcak maddeden soğuk maddeye doğru akar. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
17. Aşağıda verilen olaylardan hangisinde gerçekleşen değişim türü diğerlerinden farklıdır?
- A) Kaşar peynirinin dilimlenmesi
- B) Havucun rendelenmesi
- C) Etten kıyma eldesi
- D) Kibritin yanması
18. Benzer kimyasal özellik taşıyan elementler aynı …..I…. bulunur. Aynı periyotta bulunan elementlerin …..II….. aynıdır. Periyodik sistemi atom ağırlığına göre sıralayan bilim insanı …..III…. dir. Periyodik sistem ile ilgili verilen metinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi yazılamaz?
- A) II = atom numarası
- B) I = grupta
- C) III = Mendeleyev
- D) III = Newlands
19. Aşağıda bazı element örnekleri verilmektedir. Bu elementler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Erime noktaları birçok elementten daha yüksektir.
- B) Yüzeyleri parlaktır.
- C) İletken özellik göstermezler.
- D) Şekil verilebilir.
20. Maddelerin sadece dış görünüşünde meydana gelen değişimlere fiziksel değişim denir. Aşağıdaki değişimlerden hangisi fiziksel değişimlere örnek verilemez?
- A) Çikolatanın erimesi
- B) Yere düşen vazonun kırılması
- C) Etin kokması
- D) Kâğıdın makas ile kesilmesi
