1.
Murat öğretmen inkılap tarihi dersinde öğrencilerine “I. Dünya Savaşı başladığında Osmanlı Devleti; tarafsız olduğunu açıklamış, boğazlardan geçişi kapatmış, ülke genelinde seferberlik ilan etmiş ve kapitülasyonları kaldırmıştır.” bilgisini vermiş ve “Osmanlı Devleti’nin aldığı bu tedbirlerin amacı neydi?” sorusunu yöneltmiştir.
Murat öğretmenin öğrencilerine sorduğu soruya verilen aşağıdaki cevaplardan hangisi yanlıştır?
- A) Ekonomik sömürüden kurtulma
- B) Savaşa girme ihtimaline karşı hazırlıklı olma
- C) İtilaf Devletleriyle yakınlaşma
- D) Başkentin güvenliğini sağlama
2.
TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması’nın (16 Mart 1921) maddelerinden bazıları şunlardır:
• Taraflardan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğer taraf da tanımayacaktır.
• Kars, Ardahan ve Artvin TBMM Hükûmeti’ne; Batum, Gürcistan’a; Nahcivan, Azerbeycan’a bırakılacaktır.
• Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında yapılan bütün antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.
• Sovyetler Birliği kapitülasyonlardan vazgeçecektir.
Bu maddelerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Sovyet Rusya, bazı ekonomik çıkarlarından taviz vermiştir.
- B) İki ülke arasında siyasi ilişkilerde yeni bir dönem başlamıştır.
- C) Doğu sınırları Misak-ı Millî ilkelerine göre düzenlenmiştir.
- D) Taraf devletler uluslararası ilişkilerde ortak hareket etme kararı almıştır.
3.
Türk-Afgan Dostluk Antlaşması’nın maddelerinden bazıları şunlardır:
• Türk Devleti gönülden bağlarla bağlı bulunduğu Afgan Devleti’ni tanır.
• Taraflar, yayılmacı devletler tarafından herhangi birine yapılmış saldırıyı kendine yapılmış sayarak elindeki bütün imkânlarla yardıma koşmayı kabul ederler.
Bu maddelere göre Türk-Afgan Dostluk Antlaşması’yla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) İkili ilişkiler geliştirilmeye çalışılmıştır.
- B) Maddi ve manevi alanda dayanışmaya vurgu yapılmıştır.
- C) Emperyalizme karşı birlikte hareket etme kararı alınmıştır.
- D) Sınır konusundaki anlaşmazlıklar giderilmiştir.
4.
Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İtilaf Devletleri, gerçekleştirdikleri işgallerle ateşkesin ağır şartlarına dahi uymayacaklarını açıkça ortaya koymuşlardı. Bu işgallerin giderek yaygınlaşması ve Hükûmetin işgalcilere karşı kayıtsız kalması üzerine Türk halkı, vatanını korumak ve bağımsızlığını elde etmek için harekete geçmişti.
Anadolu ve Rumeli’de;
I. milli cemiyetlerin kurulması,
II. işgalleri protesto etmek için mitinglerin düzenlenmesi,
III. Kuvâ’yı-Millîye adı verilen silahlı direniş kuvvetlerinin oluşturulması
faaliyetlerinden hangileri Türk halkının bu duruma tepkisinin bir göstergesidir?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
5.
“Amasyalılar! Padişah ve Hükûmet, İtilaf Devletleri’nin elinde esirdir. Memleket elden gitmek üzeredir. Bu kötü vaziyete çözüm bulmak için sizlerle iş birliği yapmaya geldim. Düşmanlarımızın Samsun’dan yapacakları herhangi bir çıkarma hareketine karşı ayaklarımıza çarıklarımızı çekecek, dağlara çekilecek, vatanımızı en son kayasına kadar müdafaa edeceğiz.
Amasya’da yaptığı bu konuşmadan hareketle Mustafa Kemal için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Vatanın kurtuluşu için çareler aramaktadır
- B) Olası bir işgale karşı vatanın savunulacağını dile getirmektedir.
- C) İstanbul Hükûmeti’nin emrine uygun davranmaktadır.
- D) Türk halkını mücadeleye teşvik etmektedir.
6. Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun artması; askerlik, mahkeme, tapu, miras, eğitim gibi resmî işlerin yoğunlaşması kişinin toplum içerisinde daha belirgin hâle getirilmesi zorunluluğunu doğurdu. İnsanları birbirinden ayırt etmek ve karışıklığa son vermek amacıyla 21 Haziran 1934’te Soyadı Kanunu kabul edildi. Bu Kanun’la her ailenin gülünç ve ahlaka aykırı olmaması, rütbe ve ayrıcalık bildirmemesi, yabancı ırk ve millet adlarının kullanılmaması şartıyla Türkçe bir soyadı alması zorunlu hâle getirildi. Buna göre Soyadı Kanunu ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmamıştır?
- A) Resmi işlemleri kolaylaştırmak
- B) İsim benzerliğinden kaynaklı karışıklıkları önlemek
- C) Toplumsal kaynaşmayı gerçekleştirmek
- D) Mirasın eşit bölünmesini sağlamak
7. Hükûmeti ve hükûmet adamlarını hatadan ve bu hatalar yüzünden devleti zararlardan korumak için bir muhalif partiye gereksinim açıktır. Mustafa Kemal Atatürk, bu sözüyle aşağıdakilerden hangisinin gerekliliğini vurgulamıştır?
- A) Çok partili siyasi hayata geçmenin
- B) Seçme ve seçilme hakkının
- C) Milletvekili sayısını artırmanın
- D) Güçler ayrılığı ilkesini uygulamanın
8. Lozan Barış Konferansı’nda üzerinde uzlaşılamayan konulardan biri de Irak sınırı ve Musul sorunuydu. İngilizlerin Musul konusundaki talep ve tezlerine karşılık İsmet (İnönü) Paşa, Musul konusunda Türkiye’nin bakış açısını şu cümle ile ifade etti: “Bizim için Musul bir vatan meselesi, sizin için ise bir petrol meselesidir.” Buna göre, I. Musul siyasi ve stratejik bir öneme sahiptir. II. İngiltere’nin Musul’da ekonomik çıkarları ön plandadır. III. Türkiye İngiltere’nin Musul ile ilgili tezini kabul etmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) Yalnız I
- D) I ve II
9. Başkomutan Mustafa Kemal, vatan savunmasında Türk ordusunun eksikliklerini gidermek üzere Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayımladı. Tekâlif-i Millîye Emirleri’nin yayımlanmasının ardından bu emirleri hayata geçirmekle görevli olmak üzere ilçelerde Tekâlif-i Millîye komisyonları oluşturuldu. Buna göre Tekâlif-i Milliye komisyonlarının oluşturulma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Vatandaşlar arasındaki sorunları çözmek
- B) Ordunun asker ihtiyacını karşılamak
- C) Farklı bölgeler arasında iletişim kurmak
- D) İmkânlar dâhilinde yardım yapılmasını sağlamak
10. “Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Mustafa Kemal’in bu sözüne kanıt olarak gösterilemez?
- A) Milli cemiyetlerin birleştirilmesi
- B) Kuva-yı Milliye’nin oluşturulması
- C) Milli kongrelerin toplanması
- D) Mebusan Meclisinin kapatılması
11. Siyasi Alanda Yapılan Bazı İnkılaplar Saltanatın kaldırılması Ankara’nın başkent olması Cumhuriyetin ilan edilmesi Halifeliğin kaldırılması 1924 Anayasası’nın kabul edilmesi Bu tabloda verilen bilgilerden aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Anayasal düzen pekiştirilmiştir.
- B) Yönetim şekli belirlenmiştir.
- C) Milli irade güçlendirilmiştir
- D) Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir.
12. Balkan Savaşları sonunda Osmanlı Devleti; Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk ve Ege Adalarını kaybetti. Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyetinin sona ermesi üzerine burada yaşayan Türkler, azınlık durumuna düştüler. Türklerin çeşitli baskılarla karşı karşıya kalmaları nedeniyle Balkanlardan Anadolu’ya büyük bir göç hareketi başladı. Bunlara ilaveten Osmanlı Devleti, devlet gelirlerinin büyük bir kısmı ile tarım potansiyelini de önemli ölçüde kaybetti. Bu metinde Osmanlı Devleti’nin; I. ekonomik, II. siyasi, III. toplumsal, IV. sanatsal alanlardan hangilerinde zarar gördüğünden bahsedilmiştir?
- A) I, II ve III
- B) I, III ve IV
- C) II, III ve IV
- D) I, II ve IV
13. Türkiye, Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yabancı okullarla ilgili yaşanan olumsuzlukların Cumhuriyet Dönemi’nde de yaşanmaması için bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmıştır. Yapılan düzenlemelere özellikle Fransa karşı çıkmıştır. Bu konuda Fransa, elçiliği aracılığıyla Türk Hükûmeti ile görüşmek istemiştir. Türkiye’nin yabancı okullar sorununu bir iç sorun saymasından dolayı Fransa’nın bu isteği kabul edilmemiştir. Türkiye’nin belirlediği kurallara uyan yabancı okullar eğitimlerine devam etmiş, uymayanlar ise kapatılmıştır. Böylece yabancı okullar sorunu çözüme kavuşturulmuştur. Buna göre Türkiye ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Milli menfaatlere ters düşen bir tutum sergilemiştir.
- B) Yabancı okullara tanınan ayrıcalıkları devam ettirmiştir.
- C) Bağımsız devlet anlayışına uygun hareket etmiştir.
- D) Uluslararası hukuka aykırı davranmıştır.
14. Türkiye, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için bazı tedbirler aldı. 1930’da Merkez Bankası kuruldu. 1934’te I. Beş Yıllık Sanayi Planı uygulamaya konuldu ve sanayileşme hızlandı. Birçok tüketim malının yurt dışından alınmasına sınırlamalar getirildi. Gümrük vergileri artırılarak dış ticaret dengesi sağlandı ve yerli malı kullanımının çoğalması için gerekli önlemler alındı. Bu tedbirlerle; I. tasarruf sağlamak, II. ithalatı teşvik etmek, III. yerli üretimi korumak amaçlarından hangilerinin gerçekleştirilmek istendiği söylenebilir?
- A) I ve III
- B) Yalnız III
- C) I ve II
- D) II ve III
15. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne göre; • Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, Komisyon’un görev ve yetkileri Türkiye’ye bırakıldı. • Türkiye’nin Boğazlarda istediği kadar asker ve silah bulundurması kabul edildi. • Barış zamanında sivil gemiler ve ticaret gemilerinin Boğazlardan serbestçe geçebilmesi kararlaştırıldı. Bu bilgilere göre Türkiye’nin aşağıdaki alanların hangisinde kazanım elde ettiği söylenemez?
- A) Kültürel
- B) Siyasi
- C) Askeri
- D) Ekonomik
16. Paris Barış Konferansı’nda alınan karar sonrası İzmir, Yunan birliklerince 15 Mayıs 1919’da işgal edilmişti. İşgallerin giderek yaygınlaşması ve Damat Ferit Hükûmeti’nin işgalcilere karşı kayıtsız kalması üzerine Türk halkı, vatanını korumak ve bağımsızlığını elde etmek için harekete geçti. Ülkenin çeşitli yerlerinde cemiyetler kurdu, telgraflar çekti, mitingler düzenledi. Eli silah tutanlardan bölgesel direniş kuvvetleri kurdu. Bu bilgilere göre Türk halkı ile ilgili, I. Yerel, silahlı direniş birlikleri kurmuştur. II. Birlik ve beraberlik içinde hareket etmiştir. III. İstanbul Hükümeti’nin isteklerini yerine getirmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
17. Aşağıda 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun (1921 Anayasası) bazı maddeleri verilmiştir: • Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir. Yönetim şekli, halkın mukadderatını bizzat ve fiili olarak yönetmesi ilkesine dayanır. • Yürütme kuvveti ve yasama yetkisi, milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisinde belirir ve toplanır. • Büyük Millet Meclisi üyelerinden her biri yalnız kendini seçen ilin vekili olmayıp aynı zamanda bütün milletin vekilidir. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun bu maddelerine göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Ulus egemenliği anayasal güvence altına alınmıştır.
- B) Saltanat makamına siyasi ve ekonomik yetkiler verilmiştir.
- C) Dış politika uluslararası hukuka göre yürütülmüştür.
- D) Kuvvetler ayrılığı ilkesi kabul edilmiştir.
18. Aşağıda Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen bazı kişilerden söz edilmiştir. Mustafa Kemal’i etkileyen düşünürlerden biri Tevfik Fikret’tir. Batı medeniyetinin örnek alınması gerektiğini savunan Tevfik Fikret’in bu yöndeki fikirleri, Mustafa Kemal üzerinde özellikle inkılaplar yapılırken etkili olmuştur. Mustafa Kemal “Ben inkılap ruhunu ondan aldım.” diyerek Tevfik Fikret’ten nasıl etkilendiğini ifade etmiştir. Mustafa Kemal yabancı yazarların fikirlerinden de yararlanmıştır. Özellikle Fransız İhtilali’ne zemin hazırlayan Montesquieu (Monteskiyö) ve Jean Jacques Rousseau’nun (Jan Jak Russo) fikirleri Mustafa Kemal üzerinde etkili olmuştur. Mustafa Kemal “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü Rousseu’dan esinlenerek söylemiştir. Bu kişilerin Mustafa Kemal’de aşağıdaki kavramlardan hangilerinin gelişimine katkıda bulunduğu söylenebilir?
- A) Çağdaşlaşma - Millet egemenliği
- B) Bilimsellik - Vatan sevgisi
- C) Bağımsızlık - Akılcılık
- D) Milli irade - Bağımsızlık
19. Mustafa Kemal’in askerî idadi eğitimi gördüğü Manastır şehrinin genel özellikleri şöyledir:Manastır, önemli bir ticaret ve konsolosluklar şehridir. Bu özellikler, şehirde kültürel bir zenginliğin oluşmasına katkı sağlamıştır. Fakat konsolosluklar Balkanlarda ayrılıkçı fikirlerin yayılmasında etkili olmuştur. Aralarında çekişme bulunan çeşitli din ve milliyetten insanların bir arada yaşadığı Manastır’da özellikle Sırplar, Bulgarlar ve Yunanlar kiliseleri aracılığıyla bölgeye hâkim olmak istemişlerdir. Bu metinde aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
- A) Hangi kurumlar ayrılıkçı düşüncelere destek vermiştir?
- B) Manastır şehrinin sosyo-kültürel özellikleri nelerdir?
- C) 20. yüzyılda bağımsızlığını kazanan milletler hangileridir?
- D) Mustafa Kemal, askerî idadi eğitimini hangi şehirde almıştır?
20. “Tanzimat Dönemi’ndeki bazı aydınlara göre Osmanlı Devleti’nin yaşadığı sorunlar mutlakiyet rejiminden kaynaklanıyordu. Bu yüzden meşrutiyet ilan edilmeliydi.” diyen bir tarihçi, devletin kurtuluşunun öncelikle hangi alanda yapılacak düzenleme ile mümkün olacağına dikkat çekmektedir?
- A) Kültürel
- B) Siyasal
- C) Bilimsel
- D) Ekonomik
