1. Osmanlı Devleti’nin verdiği kapitülasyonlardan yararlanan yabancı devletler Osmanlı topraklarında birçok okul açmışlardı. İlgili oldukları devletlerin konsoloslukları aracılığıyla yönetilen bu okullarda Osmanlı Devleti’nin yeterince denetim hakkı yoktu. Bu konuda Türk milletinin ortak görüşlerini de dikkate alan Türkiye Cumhuriyeti, yabancı okulları Millî Eğitim Bakanlığına bağlayarak denetim altına aldı ve kanunlara uymayan okulları kapatmaya başladı. Bu duruma bazı Avrupalı devletler tepki gösterse de Türkiye bu konuyu kendi iç meselesi olarak gördü ve yabancı devletlerin bu konuya müdahale etmesine müsaade etmedi. Böylece yeni Türk Devleti ulusal ve uluslararası çıkarlarını da korumuş oldu. Buna göre Türkiye’nin, yabancı okullar meselesini çözerken; I. Tam bağımsızlığı savunma, II. Millî menfaatleri koruma, III. Türk kamuoyunu dikkate alma durumlarından hangilerine göre hareket ettiği söylenebilir?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) Yalnız I
- D) I ve II
2. Bu tablodaki bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Türkiye, zamanla Boğazlar üzerindeki etkinliğini artırmıştır.
- B) Lozan Antlaşması’nda Boğazların egemenliği Türkiye’ye verilmiştir.
- C) Sevr Antlaşması’nın Boğazlar ile ilgili maddesi bağımsız devlet anlayışına aykırıdır.
- D) Montrö Sözleşmesi ile Türkiye, Boğazları savunma hakkını elde etmiştir.
3. Atatürk, 1936’da TBMM’nin açılış yılı nedeniyle yaptığı konuşmada “Milletimizi gece gündüz meşgul eden başlıca büyük mesele, gerçek sahibi öz Türk olan İskenderun-Antakya ve civarının geleceğidir. Fransa ile aramızdaki tek büyük mesele budur. Bu işin iç yüzünü bilenler, hakkı savunanlar Hatay meselesiyle ne kadar ilgili olduğumuzu anlar ve görürler.” demiş ve dakikalarca ayakta alkışlanmıştır. Oturumu izleyen Yunan büyükelçisi, yanındaki Fransız büyükelçisine “Bu nutuk ve coşku hakkında ne diyorsunuz?” diye sormuş, Fransız büyükelçisi de “Bu bir nutuk değil, meydan okumadır.” cevabını vermiştir. Bu bilgiden, I. Milletvekilleri, Atatürk’ün Hatay konusundaki düşüncelerini desteklemiştir. II. Atatürk, Hatay’ı Türkiye’nin ayrılmaz bir parçası olarak görmüştür. III. Yunanistan ile Fransa, Hatay konusunda ortak hareket etmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I, II ve III
4. 1934 yılında kurulan Balkan Antantı’nda alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Antantta yer alan devletler, birbirlerinin bağımsızlıklarına saygı duyacaklar ve sınırlarını karşılıklı olarak garanti edeceklerdir. • Balkan devletleri, kendi aralarında ve bölge dışındaki devletlerle yapacakları antlaşmalarda birbirlerinin görüşlerini alacaklardır. • Ekonomik konularda devletlerin karşılıklı çıkarları gözetilecektir. Buna göre Balkan Antant’ına katılan devletlerin; I. Bölgesel barışa katkı sağlamak, II. Yayılmacı bir politika izlemek, III. Savaş durumunda birbirlerine yardım etmek amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye çalıştıkları söylenebilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) I, II ve III
5. Bu tablodan, I. Musul sorunu Misakımillî’ye uygun şekilde çözülmüştür. II. Musul sorunu gündemde iken Türkiye iç sorunlarla uğraşmıştır. III. Önemli yer altı kaynağına sahip olması, Musul’un önemini arttırmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılır?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) I ve III
6. 6. Ekim 1919’da Sivas’ta bulunduğu sırada, Kilikya bölgesindeki Fransız işgal kuvvetlerinin ve Ermenilerin yaptıkları taşkınlıkları ve zulmü haber alan Mustafa Kemal, Develi’ye (Kayseri), aşağıdaki gizli telgrafı çekmiştir: “Develi Belediye Reisliğine, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti, Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına Binbaşı Kemal Bey’i, yardımcılığına da Yüzbaşı Osman Nuri Bey’i atadı. Millî görevlerinin devamı süresince Kemal Bey, Kozanoğlu Doğan Bey takma adını; Osman Bey de Aydınoğlu Tufan Bey takma adını kullanacaktır. Millî görevlerinde her türlü yardımlarınızı esirgememenizi önemle rica ederiz.” (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti namına Mustafa Kemal) Bu telgraftan Temsil Heyeti ile ilgili; I. Yürütme organı gibi hareket ettiği, II. Düzenli ordunun kuruluş çalışmalarını tamamladığı, III. İşgalcilerle yapılacak mücadelede gizliliğe önem verdiği çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) II ve III
7. Milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun yönetimi altında yaşayan milletler, kendi devletlerini kurmak için isyan etmişti. Bu isyanlar Balkanlardaki Slavları kendi yönetimi altında birleştirmek isteyen Rusya tarafından da destekleniyordu. Bunun yanı sıra Rusya’nın sıcak denizlere inmek için Boğazları ve İstanbul’u ele geçirme gibi projeleri de vardı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti ise Rusya’nın bu hayallerinin önüne geçebilmek için Almanya ile yakınlaşmak zorunda kalmıştı. Bu duruma göre milliyetçilik fikrinin aşağıdaki gelişmelerden hangisine neden olduğu söylenemez?
- A) Sömürgecilik hareketlerinin başlamasına
- B) Çok uluslu devletlerde bağımsızlık hareketlerinin ortaya çıkmasına
- C) Balkanlarda hâkimiyet mücadelesinin yaşanmasına
- D) Devletler arasında ittifakların oluşmasına
8. Aşağıda İngiliz ve Rus hükümdarlarının I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti ile ilgili görüşlerine yer verilmiştir. İngiltere Kralı V. George (Corc): Sanayi İnkılabı’nı ilk gerçekleştiren ve en fazla sömürgeye sahip olan devletiz, “üzerinde güneş batmayan ülke” olarak tanındık. Sömürgelerimizi diğer devletlere kaptırmamak için güçlü bir donanmamız vardı. Osmanlının elindeki Orta Doğu petrol alanları, oldukça ilgimizi çekiyordu. Rus Çarı II. Nikola: En büyük amacımız Osmanlı yönetimindeki Boğazları ele geçirip sıcak denizlere inmekti. Balkanlarda hâkimiyet kurmaya çalıştık. Osmanlı topraklarında yaşayan ve soydaşlarımız olan Slavları kendi amaçlarımız doğrultusunda yönlendirdik. Buna göre aşağıdakilerden hangisi İngiltere ve Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki amaçlarından biri değildir?
- A) Kendi yanlarında savaşa çekmek
- B) Balkanlarda isyanlar çıkarmak
- C) Panslavizm politikasını gerçekleştirmek
- D) Yer altı kaynaklarını ele geçirmek
9. Bu tablodan, I. Musul sorunu Misakımillî’ye uygun şekilde çözülmüştür. II. Musul sorunu gündemde iken Türkiye iç sorunlarla uğraşmıştır. III. Önemli yer altı kaynağına sahip olması, Musul’un önemini arttırmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılır?
- A) I, II ve III
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I ve II
10. Görselde verilen bilgiye göre Mehmet Akif Ersoy’la ilgili, I. Şair ve yazardır. II. Milletvekilliği yapmıştır. III. Milli Mücadele’yi desteklemiştir. IV. Eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmuştur. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I, II, III ve IV
- B) I, II ve IV
- C) I ve III
- D) II, III ve IV
11. Yeni Osmanlılar, Osmanlı Devleti içinde yaşayan halkı, hangi din veya milletten olursa olsun, kaynaştırarak bir “Osmanlı milleti” oluşturmayı amaçladılar. Yeni Osmanlılara göre gayrimüslim isyanlarının önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste gayrimüslimlere de temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi. Buna göre Yeni Osmanlıların, aşağıdakilerden hangisini önlemeyi amaçladıkları söylenebilir?
- A) Osmanlı Devleti’nin dağılmasını
- B) Toplumsal eşitliğin sağlanmasını
- C) Halkın ülke yönetimine katılmasını
- D) Ayrılıkçı hareketlerin durdurulmasını
12. Sivas Kongresi’nde millî cemiyetlerin “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Cemiyetin amacı Osmanlı Devleti’nin tamamını korumak; saltanatı, hilafeti ve millî bağımsızlığı temin etmek için Kuva-yı Milliyeyi etkin ve İrade-i Milliyeyi hâkim kılmaktır. Bu kararın aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu söylenemez?
- A) Kurtuluş mücadelesini daha etkin kılmaya
- B) Bölgesel kurtuluşu hedeflemeye
- C) Halkın Anadolu hareketine desteğini artırmaya
- D) Milli Mücadele’yi tek merkezden yönetmeye
13. Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasından bir süre sonra Osmanlı Devleti’ndeki tüm askerî görev ve yetkilerinden istifa eden Mustafa Kemal, Erzurum Kongresi sonrasında içinde bulunduğu durumu şu sözlerle belirtmiştir: “Erzurum’da ve kongrede gördüğüm samimiyet, mertlik ve fedakârlık, azim ve iman, beni doğrusu çok cesaretlendirdi. Memleketimi kurtarmak yolundaki cesaretimi artırdı. Erzurum’a ilk geldiğim günkü vaziyetimi biliyorsunuz. Ben burada rütbemi, resmî mevkimi, üniformamı attım ve bütün kâinata millette bir fert olduğumu ilan ettim. Arkadaşlarım da böyle. Üniformalı olanlar üniformalarını, memur olanlar memuriyetlerini terk ettiler. Hepsine minnettarım ve hepsinin takdirkârıyım. Şu hâlde ihtirassız, yalnız vatan ve memleket selametini gaye edinen insanlar olarak çalışıyoruz. Allah koruyucumuzdur. Mutlaka muvaffak olacağız.” Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Erzurum Kongresi, Anadolu’nun her vilayetinden seçilmiş temsilcilerle toplanmıştır.
- B) Mustafa Kemal ve arkadaşları, Millî Mücadele’yi kararlılıkla sürdürmüştür.
- C) Mustafa Kemal, askerlikten istifa kararını Amasya Genelgesi’yle açıklamıştır
- D) Osmanlı Hükûmeti’nin verdiği siyasi destek Milli Mücadele’yi güçlendirmiştir.
14. Kütahya-Eskişehir Muharebesi sonunda Türk ordusu, Mustafa Kemal’in emriyle Sakarya Nehri’nin doğusuna geçici olarak çekilmiştir. Mecliste Mustafa Kemal’in ordunun başına geçerek sorumluluğu alması hususunda tartışmalar çıkmıştır. Bunun üzerine Başkomutanlık Yasası kabul edilerek Meclisin askeri yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal’e devredilmiştir. Mustafa Kemal bu yetkiyi kullanarak Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayımlamıştır. Buna göre, I. Türk ordusu stratejik olarak geri çekilmeyi başarmıştır. II. Halkın orduya maddi ve manevi desteği sağlanmak istenmiştir. III. Tek elden, çabuk ve yerinde kararlar alınmasının yolu açılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I ve II
15. İsmet Paşa, Ankara’nın başkent yapılma nedenlerini şu sözlerle ifade etmiştir: “…Bir defa Boğazlar askerî bakımdan tamamıyla açık, tamamıyla emniyetsiz. Bu vaziyetteyiz. Lozan Antlaşması’yla elde edebildiğimiz neticeler ve tarihî şartlar bizi endişeye sevk ediyor. Ayrıca Anadolu’nun ortasında bulunarak ve bir Anadolu Hükûmeti olarak yeni devleti çalıştırmak istiyoruz. Ankara’nın hükûmet merkezi olmasıyla ilgili önergenin meclisten geçirilmesi esaslı bir karardır. Yeni devletin politikasına, ideallerine yazılı bir yön veren, kesin, fiilî bir adımdır.” Buna göre Ankara’nın başkent seçilmesinde; I. siyasi, II. ekonomik, III. jeopolitik nedenlerden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
- A) II ve III
- B) I ve III
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
16. Atatürk ilkelerinden biri olan devletçilik; o günün ihtiyaçlarından doğan, Türkiye’nin koşullarına uygun, Türk ulusunun yararını doğrudan ilgilendiren, iktisadi ve sosyal kalkınmayı öngören bir sistemdir. Ayrıca özel mülkiyete de yer veren, teşebbüs hürriyetini savunan ve kalkınmayı amaçlayan bir ekonomik modeldir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisinin devletçilik ilkesi ile ilgili olduğu söylenemez?
- A) Yabancı sermayeyi teşvik etmesi
- B) Ekonomik kalkınmayı hedeflemesi
- C) Toplumun ihtiyaçlarından ortaya çıkması
- D) Özel sektöre yatırım fırsatı sunması
17. Fransa’da yayımlanan “Le Journal” gazetesi Türkiye’de kadınlara seçme ve seçilme hakkının tanınmasını şu şekilde değerlendirmiştir: “Yeni Türkiye yöneticileri çok parlak bir eser ortaya koyacaktır. Memlekete, büyük geçmişine layık bir istikbal temin etmek istiyorlar. Her şeyden evvel ulusal karar ve isteklerin canlandırılması ile işe başladılar. Bu işte anaların büyük rolleri vardır ve Mecliste yer almış bulunuyorlar.” Fransız gazetesinin bu haberinden, I. Yapılan inkılap millî iradenin bir sonucudur. II. Kadınların siyasi yaşamdaki etkinlikleri artmıştır. III. Türk kadınına verilen hakların uluslararası basında yansımaları olmuştur. IV. Türk kadını siyasi haklarını pek çok Avrupa ülkesindeki kadından daha önce elde etmiştir. çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II, III ve IV
- B) I, II, III ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I, II ve III
18. Cumhuriyet’in ilk yıllarında trahom, verem, sıtma, frengi, çiçek, tifüs, veba ve kolera gibi bulaşıcı hastalıklar çok sayıda insanın ölümüne yol açmıştır. Bakanlık, bu hastalıklarla mücadele etmek için bazı tedbirler almıştır. Bu amaçla dispanserler, sanatoryumlar ve numune hastaneleri gibi kurumlar açılmıştır. Ayrıca bu hastalıklarla daha etkili mücadele edebilmek için seyyar tabiplikler kurulmuştur. Bu tabiplikler, köylerde bulaşıcı hastalıklara yakalanmış vatandaşları bulundukları yerde muayene ve tedavi etmişlerdir. Verilen bilgiler değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Sağlık hizmetleri kırsal alanlara da ulaştırılmıştır.
- B) Sağlık bilgisi eğitim programlarına dâhil edilmiştir.
- C) Bulaşıcı hastalıklar halk sağlığını tehdit etmiştir.
- D) Hastalıkların tedavisi için yeni kurumlar açılmıştır.
19. 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nı imzalayarak bağımsızlığını tüm dünyaya kabul ettiren yeni Türk Devleti, 13 Ekim 1923’te Ankara’yı başkent ilan etti. Artık, mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konularak, yeni devlet başkanının seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak fiilen Atatürk tarafından yürütülmüştü. 27 Ekim 1923’te Fethi (Okyar) Bey’in istifasının ardından hükûmetin kurulması ile ilgili sistem sorunu belirgin hâle geldi. Yeni hükûmetin kurulması ve yürütme işlerinin aksaması üzerine meclis hükûmeti sisteminden kabine sistemine geçilmesi kararlaştırıldı. Tüm bu gelişmeler sonucunda 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Bu bilgilere göre Cumhuriyet’in ilan edilme nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Devlet başkanlığı sorununun yaşanması
- B) Rejimin adının henüz konulmamış olması
- C) Başkent meselesinin krize dönüşmesi
- D) Hükûmet bunalımının ortaya çıkması
20. Misak-ı Milli kararlarından sonra Mebusan Meclisi kapatıldı ve İstanbul işgal edildi. Bu durum üzerine vatanın bütünlüğünü korumak ve ulusun egemenliğini hâkim kılmak amacıyla Mustafa Kemal önderliğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) açıldı. Ancak TBMM, Anadolu’nun birçok yerinde çıkan ayaklanmaları bastırmak, varlığını ve otoritesini kabul ettirmek amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkardı. Bununla birlikte İstanbul hükûmeti, Büyük Millet Meclisinin Anadolu’ya hâkim olmasını engellemek için halkın manevi duygularını kullanarak ayaklanmalar çıkarmaya devam etti. İtilaf Devletleri de bu ayaklanmaları destekleyerek Anadolu’daki işgalleri kolaylaştırmak istedi. Buna göre TBMM, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkarmakla aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olabilir?
- A) Misak-ı Milli’yi diplomasi yoluyla İtilaf Devletleri’ne benimsetmek
- B) İstanbul hükûmeti ile uzlaşıp ikili yönetime son vermek
- C) Kendisinin, Türk ulusunun tek temsilcisi olduğunu kabul ettirmek
- D) Mebusan Meclisinin yeniden toplanmasına zemin hazırlamak
