1. İsmet Bey Birinci İnönü Savaşı ile ilgili Meclise şu telgrafı göndermiştir: “Askerlerimiz bugün de aralıksız devam eden düşman taarruzlarını, bir an gerilemeksizin göğüslüyorlar; Yunanların ilerlemesine imkân bırakmıyorlardı. Şüphesiz ki ordumuz, bu taarruzlar karşısında ağır zayiat veriyor; ama canından aziz bildiği kutsal vatan topraklarını her ne pahasına olursa olsun müdafaa etmekten geri kalmıyordu. En nihayet tükenen, gücü kırılan düşman oldu. İki gündür devam eden taarruzlarından bir başarı elde edemediğini, edemeyeceğini anladı. Artık bu safhada onlar için yapılacak bir şey vardı: Geri çekilmek!” Verilen bilgiye göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Yunan ordusu Anadolu’yu boşaltma kararı almıştır.
- B) Başarılı bir savunma yapan Türk ordusu zafer kazanmıştır.
- C) Millî Mücadele’nin askerî safhası sona ermiştir.
- D) Türk ordusu kısa sürede kayıplarını telafi etmiştir
2. “Biz, memleket halkı, kişi ve çeşitli sınıf mensuplarının birbirlerine yardımlarını aynı kıymet ve nitelikte görürüz. Hepsinin menfaatlerinin aynı derecede ve aynı eşitlik duygusu ile karşılanmasına çalışmak isteriz. Bu şeklin, milletin genel refahı, devlet bünyesinin sağlamlaştırılması için daha uygun olduğu kanaatindeyiz. Bizim düşüncemizde; çiftçi, çoban, amele, tüccar, sanatkâr, asker, doktor, kısacası herhangi bir sosyal müessesede çalışan bir vatandaşın hak, menfaat ve hürriyeti eşittir. Devlete, bu anlayış ile azami yardımcı olmak ve milletin güvenci ve iradesini yerinde sarf edebilmek, bizce, bizim anladığımız anlamda halk hükûmeti idaresi ile mümkün olur.” Mustafa Kemal’in bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisine vurgu yaptığı söylenemez?
- A) Tam bağımsızlık
- B) Toplumsal dayanışma
- C) Millî egemenlik
- D) Birlik ve beraberlik
3. 17 Şubat 1923’te İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Ham maddesi yurt içinden temin edilen sanayi dalları kurulmalıdır. • El işçiliğinden ve küçük imalattan, büyük imalathanelere geçilmelidir. • Devlet, özel sektör tarafından gerçekleştirilemeyen yatırımlara öncülük etmelidir. • Yerli malı kullanılmalı ve israftan kaçınılmalıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmeye çalışıldığı söylenemez?
- A) Dışa bağımlılığı ortadan kaldırmak
- B) Yerli fabrikaların kurulmasını sağlamak
- C) Tasarruf bilincini geliştirmek
- D) Ham madde ithalatını teşvik etmek
4. Aşağıda millî varlığa düşman cemiyetlerden bazıları verilmiştir. İngiliz Muhipleri Cemiyeti: Osmanlı Devleti’nin İngiltere’nin koruması altında varlığını devam ettirmesi gerektiğini savunmuştur. Wilson Prensipleri Cemiyeti: ABD gibi güçlü bir devletin koruyuculuğunda Osmanlı Devleti’nin kurtulabileceği düşüncesini savunmuştur. Verilen bilgilere göre bu cemiyetlerin; I. bağımsızlık, II. manda ve himaye, III. sömürgecilik düşüncelerinden hangilerine ters düştüğü söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
5. Mustafa Kemal’in işgaller karşısındaki düşünceleri şöyledir: “…Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu...” Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili, I. Vatanın bir bütün olarak savunulması gerektiğini belirtmiştir. II. Egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamıştır. III. Mücadelenin belirli bir plan dâhilinde yürütülmesi gerektiğini savunmuştur. IV. Türk halkının işgaller karşısında bilinçlenmesini amaçlamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve IV
- B) I, III ve IV
- C) I, II ve III
- D) II, III ve IV
6. TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması’nın (16 Mart 1921) maddelerinden bazıları şunlardır: • Taraflardan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğer taraf da tanımayacaktır. • Kars, Ardahan ve Artvin TBMM Hükûmeti’ne; Batum, Gürcistan’a; Nahcivan, Azerbeycan’a bırakılacaktır. • Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında yapılan bütün antlaşmalar geçersiz sayılacaktır. • Sovyetler Birliği kapitülasyonlardan vazgeçecektir. Bu maddelerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Taraf devletler uluslararası ilişkilerde ortak hareket etme kararı almıştır.
- B) Sovyet Rusya, bazı ekonomik çıkarlarından taviz vermiştir.
- C) Doğu sınırları Misak-ı Millî ilkelerine göre düzenlenmiştir.
- D) İki ülke arasında siyasi ilişkilerde yeni bir dönem başlamıştır.
7. “Amasyalılar! Padişah ve Hükûmet, İtilaf Devletleri’nin elinde esirdir. Memleket elden gitmek üzeredir. Bu kötü vaziyete çözüm bulmak için sizlerle iş birliği yapmaya geldim. Düşmanlarımızın Samsun’dan yapacakları herhangi bir çıkarma hareketine karşı ayaklarımıza çarıklarımızı çekecek, dağlara çekilecek, vatanımızı en son kayasına kadar müdafaa edeceğiz. Amasya’da yaptığı bu konuşmadan hareketle Mustafa Kemal için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Vatanın kurtuluşu için çareler aramaktadır
- B) İstanbul Hükûmeti’nin emrine uygun davranmaktadır.
- C) Olası bir işgale karşı vatanın savunulacağını dile getirmektedir.
- D) Türk halkını mücadeleye teşvik etmektedir.
8. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İtilaf Devletleri, gerçekleştirdikleri işgallerle ateşkesin ağır şartlarına dahi uymayacaklarını açıkça ortaya koymuşlardı. Bu işgallerin giderek yaygınlaşması ve Hükûmetin işgalcilere karşı kayıtsız kalması üzerine Türk halkı, vatanını korumak ve bağımsızlığını elde etmek için harekete geçmişti. Anadolu ve Rumeli’de; I. milli cemiyetlerin kurulması, II. işgalleri protesto etmek için mitinglerin düzenlenmesi, III. Kuvâ’yı-Millîye adı verilen silahlı direniş kuvvetlerinin oluşturulması faaliyetlerinden hangileri Türk halkının bu duruma tepkisinin bir göstergesidir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) I, II ve III
9. Mustafa Kemal Paşa Havza’ya ulaştıktan sonra halkla toplantı yapmış, toplantı sonunda Havza Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin açılmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, Havza’dan kolordu komutanlarına gizli bir telgraf göndermiştir. Bu telgrafta, Anadolu’da yaşanan işgallerin mitingler yapılarak ve İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmetine telgraflar çekilerek protesto edilmesini istemiştir. Bu telgraftan sonra yurdun birçok yerinde mitingler düzenlenmiştir. Bu metinden Mustafa Kemal’in aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisine ulaşılamaz?
- A) Örgütleyiciliği
- B) Liderliği
- C) Açıksözlülüğü
- D) Vatanseverliği
10. 1789’da Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan milliyetçilik fikri, içerisinde farklı ulusları barındıran imparatorluklarda birtakım sıkıntıların baş göstermesine neden olmuştur. Bazı Avrupalı devletlerin kışkırtmasıyla Osmanlı Devleti içerisinde bulunan Sırp, Rum, Bulgar gibi uluslar Osmanlıya karşı ayaklanmışlar ve bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Buna karşılık milliyetçilik fikri, Türk ulusunu da etkilemiş ve Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında önemli bir rol oynamıştır. Yukarıdaki bilgiler dikkate alındığında; I. Osmanlı Devleti’nin çok uluslu bir yapıya sahip olduğu, II. Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’ne karşı dostça tavırlar sergilediği, III. Milliyetçilik fikrinin Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasında etkili olduğu, yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III.
- B) I, II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I ve III.
11. Wilson İlkeleri’ne göre Osmanlı Devleti’nin Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerine kesin egemenlik hakkı tanınacak, Türk olmayan milletlere de kendi kendini yönetme hakkı verilecekti. Ancak İngilizlerden destek alan Yunan askerleri 15 Mayıs 1919’da İzmir’e çıkarma yaptılar ve İzmir’i işgal ettiler. İşgalden sonra Yunanistan’dan İzmir’e gemilerle Rum göçmenleri taşıdılar. Buna göre Yunanlıların İzmir’e Rum göçmenleri taşıma amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Halkın güvenliğini sağlamak
- B) İzmir’de çoğunluğu sağlamak
- C) Ekonomiyi canlandırmak
- D) Savaş tazminatı almak
12. Sakarya Savaşı, sadece cephede değil cephe gerisinde de bütün şiddetiyle devam ediyordu. Ankara’da bütün imkânlar seferber edilmiş, herkes vatan için yollara düşmüştü. Kadınından erkeğine, yaşlısından gencine herkes bu savaşın içindeydi. Bu metinden hareketle Sakarya Savaşı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Millî Mücadele sona ermiştir.
- B) Vatanseverlik duygusu ön plana çıkmıştır.
- C) Topyekûn mücadele edilmiştir.
- D) Sadece ordu değil millet de savaşmıştır.
13. “Memleketimizi gerçek hedefe ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri milletin geleceğini yoğuran irfan ordusu.” Mustafa Kemal’in, bu sözüyle; I. Askerî güç, II. Eğitim, III. Siyaset unsurlarından hangilerine önem verdiği söylenebilir?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) II ve III.
- D) I ve II.
14.
Balkan Savaşları öncesi Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk ve Doğu Trakya Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeydi. Karadağ’ın saldırısıyla başlayan I. Balkan Savaşı’nda; Sırbistan, Bulgaristan ve Yunanistan’ın da savaşa katılmasıyla birlikte Osmanlı Devleti kısa sürede yenilgiye uğradı. Sonuç olarak Osmanlı Devleti ve Balkan devletlerinin sınırları değişti. Osmanlı Devleti; Makedonya, Arnavutluk ve Batı Trakya gibi Balkan toprakları ile Ege adalarının büyük bir kısmını kaybetti.
Bu bilgiye göre aşağıdaki haritalardan hangisi Balkan Savaşları öncesi Osmanlı Devleti’nin sınırlarını göstermektedir?
15.
“Düşman ordusuyla aramızda büyük bir açıklık bırakmak gerekir ki orduyu derleyip toparlamak ve güçlendirmek mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya’nın doğusuna kadar çekilmek yerinde olur. Düşman bizi takip ederse kendi harekât üssünden uzaklaşacak ve yeniden menzil hatları kurmaya mecbur olacak, birçok güçlükle de karşılaşacaktır. Buna karşılık bizim ordumuz toplu bulunacak ve daha elverişli şartlara sahip olacaktır. Bu şekildeki geri çekilişimizin en büyük sakıncası, Eskişehir gibi önemli yerlerimizi ve birçok toprağımızı düşmana bırakmaktan dolayı kamuoyunda doğabilecek manevi sarsıntıdır. Fakat kısa zamanda elde edebileceğimiz başarılı sonuçlarla bu sakıncalar kendiliğinden ortadan kalkacaktır.”
Mustafa Kemal, bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olamaz?
- A) Yunan ordusunu ana karargâhından uzaklaştırmak
- B) Türk ordusunun toparlanması için zaman kazandırmak
- C) Büyük Taarruz için hazırlıkları tamamlamak
- D) Türk ordusunun daha fazla kayıp vermesini önlemek
16.
ngiltere başbakanı Lloyd George II. İnönü Savaşı’ndan sonra bir Yunan bankacıyla yaptığı konuşmada şunları söyledi; “Artık bir Yunanlının fotoğrafını bile görmek istemiyorum. Sizin subaylarınız bana zafer için güvence vermişlerdi. Kendi danışmanlarıma değil, sizin hayalci subaylarınıza inandım. Ama az önce öğrendim ki o kadar güvendiğim Yunan ordusu, üç ay içinde ikinci kez yenilmiş. Bu başarısızlığınız beni çok zor duruma soktu. İngiltere’nin egemenliği altında çok Müslüman var. Türk zaferi hepsine örnek olabilir… Bunun için Yunan ordusuna güveniyordum. Hükûmetim, ordunuzu donatmış, ayrıca 16 milyon sterlin yardım yapmıştı.”
Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?
- A) Türk ordusunun zaferi, İngilizlerde endişeye neden olmuştur.
- B) İngilizler İnönü Savaşlarından sonra işgal ettiği yerlerden çekilmişlerdir.
- C) İnönü Savaşları, Türk birliklerinin başarısıyla tamamlanmıştır.
- D) İngiltere, Anadolu’yu işgal eden Yunan ordusunu desteklemiştir.
17.
Milli Mücadele Dönemi Doğu Cephesi komutanı Kazım Karabekir Paşa, Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması’nın içeriğini şu sözlerle açıklamıştır: “Ermeni heyeti ile Gümrü Antlaşması’nı görüşmeye başladık. 27 Kasım’da Ermenilere Sevr Antlaşması’ndaki imzalarını geri aldırdık. Bugünü bu uğursuz antlaşmanın yırtıldığı gün olarak kutladık. Bu olayı Ankara’ya müjdeledim. 2-3 Aralık gecesi Gümrü Antlaşması’nı imzaladık. Antlaşma şartı olarak Ankara’nın istediği 2 bin tüfek, 3 batarya, 12 dağ topu, 40 makineli tüfeği Ermenilerden aldım. Doğu Cephesi’nin ilk armağanı olarak Batı Cephesi’ne ulaştırılmak üzere yola çıkardım.”
Bu metne göre Gümrü Antlaşması ile ilgili,
I. Doğu sınırları kesin şeklini almıştır.
II. Doğu Cephesi’nde siyasi başarı elde edilmiştir.
III. Batı cephesindeki Türk ordusuna silah desteği sağlanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) I, II ve III
18.
6. Ekim 1919’da Sivas’ta bulunduğu sırada, Kilikya bölgesindeki Fransız işgal kuvvetlerinin ve Ermenilerin yaptıkları taşkınlıkları ve zulmü haber alan Mustafa Kemal, Develi’ye (Kayseri), aşağıdaki gizli telgrafı çekmiştir: “Develi Belediye Reisliğine, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti, Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına Binbaşı Kemal Bey’i, yardımcılığına da Yüzbaşı Osman Nuri Bey’i atadı. Millî görevlerinin devamı süresince Kemal Bey, Kozanoğlu Doğan Bey takma adını; Osman Bey de Aydınoğlu Tufan Bey takma adını kullanacaktır. Millî görevlerinde her türlü yardımlarınızı esirgememenizi önemle rica ederiz.” (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti namına Mustafa Kemal)
Bu telgraftan Temsil Heyeti ile ilgili;
I. Yürütme organı gibi hareket ettiği,
II. Düzenli ordunun kuruluş çalışmalarını tamamladığı,
III. İşgalcilerle yapılacak mücadelede gizliliğe önem verdiği
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
19.
Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tüm şiddetiyle devam ettiği günlerde dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey’in erteleme önerisine rağmen Maarif (eğitim) Kongresi’nin toplanmasını isteyen Mustafa Kemal Atatürk, kongrenin açış konuşmasında şunları söylemiştir: “Eğitimdir ki bir milleti hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terk eder… Doğu ve Batı’dan gelen bütün tesirlerden uzak, millî ahlak ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum. Çünkü millî dehamızın tam gelişmesi, böyle bir kültür ile temin olunabilir.”
Buna göre Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Doğu ve Batı kültürünün sentezi benimsenmelidir.
- B) Eğitimde geleneksel metotlar devam ettirilmelidir.
- C) Yabancı okulların sayısı artırılmalıdır.
- D) Bağımsız devlet anlayışına uygun olmalıdır.
20.
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.”
Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?
- A) Anadolu’daki iç isyanların önlenmesini
- B) Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesini
- C) Kuvvetler ayrılığının sağlanmasını
- D) Saltanatın gücünün artırılmasını
