1. Seçil Öğretmen, özdeş iki çuha çiçeğinden birini ortalama sıcaklığı 18 °C olan laboratuvara, diğerini ise ortalama sıcaklığı 27 °C olan sınıfa koyuyor. Bir süre sonra başlangıçta tomurcuklu olan çiçeklerden laboratuvardakinin kırmızı renkte, sınıftakinin beyaz renkte çiçek açtığını gözlemliyor. Çuha çiçeklerinin bulundukları ortamlarda diğer değişkenler sabit tutulduğuna göre, Seçil Öğretmen’in yaptığı deneyle ilgili aşağıdaki öğrencilerden hangisinin yaptığı yorum yanlıştır?
- A) Sınıftaki çuha çiçeğine daha fazla su verirsek kırmızı çiçek açar.
- B) Gözlemlenen olay modifikasyon örneğidir.
- C) Laboratuvardaki çuha çiçeğini sıcaklığı 30 derece olan bir ortama koyarsak beyaz çiçek açar.
- D) Çuha çiçeğindeki renk değişimine neden olan faktör ortam sıcaklığıdır.
2. Domates tarlamı böceklerden kurtarmak için sürekli ilaçladım. Başlangıçta böcekler yok denecek kadar azalmıştı. Ancak, daha sonra ilaçlamaya devam etmeme rağmen aynı böcek türü tekrar çoğaldı. Buna göre, çiftçinin anlattığı durumun sebebi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
- A) Yeni bir böcek türünün tarlayı keşfetmiş olmasıyla
- B) İlaç yüzünden böceklerin mutasyona uğramasıyla
- C) Kullanılan ilacın böcekler üzerinde değil, fareler üzerinde etkili olmasıyla
- D) İlaç yüzünden böceklerin modifikasyona uğramasıyla
3. Farklı canlılarda görülen, bazı modifikasyon olayları şunlardır: I. Timsahlarda, yumurtaların bırakıldığı yuvanın ısısı 30 °C olduğunda dişi, 33 °c olduğunda ise erkek yavrular oluşur. II . Çuha çiçekleri 30 °C nin üzerinde bir ortamda yetiştirilirse beyaz, 30 °C nin altında bir ortamda yetiştirilirse kırmızı çiçekler açar. III. Sirke sineklerinin larvaları 16 °c de düz, 25 °C de gelişirse kıvrık kanatlı olur. IV. İnsan derisi, yazın sıcaklığın etkisinde kalırsa melanin pigmentlerinin etkisiyle koyulaşır. Buna göre verilenlerden hangisi, diğerlerinden farklı olup, dönüşümlü modifikasyon örneğidir?
- A) IV.
- B) II.
- C) III.
- D) I.
4. Alyuvarlar, doku ve organlara oksijen taşımakla görevli olan yuvarlak şekilli kan hücreleridir. Genlerde meydana gelen bazı mutasyonların sonucunda, alyuvarlarda şekil değişikliğine yol açan “orak hücreli anemi” hastalığı ortaya çıkar. Bu hastalıkta alyuvar hücreleri orak aletine ya da C harfine benzer bir şekil alır. Şekli değişen alyuvarlar yeterli miktarda oksijen taşıyamaz hâle gelir. Yalnızca yukarıda verilen bilgiden yola çıkılarak mutasyonlarla ilgili, I. Genlerin yapısında gerçekleşen değişikliklerdir. II. Canlı için zararlı etkileri olabilir. III. Kalıtsal oldukları için sonraki nesillere aktarılırlar. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) II ve III
5. Mutasyonlar üreme hücrelerinde ya da vücut hücrelerinde görülebilir ancak üreme hücrelerinde gerçekleşen mutasyonlar daha çok dikkate alınır. Bu durumun sebebi, I. kalıtsal olması, II. ölümcül etkiye sahip olması, III. vücut hücrelerinde gerçekleşen mutasyonlara göre daha hızlı gerçekleşmesi ifadelerinden hangileri ile açıklanabilir?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) II ve III
6. Mutasyon ve modifikasyon için ortak özellikler nelerdir? Mesut Öğretmen'in sorusuna aşağıdaki öğrencilerden hangi doğru cevap vermiştir?
- A) Sonraki nesillere aktarılma
- B) Genlerin yapısının bozulması sonucu meydana gelme
- C) Genlerin işleyişinin bozulması sonucu meydana gelme
- D) Fenotipte değişimlere neden olma
7. Çevrenin etkisiyle meydana gelen, kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon denir. Ortanca bitkisinin asidik toprakta yetiştirildiğinde kırmızı, bazik toprakta yetiştirildiğinde mavi çiçek açması modifikasyona örnek olarak verilebilir. Buse'nin modifikasyonla ilgili verdiği bilgi için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
- A) Yaptığı tanım yanlış, verdiği örnek doğrudur.
- B) Yaptığı tanım doğru, verdiği örnek yanlıştır.
- C) Yaptığı tanım ve verdiği örnek yanlıştır.
- D) Yaptığı tanım ve verdiği örnek doğrudur.
8. Gregor Mendel isimli bilim adamının, yaptığı genetik çalışmalarda oldukça başarılı sonuçlar alması, bu araştırmacının bezelyeleri seçmiş olması ile yakından ilgilidir. Bezelyelerle ilgili olarak, aşağıda verilen özelliklerden hangisi, bu araştırıcının başarıya ulaşmasında aşağıdaki faktörlerden hangisi etkili olmamıştır?
- A) Bezelyelerin doğal olarak kendi besinlerini üretebiliyor olmaları
- B) Bezelyelerin, çok kısa zamanda yeni döller verebilmesi
- C) Bezelyelerin, çok çeşidinin bulunması ve kolayca yetiştirilebilmesi
- D) Bezelyelerin, doğal olarak sadece kendi kendileriyle tozlaşabilmeleri
9. Modifikasyon ile ilgili, I. Çevre etkisiyle oluşur. II. Genlerin işleyişi değişmez. III. Sonraki kuşaklara aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve III
- B) Yalnız II
- C) Yalnız I
- D) II ve III
10. Ezgi: Vücut hücresinde gerçekleşen mutasyonlar sonraki kuşaklara aktarılırken üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sonraki kuşaklara aktarılmaz. Mehmet: Canlıda gerçekleşen bazı mutasyonlar yaşamı etkilemezken bazıları hafif bazıları da ciddi düzeyde etkileyebilir. Öğrencilerin mutasyon ile ilgili verdikleri bilgiler için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
- A) Ezgi doğru, Mehmet yanlış bilgi vermiştir.
- B) Her ikisi de doğru bilgi vermiştir.
- C) Her ikisi de yanlış bilgi vermiştir.
- D) Mehmet doğru, Ezgi yanlış bilgi vermiştir.
11. Aşağıda verilen genetik yapı ile ilgili, I. Guanin nükleotidi olarak adlandırılır. II. Yapısında deoksiriboz şekeri bulunur. III. Bu nükleotidin karşısına daima adenin nükleotidi gelir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) I ve III
12. Nilüfer bitkisi yaprakları geniş ve ince yapılı bir gövdeye sahiptir. yapraklarının geniş olması su yüzeyinde kalarak hayatının kolaylıkla sürdürmesine olanak sağlarken bir yandan da üzerinde küçük canlılar için dinlenme alanları oluşturur. Yukarıda anlatılan olay aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilendirilebilir?
- A) modifikasyon
- B) doğal seçilim
- C) mutasyon
- D) adaptasyon
13. Aşağıdaki çaprazlamaların hangisinde genotip çeşitlilik en fazladır?
- A) SSxss
- B) aaxaa
- C) KKxKk
- D) UuxUu
14. Buna göre, verilen olay aşağıdaki genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarından hangisine örnektir?
- A) Gen aktarımı
- B) Gen tedavisi
- C) Gen aktarımı
- D) Klonlama
15. Bazı karakterlerin fenotipte görülmesi genin çevre şartlarından etkilenip etkilenmemesine bağlıdır. Buna göre, verilen açıklamaya aşağıdaki durumlardan hangisi örnek verilebilir?
- A) Ortanca bitkisinin asitli toprakta kırmızı, bazik toprakta mavi çiçek açması
- B) Kahverengi gözlü anne ve babanın mavi gözlü çocuklarının doğması
- C) Mor ve beyaz çiçekli bezelyelerden beyaz çiçekli bezelyeler oluşması
- D) Uzun boylu bezelye ile kısa boylu bezelyeden kısa boylu bezelyeler oluşması
16. Mendel, melez uzun gövdeli bir bezelye bitkisi ile kısa gövdeli bir bezelye bitkisini çaprazlayarak bir miktar uzun gövdeli bezelyenin yanı sıra 300 tane de kısa gövdeli bezelye bitkisi elde etmiştir. Buna göre Mendel’in yaptığı çalışmada oluşan uzun gövdeli bezelye bitkisinin sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Bezelyelerde uzun gövde geni (U), kısa gövde genine (u) baskındır.)
- A) 450
- B) 300
- C) 600
- D) 150
17. Aşağıdakilerden hangisi Avusturyalı bilim insanı Gregor Mendel’in kalıtım ile ilgili yaptığı çalışmalarda bezelyeleri kullanmasının sebeplerinden birisi değildir?
- A) Farklı karakterlere sahip birçok çeşidinin olması
- B) Az sayıda döl vermesi
- C) Hem erkek hem de dişi organlarının bulunması
- D) Hızlı büyümesi
18. Aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına bakılarak herhangi bir özelliğin kalıtsal olup olmadığı belirlenebilir?
- A) Sonraki nesillerde de görülüyor mu?
- B) Canlının yaşamını zorlaştırıyor mu?
- C) Aynı özellik canlının yalnızca babasında da görülüyor mu?
- D) Canlının ölümüne neden oluyor mu?
19. Sürekli ve düzensiz antibiyotik kullanımı bakterilerin mutasyon geçirerek bir süre sonra antibiyotiğe karşı direnç kazanmalarına neden olur. Antibiyotiğe karşı direnç kazanmayan bakteriler antibiyotikli ortamda yaşayamazken, bu mutasyonu geçiren bakteriler yaşamına devam eder. Ancak mutasyona uğrayan bakteriler antibiyotiksiz ortamda mutasyona uğramayan bakterilere göre daha yavaş ve zor çoğalır. Dolayısıyla, bu mutasyon antibiyotiksiz ortamda bakterinin üremesi ve çoğalması için zararlı bir mutasyon olsa da antibiyotikli ortama giren aynı bakteri için faydalı bir durumdur. Verilen metinden yararlanılarak aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt verilebilir?
- A) X ışınları, canlının DNA’sında mutasyona neden olur mu?
- B) Canlıda meydana gelen bir mutasyon o canlı için hem yararlı hem zararlı olabilir mi?
- C) Mutasyonlar sonucu gerçekleşen değişimler yavru döllere aktarılır mı?
- D) Mutasyonlar nükleotit diziliminde değişikliğe neden olur mu?
20. Aşağıda verilen genetik yapılar büyükten küçüğe doğru sıralanacak olursa baştan 3. sırada hangi yapı yer alır?
- A) Nükleotid
- B) Gen
- C) DNA
- D) Kromozom
