1. Yarıyılıfırsat bilenyerli turistin bir kısmı, kayak merkezlerinin ve termal otellerin; çoğunluğunu üniversite öğrencilerinin oluşturduğu diğer bir kısmı ise Doğu Ekspresi treniyle Kars’ınyolunu tutuyor. Bu metindeki altı çizili deyimlerin anlamları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) Bir şeyden belli bir amaçla hemen yararlanmak - Gitmeye başlamak
- B) En uygun şartı, durumu veya zamanı kollamak - Tercihini belirlemek
- C) Bir imkâna kavuşmak - Gideceği yere ulaşmak
- D) Bir işi yapmak için uygun, elverişli şartı sağlamak - Kalabalık hâlde yolda olmak
2. Hiç kimse, herkesin yaptığı bir şeyi yaparak dünyayı değiştirmedi. Aşağıdakilerden hangisi bu cümleyle anlamca aynı doğrultuda değildir?
- A) Mevcut düşünce sistemi devam ettirilerek dünya değiştirilemez.
- B) Dünyanın değişimi insanın ona uyumuyla başlar.
- C) Tek bir düşüncenin yaşadığı yerde değişim olmaz.
- D) Değişimin anahtarı, başka bir yol açmaktır.
3. Spor medyasında eskiden Türkçe daha doğru bir biçimde kullanılırdı. Haber ve yorum yapılırken dil bilgisi kurallarına özellikle uyulurdu. Oysa şimdi bakıldığında “dil bilgisi”nin, spor medyasına uzak bir kavram olduğu görülüyor. Bana göre burada bir özensizlik ve yetersizlik var. Maalesef, bu özensizlik spor medyasını takip eden gençlerimizin diline de yerleşmekte ve gün geçtikçe dilimizi yozlaştırmaktadır. Bu parça aşağıdaki metin türlerinden hangisine örnek olabilir?
- A) Makale
- B) Günlük
- C) Anı
- D) Fıkra
4. Bir şiiri ilk okuduğumda bilirim ki o şiir sadece şairine aittir. Bu yüzden bir yabancının şiiri gibi okurum onu. Mesafeli, hissiz, soğuk... Şiir kolumdan çekip de benim hayallerime bir köprü kurarsa; sözcüklerinde acılarımın, sevinçlerimin, heyecanlarımın yansımalarını bulursam iş değişir o zaman. İlk başta soğuk gelen sözcükler güneş olur, ısıtır içimi. İşte o zaman derim ki şaire: “Bu şiir artık sadece senin değil.” Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şiir, samimi bir dille yazılırsa okur tarafından sevilir.
- B) Okur, kendisinden bir şeyler bulduğunda şiirleri kendisine mal eder.
- C) Şiir, şairin yüklediği anlamın dışına okurun hayal gücüyle çıkar.
- D) Gerçekleri anlatan şiirler şaire ait olmaktan uzaklaşır.
5. Üzüm yetiştiriciliği yapan Ahmet Bey’in, 2010-2016 yıllarına ait üretim miktarı, üretim maliyeti ve kâr grafikleri aşağıda gösterilmiştir. Bu grafiklere göre aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
- A) Maliyetin arttığı yıllarda kâr düşmemiştir.
- B) Üretim ve maliyetin sabit kaldığı yıllarda kâr düşmüştür.
- C) Üretimin arttığı yıllarda kâr artmamıştır.
- D) Üretimin azaldığı yıllarda maliyet de azalmıştır.
6. Bir öğretmen, öğrencilerinden aşağıda verilen ölçütlere göre bir paragraf yazmalarını istemiştir. • Konuyu doğrudan yansıtan bir başlık olmalıdır. • Konu merak uyandıracak biçimde ele alınmalıdır. • Konuyla ilişkili bir görsel kullanılmalıdır. • Metinde konu, başlık ve görsel uyumuna dikkat edilmelidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi öğretmenin istediği nitelikte değildir?
- A) Bal Arılarından Gelen Sağlık: PropolisPropolisin başka adlarının da olduğunu biliyor muydunuz? Belki ilk kez duydunuz ama halk arasında eğir mumu, arı mumu, kirebolu, laden gibi adlarla biliniyor. Propolis terimi bize bitkilerle bal arılarının müthiş bir uyumla ürettiği bir ürünü anlatıyor. Bal arıları propolisi, bitkilerin kendilerini korumak için salgıladığı reçinemsi maddeden üretiyor.
- B) Mühendislere İlham Veren Kozalakİlkbahar ve yaz aylarında yere düşen kozalaklar hepinizin dikkatini çekmiştir. Peki kozalakların nemli ortamda kapandığını, kuru ortamda ise açıldığını biliyor muydunuz? Bu durum mühendislerin de dikkatini çekmiştir. Mühendisler kozalağın bu yapısını taklit ederek yeni malzemeler geliştirmeye çalışmışlardır.
- C) Elektrik Üreten BitkilerÇok yakın bir gelecekte evlerimizin çatıları kiremit yerine yeşil bitkilerle kaplanacak. Çatıların elektrik üretmek amacıyla tasarlanmış olduğunu hayal edebiliyor musunuz? Aslında hayal değil gerçek. Bilim insanları, klorofillerdeki fotosentez proteinlerini kullanarak güneş ışığını elektrik akımına dönüştürmeyi başardı.
- D) Bitkiler de HissederBitkiler çevrelerinde olup bitenin ne kadarının farkında? Acaba çalılar birisinin kendilerine değip geçtiğini biliyor mu? Peki ya çimler, üzerlerine basıldığının farkında mı? Bitkilerin bizimkilere benzeyen duyu organları olmasa da onlar yine de hisseder ve çevrelerinde olup bitenleri algılar.
7. Gazeteci: - - - -? Yazar: Yaşadığım şehirlerin hayatımdaki yerini tarif etmem imkânsız. Tokat’ta yaşıyorum ve bu şehri her noktasıyla ruhumda hissediyorum. Öykümde, şiirimde bu şehirden izler var. Çocukluğuma dair her şey ise Sakarya’dan kalma. İlk şiirlerim, öykülerim bu şehrin izlerini taşıyor. Gazeteci: - - - -? Yazar: Yazarken en önemli kaynağım yaşadıklarım. Şahit olduğum ve ruha dokunan anları not ediyorum. Gün geliyor bunlar ya bir şiirin ya da bir öykünün içinde kendine yer buluyor. Bir zaman sokakta tanıştığım Ahmet bir öykünün kahramanı oluveriyor. Bu konuşmada boş bırakılan yerlere düşüncenin akışına göre, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi etirilmelidir?
- A) • “Bizi doğduğumuz yer biçimlendirir.” cümlesi yazar olmanızda ne kadar etkilidir• Günlük yaşamda karşılaştığınız kişiler nasıl, eserlerinizin kahramanı oluyor
- B) • Yaşadığınız şehirlerin ruhunuza etkisi nasıl olmuştur• Eserlerinizin doğuş anı ve okura ulaşma süreci nasıldır
- C) • Yaşadığınız coğrafyanın eserlerinize yansıdığı söylenebilir mi• Eser vermenizi sağlayan esin kaynaklarınız nelerdir
- D) • Eserlerinizde çocukluğunuzu yaşadığınız şehrin izlerini görmek mümkün müdür• Eserlerinizi yazmaya başlarken neden yaşadıklarınızdan yola çıkıyorsunuz
8. Bir dikiş iğnesiyle atılan minicik düğümler birbirine eklenerek işleyenin elinde gözleri kamaştıran motiflere dönüşür, kelimeleri aşan manalara ulaşır. Her motif vardığı diyarlarda, ulaştığı ellerde sese, kelimeye ihtiyaç duymaksızın farklı şeyleri konuşur. Anadolu’da işlenen “çayır çimen” adlı oyanın motifleri “Aramız, çayır çimen huzurunda olsun.” niyetini dile getirir mesela. İğne oyaları, bir mühendisin ince hesaplamalar neticesinde çizdiği büyük projelere eş değer kıymettedir. İşlevsellik bakımından iğne oyalarındaki her bir düğümün, harika yapılar oluşturmak için konmuş bir tuğladan farkı yoktur. Bu metnin anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisi yoktur?
- A) Örnekleme
- B) Karşılaştırma
- C) Tanımlama
- D) Benzetme
9. 1. Şiir Düşün, niye verildi sana bu yüce akıl Taşıdığın emanetin büyüklüğüne alış Değil yalnız birkaç ay, yalnız birkaç yıl Saatin durana dek hiç durmadan çalış 2. Şiir Emek verilmedikçe oluşur mu bir eser Ancak çabalamanın bir karşılığı vardır Yarını düşünmeyen yazık ki tembellik eder Böylesine aldırma, bugün yarına kârdır Aşağıdakilerden hangisi bu şiirlerin ortak özelliği değildir?
- A) Açık ve anlaşılır dile sahip olmaları
- B) Öğüt vermeleri
- C) Soru yoluyla dikkat çekmeleri
- D) Deyime yer vermeleri
10. I. Güneş, ömrünün sonunda bir kara deliğe dönüşecek. II. Alçalan hava; bulut ve yağmur oluşumunu engeller. III. Kalpten çıkan kan, oksijeni bütün dokulara taşır. IV. Rüzgâr, türbinin kanatlarını hareket ettirerek mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Numaralanmış cümlelerin hangisinde fiil, nesnesine göre farklı çatıdadır?
11. Birçok sanatçı gibi o da gençlik döneminde şiirlerini yalın bir dille yazmıştır. Bu cümlede aşağıdakilerden hangisinin cevabı yoktur?
- A) Neyi?
- B) Nasıl?
- C) Kim?
- D) Niçin?
12. Denemelerinde içinden gelen duyguları içtenlikle dile getiren sanatçı, yaşananlara da yer vererek deneme ile öykü arasındaki sınırı belirsizleştiriyor. Bu parçada “sınırın belirsizleşmesi” sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok geniş konulara yer verildiği
- B) Yazarın, tek bir türde yazmayı doğru bulmadığı
- C) Ele alınan konuların üstü kapalı anlatıldığı
- D) Türler arasındaki farkların ortadan kalktığı
13. Ben, insana hoşça vakitler geçirtmeyi amaçlayan filmleri beğenmiyorum, bir derdi olan filmler seyretmekten hoşlanıyorum. Bu parçada yazarın “derdi olan filmler” sözüyle, filmlerde aradığı özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnsanı güldürürken düşündürmesi
- B) İnsanların sıkıntılarını dile getirmesi
- C) Bir mesaj içermesi
- D) Etkileyici bir anlatıma sahip olması
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir işin karşılıklı yapıldığı anlatılmaktadır?
- A) Nedense yumurtalar tavaya yapıştı.
- B) Onunla sürekli olarak mektuplaşırım.
- C) Maç bileti almak için hemen gişeye yanaştık.
- D) Birçok ünlü kişi bizim okuldan yetişmiş.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “sıkıntıya, darlığa dayanma çabası içinde olmak” anlamında bir deyim kullanılmıştır?
- A) İki takımın antrenörleri, gazeteler aracılığıyla birbirlerine diş göstermekten geri kalmıyordu.
- B) Yaramaz çocuklara evde ondan başka kimse diş geçiremiyordu.
- C) Birbirine diş bileyen arkadaşları barıştırmak yine bize düşüyor.
- D) Biraz daha dişinizi sıkarsanız bu parasızlığın yâkında sona ereceğini göreceksiniz.
16.
Hasan Ali Yücel, Yakup Kadri Karaosmanoğlu hakkında şunları söylemiştir (I) “Istırap, Yakup Kadri’nin bütün hayatında zekâsını ve duygusunu keskinleştirdi. Eserlerindeki ve hayatındaki şimşekler (II) daha çok elektrik yüklü bulutların çakışlarıdır (III) Bu hâl onu hiçbir zaman somurtkan bir insan yapmamıştı çünkü Yakup Kadri’nin içi hayat doludur (IV) hareket doludur.”
Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine iki nokta (:) getirilmelidir?
17.
Lise yıllarında tanıştı fırça ve tuvalle. Resim öğretmeninin verdiği ödevlerle haşır neşir oldu o zamanlar. Resim konusunda tecrübesiz olduğu bu yılları “- - - - (I)” dönemi olarak adlandırdı. Üniversite yıllarında daha bir sarılmıştı resme. Kimseye anlatmadığı duygularını yansıtıyordu çizimleriyle. Bu “- - - - (II)” dönemi pek uzun sürmedi. Rize’ye öğretmen olarak atanınca II tanıdı Anadolu’yu. Karadeniz insanını renkler ile anlatmaya başladı burada. Balıkçılar deniz mavisiyle, çay toplayanlar yaprak yeşiliyle bütünleşti. “- - - - (III)” dönemi de böyle geçti. Ömrünün son yıllarında bir hüzün sarmıştı ruhunu. Artık ne insanları resmetti ne de tabiatı. Bu “- - - - (IV)” döneminde yalnız iki eser verebildi. Sarı ve kahverenginin baskın olduğu bu eserler, bir vedaydı sanki resme. Yalnızlıklar içinde bir veda…
Bu parçada numaralanmış yerlere metnin anlam akışına göre getirilebilecek en uygun sözler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) öze yöneliş - halkın renkleri - Kuru yapraklar - boş tuval
- B) boş tuval - öze yöneliş - Halkın renkleri - kuru yapraklar
- C) boş tuval - öze yöneliş - Kuru yapraklar - halkın renkleri
- D) öze yöneliş - kuru yapraklar - Halkın renkleri boş tuval
18.
• Milletlerin yaşadıkları coğrafya ve iklim şartları dillerinin yapılanmasında çok etkilidir.
• Bir dilde kullanılan kelimeler o dili kullanan insanların geçim kaynakları hakkında fikir verebilir.
• Farklı dillerde -söyleyişlerinde değişiklikler olsa da- ortak kullanılan kelimeler bulunabilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu yargılardan herhangi birinin örneği değildir?
- A) Hayatını hayvancılıkla sürdüren Türklerin, büyükbaş hayvanları buzağı, dana, düve, tosun, inek, boğa gibi sözcüklerle ayrıntılı bir şekilde sınıflandırmaso
- B) Türkçedeki avlu, aşçı, börek ve misafir sözcüklerinin Boşnakçada avliya, aşçinitsa, burek ve musafir şeklinde kullanılması
- C) Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya geldikten sonra ahtapot, hamsi, portakal, şeftali gibi sözcükleri dillerine dâhil etmesi
- D) Türkçede anne ve babanın erkek kardeşleri için dayı ve amca şeklinde ayrı adlandırmalar yapılırken İngilizcede her ikisinin “uncle” sözcüğüyle karşılanması
19.
Bir bilge, krala üç yüz milyon nefes hakkı kaldığını söylemişti. Kral, nefesini uzun süre tutabilmek ve ömrünü uzatmak için çok çalıştı. Son üç nefes hakkı kaldığında artık nefesini beş dakika tutabiliyordu. Önünde sadece on beş dakika, ardında bomboş bir hayat heybesi kalmıştı. Bu şekilde yaşayan ne çok insan var!
Bu parçada anlatılanları en iyi ifade eden dizeler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) Dünü, yarını düşünmek hepimizin hatasıBugünü yaşamak varken bu neyin kaygısı, cefası
- B) Kaynaşır birbirine gün olur zamanlarGeçmiş, gelecek birleşir tek kesitte
- C) Bu rüzgâr her vakit böyle esmeyecekGökte bulut, suda yelken, dalda çiçek
- D) Elde görür hep hatayı kusuruÇünkü olmuş kibirinin esir
20.
Deniz dediğin bir tarladır
Gülü gül, dikeni diken, tohumu tohum
Toprak gibi verimli, toprak gibi cömert
Betine bereketine kurban olduğum
Bu dörtlükteki altı çizili dizede bulunan söz sanatı aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- A) Kabaran bir çarpıntı oluyor şehirUyusam bir dağın benimle uyuduğu oluyor
- B) O nesil duymuş akın zevkini rüzgârda bileBu duyuş varmış akınlardaki atlarda bile
- C) Orhan zamanından kalma bir duvarOnunla bir yaşta ihtiyar çınar
- D) Kaçtım şehir şehir çok uzaklaraBoşuna gurbet acısı tattım
