1. Fransız İhtilali Avrupalı devletler tarafından başlangıçta ülkenin iç meselesi olarak görülmüş, Fransa’nın ihtilal sonrası zayıflayacağı iddia edilmiş ve bu nedenle Fransa kendi sorunlarıyla baş başa bırakılmıştır. Zamanla ihtilalin getirdiği yeni ilkelerin Osmanlı Devleti gibi Avrupa’nın monarşik yönetimlerini de tehdit etmeye başlaması, bu devletlerin politikalarının değişmesine yol açmıştır. Nitekim ihtilal sonrası ortaya çıkan düşünceler önce Avrupa’ya, sonra bütün dünyaya yayılmıştır. Metinde Fransız İhtilali’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?
- A) Halk örgütlenmesi olarak ortaya çıktığı
- B) Geniş bir katılımla gerçekleştiği
- C) Ortaya koyduğu fikirlerin evrensel boyuta ulaştığı
- D) İnsan haklarına önem verdiği
2. Fransız İhtilali ile yayılmaya başlayan hürriyet, eşitlik, adalet gibi fikirlerden etkilenen ve Jön Türkler olarak bilinen aydınlar; devletin bütünlüğünü sarsan gayrimüslim isyanlarını önlemek için bazı çözümler önerdiler. Onlara göre gayrimüslimlerin isyan etmesinin temel nedeni padişahın ülkeyi tek başına yönetmesiydi. Jön Türklere göre bu isyanların önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste herkese temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi. Buna göre Jön Türkler aşağıdaki alanlardan hangisinde değişim yaşanması gerektiğini savunmuştur?
- A) Yönetim sistemi
- B) Ekonomik yapı
- C) Askerî örgütlenme
- D) Dış politika
3. Aşağıdaki tabloda farklı şehirlerin Mustafa Kemal'in fikir hayatı üzerindeki etkilerine yer verilmiştir. Bu şehirlerin Mustafa Kemal üzerindeki ortak etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Milli egemenlik fikrinin ortaya çıkması
- B) Batı kültüründen etkilenmesi
- C) Milli tarih ve kültür bilincinin oluşması
- D) Tam bağımsızlık düşüncesinin gelişmesi
4. I. Balkan Savaşı’nın çıktığı günlerde Osmanlı ordusuna siyaset karışmış ve subaylar iki gruba ayrılmıştı. Ordunun ulaşım ve ikmal hatları da yeterli değildi. Bunların etkisiyle Balkan devletlerine karşı yeterince mücadele edilemedi ve Edirne, Bulgarların eline geçti. Bulgar kuvvetleri İstanbul yakınlarına kadar geldi. Başkent de tehdit altında kalınca Osmanlı yöneticileri barış istemek zorunda kaldı. Savaşın sonucunda Balkanlardaki Türk hâkimiyeti sona erdi. Kaybedilen Balkan topraklarından Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı. Verilen metinde Balkan Savaşı’nın aşağıdaki alanlardan hangisine yönelik etkisine değinilmemiştir?
- A) Dinî
- B) Siyasi
- C) Askerî
- D) Sosyal
5. Matematik derslerinde çok başarılı olan Mustafa Kemal yabancı dil bilgisini de ilerletmek istiyordu. Bu nedenle tatillerde Selanik’te Frerler Okuluna giderek Fransızcasını ilerletmeye çalıştı. Okuduğu kitaplar sayesinde; Jean Jack Rousseau (Jan Jak Ruso), Voltaire (Volter), Montesquieu (Montesku), Auquste Comte (Ogust Komt) gibi Fransız düşünürlerini yakından tanıdı ve hürriyet, bağımsızlık, adalet, eşitlik gibi kavramları özümsedi. Verilen metinde Mustafa Kemal ile ilgili; I. Okuduğu kitapların düşünce dünyasını şekillendirdiği, II. Kitap okumayı ve yeni bilgiler öğrenmeyi sevdiği, III. Hedeflerine ulaşmak için azimle çalıştığı, çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) I, II ve III
- D) II ve III
6. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Osmanlı ordusunun dağıtılması, ülkenin dört bir yandan işgal edilmesi ve Osmanlı Hükûmetinin işgallere sessiz kalması üzerine Türk halkının bir araya gelerek oluşturduğu bölgesel direniş kuvvetlerine Kuvâ-yı Millîye adı verilmiştir. Bu düzensiz birlikler aslında Türk halkının işgalcilere ve İstanbul Hükûmetine karşı en tabii tepkisi sonucunda ortaya çıkmıştır. Ana hatlarıyla Kuvâ-yı Millîye’yi oluşturan guruplar şunlardır: 1- Subaylar ve bürokratlar 2- Efeler ve zeybekler 3- Çeşitli mesleklere mensup gönüllüler 4- Din adamları ve halkın ileri gelenleri 5- Köylüler Buna göre Kuvâ-yı Millîye birlikleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Ortaya çıkmasında Türk halkının vatanseverlik ve milliyetçilik duyguları etkili olmuştur.
- B) Toplumun farklı kesimlerinden insanların katılımıyla kurulmuştur
- C) İşgalci güçlerin Anadolu’dan çıkarılmasını sağlamıştır.
- D) Türk halkının içinde bulunduğu koşullar sonucunda oluşmuştur.
7. Bu bilgilere göre Mustafa Kemal için, I. Çağdaş ve yenilikçi bir kişiliğe sahiptir. II. Yerli ve yabancı düşünürlerden ilham almıştır. III. Demokratik yönetim anlayışını benimsemiştir çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I, II ve III
8. Aşağıda Selanik’te yaşamış milletlere ait yapıların görsellerine yer verilmiştir. Verilen görsellerden Selanik ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Ticaret yolları üzerinde bulunduğuna
- B) Gayrimüslimlerin çoğunluğu oluşturduğuna
- C) Farklı inançlara ev sahipliği yaptığına
- D) Fikir akımlarının etkisinde kaldığına
9. Ticaretin canlı olduğu ve konsoloslukların bulunduğu Manastır, Makedonya’nın önemli bir şehriydi. Pek çok etnik ve dinî grubun yaşadığı bu şehirde konsolosluklar halkı kışkırtıyordu. Ayrıca Sırplar, Bulgarlar ve Yunanlılar da kiliseleri aracılığıyla bölgeye hâkim olmak istiyorlardı. Verilen bilgilerden hareketle Manastır ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Dil, din ve kültürel alanda birlikteliğin sağlandığı
- B) Ekonomik faaliyetler açısından gelişmiş olduğu
- C) Bölgeye hâkim olmak için dinin kullanıldığı
- D) Milliyetçi fikirlerin yayılması için uygun ortam bulunduğu
10. Osmanlıcılık düşüncesi, hangi din ve soydan olursa olsun Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan tüm vatandaşları kaynaştırarak bir “Osmanlı milleti” oluşturmayı amaçlamıştır. Bu düşünceyi savunanlar milliyetçilik düşüncesine dayalı bağımsızlık hareketlerini durdurup ülkenin dağılmasını engellemeyi hedeflemiştir. Buna göre Müslüman ve gayrimüslim bütün topluluklar Osmanlı milletinin birer parçası olup aynı hak ve sorumluluklara sahip, ayrıcalığı olmayan Osmanlı vatandaşı olarak kabul edilmiştir. Bu düşünceyi hayata geçirmek için de meşruti yönetim zorunlu görülmüştür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Osmanlıcılık düşüncesinin özellikleri arasında yer almaz?
- A) Bütün toplumsal unsurların eşitliğini savunur.
- B) Anayasal monarşiyi öngörür.
- C) Devletin bütünlüğünü korumayı amaçlar.
- D) Müslüman olmayanlara devlet kurma hakkı tanır.
11. 19. yüzyıl sonlarında birliğini kurmuş olan İtalya, Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’ı sömürgesi hâline getirmek istemiştir. Bu amaçla Fransa ile 1900 yılında bir anlaşma yapmış, Fransızların Fas’taki nüfuzuna karşılık kendisinin de Trablusgarp üzerindeki varlığının tanınmasını sağlamıştır. 1901’de İngiltere, 1902’de Avusturya, 1909’da da Rusya İtalya’nın Trablusgarp üzerindeki çıkarlarını tanımıştır. Osmanlı Devleti’nde ise bu süreçte Yemen’de, Makedonya’da, Arnavutluk’ta milliyetçi isyanlar çıkmış ve mali sıkıntılar yaşanmıştır. Bu metinden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Osmanlı toprakları emperyalist devletlerin ilgisini çekmiştir
- B) Trablusgarp, Fransa ile İtalya arasında paylaşılmıştır.
- C) Osmanlı Devleti’nde siyasal ve toplumsal sorunlar yaşanmıştır.
- D) İtalya, Trablusgarp için diplomatik yöntemlere başvurmuştur
12. Büyük Millet Meclisinin, iç ayaklanmaları bastırmak ve otoritesini kabul ettirmek için aldığı tedbirlerden bazıları şunlardır: • Halkı, Milli Mücadele konusunda doğru bilgilendirmek için Anadolu Ajansı’ndan ve bazı gazetelerden yararlanıldı. • Ankara müftüsü Rıfat Börekçi ve birçok müftü tarafından Millî Mücadeleyi destekleyen fetvalar yayımlandı. • Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı. • Asker kaçaklarını ve isyancıları yargılamak için üyeleri Meclis içinden seçilen İstiklâl Mahkemeleri kuruldu. Bu tedbirlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Milli bilinç uyandırılmaya çalışılmıştır.
- B) Güçler ayrılığı ilkesi uygulanmıştır.
- C) Din adamlarından destek alınmıştır.
- D) Basın yayın kuruluşlarından yararlanılmıştır.
13. Osmanlı aydınları ve devlet adamları, Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmasına engel olmak ve devletin dağılmasını önlemek için çaba sarf etmişlerdi. Bu amaçla Tanzimat ve Islahat Fermanlarının yayımlanmasını, Kanun-i Esasi’nin ilan edilmesini ve Meşrutiyet yönetimine geçilmesini sağlamışlardır. Bu çalışmalarla; I. Anayasalı ve parlamentolu düzeni kurmak, II. Devletin siyasi birliğini korumak, III. Ülke içinde özerk bölgeler oluşturmak amaçlarından hangileri gerçekleştirilmeye çalışılmıştır?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) I, II ve III
- D) I ve II
14. 2. Birinci Dünya Savaşı başladığında İngilizlerin “bağımsız devlet kurma” vaadinden etkilenen Mekke Emiri Şerif Hüseyin Osmanlı Devleti’ne isyan etti. Bu durum üzerine Medine’ye gönderilen Fahrettin Paşa, son derece kısıtlı imkânlara rağmen iki buçuk yıl isyancılara karşı Medine’yi savundu ve tüm Medinelilerin önünde şunları söyledi: “Biliniz ki kahraman askerlerim İslamlığın göz bebeği olan Medine’yi son fişeğine, son damla kanına, son nefesine kadar savunmaya ant içmiştir.” Bu kararlılıkla I. Dünya Savaşı bitene kadar Medine’yi teslim etmeyen Fahrettin Paşa, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanmasından ancak aylar sonra İstanbul Hükûmetinden gelen emirle Hicaz-Yemen Cephesi’nden çekilmişti. Bu metinden, I. Osmanlı Devleti’ndeki bazı yöneticiler İngilizlerin kışkırtmalarından etkilenmiştir. II. Ateşkes antlaşmasıyla barış sağlanmış ve İngilizler Hicaz’dan çıkarılmıştır. III. Hicaz-Yemen Cephesi’nde isyancılara karşı başarılı bir müdafaa yapılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
15. Aşağıdaki görselde İstiklâl Harbi gazetesinin 1919 ylında yaptığı haberlerin yeni alfabe ile örnekleri verilmiştir. Bu gazete haberlerinden; I. İzmir’in işgal edildiği, II. Tüm cemiyetlerin tek çatı altında birleştirildiği, III. Anadolu’da yerel direniş hareketlerinin başladığı, IV. İstanbul Hükümetinin, Milli Mücadele’ye karşı çıktığı çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I, II ve III
- B) I, II ve IV
- C) I, III ve IV
- D) II, III ve IV
16. Birinci Dünya Savaşı sonucunda Osmanlı Devleti, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Rusya Çarlığı ve Alman İmparatorluğu gibi çok uluslu devletler önemli topraklar kaybederek parçalandılar. Bu devletlerin topraklarında Türkiye, Yugoslavya, Polonya, Çekoslovakya, Litvanya ve Estonya gibi devletler kuruldu. Emperyalizm, savaş sonrasında “manda ve himaye” adı altında devam etti. Galip devletler yenilen devletlerden “onarım ücreti” adı altında ödenmesi mümkün olmayan savaş tazminatları istedi. Bu savaştan şehirler ve burada yaşayan siviller olumsuz etkilendi. Ekonomik sıkıntılar başgösterdi. Ayrıca Almanya ve İtalya başta olmak üzere pek çok Avrupa ülkesinde totaliter (baskıcı) rejimler ortaya çıktı. Bu bilgilere göre Birinci Dünya Savaşı’nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Çok uluslu devletler parçalandığından Avrupa’nın siyasi sınırları değişmiştir.
- B) Emperyalist devletler arasındaki rekabet devam etmiştir.
- C) Savaş, cephe ardındaki sosyal hayatı olumsuz etkilemiştir.
- D) Savaştan sonra Avrupa’da demokratik sistemler yaygınlaşmıştır.
17. Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Mücadelede halkın iradesine ve katılımına önem verilmiştir.
- B) Yeni bir Türk devletinin temelleri atılmıştır.
- C) İşgalci kuvvetlere karşı uzlaşmacı bir tavır sergilenmiştir.
- D) Tam bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü amaçlayan kararlar alınmıştır.
18. Nutuk’ta Havza Genelgesi ile ilgili şu bilgilere yer verilmiştir: “İzmir’in ve ne yazık ki Manisa ve Aydın’ın işgali, gelecekteki tehlikeyi daha açık hissettirmiştir. Ülke bütünlüğümüzün korunması için ulusal coşkunun daha canlı olarak gösterilmesi ve devam ettirilmesi gerekmektedir. Yaşayışımızda ve ulusal bağımsızlığımızda gedikler açan işgal ve kendi topraklarına katma gibi olaylar bütün ulusa kan ağlatmaktadır. Üzüntüler ve acılar dindirilemiyor. Sindirilemez ve katlanılamaz olan bu durumun derhâl giderilmesinin bütün uygar uluslarla büyük devletlerin adalet ve etkisinden sabırsızlıkla beklendiğini göstermek amacıyla, önümüzdeki hafta içinde büyük ve heyecanlı mitingler yapılarak ulusal gösterilerde bulunulması ve düzenlenen ulusal gösterilerde terbiye ve ağırbaşlılığın titizlikle korunması ve Hristiyan halka karşı saldırı, gösteri ve düşmanlık gibi tavırlar alınmaması zorunludur.” Bu bilgiden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Yeni bir devletin kurulması gerektiği ifade edilmiştir.
- B) Vatanın bağımsızlığının tehlikede olduğu belirtilmiştir.
- C) Düzenlenecek mitinglerle millî bilinç uyandırılmak istenmiştir.
- D) İşgallerin artacağına dair endişe duyulmaktadır.
19. Antep’te sayıca fazla olan Fransız askerî kuvvetleri karşısında sonuna kadar kahramanca direnen Şahin Bey şehit düştü. Bu olay üzerine Mustafa Kemal, Kılıç Ali Bey’i Antep savunması için görevlendirdi. Şehri kuşatan ve halkı aylarca aç ve susuz bırakan Fransızlara karşı Antepliler, on bir ay boyunca kahramanca direndi. Fransızlar, Antep’e ancak 9 Şubat 1921 tarihinde girebildi. Fransızlar, Batı Cephesi’nde Sakarya Savaşı’nın kazanılması ile savaşa son verip barış masasına oturmaya karar verdi. Güney Cephesi’ndeki savaş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmetinin Fransa ile imzaladığı 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması ile sona erdi, Fransa işgal ettiği topraklardan çekildi ve Güney Cephesi kapandı. Buna göre; I. TBMM, Güney Cephesi’nde siyasi başarı elde etmiştir. II. Mustafa Kemal, Güney Cephesi’ndeki direnişi teşkilatlandırmıştır. III. Batı Cephesi’nde kazanılan zafer, Fransa’yı politika değişikliğine zorlamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
20. Osmanlıcılık:Osmanlı Devleti’nde yaşayan halkın tamamı din, dil ve etnik yapısı dikkate alınmadan aynı haklara sahip olacaktı. Böylece toplumda eşitlik sağlanacak ve farklı milletlerden oluşan devlet dağılmaktan kurtulacaktı. Batıcılık:Osmanlı Devleti yönetim ve hukuk alanıyla toplumsal alanda Avrupa devletleri gibi modern bir devlet olursa ülkede yaşayan gayrimüslimler ayrılık fikrinden vazgeçecekler ve böylece devletin dağılması önlenmiş olacaktı. Aşağıdakilerden hangisi bu fikir akımlarının ortak amaçları arasında gösterilemez?
- A) Milliyetçi isyanları önlemek
- B) Birlik ve beraberliği sağlamak
- C) Devletin varlığını devam ettirmek
- D) Toplumda demokrasi bilincini yerleştirmek
