1. Çeşitli basit makineler kullanılarak hazırlanan bileşik makine düzeneğinde, eğik düzlem üzerinde bulunan yükü yukarı taşımak için F kuvveti, şekildeki gibi uygulanıyor. Buna göre, F kuvvetinin büyüklüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?(Sürtünmeler ve kaldıraç çubuğunun ağırlığı ihmal edilecektir.)
- A) Eğik düzlemin eğimi küçültülürse artar.
- B) R kolunun boyu uzatılırsa artar.
- C) Çıkrıktaki ipin sarım sayısı artırılırsa azalır.
- D) Destek M noktasına kaydırılırsa azalır.
2. Basit makineler, kuvvetten ya da yoldan kazanç sağlayarak günlük hayatı kolaylaştıran pratik araçlardır. Aşağıdaki numaralı kutucuklarda bir yükü hareket ettirmek, kaldırmak, döndürmek vb. amaçlar için kullanılan basit makineler verilmiştir. Buna göre görsellerdeki basit makinelerle ilgili yapılan çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) 1 ve 5, kuvvetin büyüklüğünün değişmesini sağlar.
- B) 6, hareketin hızını değiştirerek aktarılmasını sağlar.
- C) 4, daima kuvvet kazancı sağlar.
- D) 2 ve 3, yoldan kazandırır.
3. Aşağıda 0 °C’de deniz kenarında yapılan bir deneye ait görsel verilmiştir. Buna göre, yapılan deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Cam borunun cıva ile tamamen doldurularak ağzının kapatılması, boru içindeki gaz basıncını sıfırlamıştır
- B) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesi, cıva yüksekliğinin oluşturduğu basıncın açık hava basıncından büyük olduğunu göstermiştir.
- C) Açık hava basıncı 76 cm yüksekliğindeki cıvanın oluşturduğu basınca eşittir
- D) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesiyle oluşan boşluk, hava ile dolmuştur.
4. Kara ve denizler Güneş’ten aynı miktarda ısı almalarına rağmen denizler karalara göre daha yavaş ısınıp daha yavaş soğur. Dolayısıyla aynı bölgede gündüzleri karalar, denizlere göre daha hızlı ısınırken geceleri daha hızlı soğur. Bu da bölgeler arasında sıcaklık etkisiyle basınç farkları oluşturarak havanın yatay ve dikey yönlü hareket etmesine neden olur. Aşağıdaki görselde A ve B bölgeleri arasında havanın yatay yönlü hareketi gösterilmiştir. Buna göre söz konusu bölgelerin sıcaklık durumları ve hava hareketleri ile ilgili, I. A bölgesinin sıcaklığı B bölgesine göre daha yüksektir. II. Geceleyin havanın ters yönde hareket etmesi beklenir. III. B bölgesi gece ve gündüzleri daima yüksek basınç alanı hâlindedir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I ve II
5. Şekilde, bir ormandaki kısmi besin ağı gösterilmektedir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlılar yılan ve baykuştur.
- B) Besin ağındaki besin zincirleri üretici basamağından başlar.
- C) Güneş’ten gelen enerjinin aktarılmasında etçillere doğru gidildikçe kayıp azalır.
- D) Kuş sayısı azalırsa tavşan üzerinde, av olma baskısı artar.
6. Antoine Lavoisier 1774 yılında gerçekleştirdiği deneyde, • Bir miktar kalay ve bir miktar hava içeren cam balonun ağzını sıkıca kapatmış ve tartmıştır (Şekil I). • Ardından cam balonu ısıtmış ve kalayın tebeşir tozuna benzer bir toz oluşturduğunu gözlemlemiştir (Şekil II). • Isıtma işleminden sonra cam balonu aynı koşullarda tekrar tarttığında kütlenin ilk ölçüm sonucuyla aynı olduğunu gözlemlemiştir (Şekil III) Lavoisier’in yaptığı bu deneyden hareketle, I. Kimyasal tepkimeye giren maddelerin atom çeşidi sayısı, oluşan ürünün atom çeşidi sayısından farklıdır. II. Kimyasal tepkimelerde oluşan ürünlerin kütleleri toplamı, tepkimeye girenlerin kütleleri toplamına eşittir. III. Kimyasal tepkimeler sonucunda bir madde yoktan var olmaz, var olan madde de yok olmaz. genellemelerinden hangileri yapılamaz?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) Yalnız III
- D) II ve III
7. Teraryum genellikle cam ve şeffaf plastik malzemelerden yapılan, içinde solucan, böcek ve küçük bitkiler gibi canlıların yaşayabildiği, kara ortamının ve atmosferin taklit edildiği, kapalı bir ortamdır. Malzemeler belirli bir sıraya göre kabın içine yerleştirilerek yukarıdaki teraryum elde ediliyor. Su ilave edilerek cam kabın açık olan kısmı hava geçirmez şeffaf streçle kapatılıyor. Yeteri kadar güneş alan bir ortama bırakılarak ağzı hiç açılmadan birkaç hafta takip edildiğinde bitkilerin ve solucanın yaşamaya devam ettiği gözleniyor. Buna göre teraryumda gerçekleşen olaylarla ilgili, I. İçerisinde bir enerji dönüşümü meydana gelir. II. Bitkiler, gereksinim duyduğu besinleri topraktan alır. III. Gündüz sadece fotosentez gerçekleşirken solunum gece gerçekleşir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) Yalnız I
8. Bir öğrenci “DNA ve Genetik Kod” ünitesiyle ilgili şu posteri oluşturmuştur. Posterdeki örnekler incelendiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Çevresel faktörlerle canlıların dış görünüşlerinde değişiklikler meydana gelebilir
- B) Çevresel faktörler canlıların genetik yapısında değişikliğe yol açabilir.
- C) Çevresel faktörlerde değişiklik olmazsa bir türe ait canlıların genotipleri birbirinin aynısı olur.
- D) Çevresel faktörlerin etkisiyle canlılarda meydana gelen her değişiklik yavru döllere aktarılabilir.
9. Eğik düzlemde bir cismi dengelemek için uygulanması gereken kuvvetlerle ilgili aşamaları belirtilen deney yapılıyor. • Bir cismin ağırlığı dinamometre ile ölçülüyor. (Şekil I) • Yüksekliği değiştirilebilir ve sürtünmesi önemsenmeyen eğik düzlem sisteminde cisim, dinamometre ile dengeleniyor. (Şekil II) • Ardından eğik düzlemin yüksekliği artırılıyor ve cisim, dinamometre ile tekrar dengeleniyor. (Şekil III) Buna göre Şekil III’te uygulanan kuvvetle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Eğik düzlemlerde işten kazanç olmadığından uygulanan kuvvet azalır.
- B) Eğik düzlemin yüksekliği arttığından uygulanan kuvvet azalır.
- C) Eğik düzlemin eğimi arttığından uygulanan kuvvet artar.
- D) Eğik düzlemin boyu kısaldığından uygulanan kuvvet artar.
10. Saf bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 °C artırmak için gerekli olan enerjiye “öz ısı” denir. Kütleleri eşit iki maddenin sıcaklığını eşit derecede artırmak için öz ısısı büyük olan maddeye daha çok ısı verilmesi gerekir. Aynı cins iki maddenin sıcaklığını eşit derecede artırmak için ise kütlesi büyük olana daha çok ısı verilmesi gerekir. Bir öğretmen laboratuvarda aşamaları aşağıda belirtilen deneyi yapıyor. • Kaynama sıcaklıkları 75°C’nin üzerinde olan aynı sıcaklıktaki K, L ve M sıvılarını özdeş beherlere koyuyor. • Özdeş ısıtıcılarla beherleri 10 dakika boyunca ısıtıyor ve sıvılardaki sıcaklık değişimini aşağıdaki grafikle gösteriyor. Bu bilgiler ve grafik dikkate alındığında sıvılarla ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) Farklı cins ve eşit kütlelerde alınmışlarsa öz ısısı en büyük olan M sıvısıdır.
- B) Aynı cins alınmışlarsa kütlesi en az olan L sıvısıdır.
- C) Son sıcaklıklarının 70 °C olması için en fazla ısı M sıvısına verilmelidir.
- D) L sıvısına diğer sıvılara göre daha fazla ısı verilmiştir.
11. Aşağıdaki fotoğrafta bulunan peygamberdevesini görebildiniz mi? Güneydoğu Asya’nın yağmur ormanlarında yaşayan bu tür, pembe orkide peygamberdevesi olarak bilinmektedir. Adını orkide çiçeğine benzeyen görüntüsünden ve tehlike durumunda orkideyi taklit etmesinden almıştır. Bu canlıların nem ve ışık koşulları gibi faktörlere bağlı olarak birkaç gün içinde renk değiştirebildiği gözlenmiştir. Bu canlılar genellikle böceklerle beslenir. Ancak protein ihtiyaçlarını tam karşılayamadıkları durumlarda kertenkele, kurbağa ve fare gibi kendisinden büyük canlılarla da beslenebilir. Verilen bilgilere göre pembe orkide peygamberdeveleriyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) Renk ve desenleri yaşadıkları bölgeye adapte olmalarını sağlamıştır.
- B) Avcıları tarafından kolay fark edilemediği için yaşama şansları oldukça fazladır.
- C) Görünümü sayesinde polen toplayan böcekleri kendisine çekerek kolayca yakalayabilir.
- D) Bulunduğu ortama göre bazı genlerinin işleyişi kalıcı olarak değişebilir.
12. Çeşitli etkiler sonucunda hava sıcaklığında meydana gelen değişimler, alçak veya yüksek basınç alanlarını oluşturur. Isı alarak sıcaklığı artan havanın yoğunluğu azalır ve alçak basınç alanı oluşurken, ısı vererek sıcaklığı azalan havanın yoğunluğu artar ve yüksek basınç alanı oluşur. İki farklı şehirdeki hava moleküllerinin dağılımı tanecik modeli kullanılarak aşağıdaki görselde verilmiştir. Buna göre şehirlerde yaşanan hava olaylarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) K’de yıllık ortalama yağış miktarı fazladır.
- B) K’de yükseltici hava hareketleri görülür.
- C) L’de yıllık ortalama hava sıcaklığı yüksektir.
- D) L’de havanın bulutluluk oranı yüksektir.
13. Teraryum genellikle cam ve şeffaf plastik malzemelerden yapılan, içinde solucan, böcek ve küçük bitkiler gibi canlıların yaşayabildiği, kara ortamının ve atmosferin taklit edildiği, kapalı bir ortamdır. Malzemeler belirli bir sıraya göre kabın içine yerleştirilerek yukarıdaki teraryum elde ediliyor. Su ilave edilerek cam kabın açık olan kısmı hava geçirmez şeffaf streçle kapatılıyor. Yeteri kadar güneş alan bir ortama bırakılarak ağzı hiç açılmadan birkaç hafta takip edildiğinde bitkilerin ve solucanın yaşamaya devam ettiği gözleniyor. Buna göre teraryumda gerçekleşen olaylarla ilgili, I. İçerisinde bir enerji dönüşümü meydana gelir. II. Bitkiler, gereksinim duyduğu besinleri topraktan alır. III. Gündüz sadece fotosentez gerçekleşirken solunum gece gerçekleşir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I, II ve III
14. Antoine Lavoisier 1774 yılında gerçekleştirdiği deneyde, • Bir miktar kalay ve bir miktar hava içeren cam balonun ağzını sıkıca kapatmış ve tartmıştır (Şekil I). • Ardından cam balonu ısıtmış ve kalayın tebeşir tozuna benzer bir toz oluşturduğunu gözlemlemiştir (Şekil II). • Isıtma işleminden sonra cam balonu aynı koşullarda tekrar tarttığında kütlenin ilk ölçüm sonucuyla aynı olduğunu gözlemlemiştir (Şekil III) Lavoisier’in yaptığı bu deneyden hareketle, I. Kimyasal tepkimeye giren maddelerin atom çeşidi sayısı, oluşan ürünün atom çeşidi sayısından farklıdır. II. Kimyasal tepkimelerde oluşan ürünlerin kütleleri toplamı, tepkimeye girenlerin kütleleri toplamına eşittir. III. Kimyasal tepkimeler sonucunda bir madde yoktan var olmaz, var olan madde de yok olmaz. genellemelerinden hangileri yapılamaz?
- A) Yalnız III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) II ve III
15. Eğik düzlemde bir cismi dengelemek için uygulanması gereken kuvvetlerle ilgili aşamaları belirtilen deney yapılıyor. • Bir cismin ağırlığı dinamometre ile ölçülüyor. (Şekil I) • Yüksekliği değiştirilebilir ve sürtünmesi önemsenmeyen eğik düzlem sisteminde cisim, dinamometre ile dengeleniyor. (Şekil II) • Ardından eğik düzlemin yüksekliği artırılıyor ve cisim, dinamometre ile tekrar dengeleniyor. (Şekil III) Buna göre Şekil III’te uygulanan kuvvetle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Eğik düzlemin yüksekliği arttığından uygulanan kuvvet azalır.
- B) Eğik düzlemin eğimi arttığından uygulanan kuvvet artar.
- C) Eğik düzlemin boyu kısaldığından uygulanan kuvvet artar.
- D) Eğik düzlemlerde işten kazanç olmadığından uygulanan kuvvet azalır.
16. Aşağıda 0 °C’de deniz kenarında yapılan bir deneye ait görsel verilmiştir. Buna göre, yapılan deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesi, cıva yüksekliğinin oluşturduğu basıncın açık hava basıncından büyük olduğunu göstermiştir.
- B) Açık hava basıncı 76 cm yüksekliğindeki cıvanın oluşturduğu basınca eşittir
- C) Cam borunun cıva ile tamamen doldurularak ağzının kapatılması, boru içindeki gaz basıncını sıfırlamıştır
- D) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesiyle oluşan boşluk, hava ile dolmuştur.
17. Çeşitli basit makineler kullanılarak hazırlanan bileşik makine düzeneğinde, eğik düzlem üzerinde bulunan yükü yukarı taşımak için F kuvveti, şekildeki gibi uygulanıyor. Buna göre, F kuvvetinin büyüklüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?(Sürtünmeler ve kaldıraç çubuğunun ağırlığı ihmal edilecektir.)
- A) Destek M noktasına kaydırılırsa azalır.
- B) Çıkrıktaki ipin sarım sayısı artırılırsa azalır.
- C) Eğik düzlemin eğimi küçültülürse artar.
- D) R kolunun boyu uzatılırsa artar.
18. Saf bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 °C artırmak için gerekli olan enerjiye “öz ısı” denir. Kütleleri eşit iki maddenin sıcaklığını eşit derecede artırmak için öz ısısı büyük olan maddeye daha çok ısı verilmesi gerekir. Aynı cins iki maddenin sıcaklığını eşit derecede artırmak için ise kütlesi büyük olana daha çok ısı verilmesi gerekir. Bir öğretmen laboratuvarda aşamaları aşağıda belirtilen deneyi yapıyor. • Kaynama sıcaklıkları 75°C’nin üzerinde olan aynı sıcaklıktaki K, L ve M sıvılarını özdeş beherlere koyuyor. • Özdeş ısıtıcılarla beherleri 10 dakika boyunca ısıtıyor ve sıvılardaki sıcaklık değişimini aşağıdaki grafikle gösteriyor. Bu bilgiler ve grafik dikkate alındığında sıvılarla ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) Farklı cins ve eşit kütlelerde alınmışlarsa öz ısısı en büyük olan M sıvısıdır.
- B) Son sıcaklıklarının 70 °C olması için en fazla ısı M sıvısına verilmelidir.
- C) L sıvısına diğer sıvılara göre daha fazla ısı verilmiştir.
- D) Aynı cins alınmışlarsa kütlesi en az olan L sıvısıdır.
19. Basit makineler, kuvvetten ya da yoldan kazanç sağlayarak günlük hayatı kolaylaştıran pratik araçlardır. Aşağıdaki numaralı kutucuklarda bir yükü hareket ettirmek, kaldırmak, döndürmek vb. amaçlar için kullanılan basit makineler verilmiştir. Buna göre görsellerdeki basit makinelerle ilgili yapılan çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) 4, daima kuvvet kazancı sağlar.
- B) 6, hareketin hızını değiştirerek aktarılmasını sağlar.
- C) 1 ve 5, kuvvetin büyüklüğünün değişmesini sağlar.
- D) 2 ve 3, yoldan kazandırır.
20. Şekilde, bir ormandaki kısmi besin ağı gösterilmektedir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlılar yılan ve baykuştur.
- B) Besin ağındaki besin zincirleri üretici basamağından başlar.
- C) Kuş sayısı azalırsa tavşan üzerinde, av olma baskısı artar.
- D) Güneş’ten gelen enerjinin aktarılmasında etçillere doğru gidildikçe kayıp azalır.
