1. Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan işgaller karşısındaki düşünceleri şöyledir: “Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar, kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu.” Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili, I. Vatanın bir bütün olarak savunulmasını istemiştir. II. Egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamıştır. III. Mücadelenin aşama aşama yürütülmesi gerektiğini savunmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
2. Mustafa Kemal Atatürk, J.J. Rousseau’nun “Toplumsal Sözleşme” eserinde yer alan “Egemenlik hiçbir şekilde bırakılamaz ve devredilemez, yine o nedene bağlı olarak vekaleten yürütülemez. Egemenlik kamuoyunun iradesini içerir.” şeklindeki sözlerin altını çizmiş ve bu sözü temel ilke olarak benimsemiştir. Aşağıdakilerden hangisi J.J. Rousseau’nun bu fikirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki etkisinin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir?
- A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
- B) Düzenli ordunun kurulması
- C) TBMM’nin açılması
- D) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması
3. Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.” Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?
- A) Kuvvetler ayrılığının sağlanmasını
- B) Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesini
- C) Anadolu’daki iç isyanların önlenmesini
- D) Saltanatın gücünün artırılmasını
4. Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tüm şiddetiyle devam ettiği günlerde dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey’in erteleme önerisine rağmen Maarif (eğitim) Kongresi’nin toplanmasını isteyen Mustafa Kemal Atatürk, kongrenin açış konuşmasında şunları söylemiştir: “Eğitimdir ki bir milleti hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terk eder… Doğu ve Batı’dan gelen bütün tesirlerden uzak, millî ahlak ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum. Çünkü millî dehamızın tam gelişmesi, böyle bir kültür ile temin olunabilir.” Buna göre Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Yabancı okulların sayısı artırılmalıdır.
- B) Bağımsız devlet anlayışına uygun olmalıdır.
- C) Doğu ve Batı kültürünün sentezi benimsenmelidir.
- D) Eğitimde geleneksel metotlar devam ettirilmelidir.
5. Mustafa Kemal, gönüllü katıldığı Trablusgarp Savaşı’nda askerlikle ilgili mesleki bilgisini geliştirmiştir. Trablusgarp Savaşı’nda gayrinizami harp (düzenli ordunun olmadığı savaş) taktiklerini öğrenmiştir. Otorite tesis etmek, başkalarını ateş altında idare etmek, yokluklar içinde savaşı sürdürmek, teşkilatçılık, az kuvvetle iş görmek, insiyatifi ele almak ve askerde mücadele ruhunu diri tutmak gibi savaşın incelikleriyle ilgili bilgisini ve pratiğini artırmıştır. Buna göre Trablusgarp Savaşı Mustafa Kemal’e; I. kısıtlı imkânlarla mücadele etme, II. düzensiz askerî birlikleri yönetme, III. askerlerin motivasyonunu sağlama tecrübelerinden hangilerini kazandırmıştır?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
6. 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nı imzalayarak bağımsızlığını tüm dünyaya kabul ettiren yeni Türk Devleti, 13 Ekim 1923’te Ankara’yı başkent ilan etti. Artık, mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konularak, yeni devlet başkanının seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak fiilen Atatürk tarafından yürütülmüştü. 27 Ekim 1923’te Fethi (Okyar) Bey’in istifasının ardından hükûmetin kurulması ile ilgili sistem sorunu belirgin hâle geldi. Yeni hükûmetin kurulması ve yürütme işlerinin aksaması üzerine meclis hükûmeti sisteminden kabine sistemine geçilmesi kararlaştırıldı. Tüm bu gelişmeler sonucunda 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi. Bu bilgilere göre Cumhuriyet’in ilan edilme nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Devlet başkanlığı sorununun yaşanması
- B) Rejimin adının henüz konulmamış olması
- C) Başkent meselesinin krize dönüşmesi
- D) Hükûmet bunalımının ortaya çıkması
7. Misak-ı Milli kararlarından sonra Mebusan Meclisi kapatıldı ve İstanbul işgal edildi. Bu durum üzerine vatanın bütünlüğünü korumak ve ulusun egemenliğini hâkim kılmak amacıyla Mustafa Kemal önderliğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) açıldı. Ancak TBMM, Anadolu’nun birçok yerinde çıkan ayaklanmaları bastırmak, varlığını ve otoritesini kabul ettirmek amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanununu çıkardı. Bununla birlikte İstanbul hükûmeti, Büyük Millet Meclisinin Anadolu’ya hâkim olmasını engellemek için halkın manevi duygularını kullanarak ayaklanmalar çıkarmaya devam etti. İtilaf Devletleri de bu ayaklanmaları destekleyerek Anadolu’daki işgalleri kolaylaştırmak istedi. Buna göre TBMM, Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkarmakla aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olabilir?
- A) Misak-ı Milli’yi diplomasi yoluyla İtilaf Devletleri’ne benimsetmek
- B) İstanbul hükûmeti ile uzlaşıp ikili yönetime son vermek
- C) Kendisinin, Türk ulusunun tek temsilcisi olduğunu kabul ettirmek
- D) Mebusan Meclisinin yeniden toplanmasına zemin hazırlamak
8. Genelkurmay Başkanlığına 1. Birliklerin savaş kayıplarını hızla gidermek ihtiyacındayız. Gediz Savaşı, 300 savaşçı sayısının bir taburun savaş görevi yapmasına yeterli olmadığını gösterdiğinden tabur mevcutlarını dörder yüz savaşçıya çıkarmak zorundayız. Bu savaşlar dolayısıyla bütün depo birlikleri bile cepheye gönderildiğinden eğitimli, silahlı ve donanımlı bin ikmal erinin, özellikle Ankara’daki birliklerden, bu uygun değilse en yakın bir yerden acele olarak gönderilmesini. 2. Harekât ve savaşlar, giydirilebilen erlerin bile elbiselerini, ayakkabılarını parçalamış, dünden beri kar yağan dağlarda asker çıplak ve yalın ayak kalmıştır. Cephe komutanlığı vekilliği emrinde hiçbir şey olmadığından özellikle kaput, ayakkabı, pamuklu elbise, yelek, kuşak kısaca hava koşullarından korunmak için ne verilmesi gerekiyorsa acele olarak gönderilmesini önemle rica ederim. Gediz Taarruzu sonrasında Ali Fuat Paşa’nın gönderdiği telgrafa göre, I. Cephedeki asker, silah ve cephane sayısı artırılmalıdır. II. Askerlerin, karşılanması gereken acil ihtiyaçları bulunmaktadır. III. Olumsuz hava koşulları nedeni ile düşman kuvvetleri geri çekilmektedir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) II ve III
9. Fransız edebiyatının önde gelen isimlerinden biri olan ve “Türk dostu” olarak bilinen Pierre Loti “İzmir’e Doğru” adlı gazetede belli başlı konulara ilişkin yazılar kaleme almıştır. Bu yazılarıyla Millî Mücadele’nin daha iyi anlaşılmasına ve Türkler lehinde kamuoyunun oluşmasına katkı sağlamıştır. Pierre Loti gazete yazılarında Türklerin katliam yaptıklarına dair söylenenlerden rahatsızlığını şu sözlerle dile getirmiştir: “Hiçbir ülkede hiçbir zaman iftira sanatı, Türklere karşı kullanıldığı kadar kullanılmamıştır.” Bu metne göre; I. Pierre Loti’nin Türk halkının mücadelesini haklı bulduğu, II. Türk halkının direnişini destekleyen yayınların bulunduğu, III. Dünya kamuoyunun Türkler hakkında yanlış bilgilendirildiği yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I ve II
10. 14 Eylül 1919’da Sivas’ta yayın hayatına başlayan İrade-i Milliye gazetesi, çıkış sebebini ilk sayısında “millî hareketin halka ve dünyaya duyurulması” olarak açıklamıştır. Bu gazetede, Sivas Kongresi’nin açış söylevi, kongrenin Padişah’a çektiği telgraf, Heyet-i Temsiliye Başkanı Mustafa Kemal’in imzasını taşıyan kimi bildiri ve telgraflar, Osmanlı hükûmetinin Millî Mücadele aleyhine olan girişimleri ve yazıları yer almıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi İrade-i Milliye gazetesinin özellikleri arasında yer alır?
- A) Milli Mücadele lehine kamuoyu oluşturmaya çalışmıştır.
- B) Gayrimüslimlerin çıkardıkları yayımları tercüme etmiştir.
- C) Osmanlı hükûmetinden gelen emirleri yayımlamıştır.
- D) Uluslararası basın-yayın kuruluşlarıyla iş birliği yapmıştır.
11. Türk ordusunun Çanakkale cephesindeki askerî başarısı, İtilaf Devletleri’nin I. Dünya Savaşı’nı kısa sürede kazanma planlarını bozmuş ve savaşın yaklaşık iki yıl daha uzamasına neden olmuştur. Boğazı geçemeyen İngiltere ve Fransa, müttefikleri olan Rusya’ya yardım ulaştıramamıştır. Bu durum Rusya’daki siyasi, sosyal ve ekonomik sorunların artmasına ve Bolşevik İhtilali’nin çıkmasına yol açmıştır. Sonuç olarak Rusya, I. Dünya Savaşı’ndan çekilmiştir. Ayrıca savaşın başlarında tarafsız kalan Bulgaristan, Çanakkale Savaşları sonrası İttifak Devletlerinin yanında savaşa katılmış, böylece Osmanlı Devleti ile müttefikleri arasında kara bağlantısı kurulmuştur. Bu metne göre Çanakkale Savaşları’nın sonuçları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) İtilaf Devletleri barış antlaşması imzalamak zorunda kalmıştır.
- B) Osmanlı Devleti toprak kayıplarını telafi etmiştir.
- C) Rusya’da çarlık rejiminin yıkılma süreci hızlanmıştır.
- D) İttifak Devletleri bloğundan çekilen ülkeler olmuştur
12.
Sivas Kongresi’nde millî cemiyetlerin “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adı altında birleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Cemiyetin amacı Osmanlı Devleti’nin tamamını korumak; saltanatı, hilafeti ve millî bağımsızlığı temin etmek için Kuva-yı Milliyeyi etkin ve İrade-i Milliyeyi hâkim kılmaktır.
Bu kararın aşağıdakilerden hangisine yönelik olduğu söylenemez?
- A) Milli Mücadele’yi tek merkezden yönetmeye
- B) Kurtuluş mücadelesini daha etkin kılmaya
- C) Halkın Anadolu hareketine desteğini artırmaya
- D) Bölgesel kurtuluşu hedeflemeye
13.
Amasya Genelgesi’nin yayımlanmasından bir süre sonra Osmanlı Devleti’ndeki tüm askerî görev ve yetkilerinden istifa eden Mustafa Kemal, Erzurum Kongresi sonrasında içinde bulunduğu durumu şu sözlerle belirtmiştir: “Erzurum’da ve kongrede gördüğüm samimiyet, mertlik ve fedakârlık, azim ve iman, beni doğrusu çok cesaretlendirdi. Memleketimi kurtarmak yolundaki cesaretimi artırdı. Erzurum’a ilk geldiğim günkü vaziyetimi biliyorsunuz. Ben burada rütbemi, resmî mevkimi, üniformamı attım ve bütün kâinata millette bir fert olduğumu ilan ettim. Arkadaşlarım da böyle. Üniformalı olanlar üniformalarını, memur olanlar memuriyetlerini terk ettiler. Hepsine minnettarım ve hepsinin takdirkârıyım. Şu hâlde ihtirassız, yalnız vatan ve memleket selametini gaye edinen insanlar olarak çalışıyoruz. Allah koruyucumuzdur. Mutlaka muvaffak olacağız.”
Bu metne göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Mustafa Kemal ve arkadaşları, Millî Mücadele’yi kararlılıkla sürdürmüştür.
- B) Osmanlı Hükûmeti’nin verdiği siyasi destek Milli Mücadele’yi güçlendirmiştir.
- C) Erzurum Kongresi, Anadolu’nun her vilayetinden seçilmiş temsilcilerle toplanmıştır.
- D) Mustafa Kemal, askerlikten istifa kararını Amasya Genelgesi’yle açıklamıştır
14.
Kütahya-Eskişehir Muharebesi sonunda Türk ordusu, Mustafa Kemal’in emriyle Sakarya Nehri’nin doğusuna geçici olarak çekilmiştir. Mecliste Mustafa Kemal’in ordunun başına geçerek sorumluluğu alması hususunda tartışmalar çıkmıştır. Bunun üzerine Başkomutanlık Yasası kabul edilerek Meclisin askeri yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal’e devredilmiştir. Mustafa Kemal bu yetkiyi kullanarak Tekâlif-i Millîye Emirleri’ni yayımlamıştır. Buna göre,
I. Türk ordusu stratejik olarak geri çekilmeyi başarmıştır.
II. Halkın orduya maddi ve manevi desteği sağlanmak istenmiştir.
III. Tek elden, çabuk ve yerinde kararlar alınmasının yolu açılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
15.
Yeni Osmanlılar, Osmanlı Devleti içinde yaşayan halkı, hangi din veya milletten olursa olsun, kaynaştırarak bir “Osmanlı milleti” oluşturmayı amaçladılar. Yeni Osmanlılara göre gayrimüslim isyanlarının önlenebilmesi için Avrupa’da olduğu gibi bir anayasa hazırlanmalı, meclis açılmalı, bu mecliste gayrimüslimlere de temsil hakkı verilmeli ve padişah ülkeyi bu meclisle birlikte yönetmeliydi.
Buna göre Yeni Osmanlıların, aşağıdakilerden hangisini önlemeyi amaçladıkları söylenebilir?
- A) Toplumsal eşitliğin sağlanmasını
- B) Ayrılıkçı hareketlerin durdurulmasını
- C) Osmanlı Devleti’nin dağılmasını
- D) Halkın ülke yönetimine katılmasını
16.
Görselde verilen bilgiye göre Mehmet Akif Ersoy’la ilgili,
I. Şair ve yazardır.
II. Milletvekilliği yapmıştır.
III. Milli Mücadele’yi desteklemiştir.
IV. Eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmuştur.
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve III
- B) II, III ve IV
- C) I, II ve IV
- D) I, II, III ve IV
17. 23 Temmuz 1908’de Sultan II. Abdülhamid meşrutiyeti yeniden ilan etti. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra sansür kaldırıldı, tutuklular serbest bırakıldı ve genel af ilan edildi. Meclis-i Mebusan, 7 Aralık 1908 tarihinde resmen yeniden açıldı. Meclis-i Mebusan’da Türk, Arap, Arnavut, Rum, Ermeni, Sırp, Bulgar ve Yahudi milletvekilleri görev yaptı. Bu bilgilere göre, I. Halkın yönetime katılması sağlanmıştır. II. Basın yayın hayatını kısıtlayan kararlar alınmıştır. III. Meclis-i Mebusan, Müslüman ve gayrimüslimlerden oluşmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I ve III
18. Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi sonrasında İngiltere, sömürgelerinden yardım alamaması ve müttefiklerinin kendisini yalnız bırakması üzerine TBMM’ye ateşkes teklifinde bulundu. TBMM Hükûmeti ile görüşmelere katılan İngiltere, Fransa ve İtalya arasında Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Buna göre Mudanya Ateşkes Antlaşması ile ilgili; I. İngiltere ve müttefiklerinin TBMM’nin varlığını kabul ettiği, II. İtilaf Devletleri’nin sömürgecilikten vazgeçtiği, III. Yeni Türk Devleti’nin sınırlarının belirlendiği çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I ve III
19. Cumhuriyetin ilk yıllarında nüfusun artması; askerlik, mahkeme, tapu, miras, eğitim gibi resmî işlerin yoğunlaşması kişinin toplum içerisinde daha belirgin hâle getirilmesi zorunluluğunu doğurdu. İnsanları birbirinden ayırt etmek ve karışıklığa son vermek amacıyla 21 Haziran 1934’te Soyadı Kanunu kabul edildi. Bu Kanun’la her ailenin gülünç ve ahlaka aykırı olmaması, rütbe ve ayrıcalık bildirmemesi, yabancı ırk ve millet adlarının kullanılmaması şartıyla Türkçe bir soyadı alması zorunlu hâle getirildi. Buna göre Soyadı Kanunu ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmamıştır?
- A) Resmi işlemleri kolaylaştırmak
- B) İsim benzerliğinden kaynaklı karışıklıkları önlemek
- C) Toplumsal kaynaşmayı gerçekleştirmek
- D) Mirasın eşit bölünmesini sağlamak
20. Hükûmeti ve hükûmet adamlarını hatadan ve bu hatalar yüzünden devleti zararlardan korumak için bir muhalif partiye gereksinim açıktır. Mustafa Kemal Atatürk, bu sözüyle aşağıdakilerden hangisinin gerekliliğini vurgulamıştır?
- A) Çok partili siyasi hayata geçmenin
- B) Seçme ve seçilme hakkının
- C) Milletvekili sayısını artırmanın
- D) Güçler ayrılığı ilkesini uygulamanın
