1. Biz o yüce yaradılışlı bir milletiz ki yurdunu, ulusunu koruma sahasında Ayaklar altında toprak olmaktansa ölmek daha tercih edilir. Hürriyet mücadelesi korkulu bir ateş olsa da dert değil; İnsan olan bir can için mücadele sahasından kaçmaz Celladın can yakan kemendi acımasız bir ejder olsa Yine de bin defa daha esaret zincirinden iyidir. Yukarıda Namık Kemal’e ait Hürriyet Kasidesi’nin günümüz Türkçesine çevrilmiş bir bölümü bulunmaktadır. Buna göre Namık Kemal’in, Mustafa Kemal’i etkilediği alanlar arasında; I. Özgürlük II. Vatan sevgisi III. Millet Sevgisi IV. Milli Egemenlik yukarıdaki maddelerden hangileri vardır?
- A) I ve III.
- B) I, II ve III.
- C) II ve IV.
- D) I, II, III ve IV.
2. Selanik farklı din ve milletlerden insanların bir arada yaşadığı, ulaşım ve iletişim ağının hem Avrupa, hem de Osmanlı Başkenti ile gelişmiş olduğu bir kenttir. Ulaşım imkanlarının gelişmesi kenti ekonomik olarak da canlandırmıştır. Mustafa Kemal, bu şehirde önce annesi Zübeyde Hanım’ın isteğiyle dini eğitim veren Mahalle Mektebi’ne gitmiş, bir süre sonra da babasının isteğiyle modern eğitim veren Şemsi Efendi İlkokuluna gitmiştir. Buna göre Selanik kenti ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- A) Avrupa’da meydana gelen gelişmelerin yakından takip edilmesine olanak sağlar.
- B) Farklı tarzda eğitim kurumlarının bulunması eğitimde birlik olmadığını gösterir
- C) Fransız ihtilali sonucu ortaya çıkan fikirler yayılma imkânı bulur.
- D) Osmanlı Devleti’nin Balkanlardaki önemli ticaret merkezlerinden biridir.
3. 19.yy. Osmanlı Devleti’nin mali yönden büyük sarsıntılara uğradığı bir dönem olmuştur. İngiltere ile 1838 imzalanan ticaret sözleşmesi ile, Osmanlı gümrük duvarları indirilmiş, Osmanlı Devleti’nin zaten cılız olan endüstrisi Avrupa rekabeti karşısında savunmasız durumda bırakılmıştır. Ödemelerdeki açıklar artmış, denge bozulmuş , ülke mallarını satamaz duruma gelmiş sanayileşme durmuştur. Dış borçlanma para basma gibi yöntemlerle sorunların çözülebileceğine inanılmış ancak bu durum devleti iflasla karşı karşıya bırakmıştır. Nitekim 1881’de Muharrem Kararnamesi ilan edilmiş ve Duyun- u Umumiye adı altında Osmanlı Devleti’ni iktisadi ve mali bakımdan yoksun bırakan , bütün kaynaklarını denetleyen bir sistem kurulmuştur. Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Osmanlı Devleti ekonomik bağımsızlığını kaybetmiştir
- B) Devlet yöneticileri ekonomik çöküntüyü durdurmak için Duyun-u Umumiye’yi kurmuşlardır.
- C) Osmanlı Devleti iktisadi olarak zor dönemlerden geçmektedir.
- D) Osmanlı Devleti’nin gelir kaynakları azalmıştır.
4. Selânik, dağ eteklerinden yukarıya doğru tırmanan, büyük, durgun körfezinin sularına yayılan ve çevresindeki Roma, Bizans ve Türk surlarının sınırlarını çoktan aşmış, çağdaş Batı ölçütlerindeki rıhtım ve bulvarları boyunca iyice gelişmiş bir kent görünümündeydi. Yıkık istihkâmlarının üzerindeki karmaşık çatıların arasından minareler ve çan kuleleri yükselirdi.Kent, 1889’da Sırbistan ve Viyana üzerinden demir yoluyla Avrupa’ya bağlanmıştır. Diğer bir demir yolu hattı da kent, Bulgaristan üzerinden Avrupa’ya ve İstanbul’a bağlamaktaydı. Kentin elektrik ağı 1889’da kurulmuştur. Bu süreçte dokuma fabrikalarında pamuklu ve yünlü kumaş üretilmiştir.19. Sonlarına doğru, Selânik’in nüfusu yetmiş binden yüz binin üzerine çıkmıştır. Verilen metinden yararlanarak Selanik şehri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir ?
- A) Demir ve deniz yolu ile Avrupa’ya bağlanması milliyetçi isyanların çıkmasında etkilidir.
- B) Fabrikaları sayesinde Osmanlı devletinin sanayi üretiminde de en gelişmiş kentidir.
- C) Nüfusunun çoğunluğu Müslümanlardan oluşmaktadır.
- D) Doğal güzellikleri ve tarihi geçmişinin yanında çağdaş bir görünüme sahip bir şehirdir.
5. Tabloda Mustafa Kemal ile ilgili verilen durumlar ve kişilik özellikleri eşleştirilmiştir. - Öğrencilik yıllarında Ziya Gökalp, Mehmet Emin gibi yazarların, askerlik hayatında ise arkadaşlarının düşüncelerini önemsemesi -I. Açık Fikirli Olması - Trablusgarp Savaşı’nda yerli halkı örgütleyerek İtalyanlara karşı Derne ve Tobruk’ta başarılar kazanması -II.İleri Görüşlülük - Sorumluluk almaktan çekinmeyerek önce Şam’da ardından Selanik’te Vatan ve Hürriyet cemiyetinin kurulmasına öncülük etmesi -III. Liderlik - Pikardi manevralarına katıldıktan sonra; yapılacak savaşlarda uçakların ve hava kuvvetlerinin, başarı için önem kazanacağını vurgulaması -IV. Teşkilatçılık Tablonun doğru olabilmesi için hangi bilgilerin yer değiştirmesi gerekir ?
- A) I ve II.
- B) III ve IV.
- C) II ve IV.
- D) I ve III.
6. .Osmanlı sınırları içinde yaşayan uluslar Fransız İhtilali’nin ortaya çıkardığı milliyetçilik akımının etkisiyle bağımsızlık isyanları başlatmıştır. Balkan uluslarının yanında Arap aşiretleri de bağımsızlık ümidiyle Osmanlıya karşı isyan etmişlerdir. Balkanlar ve Ortadoğu da yaşanan hakimiyet mücadelesi nedeniyle Avrupalı devletler de bu isyanları desteklemişlerdir. Osmanlı yöneticileri bu durumun önüne geçmek amacıyla birtakım düzenlemeler yapmışlardır. Osmanlıcılık, İslamcılık, Batıcılık ve Türkçülük gibi fikir akımları ortaya atmışlar ancak bu akımlardan hiçbiri dağılmanın önüne geçememiştir. Osmanlı Devleti’nin durumu ile ilgili olarak; I- Azınlıklar kendi devletlerini kurmak için isyan başlatmışlardır. II- Osmanlı Devleti dağılmayı önlemek amacıyla çalışmalar yapmıştır. III- Arap aşiretleri Avrupalı devletlerin kışkırtmasıyla ayaklanmamıştır. yargılarından hangisine ulaşılabilir?
- A) I ve II.
- B) I, II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) Yalnız II.
7. Küçük Mustafa okul çağına geldiğinde ailesini tatlı bir telaş sarmış ve hangi okula gideceği konusunda görüşmeler başlamıştı. Annesi geleneksel eğitim veren mahalle mektebine gitmesini, babası batı tarzında eğitim veren Şemsi efendi ilkokuluna gitmesini istiyordu. Babası annesinin gönlünü kırmamak için Mustafa’yı önce Mahalle mektebine sonra Şemsi Efendi ilkokuluna göndermiştir. Ardından Selanik Rüştiyesine giden Mustafa, burada annesinden gizli askeri okul sınavını kazanarak Askeri Rüştiye’ye geçmiştir. Annesinin gönlünü almak için “ Anne ben asker olarak doğdum asker olarak öleceğim” demiştir. Bu metinden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Mustafa küçük yaşlarda kararlı bir kişiliğe sahiptir.
- B) Osmanlı da eğitim öğretimde birlik yoktur.
- C) Eğitim hayatına askeri okulla başlamıştır.
- D) Mustafa demokratik bir aileye sahiptir.
8. Haritada 20. Yüzyıl Başlarında Avrupa ve Osmanlı Devleti’nin sınırları verilmiştir. Haritayı incelediğimizde sadece haritadaki bilgilerden yararlanılarak hangi yorum yapılamaz?
- A) Osmanlı Devleti’nin üç kıtada toprağa sahip olduğu görülmektedir.
- B) Mısır, İngilizlerin sömürge toprakları içinde yer almaktadır.
- C) Sömürge arayan İtalya, Trablusgarp topraklarını işgal etmiştir.
- D) Tunus ve Cezayir Fransa’nın sömürge toprakları içerisindedir.
9. Harbiye’de ve Harp Akademisi’nde, memleket ve millet davaları ile ilgilenmesi, düşüncelerini cesaretle ifadeden çekinmemesi sebebiyle aydın ve inkılâpçı bir subay olarak tanınmıştı. Devir istibdat idaresi idi ve bu davranışları aleyhine olabilirdi; ancak çevresince gerçekten çok sevilişi, düşüncelerinde samimi oluşu, onun herhangi bir tertibe kurban gitmesini önlemişti. Verilen metne göre Mustafa Kemal’in aşağıda gösterdiği davranışlardan hangisi metinde anlatılan kişilik özellikleri ile ilişkili değildir?
- A) 1910 yılı Eylül ayında askeri manevraları izlemek amacıyla gözlemci olarak Fransa’ya gitmesi
- B) Ordunun siyasetten uzak durması fikrini Selânik’te toplanan “İttihat ve Terakki Bûyük Kongresi”nde açıkça söylemesi
- C) II. Balkan Savaşında Dimetoka ve Edirne’nin düşmandan geri alınışında büyük hizmetler göstermesi
- D) II. Meşrutiyetin ilanını yeterli görmeyip daha büyük ve köklü değişimlerin yapılması gerektiğine inanması
10. Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı, farklı milletleri bünyesinde barındıran Osmanlı Devleti’nin dağılma sürecine girmesine neden oldu. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti’nin Avrupa’nın ham madde kaynağı ve açık pazarı haline gelmesinde önemli rol oynadı.Osmanlı aydınları ve devlet adamları, bu olumsuz gelişmeler üzerine Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışmasını, devletin dağılmasını önlemek için bazı çalışmalar başlatmıştır. Padişah Abdülmecid,1839’da Tanzimat Fermanı’nı ilan etti.Fermana göre, halkın can, mal ve namus güvenliği sağlanacaktır. Vergi herkesin gelirine göre alınacaktır. Mahkemeler açık olarak yapılacak, rüşvet ve iltimas (kayırma) önlenecektir. Tanzimat Fermanı’yla Müslüman ve gayrimüslim ayrımı yapılmaksızın herkes kanun önünde eşit sayıldı. Osmanlı Devleti’nde ilk defa padişahın gücü üstünde kanun gücünün varlığı kabul edildi. 1856 yılında ise Islahat Fermanı ilan edilerek gayrimüslimlere verilen haklar genişletildi. Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Osmanlı Devleti, ülkenin bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumaya çalışmıştır.
- B) Osmanlı padişahları, yetkilerini sınırlandırıp kanun üstünlüğünü kabul etmişlerdir
- C) Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Fermanı ile halk ülke yönetimine katılmıştır.
- D) Tanzimat ve Islahat Fermanları insan hakları konusunda önemli gelişmeler içerir.
11. Kütahya-Eskişehir Savaşları’nda mağlup olan Türk ordusu Sakarya Irmağı’nın doğusuna çekilince Türk ordusunun savaşı kaybedeceği yönünde TBMM’de büyük tartışmalar yaşanmıştır. Bunun üzerine başarıdan emin ve kararlı olan Mustafa Kemal tüm sorumluluğu ve yetkiyi üzerine almıştır. Sakarya Meydan Muharebesi öncesi Tekâlif-i Milliye Emirleri yayınlanmıştır. Buna karşılık Türk halkı maddi manevi tüm imkânları ile ordusunun yanında yer almıştır. Buna göre; I. Tekâlif-i Millîye Emirleri ile ordunun ihtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır. II. Türk halkı millî birlik ve beraberlik anlayışı içinde hareket etmiştir. III. TBMM’de Millî Mücadele’nin başarıya ulaşıp ulaşmayacağına yönelik farklı görüşler vardır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III.
- B) II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I ve II.
12. “Temel ilke, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu ilke, ancak tam istiklale sahip olmakla gerçekleştirilebilir. Ne kadar zengin ve bolluk içinde olursa olsun, istiklalden yoksun bir millet, medeni insanlık dünyası karşısında uşak olmak mevkiinden yüksek bir muameleye layık görülemez. Yabancı bir devletin koruyup kollayıcılığını kabul etmek, insanlık vasıflarından yoksunluğu, güçsüzlük ve miskinliği itiraftan başka bir şey değildir. Gerçekten de bu seviyesizliğe düşmemiş olanların, isteyerek başlarına bir yabancı efendi getirmelerine asla ihtimal verilemez.” Mustafa Kemal Atatürk’ün bu sözünden hareketle, I. Manda ve himaye altında olmayı acizlik olarak kabul etmiştir. II. Bağımsızlığın zenginlik ve güçle gerçekleşebileceğini savunmuştur. III. Saygın ve onurlu yaşama tam bağımsızlıkla kavuşulabileceğini belirtmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I.
- B) I ve III.
- C) II ve III.
- D) I, II ve III.
13. Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal’in İstanbul Hükûmeti adına ise Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın katıldığı Amasya Görüşmeleri’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Vatanın bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması esastır. • Müslüman olmayan topluluklara siyasi ve sosyal dengemizi bozacak haklar verilmeyecektir. • Mebusan Meclisi açılacak ve milletvekili seçimleri serbestçe yapılacaktır. Buna göre Amasya Görüşmeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Millî iradenin yönetime yansıtılması amaçlanmıştır.
- B) Bağımsızlığı tehdit edecek tüm girişimlere karşı çıkılmıştır.
- C) Toplumda kültürel birlikteliğin sağlanmasına çalışılmıştır.
- D) İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyetini resmen tanımıştır.
14. 23 Nisan 1920’de açılan Büyük Millet Meclisi bir savaş meclisi olmasından ötürü yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin tümünü kendinde toplamıştır. Üyeleri tamamen Türklerden oluşan mecliste farklı düşüncelere sahip milletvekilleri olmasına rağmen partileşme olmamış, bütün milletvekilleri millî iradeye saygılı bir şekilde, görüşlerini özgürce ifade edebilmiş, ülkenin çıkarlarını savunma konusunda birleşmişlerdir. Bununla birlikte Meclis, işgalcilerin ve İstanbul’daki yönetimin baskılarına boyun eğmeden millî çıkarları korkusuzca savunmuş; karşılaştığı pek çok sıkıntıya rağmen çalışmasını bir an bile durdurmamıştır. Buna göre Büyük Millet Meclisinin, I. olağanüstü yetkilere sahip, II. demokratik, III. milli özelliklerinden hangilerine sahip olduğu söylenebilir?
- A) I ve II.
- B) I, II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) II ve III.
15. 16 Mart 1921’de TBMM Hükûmeti ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması’na göre doğu sınırı büyük ölçüde çizilmiş; Batum, Misakımillî sınırları içerisinde olmasına rağmen Gürcistan’a bırakılmıştır. Ayrıca taraflar, bu antlaşma sonrasında uluslararası ilişkilerde birbirlerine zarar verecek faaliyetlerde bulunmayacaklarını kararlaştırmışlardır. Bunun yanında Sovyet yönetimi kapitülasyonların kaldırıldığını kabul etmiş ve Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında yapılan bütün antlaşmaların geçersiz olduğu ilan edilmiştir. Buna göre Moskova Antlaşması ile ilgili, I. Misakımillî’den taviz verilmiştir. II. Ekonomik bağımsızlığa katkı sağlanmıştır. III. Sovyetler Birliği TBMM’nin varlığını tanımıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II.
- B) II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I, II ve III.
16. İtilaf Devletleri I. İnönü Savaşı’ndan sonra toplanacak olan Londra Konferansı’na Osmanlı Hükûmetinin yanında TBMM Hükûmetini de çağırmıştır. Bu konferansa Osmanlı Hükûmeti adına Tevfik Paşa, TBMM Hükûmeti adına Bekir Sami Bey katılmıştır. Konferansta söz sırası Tevfik Paşa’ya geldiğinde “Ben sözü Türk milletinin hakiki temsilcisi olan TBMM delegesine bırakıyorum.” demiştir. Tevfik Paşa bu sözü ile İtilaf Devletleri’nin hangi amacını boşa çıkarmıştır?
- A) Türk milletini Millî Mücadele’den vazgeçirme
- B) Türk delegeler arasında ikilik çıkarma
- C) Düzenli ordunun kurulmasını engelleme
- D) Anadolu topraklarını işgale başlama
17. Buna göre;Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Toplanış amacı bakımından bölgeseldir.
- B) Tüm yurdu ilgilendiren kararlar alınmıştır.
- C) Tam bağımsızlık ilkesi vurgulanmıştır.
- D) İstanbul Hükûmeti ile birlikte hareket edilmiştir.
18. Avrupalı devletler, keşfettikleri yeni topraklarda yürüttükleri sömürgecilik ve kolonicilik faaliyetleri sayesinde büyük bir zenginliğe kavuşmuştur. Avru pa’nın, sömürge topraklarından elde ettiği zenginlik, Avrupa’da bir refah ortamı oluşturmuştur. Bununla birlikte kömür ve demir başta olmak üzere maden kaynaklarının zenginliği, sanayinin ihtiyaç duyduğu enerji ve demir ihtiyacının düşük maliyetle karşılanmasını sağlamıştır. Bu madenlere sahip İngiltere, Almanya ve Fransa gibi ülkeler gerek demir sanayisinde gerekse buhar gücü ile işleyen makinelerin çalışması için ihtiyaç duyulan enerji kaynağının temininde avantaj elde etmişlerdir. Buna göre Avrupa’da Sanayi İnkılabı’nın gerçekleşmesinde; I. Enerji kaynaklarının varlığı, II. Yeterli sermaye birikiminin oluşu, III. Teknolojik gelişmenin sağlanması durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
19. 1789 Fransız İhtilali’nden sonra ortaya çıkan milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle Balkanlardaki gayrimüslim milletler Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmaya başlamışlardı. Bu durum karşısında devletin birliğini muhafaza edebilmek ve yeni şartlara uyum sağlayabilmek için Avrupa’nın da etkisiyle 3 Kasım 1839’da Tanzimat Fermanı ilan edilmiştir. Tanzimat ile birlikte din ve mezhep ayrılığının ortadan kaldırılması, hukuksal eşitliğin sağlanması amaçlanmıştır. Daha sonra ise 28 Şubat 1856’da Islahat Fermanı ile gayrimüslim halka yeni haklar verilmiş, bütün siyasal ve sosyal düzenlemeler 1876’daki Kanun-ı Esasi ile birlikte hukuksal bir nitelik kazanmıştır. Bütün bu uygulamalardaki esas amaç, Müslim ve gayrimüslim halkın Osmanlılık üst kimliği ile ortak bir vatandaşlık etrafında birlikteliğini sağlamak olmuştur. Bunun sonucunda oluşan Osmanlıcılık fikri, aydınlar ve yöneticilerin öncülüğünde imparatorluğun birliğini sağlamak amacıyla bir çözüm olarak gündeme gelmiştir. Bu bilgilere göre, I. Fransız İhtilali’nin olumsuz etkileri hukuki düzenlemeler ile engellenmeye çalışılmıştır. II. Osmanlıcılık düşüncesiyle gayrimüslim halkın ayrılıkçı düşüncelerinin önüne geçilmiştir. III. Ortak vatandaşlık bilinci dinî inanç, soy ve kültür birliği temel alınarak oluşturulmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) I ve II
- D) II ve III
20. Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in düşünce dünyasını etkileyen önemli olaylardan biri de 1897’deki Türk-Yunan Savaşı’dır. Osmanlı ordularının ilerleyişi karşısında tutunamayan Yunan kuvvetleri ateşkes istemek zorunda kalmış ve Rusya’nın da talebi üzerine Osmanlı ordusu, ilerleyişini durdurmuştur. Ancak savaş meydanında elde edilen zafere karşılık masa başında aynı başarı gösterilememiştir. İmzalanan İstanbul Antlaşması’na göre Osmanlı Devleti savaş sırasında ele geçirmiş olduğu bölgeleri boşaltacak ve kendisine ait olan Girit Adası’na özerklik verecektir. Tüm bu gelişmeleri yakından takip eden Mustafa Kemal antlaşmanın sonucundan büyük bir üzüntü duymuştur. Bu durum Mustafa Kemal’in aşağıdakilerden hangisinin önemini kavramasını sağlamıştır?
- A) Eğitimin
- B) Diplomasinin
- C) Ekonominin
- D) Askerliğin
