1. Tüm sıvılar, içinde bulundukları kabın her tarafına yoğunlukları ve derinlikleri ile doğru orantılı olarak basınç uygular. Özdeş kaplara şekilde belirtilen miktarlarda, birbirinden farklı cins iki sıvı dolduruluyor. K noktasına etki eden sıvı basıncının L noktasındaki sıvı basıncından büyük olduğu sonucuna ulaşan bir öğrenci, sıvıların yoğunluklarıyla ilgili, I. 1. sıvının yoğunluğu, 2. sıvının yoğunluğundan büyük olabilir. II. İki sıvının yoğunlukları eşit olabilir. III. 2. sıvının yoğunluğu, 1. sıvının yoğunluğundan büyük olabilir. çıkarımlarından hangilerine ulaşabilir?
- A) Yalnız I
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
2. Maddelerin kimyasal değişime uğrayarak yeni maddeleri oluşturma sürecine kimyasal tepkime denir. Aşağıda bir kimyasal tepkimeye ait molekül modeli gösterilmiştir. Buna göre K, L ve M maddeleri ile ilgili, I. M maddesinin kütlesi K ve L maddelerinin toplam kütlesinden daha fazladır. II. M maddesinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, K ve L maddelerininkinden farklıdır. III. Tepkimeye girenler ve çıkanlar tarafındaki atom sayıları aynıdır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) II ve III
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
3. Aşağıdaki görselde 21 Haziran tarihinde Dünya’nın Güneş karşısındaki durumu gösterilmiştir. Buna göre 21 Haziran’da, I. Güney Yarım Küre’de en uzun gece yaşanır. II. Dünya üzerindeki tüm noktalarda gece - gündüz süreleri eşitlenir. III. Kuzey Yarım Küre’de sonbahar mevsimi sona erer, kış mevsimi başlar. durumlarından hangileri yaşanır?
- A) Yalnız I.
- B) Yalnız II.
- C) I, II ve III.
- D) I ve III.
4. Kimyasal değişim : Maddenin yapısının değişerek yeni maddeler oluşmasıdır. Fiziksel değişim : Maddenin yalnız görünüşünde meydana gelen değişimlerdir. Aşağıdaki tabloda kâğıt, patates, gümüş ve limona uygulanan bazı işlemler, karşılarında belirtilmiştir. Uygulanan işlemlerden kimyasal değişime neden olanlar boyandığında aşağıdaki seçeneklerden hangisi elde edilir?
5. Basınç, birim yüzeye etki eden dik kuvvet olarak tanımlanır. Basınçla ilgili deney yapmak isteyen bir öğrenci, • Sivri uçları yukarıda kalacak şekilde tahta levhalardan birine bir çivi, diğerine yirmi çivi çakıyor. • İçlerine eşit miktarda su doldurulmuş özdeş balonları eşit yükseklikten çivilerin üzerine bırakıyor. Öğrenci I. Düzenek’teki balonun patladığını, II. Düzenek’teki balonun ise patlamadığını gözlemliyor. Buna göre öğrencinin deneye ilişkin yaptığı yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) II. Düzenek’te çivi sayısının fazla olması, çivilerin balona uyguladığı katı basıncını azaltmıştır.
- B) Temas anında I. Düzenek’teki balonun birim yüzeyine etki eden dik kuvvet, II. Düzenek’teki balondan daha fazladır.
- C) Çivi uçları sivri olduğu için basınç artmış, çivilerin tahta levhaya çakılması kolaylaşmıştır.
- D) I. Düzenek’teki balonun patlamasının sebebi, bu balonun içindeki sıvı basıncının diğerinden büyük olmasıdır.
6. Aşağıda bazı canlı türlerinin kromozom sayıları belirtilmiştir. Verilen görsellere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Kromozom sayısı canlı türlerinde farklılık gösterebilir.
- B) Farklı türe ait canlıların kromozom sayıları aynı olabilir.
- C) Kromozom sayıları canlıların gelişmişliği hakkında bilgi veremez.
- D) Farklı türlerin DNA’larının nükleotid dizilimleri aynı olabilir.
7. Aysu, sabah okula gitmeden önce kahvaltı yapmak için su dolu çaydanlığı ocağa koymuş ve su kaynayınca çayını demlemiştir. Çaydanlık ağzına kadar su ile doluyken kaynamanın daha çok zaman aldığını düşünen Aysu, ertesi gün çaydanlığa daha az su koyduğunda daha kısa sürede kaynadığını gözlemlemiştir. Bu durumdan emin olmak için okul laboratuvarında aşamaları aşağıda verilen deneyi gerçekleştirmiştir: • Özdeş iki behere aynı sıcaklıkta 200 mL ve 400 mL su koymuştur. • Özdeş ısıtıcılarla kaynayıncaya kadar ısı vermiştir. • Kaynamaya başladıkları süreleri kaydetmiştir. Buna göre, verilen deneydeki bağımlı ve bağımsız değişkenler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Bağımlı Değişken: Sıvıların miktarı Bağımsız Değişken: Kaynama süresi
- B) Bağımlı Değişken: Kaynama süresi Bağımsız Değişken:
- C) Bağımlı Değişken: Kaynama süresi Bağımsız Değişken: Sıvıların miktarı
- D) Bağımlı Değişken: Sıvıların cinsi Bağımsız Değişken: Sıvıların miktarı
8. Aşağıda günümüzde kullanılan periyodik çizelgeye ait bir kesit verilmiştir. Günümüzde kullanılan periyodik sistem Mendeleyev’in atom kütlelerini esas alarak oluşturduğu sistemden farklıdır. Eğer elementler Mendeleyev’in dediği gibi, artan atom kütlelerine göre sıralanacak olsaydı argon, günümüzdeki periyodik çizelgede potasyumun olduğu yerde olmalıydı. Çünkü argonun atom kütlesi (39,948), potasyumunkinden (39,098) daha büyüktür. Ancak Mendeleyev’in ardından Henry Moseley’in yaptığı çalışmalar, elementlerde gözlenen periyodikliğin temelinde, atom kütlesinden farklı bir özelliğin olduğunu göstermiş ve elementlerin sınıflandırılması günümüzde kullanılan hâlini almıştır. Günümüzde kullanılan periyodik çizelgede elementler, artan atom numaralarına veya proton sayılarına göre dizilmiş ve benzer özellik gösteren elementler aynı gruplarda sıralanmıştır. Periyodik sistem ile ilgili yapılan çalışmaların bir bölümünün verildiği yukarıdaki metne göre hangisi söylenemez?
- A) Moseley’e göre elementler, atomlarının proton sayılarına göre sıralandığında benzer özellikler periyodik olarak tekrarlanır.
- B) Mendeleyev, oluşturduğu sistemde bazı elementleri olması gereken gruplara yerleştirememiştir.
- C) Günümüzde kullanılan periyodik çizelgede elementler, artan atom numaralarına göre sıralanmıştır.
- D) Elementlerin günümüzdeki şekilde sınıflandırılabilmesi için atom kütlelerinin bilinmesi yeterlidir.
9. Çözeltilerdeki pH değeri değiştikçe renk değişimine neden olan maddelere indikatör veya ayıraç denir. Örneğin kırmızı lahana suyu indikatör özellik gösteren bir maddedir. pH değeri yaklaşık olarak 7 olan nötr kırmızı lahana çözeltisinin rengi mor olup bu çözeltinin farklı pH değerlerinde dönüşeceği renklere ait görsel aşağıdaki gibidir. Özdeş dört behere eşit miktarda kırmızı lahana çözeltisi konularak sırasıyla beherlere saf su, toz sabun ve limon suyu ilave ediliyor. Başlangıçta mor renkli olan kırmızı lahana çözeltilerine belirtilen maddeler eklendiğinde çözeltilerin dönüşeceği renklerin hangi seçenekteki gibi olması beklenir?
10. Ali, bezelyelerde çiçek renginin kalıtımı üzerine yaptığı araştırma sonuçlarında topladığı verileri grafiklerle göstermiştir. Ali’nin yaptığı bu araştırmalardan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Mor çiçek geni baskın, beyaz çiçek geni çekiniktir.
- B) 3. Grafik’te çaprazlanan beyaz çiçekler ile oluşan beyaz çiçeklerin genotipleri birbirinden farklıdır
- C) 1. Grafik’te çaprazlanan mor çiçekli bezelyelerin genotipi heterozigottur.
- D) 2. Grafik’te oluşan bezelyelerin tamamının genotipi heterozigottur.
11. Son 50 yılda sera gazı salınımı dolayısıyla küresel sıcaklıkta gözlenen artışlar iklim değişikliğine neden olmaktadır. Sera gazlarının oluşumunda fosil yakıtların kullanımı ve ormanlık alanların azalması önemli bir etkendir. İklim değişikliklerinde sıcaklık artışının yanı sıra canlılar ve ekosistemler için olumsuz sonuçlar meydana gelmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi iklim değişikliğinin neden olduğu olumsuz sonuçlar arasında yer almaz?
- A) Tarıma bağlı ekonomik sorunların artması
- B) Enerji kaynaklarının azalması
- C) Meteorolojik afetlerin artması
- D) İçilebilir su kaynaklarının artması
12. Birim yüzeye etki eden dik kuvvete basınç denir. Katıların basıncı cismin ağırlığı ile doğru, kuvvetin uygulandığı yüzey alanı ile ters orantılıdır. Özdeş tahta bloklardan oluşan A, B ve C cisimlerinin şekildeki yatay düzleme yaptığı basınçlar sırasıyla PA, PB ve PC’dir. Buna göre PA, PB ve PC basınç değerleri arasındaki büyüklük ilişkisi nasıldır?
- A) PB > PA > PC
- B) PC > PB > PA
- C) PA > PB > PC
- D) PA = PB = PC
13. Zatürre hastalığına neden olan bakteriler, kapsüllü ve kapsülsüz olmak üzere ikiye ayrılır. Bu bakterilerin fareler üzerindeki etkisini incelemek amacıyla aşağıdaki deneyler yapılıyor. Deney sonucunda; • Kapsüllü bakteriler ısıtıldığında kapsüllerinin eridiği fakat DNA’ larının bozulmadığı görülüyor. • Kapsüllerin bir kalkan gibi bakterileri, farenin savunma hücrelerine karşı koruduğu anlaşılıyor. • 4. deneyde kapsülleri eritilmiş bakterilerin DNA’sının kapsülsüz bakterilerin içine girerek kapsül oluşturdukları anlaşılıyor. Bu araştırmayla ilgili yapılan yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) Kapsüllü bakterilerin DNA’ları farelerin mutasyona uğramasına neden olmuştur.
- B) Kapsüllü bakteriler ısıtıldığında kapsül yapımında görevli genler bozulmaya başlamıştır.
- C) Kapsüllü bakterilerle kapsülsüz bakterilerin DNA’larındaki nükleotid dizilimi aynıdır
- D) Dördüncü deneyde kapsüllü bakterilerin genleri kapsülsüz bakterilere aktarılmıştır.
14. Elif maddelerin asitlik ve bazlık durumlarının değişimini incelemek istemektedir. Bu amaçla içerisinde saf su ve limon suyu bulunan üç behere sırasıyla çamaşır suyu, saf su ve sirke ekler. Elif’in yapmış olduğu bu işlemler sonucunda beherlerdeki pH değerleri nasıl değişir?
- A) 1. Beher: Artar - 2. Beher: Azalır - 3. Beher: Azalır
- B) 1. Beher: Azalır - 2. Beher: Azalır - 3. Beher: Artar
- C) 1. Beher: Artar - 2. Beher: Artar - 3. Beher: Azalır
- D) 1. Beher: Azalır - 2. Beher: Artar - 3. Beher: Artar
15. Tayland’ın kuzeyinde bulunan Padaung kabilesinin üyeleri 5 ve 6 yaşlarındaki kız çocuklarının boyunlarını uzatmak için boyunlarına bronz halka takarlar. Bu gelenekleri ile kabilenin kadınları ‘’Zürafa boyunlu kadınlar’’ olarak anılırlar. Bir Padaung kadını hayatı boyunca ortalama 23 halka takar. Bu da yaklaşık 12 kilogramlık ağırlık demektir. Bu halkalar sanıldığının aksine boynu uzatmaz, omuzları aşağı doğru bastırarak vücudun şeklini bozar. Bu durumla ilgili olarak; I. Değişen vücut şekli sonraki nesillere aktarılmaz. II. Bu durum genlerin işleyişinde değişikliğe sebep olur. III. Halkaların vücut şeklini değiştirmesi bir mutasyon örneğidir. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III.
- B) I ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I ve II.
16. Öğretmen, öğrencilere basınç konusunu daha iyi kavratmak için şekildeki etkinliği yapıyor. Etkinlikte ilk olarak I. Durum’da verildiği gibi bardağı tamamen su ile doldurarak bardağın ağzını hiç hava almayacak şekilde kâğıtla kapatıyor. Ardından II. Durum’da verildiği gibi bardağı kâğıtla birlikte ters çeviriyor ve kâğıdın yere düşmediğini gösteriyor. Bu etkinlik sonucunda öğrenciler aşağıdaki çıkarımlardan hangisini elde edebilir?
- A) Sıvıların basıncı nelere bağlıdır.
- B) Açık hava bardak yüzeyine de basınç yapar.
- C) Açık hava basıncı nelere bağlıdır.
- D) Açık havanın da bir basıncı vardır.
17. Deniz seviyesinde yer alan bölgelerde hava basıncı 1 atmosfer (atm)’dir. İnsanlarda bulunan solunum ve dolaşım sistemi de 1 atm basınca uyum sağlamıştır. Su altı dalışı sırasında denizin derinliklerine doğru su basıncının her 10 metrede 1 atm arttığı bilinmektedir. Bu nedenle dalgıçlar, hayati tehlike oluşturabileceği için su basıncını dikkate almaktadır. Oksijen tüpü kullanılmadan yapılan dalışlarda dalgıçların hayatta kalmaları için kritik değer 4 atm’dir. Basıncın 4 atm’den fazla olduğu bölgelere dalacak kişiler mutlaka oksijen tüpü kullanmalıdır. Aşağıdaki görselde, su altı arkeologları tarafından batık bir gemide araştırma yapılması planlanan bölgeler ve bu bölgelerin deniz seviyesine göre bulundukları derinlikler verilmiştir. Buna göre batık gemiye tüpsüz dalarak inceleme yapacak olan su altı arkeologları yukarıdaki görselde verilen bölgelerden hangilerinde araştırma yapamaz?
- A) IV ve V. Bölge
- B) I, II ve III. Bölge
- C) I ve II. Bölge
- D) III, IV ve V. Bölge
18. Maddelerin birbirleri ile etkileşime girerek yeni maddeler oluşturmasına kimyasal tepkime adı verilir. Buna göre A ve B maddelerinin kimyasal tepkimesinin kütle değişim grafiği aşağıdakilerden hangisi olabilir?
19. Günümüzde biyoteknoloji uygulamalarından biri de hayvanlara gen aktarımıdır. Aşağıdaki görsellerde gen aktarımı yapılmış hayvanlara bazı örnekler verilmiştir. Buna göre verilen örneklerde gen aktarımı hangi amaçla kullanılmamıştır?
- A) Hormon elde edilmesi
- B) Büyümenin hızlandırılması
- C) Hastalıklara karşı direncin arttırılması
- D) Yemlerden yararlanma oranının arttırılması
20. Bir grup öğrenci; fen bilimleri dersi için hazırladıkları bir ödevde, "Kaldıraç Çeşitleri ve Bunlara İlişkin Örnekler" başlıklı posterler hazırlıyor. Buna göre öğrencilerin hazırladığı aşağıdaki posterlerden hangisi tamamen doğrudur?
