1. Hücre çekirdeğindeki genetik materyalin basitten karmaşığa doğru sıralaması nükleotid, gen, DNA ve kromozom şeklindedir. Bu sıralamayı farklı nesneler ile ilişkilendirerek anlatmak isteyen bir öğrenci aşağıdaki görselleri belirlemiştir. Öğrenci, genetik materyali oluşturan yapılar arasındaki ilişkiyi verilen nesneler arasında kurduğunda hangi numaralı nesneler açıkta kalır?
- A) 3 ve 4
- B) 5 ve 6
- C) 2 ve 4
- D) 1 ve 5
2. Aşamaları aşağıda verilen fasulye etkinliği iki öğrenci tarafından en az on kez tekrar edilerek yapılıyor. Bu etkinliğe göre öğrenciler aşağıdaki sorulardan hangisine cevap veremezler?
- A) Kalıtsal çeşitliliğin zaman içindeki değişimi neye bağlıdır?
- B) Genetik özelliklerin nesillere aktarılmasını neler etkileyebilir?
- C) Biyolojik ıslah çalışmalarının sonuçları neler olabilir?
- D) Varyasyonu artıran etmenler neler olabilir?
3. Çekinik genlerin neden olduğu kalıtsal hastalıkların bireylerde görülebilmesi için, hem anneden hem babadan çekinik gen gelmelidir. Aşağıdaki görsellerden; Görsel 1’de akraba evliliğinin hiç yapılmadığı, Görsel 2’de ise birbiri ile akraba olan ve akraba evliliğinin yaygın olarak yapıldığı bir topluluk temsil edilmektedir. Bu topluluklarda bir hastalığa ait çekinik genin bulunma sıklığı modellenmiştir. Verilenler incelendiğinde, I. İki farklı topluluktaki bireyler arasında gerçekleşebilecek evliliklerde bu hastalığın görülme olasığı yoktur. II. Görsel 2’deki gibi topluluklarda bireyler arasındaki genetik benzerlik daha fazladır. III. Koyu renkli bireylerin hepsi hastadır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) Yalnız II
- D) I ve II
4. Bir öğrenci K ve L bezelyelerini çaprazlayıp F ve Z bezelyelerini elde etmiştir. Bu bezelyelerin özellikleriyle ilgili aşağıdaki tabloyu oluşturmuştur. Sadece tabloda verilenlere bakılarak, I. Mor çiçek rengi baskındır. II. Yeşil tohum rengi çekiniktir. III Dar kabuk şekli baskındır. IV. Uçta çiçek konumu çekiniktir. bilgilerinden hangilerine kesinlikle ulaşılır?
- A) II, III ve IV
- B) I, II ve IV
- C) Yalnız II
- D) Yalnız I
5. DNA ile ilgili bilimsel bir hikâye aşağıda verilmiştir. Verilen hikâyedeki soruya aşağıdakilerden hangisi doğru cevap oluşturmaz?
- A) Öyle ki yayılan DNA’da bulunan şeker ve fosfat, DNA molekülünün omurgasını oluşturur.
- B) O yalnızca bir DNA değil, yeni ağacın meydana gelmesi için özel yönergelerin bulunduğu yerdir.
- C) Evet selüloz daha hacimlidir ancak sadece tohumların etrafa yayılmasını sağlayan bir paraşüttür
- D) Pamuk, çiçek ve yaprak hepsi bir tek şeyin içindedir. O da yayılan DNA’dır
6. Bilim insanları, hastalıklara karşı dirençli ve meyve kalitesi yüksek bitkiler üretmek için çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalardan birinin basamakları aşağıda verilmiştir. Yapılan bu çalışma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Hastalıklara dirençli ve meyve kalitesi yüksek bitki üretiminde mutasyonlar ıslah aracı olarak kullanılabilir.
- B) Bitkiler arasından seçim yapılması, mutasyonların bitkilere istenmeyen özellikler de kazandırabileceğini gösterir.
- C) Bitkinin sürgün uçlarının radyasyona maruz bırakılması, bitkinin genetik yapısında değişikliklere neden olmuştur
- D) Seçilen mutasyonlu bitkinin hızlı üretime alınmasındaki amaç, ortaya çıkan geçici durumdan yüksek fayda sağlamaktır.
7. Bir ineğin klonlama aşamaları aşağıda verilmiştir. 1. M ineğinin vücudundan küçük bir parça alınarak çekirdeği çıkartılıyor. 2. R ineğinin olgunlaşmış yumurta hücresi alınarak çekirdeği çıkartılıyor. 3. M ineğinden alınan çekirdek R ineğinden alınan yumurta hücresine özel tekniklerle yerleştiriliyor. 4. Uygun şartlarda oluşturulan embriyo G ineğinin rahmine yerleştiriliyor ve gebelik süresinin sonunda M ineğinin genetik kopyası doğuyor. Bu olayda M ineğinin genetik kopyasının oluşması temel olarak hangi aşamadaki uygulamadan kaynaklanır?
8. Doğal seçilim, yaşadığı ortama uyum sağlayabilen canlıların yaşamlarını sürdürürken, uyum sağlayamayan canlıların yaşamlarını devam ettirememesidir. Buna göre öğrencilerin tasarladığı, I. On saniye içinde beyaz zemin üzerine saçılan aynı sayıdaki siyah ve beyaz balonlardan olabildiğince çok balon patlatılması II. Ayrı kaplarda bulunan dondurma ve bisküvinin güneşli bir yerde beş dakika boyunca gözlemlenmesi III. İçinde renksiz bilyeler ve çakıl taşlarının olduğu akvaryumdaki bilyelerin toplanması etkinliklerinden hangilerinde doğal seçilim gerçekleşmiştir?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) Yalnız III
9. Kalıtım ile ilgili yapılan bir etkinlikte I ve II. şekil aynı genetik özelliğe sahip farklı alelleri temsil etmektedir. Bu etkinlikten yola çıkarak aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Ellerin yandan görüntüsü genotipi temsil etmektedir.
- B) II.pozisyona bakılarak baskın alel belirlenir.
- C) Ellerin önden görüntüsüne bakılarak fenotip belirlenir.
- D) I. şekil çekinik aleli temsil etmektedir.
10. Bezelyelerde yapılan iki farklı çalışma sonunda elde edilen bezelyelerin özellikleri aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Çalışmalarda elde edilen bezelyelerin birbiriyle çaprazlanması sonucunda, I. Yanda çiçek II. Yeşil tohum III. Geniş kabuk IV. Beyaz çiçek özelliklerinden hangileri oluşabilir?
- A) I, II ve IV
- B) I ve II
- C) II, III ve IV
- D) III ve IV
11. Alyuvarlar, doku ve organlara oksijen taşımakla görevli olan yuvarlak şekilli kan hücreleridir. Genlerde meydana gelen bazı mutasyonların sonucunda, alyuvarlarda şekil değişikliğine yol açan “orak hücreli anemi” hastalığı ortaya çıkar. Bu hastalıkta alyuvar hücreleri orak aletine ya da C harfine benzer bir şekil alır. Şekli değişen alyuvarlar yeterli miktarda oksijen taşıyamaz hâle gelir. Yalnızca yukarıda verilen bilgiden yola çıkılarak mutasyonlarla ilgili, I. Genlerin yapısında gerçekleşen değişikliklerdir. II. Canlı için zararlı etkileri olabilir. III. Kalıtsal oldukları için sonraki nesillere aktarılırlar. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) II ve III
12. Mutasyonlar üreme hücrelerinde ya da vücut hücrelerinde görülebilir ancak üreme hücrelerinde gerçekleşen mutasyonlar daha çok dikkate alınır. Bu durumun sebebi, I. kalıtsal olması, II. ölümcül etkiye sahip olması, III. vücut hücrelerinde gerçekleşen mutasyonlara göre daha hızlı gerçekleşmesi ifadelerinden hangileri ile açıklanabilir?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) II ve III
13. Mutasyon ve modifikasyon için ortak özellikler nelerdir? Mesut Öğretmen'in sorusuna aşağıdaki öğrencilerden hangi doğru cevap vermiştir?
- A) Sonraki nesillere aktarılma
- B) Genlerin yapısının bozulması sonucu meydana gelme
- C) Genlerin işleyişinin bozulması sonucu meydana gelme
- D) Fenotipte değişimlere neden olma
14. Çevrenin etkisiyle meydana gelen, kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon denir. Ortanca bitkisinin asidik toprakta yetiştirildiğinde kırmızı, bazik toprakta yetiştirildiğinde mavi çiçek açması modifikasyona örnek olarak verilebilir. Buse'nin modifikasyonla ilgili verdiği bilgi için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
- A) Yaptığı tanım yanlış, verdiği örnek doğrudur.
- B) Yaptığı tanım doğru, verdiği örnek yanlıştır.
- C) Yaptığı tanım ve verdiği örnek yanlıştır.
- D) Yaptığı tanım ve verdiği örnek doğrudur.
15. Gregor Mendel isimli bilim adamının, yaptığı genetik çalışmalarda oldukça başarılı sonuçlar alması, bu araştırmacının bezelyeleri seçmiş olması ile yakından ilgilidir. Bezelyelerle ilgili olarak, aşağıda verilen özelliklerden hangisi, bu araştırıcının başarıya ulaşmasında aşağıdaki faktörlerden hangisi etkili olmamıştır?
- A) Bezelyelerin doğal olarak kendi besinlerini üretebiliyor olmaları
- B) Bezelyelerin, çok kısa zamanda yeni döller verebilmesi
- C) Bezelyelerin, çok çeşidinin bulunması ve kolayca yetiştirilebilmesi
- D) Bezelyelerin, doğal olarak sadece kendi kendileriyle tozlaşabilmeleri
16. Modifikasyon ile ilgili, I. Çevre etkisiyle oluşur. II. Genlerin işleyişi değişmez. III. Sonraki kuşaklara aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve III
- B) Yalnız II
- C) Yalnız I
- D) II ve III
17. Ezgi: Vücut hücresinde gerçekleşen mutasyonlar sonraki kuşaklara aktarılırken üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sonraki kuşaklara aktarılmaz. Mehmet: Canlıda gerçekleşen bazı mutasyonlar yaşamı etkilemezken bazıları hafif bazıları da ciddi düzeyde etkileyebilir. Öğrencilerin mutasyon ile ilgili verdikleri bilgiler için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
- A) Ezgi doğru, Mehmet yanlış bilgi vermiştir.
- B) Her ikisi de doğru bilgi vermiştir.
- C) Her ikisi de yanlış bilgi vermiştir.
- D) Mehmet doğru, Ezgi yanlış bilgi vermiştir.
18. X atomunun son temel enerji seviyesinde s ve p orbitallerindeki elektron sayıları birbirine eşittir. d ve f orbitallerinde elektron yoktur. Buna göre, I. X atomu 4A grubundadır. ll. Atom numarası 14 tür. lll. Toprak alkali metaldir. yargılarından hangileri doğru olabilir?
- A) Yalnız II
- B) I ve II
- C) Yalnız III
- D) Yalnız I
- E) I, II ve III
19. Xniyonunun etektron sayısı atom numarasından büyük olduğuna göre, I. iyon negatif yüklüdür. II. iyonun hacmi, nötr atomun hacminden büyüktür. lll. iyondan elektron koparmak, nötr atomdan elektron koparmaktan daha kolaydır. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II
- B) Yalnız I
- C) Yalnız III
- D) I, II ve III
- E) I ve II
20. Atom yarıçapı ile ilgili, I. Atom çekirdeği ile o atomun çekirdeğe en uzak elektronu arasındaki mesafedir. II. X - ışınlarının kırınımları yolu ile belirlenir. III. Aynı element atomunun atom, molekül ya da bileşikteki durumuna göre farklı büyüklüklerde ölçülen yarıçap değerleri vardır. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız II
- D) II ve III
- E) Yalnız I
