1. UNESCO Dünya Belleği Programı'na hangi türden miras öğeleri dahil edilir?
- A) Doğal parklar ve rezervler
- B) Yazılı, görsel ve işitsel belgeler
- C) Geleneksel dans ve müzik
- D) Tarihi yapılar ve anıtlar
- E) El sanatları ürünleri
2. UNESCO Dünya Miras Listesi'nde aşağıdaki varlıklarımızdan hangisi hem kültürel hem doğal miras olarak yer almaktadır?
- A) Nemrut Dağı (Adıyaman - Kahta)
- B) İstanbul'un Tarihi Alanları
- C) Safranbolu Şehri (Karabük)
- D) Hattuşaş (Boğazköy) - Hitit Başkenti (Çorum)
- E) Pamukkale - Hierapolis (Denizli)
3. I. Xanthos-Letoon (Antalya - Muğla) II. Uzungö! (Trabzon - Çaykara) III. Truva Antik Kenti (Çanakkale) Yukarıdakilerden hangileri UNESCO Dünya Mirasi Listesi'nde yer alan varlıklarımız arasındadır?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız II
- C) II ve III
- D) I ve III
- E) Yalnız I
4. Aşağıdakilerden hangisi UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'nde Türkiye'den yer alanlar arasında değildir?
- A) Geleneksel Tören Keşkeği
- B) Karagöz
- C) Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali
- D) Türk Çay Kültürü
- E) Nevruz
5. Aşağıdakilerden hangisi, UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde Türkiye'den yer alan eserler arasında bulunmaz?
- A) Safranbolu şehri
- B) Truva Antik Kenti
- C) Manyas Kuş Gölü
- D) Çatalhöyük Neolitik Sit Alanı
- E) Nemrut Dağı
6. Aşağıda verilen şşşehir ve turizm değeri eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- A) Doğubeyazıt - İshakpaşa Sarayı
- B) Adıyaman - Karatay Medresesi
- C) Pamukkale - Travertenler
- D) Edirne - Selimye Cami
- E) Ürgüp - Peribacaları
7. 2025 Ocak tarihi itibariyle aşağıda verilen şehirlerden hangisi UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'na dahil edilmemiştir?
- A) Burdur
- B) Hatay
- C) İstanbul
- D) Kütahya
- E) Gaziantep
8. Aynı zamanda UNESCO dünya mirası statüsünde olan dünyanın en iyi plajı, aşağıdaki ülkelerden hangisinde bulunmaktadır?
- A) Yunanistan
- B) İtalya
- C) Porto Rico
- D) Brezilya
- E) Türkiye
9. UNESCO Dünya Belleği Programı’nın kriterlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnsanlık tarihine önemli bir katkı sağlaması
- B) Doğal bir yapıya sahip olması
- C) Sadece bir ülkenin resmi diliyle yazılmış olması
- D) Dijital formatta olması
- E) Belgenin yalnızca yerel bir öneme sahip olması
10. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne Türkiye’den ilk olarak hangi öğe dahil edilmiştir?
- A) Çini Sanatı
- B) Karagöz Gölge Oyunu
- C) Meddahlık Geleneği
- D) Ebru Sanatı
- E) Nevruz Kutlamaları
11. Hava durumu için kullanılan bazı semboller aşağıda verilmiştir. Beş gün boyunca sabah, öğle ve akşam saatlerinde hava durumu gözlemlenmiş ve gözlem sonuçları aşağıdaki tabloya kaydedilmiştir. Tablodaki verilere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) Çarşamba günü öğlen ve akşam saatlerinde hava belirgin şekilde rüzgârlıdır.
- B) Pazartesi ve cuma günü öğle saatlerinde yağış görülme olasılığı çok düşüktür.
- C) Pazartesi ve salı günü sabah saatlerinde su damlacıkları yeryüzüne yakın yerlerde havada asılı kalmıştır.
- D) Perşembe günü akşam saatlerinde havadaki su buharı, buz kristalleri şeklinde yoğuşmuştür.
12. Ülkemizde daha çok ilkbaharda ve yaz başlarında görülen yağışlara İç Anadolu’da “kırkikindi yağışları” denir. Bir öğrenci yağışların oluşumunu aşağıdaki gibi açıklamaktadır. 1. Yoğünlüğu az olan sıcak hava kütlesi yükselmeye başlar. 2. Yükselen hava soğuduğu için belirli bir yükseklikte bulut oluşturur. 3. Yükselme ve buna bağlı olarak soğuma devam ettiğinde yağmur yağışı gerçekleşir. Buna göre bu öğrenci için hangi seçenekteki ifade yanlıştır?
- A) Bu tip yağışlara neden olan hava kütlesinin özelliklerini bilmektedir.
- B) Yüksek basınç alanının nasıl oluştuğunu bilmektedir.
- C) Yükselen havanın içerisindeki su buharının buluta dönüşme sırasını bilmektedir.
- D) Isınan havanın yoğuşması sonucu ortaya çıkan yağış türünü doğru bilmektedir
13. Futoshiki sütunlar ve satırlardan oluşan bir oyundur. Kutular arasında küçüktür (<) sembolü ile büyüktür (>) sembolü bulunur. Bu sembolün bulunduğu kutulara yazılacak kelimeler arasında büyüklük ve küçüklük ilişkisi vardır. Kelimeler tabloya yerleştirilirken bu semboller dikkate alınmalıdır. Oyunun kuralına göre bir kelime her satır ve sütunda mutlaka bir kez bulunmalıdır. Aşağıda bu oyuna ait bir tablo verilmiştir. Tablo verilen semboller dikkate alınarak “Kromozom”, “DNA”, “Gen” ve “Nükleotid” kavramları ile doldurulacaktır. Buna göre 1 ve 2 ile belirtilen kutulara hangi kavramlar gelmelidir?
- A) 1. Kutu: DNA - 2. Kutu: Kromozom
- B) 1. Kutu: Kromozom - 2. Kutu: Nükleotid
- C) 1. Kutu: Nükleotid - 2. Kutu: Gen
- D) 1. Kutu: Gen - 2. Kutu: DNA
14. Bir kalıtsal özelliğin nesiller boyunca nasıl aktarıldığını gösteren şemaya soy ağacı denir. Soy ağaçlarında aralarında çizgi bulunan bireyler çaprazlanmış demektir. Bu çizginin ortasından aşağı inen çizginin uçlarındaki bireyler ise, çaprazlama sonucu oluşan bireylerdir. Bezelyelerde boy uzunluğu kalıtımıyla ilgili çizilen soy ağacında boyalı bireyler kısa boyludur. Buna göre soy ağacındaki bezelyelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) 7 numaralı birey kısa boyluluk geni taşımaktadır.
- B) 1 ve 2 numaralı bireyler kesinlikle melezdir.
- C) 6 numaralı bireyin genotipi tam olarak tespit edilemez.
- D) 5 numaralı birey homozigot baskın olabilir.
15. Aylık sıcaklık ve yağış değerlerinin birlikte verildiği grafiklere iklim diyagramları denir. Bu diyagramdan yağış ve sıcaklık değerlerinin seyirleri izlenerek o yerin hangi iklim tipinde yer aldığı tespit edilir. Erzurum ve Antalya illerine ait iklim diyagramları aşağıda verilmiştir. Verilenlerden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Erzurum’da mayıs ayında Antalya’ya göre daha fazla kar yağışı gözlenir.
- B) Erzurum’un yıllık sıcaklık ortalaması Antalya’dan düşüktür
- C) Antalya’daki yaz yağışları Erzurum’dan daha fazladır.
- D) Antalya ve Erzurum’da görülen iklim özellikleri büyük oranda benzerlik gösterir.
16. Rüzgâr esme yönleri rüzgârgülü diyagramı ile gösterilir. Taralı alanlar o yönden esen rüzgârların sıklığını göstermektedir. Aşağıda bir bölgeye ait rüzgârgülü diyagramı verilmiştir. Bu bölge ile ilgili olarak, I. Rüzgârlar ağırlıklı olarak kuzey yönlerden esmektedir. II. Rüzgâr esme sıklığının en fazla olduğu yön doğudur. III. Rüzgâr, yıl içerisinde tüm yönlerden esmektedir. ifadelerinden hangileri söylenebilir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve III
- D) I, II ve III
17. Sıcaklık, ışık, su ve besin gibi etkenler canlılarda modifikasyona sebep olur. Bir çocuk ailesi ile birlikte dağa gezmeye gittiklerinde oradaki karahindiba bitkisinin boyunun, evinin bahçesinde çıkan karahindiba bitkilerinden daha kısa olduğunu gözlemliyor. Bu bitkilerden aldığı tohumları evinin bahçesine ekiyor. Buna göre, I. Dağda yetişen karahindiba bitkisi ile evinin bahçesinde yetişen karahindiba bitkisindeki büyümeye neden olan genlerin işleyişi farklı olabilir. II. Dağda yetişen karahindiba bitkisinin tohumu, evinin bahçesine ekildikten sonra genlerinde yapısal değişiklik meydana gelmiştir. III. Karahindiba bitkisinin değişik ortamlardaki boylarının farklı olması modifikasyona örnek olarak verilir. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
18. İlk sıcaklıkları 10 °C olan saf maddeden yapılmış eşit kütleli K, L ve M bilyeleri, özdeş ısıtıcılarla sıcaklıkları 80 °C olanakadar ısıtılıyor. Eşit sıcaklıktaki bu üç bilye aynı anda özdeş buz kalıplarının üzerine bırakılıyor. Bir süre sonra bilyelerin vebuz kalıplarının durumu aşağıdaki gibi gözleniyor. Buna göre gerçekleşen olaylar ile ilgili, I. M’nin buza verdiği ısı, K’nın verdiğinden büyüktür. II. K, L ve M bilyeleri farklı saf maddelerdir. III. Buz kalıplarının üzerine bırakılmadan önce en fazla ısı K bilyesine verilmiştir. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I.
- B) Yalnız III.
- C) II ve III.
- D) I ve II.
19. Ahmet, bilimsel bir kaynakta fermantasyon ile ilgili aşağıdaki açıklamaları okumuştür. Fermantasyon, bazı canlıların hücrelerinde oksijen kullanmaksızın enerji elde edilen bir süreçtir. Son ürünler açısından birbirinden farklı fermantasyon tipleri vardır. Fermantasyon çeşitleri arasında en yaygın olanlar etil alkol ile laktik asit fermantasyonudur. Bu iki fermantasyon aşağıdaki denklemlerle gösterilebilir. Besin - Karbondioksit + Etil alkol + Enerji (ATP) Besin - Laktik asit + Enerji (ATP) Ahmet, bu konuda bir araştırma yapmak için öğretmeninin yardımıyla aşağıdaki düzeneği hazırlıyor. Şekerli su bulunan cam balona fermantasyon yapan bakterileri ekliyor. Öğretmen bu bakterilerin, etil alkol veya laktik asit fermantasyonu yapan bakterilerden biri olduğunu söylüyor. Ahmet’in yapmış olduğu bu deney ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Düzenekteki bakteriler laktik asit fermantasyonu yapmıştır.
- B) Bakterilerin etkinliği ile açığa çıkan oksijen gazı balonun şişmesini sağlamıştır.
- C) Deney sonucunda cam balonda etil alkol oluşması beklenir.
- D) Cam balondaki bakterilerin ortamdaki oksijen gazını hızla tüketmeleri beklenir.
