1. Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç); cümlede yönelme, bulunma, ayrılma bildiren ve yüklemi yer anlamıyla tamamlayan ögedir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer tamlayıcısı yoktur?
- A) Müzeyi, her gün 09.30-18.00 saatleri arasında gezebilirsiniz.
- B) Yazar, uzun zamandır ailesiyle birlikte bahçeli bir evde yaşıyor.
- C) Örümcek ağının ipeği, örümceğin içinde sıvı hâlde bulunur.
- D) Arkeologlar kazı çalışmalarına katılmak için Göbeklitepe’ye gitti.
2. Bu metinden aşağıdaki yargıların hangisi çıkarılamaz?
- A) Patates, vücuttaki yağ oranının artmasına neden olabilir.
- B) Elma, kan şekerinde ani değişikliklere yol açmaz.
- C) Brokoli, yavaş sindirilen bir besin olduğu için uzun süreli tokluk sağlar.
- D) Karpuz, kişinin hastalıklara karşı direncini artırır.
3. • Bal arıları, bitki varlığının devamı için önemli bir katkı sağlar. • Bal arılarının toplu ölümü günümüzün önemli problemlerindendir. • Bal arılarının yok olması ile ilgili araştırmalar yapılmaktadır. Aşağıdaki metinlerin hangisinde bu cümlelerde ifade edilenlerin tümüne değinilmiştir?
- A) Arıların yaşamı tehdit altında. Zorlu kış şartları, hastalık yapıcı organizmalar ve küresel ısınma gibi sebepler arıların sayısını her geçen gün azaltıyor. Bir biyoteknoloji şirketi, arıların bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek ve ölümlerini azaltmak için farklı ürünler geliştirmeye başladı.
- B) Dünya Doğayı Koruma Vakfı, bal arılarının popülasyonunu korumak amacıyla daha önce yerleşim için kullanılan ancak artık kullanılmayan bölgelerin, bal arıları için sığınaklara dönüştürülebileceğini belirtiyor. Bazı araştırmacılar polen taşıyan böceklere yaşam alanı sunan, doğal yaşam dostu çiftçilik ve bahçeciliğin de bal arılarına olumlu etkisi olabileceğini söylüyor.
- C) Bal arıları çiçek tozlarını taşıdığı için bitkilerin çoğalmasında önemli bir rol oynuyor. Ne var ki son yıllarda birçok ülkede bal arısı topluluklarında işçi arılar aniden yok oluyor. Araştırmacılar, bu sorunu çözmek amacıyla 5 bin bal arısına minik algılayıcılar takarak bu arıların gittiği yerleri belirleyecek ve arıların sayılarının azalma nedenlerini tespit etmeye çalışacak.
- D) Arılar, taşıdıkları polenlerle 130 binden fazla bitkinin üremesine katkıda bulunuyor. Ancak suni gübre, tarım ilaçlarının yoğun kullanımı ve iklim değişikliği nedeniyle arılar yaşamını hızla yitiriyor. Arıların sayısının azalmasıyla birlikte pek çok bitkinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı belirtiliyor.
4. I. Unutulma hakkı, bireyin ulusal ve uluslararası metinlerde çerçevesi çizilen her türlü kişisel verisinin korunmasını sağlayan bir haktır. II. Bu durumu ortadan kaldırmak için kişisel verilerin korunması hakkının bir görünümü sayılabilecek olan “unutulma hakkı” kavramı gündeme gelmiştir. III. Kişisel veriler dijital ortamlarda bir kez paylaşıldığında bu ortamda kayıt altına alınmakta, kimi zaman üçüncü kişiler tarafından bireyin rızası dışında kullanılabilmektedir. IV. Bu hak, dijital hafızada yer alan kişisel bir içeriğin, bireylerin talebi üzerine bir daha geri getirilemeyecek biçimde silinmesidir. Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirmelidir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) III ve IV
- D) II ve IV
5. 4. ve 5. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız. “Glisemik indeks” karbonhidrat içeren gıdaların, kan şekerini yükseltme oranını ölçen bir değerdir. Glisemik indeksi düşük olan gıdalar tüketildikten sonra kan şekeri yavaş yavaş doğal düzeyin üzerine çıkıp orta düzeye yaklaşır, iki saat içinde de doğal düzeye iner. Bu gıdalar yavaş sindirildiği için uzun süre tok tutar. Kişiyi şeker, tansiyon ve kalp hastalıklarına karşı korur; bağışıklık sistemini güçlendirir. Yüksek glisemik indeksli gıdalar tüketildiğinde ise kan şekeri yarım saat içinde en yüksek düzeye ulaşır, bir saat dolmadan da doğal düzeyin altına düşer. Bu gıdalar kan şekerinde dalgalanmalara yol açar ve uzun vadede vücutta yağlanmaya, şeker ve kalp hastalıklarına neden olur. Aşağıdaki tabloda bazı gıdalar, glisemik değerlerine göre sınıflandırılmıştır. Bu metne göre “ceviz” ve “mısır”ın, kan şekeri üzerindeki etkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir?
6. Ayşe, Burhan, Cenk, Deniz, Ebru ve Ferhat’tan oluşan yeşil, mavi ve beyaz takım “pas atma” oyunu oynayacaktır. Oyun ile ilgili şunlar bilinmektedir: • Her takımda ikişer oyuncu vardır. • Beyaz takım, mavilere; maviler, yeşillere ve yeşiller de beyazlara pas atacaktır. • Cenk, Ebru’ya; Deniz, Ayşe’ye; Burhan ise Ferhat’a pas atacaktır. • Ayşe yeşil takımdadır. • Deniz ve Ferhat aynı takımdadır. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Ayşe ile Cenk aynı takımdadır.
- B) Burhan ile Ebru farklı takımdadır.
- C) Deniz, yeşil takımdadır.
- D) Ferhat beyaz takımdadır.
7. Birileri bana “Dünyanın en ilginç canlısını görmek ister misin?” diye sorsa cevabım kuşkusuz “Evet!” olurdu veiçim içime sığmazdı. (I)Bu sorunun küçük bir çocuğa yöneltildiğini düşünelim bir de. Hiç şüphesiz yüreğinde davullar gümbürder, bu canlının nasıl bir şey olduğunu görebilmek içinyerinde duramazdı. (II)Sevinçten âdetadeliye dönerdi. (III) Numaralanmış sözlerden hangileri bu metinde geçen “yüreğinde davullar gümbürder” sözüyle anlatılmak isteneni karşılar?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I, II ve III
8. Aşağıdaki tablolarda bir şehre ait dört günlük hava durumu tahmini ve bu tahminlerde kullanılan simgelerin anlamları verilmiştir. Bu tablolardan hareketle yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
- A) Salı günü havanın sağanak yağışlı, sıcaklığın 13 ila 17 ºC arasında olması, rüzgârın ise saatte 23 km hızla esmesi bekleniyor.
- B) Perşembe günü havanın yağmurlu, sıcaklığın 6 ila 9 ºC arasında olacağı ve nem oranının önceki güne göre azalacağı tahmin ediliyor.
- C) Cuma günü yağışların azalması, havanın az bulutlu olması, sıcaklık ve rüzgâr hızının önceki güne göre artması bekleniyor.
- D) Çarşamba gününün gök gürültülü sağanak yağışlı geçmesi bekleniyor ve nem oranının önceki güne göre artacağı tahmin ediliyor.
9. Aşağıdaki parçalardan hangisi “Gün batımından sonra neden uykumuz gelir?” sorusuna cevap vermektedir?
- A) Melatonin hormonunun salınımı akşam gün ışığının ortadan kalkmasıyla artmaya başlıyor. Gece saat 02.00-04.00 arasında en yüksek seviyeye ulaşıyor. Güneşin doğuşuyla da bu seviye tekrar düşmeye başlıyor. İşte bu yüzden akşamları uyku gereksinimimiz doğuyor ve sabah uyandığımızda güne başlamaya hazır hissediyoruz.
- B) Bilim insanları uykuyu çeşitli evrelere ayırmıştır. Bu evreleri uykuda sırasıyla deneyimlemeye başlarız. Derin uyku evresinden sonra hafif uyku evresine kısa süreli bir dönüş yapar ve sonra REM uykusuna geçeriz. Her bir döngü ortalama 90 dakika sürer ve bir gecede dört ya da beş kere tekrarlanır.
- C) Yaşımız ilerledikçe vücudumuzda melatonin hormonu daha az salgılanıyor. Bu nedenle uykuda geçirdiğimiz zaman azalıyor. Bebekken neredeyse günün tamamını uyuyarak geçiriyoruz. 6-12 yaşlarındayken günde 9-10 saat uyuyoruz. Ninelerimizin ve dedelerimizin yaşına geldiğimizdeyse uykuda geçirdiğimiz süre azalıyor.
- D) REM uykusunun en dikkat çekici yanı, rüyalarımıza ev sahipliği yapması. Aslında uykumuzun herhangi bir aşamasında rüya görebiliyoruz ama REM uykusunda rüya görme olasılığımız daha fazla. Çünkü daha önce belirttiğimiz gibi bu evrede beynimiz çok etkin.
10. Bir araştırmada beş yaşındaki çocuklardan oluşan iki gruba bir çocuk programı izletildi. Gruplardan birinin odasına ilgi çekici birçok oyuncak kondu. Oyuncak bulunmayan odadaki çocuklar programın % 87’sini izlerken oyuncak bulunan odadaki çocuklar sadece % 47’sini izlediler. Fakat bu iki gruptaki çocuklar, programın ne kadarını hatırladıklarını ve anladıklarını ölçen bir teste tabi tutulduklarında iki grup da yüksek puanlar aldı. Bu durum karşısında şaşkına dönen araştırmacılar şöyle bir açıklama yaptılar: “- - - -” Bu parçanın sonuna anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) Hatırlama, sezme, anlama ve hayal kurma becerileri dikkate bağlı olarak gelişmektedir.
- B) Çocukların bir hedefe odaklanabilmeleri için bulundukları ortamın mümkün olduğunca dikkatlerini dağıtacak unsurlardan arındırılması gerektiğini tespit ettik.
- C) Anlaşılan o ki öğrenmenin niteliği, öğrenene ait özellikler kadar içinde bulunulan ortamdaki televizyon, oyuncak ve diğer insanlar gibi dış uyarıcılardan da etkilenmektedir.
- D) Oyuncakların bulunduğu odadaki çocukların, dikkatlerini oyuncaklarla oynama ve programı izleme arasında kolaylıkla bölüştürebildikleri sonucuna ulaştık.
11. Kuyucaklı Yusuf; okuduğum Türk romanları içinde ayrıntıların en mükemmel, en ustaca kullanıldığı romanlardan biri. Sabahattin Ali’de inanılmaz bir gözlem gücü, inanılmaz bir bellek var. Kuyucaklı Yusuf’ta çizdiği dünyanın böylesine renkli, sıcak ve inandırıcı olması, büyük ölçüde yaşantısından gelen gözlemlere ve ayrıntılara bağlıdır. O pek önemsizmiş gibi görünen küçük küçük ayrıntılar, romana tam bir somutluk kazandırıyor. Birdenbire kendinizi anlatılan kasabada, olayların ve insanların arasında buluveriyorsunuz. Yukarıdaki paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Önyargı cümlesine yer verilmiştir.
- B) Karşılaştırmalardan yararlanılmıştır.
- C) Anlatımda öznellik hâkimdir.
- D) Mecaz anlamlarında kullanılan kelimeler bulunmaktadır.
12. • Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur: • Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur. • İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir. Yukarıdaki açıklamalara göre aşağıdaki cümlelerin hanisinde virgül (,) ve noktalı virgül (;) yanlış yerlerde kullanılmıştır?
- A) Türkiye, İngiltere, Azerbaycan; Ankara, Londra, Bakü.
- B) Yeni usul şiirimiz; zevksiz, köksüz, acemice görünüyordu.
- C) Osmanlı, gittiği her yere İslamiyet’i; medeniyeti, hoşgörüyü götürmüştür.
- D) Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak, ağlamak istiyorum.
13. • Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. • Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz. • İki noktadan sonra cümle ve özel ad niteliğinde olmayan örnekler sıralandığında bunlar büyük harfle başlamaz. • Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
- A) Düşmana geçit vermeyen Antep İline 8 Şubat 1921’de “Gazilik” unvanı verilmiştir.
- B) Hiç şüphesiz Halı Dokuyan Kızlar tablosu eserleri arasında en çok dikkat çekenlerden biriydi.
- C) İstanbul, Fatih Sultan Mehmet tarafından 29 Mayıs 1453 Salı günü fethedilmiştir.
- D) Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler…
14. I. Çünkü bu kitaplar hakkında genel bir yorum yapmam istendi benden. II. Okumakta zorlandıklarımı parça parça elime alıp bitirmeye çalıştım. III. Bu yıl gündeme gelmiş, okuduğum romanları kurcalıyorum saatlerdir. IV. Fikrimce kitapların çoğunda doğru sanat anlayışına uymayan hatalar var. V. Kimisini soluksuz okudum kimisini de zorla, inat ederek bitirdim. Yukarıda numaralandırılmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında baştan üçüncü cümle aşağıdakilerden hangisi olur?
- A) III.
- B) II.
- C) IV.
- D) V.
15. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “göz” kelimesi ayraç içerisinde verilen anlamıyla kullanılmamıştır?
- A) Bu sefer tezgâhtakilere alacaklı gözüyle baktım. (bakış, görüş)
- B) Masanın gözlerini tek tek kontrol ettikten sonra odadan çıktı. (çekmece)
- C) Bu yıl o kadar kurak geçmişti ki şelalenin gözü bile kaybolmuştu. (kaynak)
- D) Yanınıza en az dört gözlü bir çanta alın ve yola çıkın. (boşluk)
16. Kemal Bilbaşar, “Zühre Ninem” kitabında büyükannesi Zühre Hanım’ın (1845-1923) yaşamından yola çıkıyor. Kendi gözlemleri, anılarıyla birlikte ailenin büyüklerinden dinlediklerini derleyip toparlamış gözüküyor. Doğumu 1910 olan yazarın henüz 1,5 yaşında olduğu dönemin olayları yer alıyor ilk sayfalarda. Zühre Ninesinin öldüğü sırada ise ancak 13 yaşındadır. Anlatılanlar çocukluğun silik anıları arasından çekilip çıkarılmış, parça parça birleştirilmiş ve bir yaşamı canlandırmakta kullanılmıştır. Yukarıdaki paragraf hangi metin türüne örnek gösterilir?
- A) Eleştiri (Tenkit)
- B) Otobiyografi (Öz Yaşam Öyküsü)
- C) Anı (Hatıra)
- D) Sohbet (Söyleşi)
17. “De” bağlacı, cümle içinde bağlama görevinin dışında cümleye değişik anlam ilgileri katar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde “de” bağlacı “neden-sonuç” anlamı sağlamıştır?
- A) Annem geldi de kardeşimin ağlaması kesildi.
- B) Bir ev de ona yaptırıp onu mutlu etmek istiyordu.
- C) Bu çocuk iyileşecek de tekrar futbol oynayabilecek!
- D) Nizip’te de herhangi bir vakaya rastlanmadı.
18. Bu bilgilere göre kazandıkları ürünlerin neler olduğu kesin olarak bilinenler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
- A) Kutay, Anday, İklim
- B) Elif, İklim, Anday
- C) Elif, Anday, Çağan
- D) İklim, Kutay, Çağan
19. İnanmak, sadece eğitimin bir kavramı değildir. İnanmak insanoğlu için tüm yapacağı işlerin başarıya ulaşmasında temeldir. İnsan inandığı şeyler uğruna çabalar, vakit harcar, kafa yorar ve başarma telaşına düşer. Yaptığınız veya yapacağınız işe inanmadan ister doktor olun, ister öğretmen olun, isterseniz de futbolcu asla başarıya ulaşamazsınız. Bu parçada asıl anlatılmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnanmak sadece eğitim kavramı olmayıp tüm alanları değildir.
- B) Umut, inanmanın ilk adımı olarak karşımıza çıkar.
- C) Bir hastalığın tedavi edileceğine öncelikle doktor inanmalıdır.
- D) Her başarının temelini inanmak kavramı oluşturur.
20. Sanatçı, hiç kimseye benzemeyen ve benzemekten kaçınarak kendine has bir tarz oluşturan kişidir. Bu cümlenin ögeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
- A) Nesne - özne - yüklem
- B) Özne - nesne - yüklem
- C) Özne - nesne - dolaylı tümleç – yüklem
- D) Özne - yüklem
