1.
Bir gök cisminin dünyadan gözlemlenebilen parlaklığına ilişkin bilgi sunan değere “kadir değeri” denir. Gök cisimlerinin kadir değerleri kadir çizelgesi adı verilen bir sistem üzerinde gösterilir. Bu sisteme göre sönük gök cisimleri yüksek kadir değerine, parlak gök cisimleri ise düşük kadir değerine sahiptir. Denizli’de yapılan bir gözlemde Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn gezegenleriyle Deneb, Vega, Altair yıldızlarının parlaklığı konusunda şu tespitler yapılmıştır:
• Altair yıldızı Deneb’den daha parlaktır.
• Mars’ın kadir değeri Jüpiter’den yüksektir.
• Yıldızlar içinde en parlağı Vega’dır.
• Jüpiter en parlak gezegen değildir.
• Gezegenler içinde en sönük olanı Satürn’dür.
Buna göre, Denizli’de gözlemlenen yıldız ve gezegenlerin kadir değerlerine göre sıralaması aşağıdakilerden hangisi olabilir?
2.
Leonardo da Vinci tarafından yapılan Mona Lisa, dünyanın en ünlü tablolarından biridir. Her yıl milyonlarca insan, Paris’teki Louvre (Lur) Müzesinde sergilenen bu eseri görmek için sıraya giriyor. Fakat 20. yüzyılın başlarında Mona Lisa tablosunu bilenlerin sayısı oldukça azdı. Ta ki tablo, bir sabah kayıplara karışana kadar… Polis, tablonun kayıp ilanlarını şehrin duvarlarına asarken dünya genelinde birçok gazete de bu haberi sayfalarına taşıyordu. Hâl böyle olunca milyonlarca insanın gözü bu olaya çevrildi. Fransızlar bu olaydan utanç duydu. İki yıl süren soruşturma neticesinde Mona Lisa’nın bulunduğunu duyan insanlar çok sevindi. Tablonun, ait olduğu yere asılmasının ardından sadece iki gün içerisinde yaklaşık bir milyon ziyaretçi onu görmek için Louvre Müzesine akın etti.
Bu parçaya göre “Mona Lisa”nın dünyaca ünlü bir tablo hâline gelmesinin asıl nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bulunma sürecinde polisin titizlikle çalışması
- B) Bulunduktan sonra pek çok kişi tarafından ziyaret edilmesi
- C) Kaybolmasının, dünya genelinde dikkat çekmesi
- D) Fransızların, kayıp olayına çok üzülmesi
3.
• İsminin anlamı
• Yapıldığı dönem
• Yapılış amacı
• Günümüzdeki işlevi
Farklı yapıların anlatıldığı aşağıdaki metinlerin hangisinde bu bilgilerin tümüne yer verilmiştir?
- A) Galata Kulesi 14. yüzyılda Cenevizliler tarafından inşa edilmiştir. Osmanlı Dönemi’nde bir süre zindan olarak kullanıldıktan sonra yangın gözetleme kulesine dönüştürülmüştür. Zaman zaman deprem ve yangınlarla tahrip olan ve şu anda müze olarak kullanılan Galata Kulesi birkaç kez tadilat geçirmiştir
- B) Aşiyan, Tevfik Fikret`in 1905’te yaptırdığı ve 1915’e kadar yaşadığı evidir. Farsça “kuş yuvası” manasına gelen Aşiyan’ın projesini kendisi çizmiştir. 1945 yılında Edebiyat-ı Cedide Müzesi olarak kullanılmaya başlanan ve 1961 yılında “Aşiyan Müzesi” adını alan yapı ziyarete açıktır.
- C) Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un tarihî yapılarından biridir. Bizanslılar tarafından 6. yüzyılda yaptırılmıştır. Suyun içinden yükselen mermer sütunları sebebiyle halk arasında “Yerebatan Sarayı” olarak isimlendirilmiştir. Bugün müze olarak kullanılan yapı, birçok etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.
- D) Yıldız Sarayı’nın bir parçası olan ve adını Fransızca “dağ evi” anlamındaki “chalet” sözcüğünden alan Şale Köşkü, İstanbul’un ilginç yapılarından biridir. 1956-1976 yılları arasında “Devlet Konukevi” olarak kullanılmış, 5 Temmuz 1985’te müze-saray olarak hizmete girmiştir.
4.
Kimi kitaplar - - - - gibidir. Sanki her şey gözünüzün önünde olup bitmektedir. Bu yüzden Dostoyevski romanlarını unutamaz birçoğu. Kimi kitaplar - - - - gibidir. Her satırda bir gizem çıkar ortaya, insanda merak uyandırır. Bu yüzden “Sherlock Holmes” hep tutulur yastık altında. Kimi kitaplar ise - - - - gibidir, gelecekten haberler getirir. İçindeki çocuğu koruyabilen her büyüğü bu nedenle mutlu eder “Ay’a Seyahat”.
Aşağıdakilerden hangisi anlam akışına göre, bu parçada boş bırakılan yerlerden herhangi birine getirilemez?
- A) bulmaca
- B) ilaç
- C) tablo
- D) zaman makinesi
5.
• Yaz mevsiminde oraya pek gitmem. Havası insanı yorar, gölgeliklere sığınmaya zorlar. Geceler bile insanı bunaltır, uyutmaz. - - - -
• Dağlardan inip kasabaya girerseniz görüntünün büyüsü biraz bozulur. Gelişigüzel yapılaşma, sizi rahatsız eder. - - - -
• Çam ormanları arasından giden yol, çok dik ve virajlıdır. Burayı arabayla tırmanırken dikkatli olmak gerekir. Özellikle de bir kamyonu takip etmek zorunda kalırsanız tırmanış, insanı bıktırır. - - - -
Aşağıdakilerden hangisi anlam akışına göre, bu metinlerde boş bırakılan yerlerden herhangi birine getirilemez?
- A) Bu koşullarda sollama yapmak pek mümkün değildir.
- B) Orada yüzerken ruhumun maviye boyandığını düşünürüm.
- C) Ama öyle berrak bir denizi vardır ki bu boğucu havayı size unutturur.
- D) Çünkü burada oteller kasabanın şirinliğine yakışmayacak kadar büyüktür.
6.
Aşağıda, bir bölgedeki portakal, mandalina ve greyfurt meyvesinin bazı türlerinin yetişme, olgunlaşma ve ağaçtan toplanma dönemleriyle ilgili bir takvim verilmiştir. (Takvimdeki her kutucuk bir haftayı göstermektedir.)
Bu tablodan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Portakal türlerinden her birinin toplanma dönemi bir aydan fazla sürmektedir.
- B) Greyfurt türlerinin yetişme dönemi aralık ayında son bulmaktadır.
- C) Meyvelerin tüm türlerinin olgunlaşma süresi iki haftadan fazladır.
- D) Mandalinanın bütün türleri ilkbahar gelmeden toplanmaktadır.
7.
Cümlede yönelme, bulunma ve ayrılma bildirerek yüklemi tamamlayan ögeye yer tamlayıcısı denir.
Bu metinde numaralanmış cümlelerin hangisinde altı çizili bölüm yer tamlayıcısı değildir?
8.
Ampul, fener, mum gibi yapay ışık kaynaklarının; konumu, yönü, zamanı ve yoğunluğu bakımından yanlış kullanılmasına ışık kirliliği denir. Işık kirliliğinin, canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. İnsanların uyku düzenlerinin bozulması, göç eden hayvanların yönlerini şaşırması, bitkilerin yapraklarını zamanından önce dökmesi gibi pek çok durum ışık kirliliğinin sonucudur. Tüm bunların dışında ışık kirliliği, gökyüzü gözlemleri için de büyük bir engeldir.
Aşağıdakilerden hangisi bu metindeki altı çizili ifade ile kastedilen bir durum değildir?
- A) Gök bilimi ile ilgili çalışmaların aksaması
- B) Hayvanların yaşam dengesinin bozulması
- C) İnsan hayatının olumsuz etkilenmesi
- D) Ağaçların biyolojik saatinin değişmesi
9.
“Topkapı’dan Topkapı’ya” Mustafa Kutlu’nun kaleme aldığı ve İstanbul’un belli bir bölgesindeki sokakları, kütüphaneleri, tarihî mekânları, sosyal yapıyı anlattığı yazılardan oluşan dosyaların birincisidir. Mustafa Kutlu, bu yazıların üç dosyadan oluştuğunu vurguluyor ( ) ikinci ve üçüncü dosyanın henüz kitaplaştırılmadığını belirtiyor ( ) Eserde ticari açıdan hareketli birçok mekân anlatılıyor ( ) Topkapı, Gülhane, Çemberlitaş ( )
Bu parçada yay ayraçla gösterilen yerlere sırasıyla getirilecek noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) (;) (.) (:) (…)
- B) (,) (.) (;) (…)
- C) (,) (!) (:) (.)
- D) (;) (.) (;) (.)
10.
Bir araştırmada atlara biri kızgın, diğeri mutlu görünen iki insanın fotoğrafı gösterilmiş. Birkaç saat sonra, fotoğrafı gösterilen kişiler -yüzlerinde kızgınlığı veya mutluluğu ortaya koyan herhangi bir ifade olmaksızın- atların karşısına getirilmiş. Atlar, fotoğrafta mutlu görünen kişiye karşı ılımlı yaklaşırken kızgın görünen kişiden uzaklaşmış.
Bu parçada sözü edilen araştırmadan atlarla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) İnsanların yüz ifadelerini anlamlandırabilir.
- B) Diğer hayvan türlerine göre daha zekidir.
- C) İnsanlarla iletişim kurma şekilleri birbirlerinden farklıdır.
- D) Kendilerine yardım eden insanları hatırlayabilir.
11. İçeriğin nasıl aktarılacağına dikkat etmiş, dilin olanaklarınıakarına bırakmıştır. cümlesinde altı çizili deyimin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisinde vardır?
- A) Ne olursa olsun bu işin peşini bırakmayacağım.
- B) Sınav sonucunu beklemekten başka çaremiz yok.
- C) Bu süreçte beni etkileyecek tek şey çocuklarımdır.
- D) Vurdumduymaz bir insan olduğumu sananlar yanılacaklar.
12. Bu metinde numaralanmış sözlerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?
- A) II ve IV
- B) III ve IV
- C) I ve II
- D) I ve III
13. İnsanın, doğumunu takip eden 6. aydan itibaren çıkmaya başlayıp genellikle 36. ayda tamamlanan dişlerine süt dişi denir. Süt dişleri tamamlanmış bir kişide alt çenede 10, üst çenede 10 olmak üzere toplam 20 diş bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda, alt ve üst süt dişlerinin çıkma ve dökülme zamanları verilmiştir Diş gelişimi bu tabloya uyumlu olan Ayşe, Kerem, Melek ve Tarık adlı çocukların yaşları aşağıda verilmiştir. • Melek 13 aylıktır. • Ayşe 22 aylıktır. • Kerem 8 yaşındadır. • Tarık 12 yaşındadır. Buna göre çocukların süt dişleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Kerem’in üst ve alt ön kesici dişleri dökülmemiştir.
- B) Melek’in üst ve alt köpek dişleri henüz çıkmamıştır.
- C) Tarık’ın üst ve alt yan kesici dişleri dökülmüştür.
- D) Ayşe’nin üst ve alt ilk azı dişleri çıkmıştır.
14. Bienal, Fransızca “yılaşırı” anlamına gelen ve iki yılda bir düzenlenen etkinliklere verilen addır. Çoğunlukla kültürel veya sanatsal faaliyetler için kullanılan bir terimdir. En eski bienal 1895’ten beri İtalya’da düzenlenen Venedik Bienali’dir. Türkiye’de de 1987 yılından beri düzenlenen Uluslararası İstanbul Bienali bulunmaktadır. Bienal etkinliklerini yöneten kişiye küratör denir. Küratör, bienalde sergilenecek eserlerin seçiminden gösterim alanlarının belirlenmesine kadar pek çok sorumluluğu üstlenir. Her bienalin kendine özgü bir teması vardır ve sergilenecek eserler bu tema üzerine kurgulanır. Tema belirlendikten sonra katılım sağlamaları için sanatçılara duyuru yapılır. Duyuruda bienalin teması ve tarihi açık bir şekilde belirtilir. Bu metne göre “bienal” etkinlikleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Kültürel ve sanatsal faaliyetlerle sınırlıdır.
- B) Belli bir konu çerçevesinde düzenlenir.
- C) Temasını belirleyen kişi küratördür.
- D) İlk örneği Fransa’da görülmüştür
15. • Ekran başında gereğinden fazla vakit geçirdiğinizde, farkında olmadan yanlış pozisyonlarda oturabiliyorsunuz. Bu durum, boyun ve sırt ağrıları yaşamanıza neden olabilir. • Televizyondaki renkli ve hareketli içeriklerle aşırı ilgilenmek, dikkatle ilgili problemler yaşamanıza yol açabilir. Örneğin çok sayıda rengin kullanıldığı hareketli bir içerik izledikten sonra kitap okumak ya da ders dinlemek gibi hareketsiz işlere odaklanmakta zorluk yaşayabilirsiniz. • Yapılan birçok araştırmada akıllı telefonla çok fazla zaman geçirmenin, uyku sorunlarına neden olduğu belirtiliyor. Bunun özellikle uykudan hemen önce yapıldığında uyku kalitesini azalttığı görülüyor. Bu parçalar aşağıdaki sorulardan hangisinin ortak cevabı olabilir?
- A) Uyku ve odaklanma arasında nasıl bir ilişki vardır?
- B) Ekran bağımlılığının, insan psikolojisine yansımaları nelerdir?
- C) Uzun süre ekrana bakmanın insan üzerinde ne tür etkileri vardır?
- D) Hareketsiz bir yaşam, hayatımızda ne gibi olumsuzluklara yol açabilir?
16. Aşağıdaki medya metinlerinden hangisinin işlevi yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
- A) Bir yerlerde hikâyenin kahramanları olarak perdenin açılmasını bekliyoruz. Zaman su gibi akıp gidiyor. Görmezden gelemediğimiz gerçeklere el sallıyoruz hayat gemisinin güvertesinden. Martılar eşlik ediyor gökyüzüne, bulutlar bize bakıyor. Demli bir çayı yudum yudum içerken çiçeklerin kokusu masamıza esinti oluyor. (İkna etme)
- B) Kargın beldesinde boş bir arazide yaralı ve bitkin bir durumda kanat çırpmaya çalışan leyleğe bir hayvansever sahip çıktı. Leyleği tedavi ettirdikten sonra durumu Erzincan Doğa Koruma ve Millî Parklar Müdürlüğüne bildirdi. Koruma altına alınan leylek, yapılan tedavinin ardından doğaya salındı. Geçmişten günümüze miras olan bu canlılara sahip çıkan böyle insanlar olduğu müddetçe onları gelecek nesillere emanet edebilmemiz hiç zor olmayacak. (Olay yorumlama)
- C) Yurdumuz, yarından itibaren Balkanlardan gelen soğuk hava dalgasının etkisine giriyor. Yağışlı havanın hafta sonuna kadar etkisini sürdürmesi bekleniyor. Güneyden esen rüzgârın şiddetinin artacağı konusunda uyarılar yapılıyor. (Bilgilendirme)
- D) Tarihi MÖ 3000’li yıllara dayanan telkâri, ince gümüş tellerin birleştirilmesiyle oluşturulan bir gümüş işleme sanatıdır. Bu sanatta teller kendi etrafında yuvarlak biçimde sarılarak bazı işlemlerden geçirilmektedir. Özellikle Mardin yöresinde meşhur olan telkâri sanatı, Ankara’nın Beypazarı ilçesinde 80 ila 120 arasında atölye ile temsil edilmektedir. (Kültür aktarma)
17. Yaş seviyesine uygun kitaplar okumak, kitaba karşı olumlu tutum geliştirmenin birinci koşuludur. Her yaş grubu, farklı türde kitaplara ilgi duymaktadır. Yapılan bir araştırmanın sonuçları ile ilgili bilinenler şunlardır: • 7-9 yaş grubundaki çocuklar en çok, eğitici kitapları; en az, gençlik kitaplarını tercih etmektedir. Macera kitaplarına ise biyografik kitaplardan daha fazla ilgi duymaktadır. • 10-12 yaş grubu çocuklar biyografik kitapları eğitici kitaplardan daha fazla tercih etmektedir. Ancak biyografik kitaplar en çok tercih ettikleri tür değildir. En az tercih ettikleri tür ise gençlik kitaplarıdır. • 13-15 yaş grubu çocuklar gençlik kitaplarını macera kitaplarından çok, eğitici kitaplardan az tercih etmektedir. Ve bu kitap türlerinin hiçbiri en çok tercih ettikleri tür değildir. Bu parçada anlatılanları gösteren grafik aşağıdakilerden hangisi olabilir?
18. Aşağıdaki dizelerin hangisinde zarf-fiil kullanılmamıştır?
- A) Bu kez herkesten evvel almıştı yükünüDoğrulmuştu yola, önceden önceden
- B) Gidiyordum, gurbeti gönlümle duya duyaUlukışla yolundan Orta Anadolu’ya
- C) Sorardım sırrını hiç düşünmedenBu fani gönlümün sevinci neden
- D) Yüzüm gülümsüyor ya yeter mutluyum, şenimBırak dere taşmışken ıslansın paçam, yenim
19. Hiçbir ülkeye ait olmayan Antarktika kıtası, 1959’da imzalanan Antarktika Antlaşması’yla bilime adanmıştır. Dünyanın her yerinden bilim insanları buraya gelip araştırmalar yapıyor ve bilime katkıda bulunuyor. Burada farklı ülkelere ait yaklaşık 100 bilim üssü var. Bunlardan bazıları hava koşullarının daha elverişli olduğu yaz döneminde çalışmalar yürütüyor. Üstü açık, yaşayan, hareket hâlinde bir laboratuvar burası. Elde edilen verilerden tüm dünya yararlanıyor. Düşünsenize kullandığınız bir ilaç Antarktika’da yapılan çalışmaların ürünü olabilir. Bu parçada Antarktika’daki bilimsel araştırmalarla ilgili, I. Her ülkenin farklı bir bölgede çalıştığına II. Evrensel fayda sağladığına III. Dünya barışına katkı sunduğuna IV. Pek çok ülkeden bilim insanının yer aldığına bilgilerinden hangilerine değinilmiştir?
- A) II ve IV
- B) III ve IV
- C) I ve III
- D) I ve II
20. (I) Avusturya’nın incisi Salzburg; etkileyici yapıları, yemyeşil doğası, görkemli dağları ve kulakların pasını silen klasik müziği ile ziyaretçilerine her daim masalsı bir atmosfer sunuyor. (II) Kışın burada dağ yürüyüşlerine çıkabilir, ellerinizle geyik besleyebilir ya da şehir merkezinde buz pateni yapabilirsiniz. (III) Klasik müzik sevdalısıysanız Mozart’ın doğduğu bu kentte festivallere katılabilir ya da bir restoranda akşam yemeğinizi canlı müzik eşliğinde yiyebilirsiniz. (IV) Salzburg’a kadar gelmişken, yeryüzü cennetlerinden biri olan Hallstatt’ı ziyaret ederek kendinizi harikalar diyarında hissedebilirsiniz. Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) III. cümlede koşul anlamı vardır.
- B) I. cümlede betimleme yapılmıştır.
- C) IV. cümlede benzetme yapılmıştır.
- D) II. cümle amaç-sonuç cümlesidir.
