1. Mustafa Kemal, Fethi Bey’e “Memlekette muhalif bir fırka kurmak lazımdır. Böyle bir fırka vücuda gelirse Mecliste münakaşa da serbest olur. Mesela siz böyle bir fırkanın başına geçerseniz bildiklerinizi Mecliste serbestçe söylersiniz. Bu suretle uygulamada görülen birçok hatanın da önünü almak mümkün olur.” demiştir. Mustafa Kemal’in, bu sözüyle aşağıdakilerden hangisinin gerekliliğine vurgu yaptığı söylenemez?
- A) Yönetim sisteminin değiştirilmesinin
- B) Çok partili siyasi yaşama geçilmesinin
- C) İktidar partisinin denetlenmesinin
- D) Farklı fikirlerin mecliste temsil edilmesinin
2. Atatürk, Cumhuriyet yönetiminde siyasi partilerin kurulmasını ve devlet yönetiminde farklı görüşlerin var olmasını istiyordu. Bu düşünceyle Cumhuriyet’in ilanı öncesinde liderliğini yaptığı Müdafaa-i Hukuk Grubu’nu 9 Eylül 1923’te “Halk Fırkası” adıyla siyasi partiye dönüştürdü. Buna göre Atatürk’ün; I. halkı yönetime katmak, II. ülkede demokrasi ortamı oluşturmak, III. meclisteki fikir ayrılıklarını ortadan kaldırmak amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye çalıştığı söylenebilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I ve III
3. Buna göre verilen siyasi partiler arasında; I. milli egemenlik anlayışı, II. seçim sistemi, III. ekonomik model konularının hangilerinde görüş ayrılığı olmadığı söylenebilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I, II ve III
4. Mustafa Kemal, ordu komutanlarının politikayla uğraşmalarını uygun görmüyordu. Bu amaçla kendisine yakın ordu komutanlarının milletvekilliği görevinden ayrılarak ordudaki görevlerine dönmelerini istedi. Bundan sonra askerî görevleri devam edenlerin milletvekili olamayacaklarını belirten kanun çıkarıldı. Bu düzenlemenin yapılmasındaki amaç aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Ordu mensuplarının siyasetle uğraşmalarının önüne geçmek
- B) Milletvekillerinin belli bir meslek grubundan seçilmesini sağlamak
- C) Yabancı devletlerin Türkiye’nin iç işlerine karışmasını engellemek
- D) Milletvekillerini tek bir siyasi parti etrafında birleştirmek
5. Çok partili hayata geçiş denemelerinin amaçlarından bazıları şunlardır: • Milli egemenlik anlayışını pekiştirmek • Demokratik düzeni ülkede tam olarak yerleştirmek • Farklı fikir ve düşüncelerin temsil edilmesini sağlamak • Mecliste muhalefet ortamı oluşturmak Buna göre aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmeye çalışıldığı söylenemez?
- A) Ülkede demokratik kültürün yerleşmesini sağlamak
- B) Kişi egemenliğini ulus egemenliğinden üstün kılmak
- C) Toplumun siyasi açıdan örgütlenmesi için uygun koşullar oluşturmak
- D) Hükümet faaliyetlerinin denetlenmesine ortam hazırlamak
6. Mustafa Kemal Atatürk, J.J. Rousseau’nun “Toplumsal Sözleşme” eserinde yer alan “Egemenlik hiçbir şekilde bırakılamaz ve devredilemez, yine o nedene bağlı olarak vekaleten yürütülemez. Egemenlik kamuoyunun iradesini içerir.” şeklindeki sözlerin altını çizmiş ve bu sözü temel ilke olarak benimsemiştir. Aşağıdakilerden hangisi J.J. Rousseau’nun bu fikirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki etkisinin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir?
- A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
- B) Düzenli ordunun kurulması
- C) TBMM’nin açılması
- D) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması
7. Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.” Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?
- A) Kuvvetler ayrılığının sağlanmasını
- B) Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesini
- C) Anadolu’daki iç isyanların önlenmesini
- D) Saltanatın gücünün artırılmasını
8. Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tüm şiddetiyle devam ettiği günlerde dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey’in erteleme önerisine rağmen Maarif (eğitim) Kongresi’nin toplanmasını isteyen Mustafa Kemal Atatürk, kongrenin açış konuşmasında şunları söylemiştir: “Eğitimdir ki bir milleti hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terk eder… Doğu ve Batı’dan gelen bütün tesirlerden uzak, millî ahlak ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum. Çünkü millî dehamızın tam gelişmesi, böyle bir kültür ile temin olunabilir.” Buna göre Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Yabancı okulların sayısı artırılmalıdır.
- B) Bağımsız devlet anlayışına uygun olmalıdır.
- C) Doğu ve Batı kültürünün sentezi benimsenmelidir.
- D) Eğitimde geleneksel metotlar devam ettirilmelidir.
9. Mustafa Kemal, gönüllü katıldığı Trablusgarp Savaşı’nda askerlikle ilgili mesleki bilgisini geliştirmiştir. Trablusgarp Savaşı’nda gayrinizami harp (düzenli ordunun olmadığı savaş) taktiklerini öğrenmiştir. Otorite tesis etmek, başkalarını ateş altında idare etmek, yokluklar içinde savaşı sürdürmek, teşkilatçılık, az kuvvetle iş görmek, insiyatifi ele almak ve askerde mücadele ruhunu diri tutmak gibi savaşın incelikleriyle ilgili bilgisini ve pratiğini artırmıştır. Buna göre Trablusgarp Savaşı Mustafa Kemal’e; I. kısıtlı imkânlarla mücadele etme, II. düzensiz askerî birlikleri yönetme, III. askerlerin motivasyonunu sağlama tecrübelerinden hangilerini kazandırmıştır?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
10.
Murat öğretmen inkılap tarihi dersinde öğrencilerine “I. Dünya Savaşı başladığında Osmanlı Devleti; tarafsız olduğunu açıklamış, boğazlardan geçişi kapatmış, ülke genelinde seferberlik ilan etmiş ve kapitülasyonları kaldırmıştır.” bilgisini vermiş ve “Osmanlı Devleti’nin aldığı bu tedbirlerin amacı neydi?” sorusunu yöneltmiştir.
Murat öğretmenin öğrencilerine sorduğu soruya verilen aşağıdaki cevaplardan hangisi yanlıştır?
- A) Ekonomik sömürüden kurtulma
- B) Savaşa girme ihtimaline karşı hazırlıklı olma
- C) İtilaf Devletleriyle yakınlaşma
- D) Başkentin güvenliğini sağlama
11.
TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması’nın (16 Mart 1921) maddelerinden bazıları şunlardır:
• Taraflardan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğer taraf da tanımayacaktır.
• Kars, Ardahan ve Artvin TBMM Hükûmeti’ne; Batum, Gürcistan’a; Nahcivan, Azerbeycan’a bırakılacaktır.
• Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında yapılan bütün antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.
• Sovyetler Birliği kapitülasyonlardan vazgeçecektir.
Bu maddelerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Sovyet Rusya, bazı ekonomik çıkarlarından taviz vermiştir.
- B) İki ülke arasında siyasi ilişkilerde yeni bir dönem başlamıştır.
- C) Doğu sınırları Misak-ı Millî ilkelerine göre düzenlenmiştir.
- D) Taraf devletler uluslararası ilişkilerde ortak hareket etme kararı almıştır.
12.
Türk-Afgan Dostluk Antlaşması’nın maddelerinden bazıları şunlardır:
• Türk Devleti gönülden bağlarla bağlı bulunduğu Afgan Devleti’ni tanır.
• Taraflar, yayılmacı devletler tarafından herhangi birine yapılmış saldırıyı kendine yapılmış sayarak elindeki bütün imkânlarla yardıma koşmayı kabul ederler.
Bu maddelere göre Türk-Afgan Dostluk Antlaşması’yla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) İkili ilişkiler geliştirilmeye çalışılmıştır.
- B) Maddi ve manevi alanda dayanışmaya vurgu yapılmıştır.
- C) Emperyalizme karşı birlikte hareket etme kararı alınmıştır.
- D) Sınır konusundaki anlaşmazlıklar giderilmiştir.
13.
Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İtilaf Devletleri, gerçekleştirdikleri işgallerle ateşkesin ağır şartlarına dahi uymayacaklarını açıkça ortaya koymuşlardı. Bu işgallerin giderek yaygınlaşması ve Hükûmetin işgalcilere karşı kayıtsız kalması üzerine Türk halkı, vatanını korumak ve bağımsızlığını elde etmek için harekete geçmişti.
Anadolu ve Rumeli’de;
I. milli cemiyetlerin kurulması,
II. işgalleri protesto etmek için mitinglerin düzenlenmesi,
III. Kuvâ’yı-Millîye adı verilen silahlı direniş kuvvetlerinin oluşturulması
faaliyetlerinden hangileri Türk halkının bu duruma tepkisinin bir göstergesidir?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
14.
“Amasyalılar! Padişah ve Hükûmet, İtilaf Devletleri’nin elinde esirdir. Memleket elden gitmek üzeredir. Bu kötü vaziyete çözüm bulmak için sizlerle iş birliği yapmaya geldim. Düşmanlarımızın Samsun’dan yapacakları herhangi bir çıkarma hareketine karşı ayaklarımıza çarıklarımızı çekecek, dağlara çekilecek, vatanımızı en son kayasına kadar müdafaa edeceğiz.
Amasya’da yaptığı bu konuşmadan hareketle Mustafa Kemal için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Vatanın kurtuluşu için çareler aramaktadır
- B) Olası bir işgale karşı vatanın savunulacağını dile getirmektedir.
- C) İstanbul Hükûmeti’nin emrine uygun davranmaktadır.
- D) Türk halkını mücadeleye teşvik etmektedir.
15. Milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun yönetimi altında yaşayan milletler, kendi devletlerini kurmak için isyan etmişti. Bu isyanlar Balkanlardaki Slavları kendi yönetimi altında birleştirmek isteyen Rusya tarafından da destekleniyordu. Bunun yanı sıra Rusya’nın sıcak denizlere inmek için Boğazları ve İstanbul’u ele geçirme gibi projeleri de vardı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti ise Rusya’nın bu hayallerinin önüne geçebilmek için Almanya ile yakınlaşmak zorunda kalmıştı. Bu duruma göre milliyetçilik fikrinin aşağıdaki gelişmelerden hangisine neden olduğu söylenemez?
- A) Çok uluslu devletlerde bağımsızlık hareketlerinin ortaya çıkmasına
- B) Devletler arasında ittifakların oluşmasına
- C) Balkanlarda hâkimiyet mücadelesinin yaşanmasına
- D) Sömürgecilik hareketlerinin başlamasına
16. Aşağıda İngiliz ve Rus hükümdarlarının I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti ile ilgili görüşlerine yer verilmiştir. İngiltere Kralı V. George (Corc): Sanayi İnkılabı’nı ilk gerçekleştiren ve en fazla sömürgeye sahip olan devletiz, “üzerinde güneş batmayan ülke” olarak tanındık. Sömürgelerimizi diğer devletlere kaptırmamak için güçlü bir donanmamız vardı. Osmanlının elindeki Orta Doğu petrol alanları, oldukça ilgimizi çekiyordu. Rus Çarı II. Nikola: En büyük amacımız Osmanlı yönetimindeki Boğazları ele geçirip sıcak denizlere inmekti. Balkanlarda hâkimiyet kurmaya çalıştık. Osmanlı topraklarında yaşayan ve soydaşlarımız olan Slavları kendi amaçlarımız doğrultusunda yönlendirdik. Buna göre aşağıdakilerden hangisi İngiltere ve Rusya’nın Osmanlı Devleti üzerindeki amaçlarından biri değildir?
- A) Panslavizm politikasını gerçekleştirmek
- B) Yer altı kaynaklarını ele geçirmek
- C) Kendi yanlarında savaşa çekmek
- D) Balkanlarda isyanlar çıkarmak
17. Mustafa Kemal, halkı işgallere karşı bilinçlendirmek amacıyla yayımladığı Havza Genelgesi’yle, • İzmir’in işgali başta olmak üzere mitingler düzenlenerek işgallerin protesto edilmesini • Gösteriler sırasında Hristiyan halka karşı herhangi bir saldırı ve düşmanlık yapılmamasını • İstanbul Hükûmeti ve büyük devletlerin temsilcilerine protesto telgrafları çekilmesini • Askeri ve milli teşkilatların hiçbir şekilde kapatılmamasını, komutaların devredilmemesini, silah, cephane ve diğer araçların hiçbir şekilde elden çıkarılmamasını istedi. Buna göre Mustafa Kemal’in, Havza Genelgesi ile aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenemez?
- A) İşgallerin haksızlığı konusunda halkın bilinçli hareket etmesini
- B) Halkın toplumsal karışıklığa meydan verecek girişimlerden uzak durmasını
- C) Mebusan Meclisi seçimlerinin güvenli bir ortamda yapılmasını
- D) Osmanlı ordusunun dağıtılmasını önlemeyi
18. Anadolu Ajansının İlk Haberi! 12 Nisan 1920 “Devlet merkezimizin düşman işgali altına geçmesi üzerine Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin azim ve kararlılığı içinde yiğitçe harekete geçtiği şu sıralarda din ve vatan kardeşlerimizin en doğru haber ve bilgiler alabilmelerini sağlamak için kurulan Anadolu Ajansı, bugünden itibaren göreve başlıyor. Anadolu Ajansının bu ilk haberine göre, I. Halkın işgallere karşı direniş gösterdiği II. Bağımsızlık mücadelesine katılımın artırılmak istendiği III. Millî Mücadele’nin haklılığının anlatılmaya çalışıldığı çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) I, II ve III
19. Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Osmanlı ordusunun dağıtılması, ülkenin dört bir yandan işgal edilmesi ve Osmanlı Hükûmetinin işgallere sessiz kalması üzerine Türk halkının bir araya gelerek oluşturduğu bölgesel direniş kuvvetlerine Kuvâ-yı Millîye adı verilmiştir. Bu düzensiz birlikler aslında Türk halkının işgalcilere ve İstanbul Hükûmetine karşı en tabii tepkisi sonucunda ortaya çıkmıştır. Ana hatlarıyla Kuvâ-yı Millîye’yi oluşturan guruplar şunlardır: 1- Subaylar ve bürokratlar 2- Efeler ve zeybekler 3- Çeşitli mesleklere mensup gönüllüler 4- Din adamları ve halkın ileri gelenleri 5- Köylüler Buna göre Kuvâ-yı Millîye birlikleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Ortaya çıkmasında Türk halkının vatanseverlik ve milliyetçilik duyguları etkili olmuştur.
- B) Toplumun farklı kesimlerinden insanların katılımıyla kurulmuştur
- C) İşgalci güçlerin Anadolu’dan çıkarılmasını sağlamıştır.
- D) Türk halkının içinde bulunduğu koşullar sonucunda oluşmuştur.
20. Bu bilgilere göre Mustafa Kemal için, I. Çağdaş ve yenilikçi bir kişiliğe sahiptir. II. Yerli ve yabancı düşünürlerden ilham almıştır. III. Demokratik yönetim anlayışını benimsemiştir çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I, II ve III
