8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Deneme Sınavı 13

Soru 1

On dokuzuncu yüzyılın sonlarında, diğer devletlere göre siyasi birliklerini geç tamamlayan Almanya ve İtalya Avrupa’nın iki yeni gücü olarak ortaya çıkmış, ancak gelişen sanayilerine rağmen sömürge elde etmede geç kalmışlardır. Almanya ve İtalya’nın sömürge pazarından pay kapma istekleri, sömürgelerini korumak isteyen devletlerle karşı karşıya gelmelerine yol açmıştır. Ham madde ve pazar kavgası ya da sömürgecilik yarışı Birinci Dünya Savaşı’nın temel nedenini oluşturmuştur. Bu durumun nedeni olarak; I. Sanayi İnkılabı, II. Coğrafi Keşifler, III. Fransız İhtilali, gelişmelerinden hangileri gösterilebilir?

A) I ve II

B) I, II ve III

C) Yalnız I

D) II ve III

Soru 2

I.Dünya Savaşında Çanakkale Cephesinde Mustafa Kemal’in 19. Tümen Komutanı olarak bulunduğu Türk ordusu; Conkbayırı ve Anafartalar’da zaferler kazanarak düşman ilerleyişini durdurdu. Bu durum Osmanlı devletinin başkenti İstanbul’un işgal edilmesini ve Osmanlı devletinin savaş dışı kalmasını önledi ve I. Dünya savaşının seyrini, güç dengelerini büyük ölçüde etkiledi. Rusya Brest Litowsk antlaşması ile savaştan çekildi ve savaşın sona ermesi bir süre daha ertelendi. Bu duruma göre; I. İtilaf devletleri Çanakkale Savaşında Osmanlı devletinin başkentini işgal ederek Osmanlı Devleti’ni savaşın dışından bırakmak istemiştir. II. Mustafa Kemal Çanakkale Savaşındaki başarısı ile I. Dünya savaşının seyrini etkilemiştir. III. Osmanlı devletinin Çanakkale Savaşındaki başarısı Osmanlı devletini I. Dünya savaşında tutmuş ve I. Dünya savaşının uzamasına neden olmuştur. IV. Bulgaristan İttifak Devletleri bloğunda savaşa dahil olmuştur. yargılarından hangileri söylenebilir?

A) I, II ve IV

B) I ve IV

C) I, II ve III

D) Yalnız I

Soru 3

- Askerî idadi yıllarından itibaren arkadaşlarıyla toplantılar düzenlemesi, hitabet sanatına duyduǧu ilgi ve düşüncelerini çevresindekilerle paylaşması. - Mustafa Kemal Şam’da görevli olduǧu dönemde ülkeye özgürlükçü ve halkın temsil edildiǧi bir yönetim getirmek amacıyla Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurması Yukarıda verilenler Mustafa Kemal’in hangi kişisel özelliǧini göstermektedir?

A) Yaratıcı düşüncesi

B) Liderliǧi

C) Kararlı ve mücadeleci oluşu

D) Çok yönlülüğü

Soru 4

Büyük Millet Meclisi, Hiyanet−i Vataniye Kanunu’nu kabul ederek isyancıları yargılamak amacıyla Istiklal Mahkemelerini kurmuştur. Olaǧanüstü yetkilere sahip bu mahkemelerin hâkimleri milletvekilleri arasından seçilmiştir. Ayrıca halkın doǧru bilgilendirilmesi amacıyla Anadolu Ajansı kurulmuştur. Anadolu Fetvası, Hıyanet−i Vataniye Kanunu, İstiklal Mahkemeleri ve Kuvâyı Milliye birliklerinin çabalarıyla isyanlar bastırılmıştır. Paragrafta verilen bilgiler dikkate alındığında TBMM; I. yasama, II. iletişim, III. yargı, IV. din unsurlarından hangilerini kullanarak isyanlar ile mücadele etmiştir?

A) I ve II

B) I, II, III ve IV

C) I, II ve III

D) I ve III

Soru 5

Bünyesinde birden fazla ulusu barındıran, diğer bir deyişle çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı Devleti; uyguladığı hoşgörü politikası sayesinde bu farklı uluslarla uzun yıllar bir arada yaşamayı başarmıştır. Bu olumlu hava, 1789’da Fransa’da yaşanan ihtilalin bir sonucu olarak ortaya çıkan milliyetçilik akımının etkisi ile bozulmaya başladı. Bu akımının etkisi ve dış devletlerin de kışkırtmasıyla Osmanlı Devleti’nin içinde yaşayan milletler, kendi bağımsız devletlerini kurmak için isyanlar çıkartmaya başladı. Yukarıda yer alan ifadelere göre seçeneklerdeki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

A) Osmanlı Devleti Fransız İhtilalinden olumsuz etkilenmiştir.

B) Osmanlı Devleti içerisinde yer alan uluslar uzun yıllar bir arada yaşamayı başarmıştır.

C) Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan ulusçuluk akımı Osmanlı devletinde isyanlara neden olmuştur.

D) Sanayi İnkılabı Osmanlı Devleti içerisindeki çok uluslu yapıya zarar vermiştir.

Soru 6

Sakarya Savaşı öncesi Yunan Kralı Konstantin, Ankara üzerine taarruz kararı almıştır. Ancak Yunan ordusu, bu kararın gereğini yerine getirememiş ve Sakarya Irmağı’nın batısına çekilerek taarruz gücünü kaybetmiştir. Elde kalan toprakları korumak amacıyla savunma durumuna geçmiştir. Sakarya Savaşı, Türk ordusu için tam bir zaferle sonuçlanmıştır. Zaferin ardından TBMM, üstün başarısından dolayı Mustafa Kemal Paşa’ya “Gazi” unvanı ve “Mareşal” rütbesi vermiştir. Paragrafta yer alan bilgiler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

A) Sakarya Savaşında elde edilen zafer sonucunda Yunan ordusunun taarruz gücü kırılmıştır.

B) Yunan ordusu Sakarya Savaşında amaçladığı hedeflere ulaşamamıştır.

C) Sakarya Savaşı sonucunda Mustafa Kemal’e Mareşal unvanı verilmiştir.

D) Milli mücadelenin askeri safhası Sakarya Savaşı ile sona ermiştir.

Soru 7

Mustafa okul çağına gelmişti. Anne Zübeyde Hanım, Mustafa’nın geleneksel metotlarla eğitim veren Mahalle Mektebi’nde okumasını istiyordu. Baba Ali Rıza Efendi ise Mustafa’yı çağdaş metotlarla eğitim veren Şemsi Efendi Mektebi’ne göndermekten yanaydı. Verilen metinde yer alan bilgiler doğrultusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

A) Osmanlı Devleti içerisinde bir eğitim-öğretim birliği yoktur.

B) Ali Rıza Bey ve Zübeyde Hanım Mustafa’nın eğitim hayatı için farklı düşüncelere sahiptir.

C) Osmanlı Devleti içerisinde geleneksel ve modern eğitim kurumları yer almaktadır.

D) Bu dönemde Osmanlı Devleti içerisindeki en iyi eğitim kurumu Şemsi Efendi Mektebidir.

Soru 8

Birinci Dünya Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması toplam 24 maddeden oluşmaktadır. Bu anlaşmanın bir ateşkesten çok teslimiyet belgesi olarak değerlendirilmesine yol açan önemli maddeleri bulunmaktadır: -Madde 7: İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır. -Madde 24: Altı vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, vilayetlerin herhangi bir kısmının işgal hakkı İtilaf Devletlerinin elinde bulunacaktır. Bu maddelere dayanarak Mondros Mütarekesi’nden sonra Anadolu’nun büyük bir kısmı işgal edildi. Bu işgallere karşı halk silahlı direnişe yönelerek vatan topraklarını kendi çabalarıyla koruma yoluna gitti. Buna göre halkın direnişe geçmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisiyle gösterilebilir?

A) İşgallerin tüm yurdu kapsamayarak bölgesel nitelik taşıması

B) Osmanlı devletini yönetenlerin antlaşma koşulları gereği işgallere karşı tepkisiz kalması

C) İstanbul Hükûmeti’nin halkı milli mücadele yönünde bizzat desteklemesi

D) Halkın elinde milli mücadeleyi gerçekleştirecek yeterli silah ve teçhizatın bulunması

Soru 9

13 Nisan 1909 tarihinde Meşrutiyet yönetimine karşı bir isyan çıkınca, Selanik’te Meşrutiyet’i korumak amacıyla Hareket ordusu oluşturulmuştu. Kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı bu ordu, İstanbul’a gelerek isyanı bastırmış ve suçlular cezalandırılmıştı. Mustafa Kemal, isyanın bastırılması ile ordunun görevini tamamladığını ve bundan sonra yapılacak işlerin sivil yöneticilere bırakılmasını istemiştir. Mustafa Kemal bu tutumuyla, aşağıdakilerden hangisine daha çok önem verdiğini göstermektedir?

A) Balkanlarda çıkacak isyanlara hazırlıklı olmaya

B) Askeri faaliyetlerin aksamamasına

C) İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin başarılı olacağına

D) Ordunun siyasete karıştırılmamasına

Soru 10

Kurtuluş Savaşı’nda Türk orduları, Doğu Cephesi’nde Ermeni birliklerine karşı mücadele etmiştir. 15. Kolordu Komutanı olarak bölgede bulunan Kâzım Paşa, Mondros hükümlerine rağmen ordusunu terhis etmemiştir. Millî Mücadele ile birlikte Büyük Millet Meclisi’nin emrine giren Kâzım Paşa komutasındaki Türk ordusu, Erzurum üzerine bir saldırı hazırlığında bulunan Ermenilere karşı 28 Eylül 1920 tarihinde harekete geçmiştir. Ermeni işgali altındaki topraklar kurtarılmış ve Ermeniler barış istemek zorunda kalmışlardır. 3 Aralık 1920’de Büyük Millet Meclisi ile Ermeniler arasında Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Buna göre Gümrü Antlaşması’nın sonuçları için aşağıda yer alan ifadelerden hangisi çıkarılamaz?

A) TBMM’yi tehdit eden bir gücün etkisiz hale getirildiği

B) Ermeniler Doğu’da bağımsız bir devlet kurma emellerinden vazgeçmiştir.

C) Ermeniler‘in amacına ulaşamamıştır.

D) Sevr Antlaşmasının Ermeniler ile ilgili hükümlerinin geçersiz hale geldiği

Soru 11

Misak-ı İktisadi esaslarından bazıları şunlardır: • Türk milleti tahribat yapmaz, imar eder. Bütün mesai, ekonomik yönden ülkeyi yükseltmek gayesine yönelmiştir. • Türk vatandaşları kullandığı eşyayı mümkün mertebe kendi üretir. Çok çalışır, vakitte, servette ve ithalatta israftan kaçınır. • Türkler hangi meslekte olursa olsun birbirlerini candan severler. Meslekler, zümre itibarı ile el ele vererek birlikler oluşturur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Misak-ı İktisadi esaslarının amaçlarından biri değildir?

A) Millî üretime katkıda bulunmak

B) Meslek grupları arasında dayanışmayı sağlamak

C) Tasarruf bilincini geliştirmek

D) Kalkınmayı ithalat ile arttırmak

Soru 12

Atatürk’ün inkılap anlayışı; çağdaş uygarlığa ulaşma çabasıyla yapılan yeniliklere sahip çıkılmasını, bunların korunmasını ve yeni ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesini öngörür. Atatürk’ün anlayışına göre inkılap, bir noktaya varıp orada durmaz, süreklidir. Yaşam şartlarına ve çağın ihtiyaçlarına uygun biçimde gelişmeye açıktır. Buna göre Atatürk’ün, I. “Vatan artık bayındır hâle getirilmek istiyor, zenginlik ve refah istiyor. İlim ve bilgi, yüksek medeniyet, hür fikir ve hür zihniyet istiyor! Bağımsızlık ve öz varlık, vatanın bu isteklerini tam olarak ve hızla yerine getirmek için esaslı ve ciddi bir şekilde çalışma emreder.” II. “Din ve mezhep, herkesin vicdanına kalmış bir iştir. Hiç kimse hiç bir kimseyi, ne bir din ne de bir mezhebi kabul etmeye zorlayabilir.” III. “Bizim milletimiz birbirinden çok farklı menfaatleri takip eden ve bu itibarla birbiriyle mücadele hâlinde bulunagelen çeşitli sınıflara sahip değildir.” sözlerinden hangileri inkılapçılık ilkesiyle ilişkilidir?

A) Yalnız I

B) I, II ve III

C) I ve II

D) II ve III

Soru 13

Türkiye, Lozan Konferansı’nda birtakım isteklerde bulunmuştur. Bu istekler şunlardır: • Kapitülasyonlar ve Düyun-u Umumiye İdaresinin kaldırılması • İstanbul’un ve Boğazların boşaltılması • Musul ve Kerkük’ün Türkiye’ye bağlanması • Yunanistan’ın tazminat ödemesi Türkiye’nin bu isteklerle aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenemez?

A) Toprak bütünlüğünün sağlanmasını

B) Savaşın neden olduğu ekonomik zararı telafi etmeyi

C) Mevcut sınırlarını genişletmeyi

D) Ekonomik bağımlılığının ortadan kaldırılmasını

Soru 14

Halkçılık, bireyler arasında hiçbir ayrım gözetmemek, kişilerin yasalar önünde eşitliğini benimsemek ve egemenliğin halka ait olduğunu kabul etmektir. Buna göre halkçılık ilkesinin toplumda, I. Yönetime katılma II. Hiçbir kişi ya da gruba ayrıcalık tanımama III. Devlet imkânlarından eşit olarak faydalanabilme hedeflerinden hangilerini gerçekleştirmeye yönelik olduğu söylenebilir?

A) I ve II

B) II ve III

C) I ve III

D) I, II ve III

Soru 15

İkinci İnönü Savaşı sonucunda yaşanan gelişmelerden bazıları şunlardır: • O güne kadar Yunanistan’ın arkasında olan İngiltere, tutumunu değiştirmeye başlamış; hemen sonrasında İtilaf Devletleri savaşta tarafsız olduklarına dair bir bildiri yayımlamıştır. • Fransa, TBMM Hükûmeti’ni fiilen tanımıştır ve hükûmetin temsilcileriyle görüşmeye başlamıştır. • Halkın TBMM Hükûmeti ve ordusuna olan güveni artmış, Millî Mücadele ruhu pekişmiştir. • İtalya, Anadolu’dan kademeli olarak çekilmeye başlamıştır. Bu bilgilerden hareketle, I. İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkları yaşanmaya başlamıştır. II. Yunanistan, barış antlaşması istemek zorunda kalmıştır. III. TBMM’nin ulusal ve uluslararası saygınlığı artmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I, II ve III.

B) Yalnız I.

C) Yalnız II.

D) I ve III.

Soru 16

Millî Mücadele Dönemi’nde Türk kadını, işgallere karşı çeşitli dernekler kurmuş, mitingler düzenlemiş, yardım dernekleri kurarak ordu, göçmenler ve kimsesizler için yardımlar toplamış, cephane imalathanelerinde çalışmış, kağnı kollarında cepheye erzak ve cephane taşımıştır. Buna göre Millî Mücadele Dönemi’nde Türk kadınının yapmış olduğu faaliyetler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Millî bilincin uyandırılması için çalışmışlardır.

B) İşgallere karşı örgütlenmişlerdir.

C) Cephe gerisinde faaliyetlerde bulunmuşlardır.

D) Anadolu’daki azınlıkların haklarını savunmuşlardırç

Soru 17

Mondros Ateşkes Antlaşması Sonrası Yaşanan İşgaller Karşısında İstanbul Hükûmeti’nin Görüşü: Damat Ferit Hükûmeti’ne göre işgaller geçiciydi. Bu nedenle işgallere karşı sessiz kalınmalıydı. İtilaf Devletleri’ni kızdıracak tutum ve davranışlardan kaçınılmalıydı. Barış antlaşması imzalanıncaya kadar İtilaf Devletleri’ne karşı uzlaşmacı bir politika izlenmeliydi. Halkın Görüşü: Türk halkı, vatanını korumak ve bağımsızlığını elde etmek için harekete geçti. Ülkenin çeşitli yerlerinde halk, cemiyetler kurarak ülke topraklarının işgal edilmesini telgraflar çekerek ve mitingler düzenleyerek protesto etmeye başladı. Aynı zamanda işgalcilere karşı vatan topraklarını savunmak için silahlı direniş kuvvetlerini kurdular. Verilen bilgilerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?

A) İstanbul Hükûmeti’ne göre milletin istiklalini milletin kararı kurtaracaktır.

B) Ülkenin kurtuluşu için bağımsızlık anlayışından uzak fikirler vardır.

C) İstanbul Hükûmeti ile halk arasında görüş ayrılığı vardır.

D) Türk halkı vatan topraklarını korumak için teşkilatlanmıştır.

Soru 18

Mustafa Kemal, Millî Mücadele Dönemi’nde basın-yayın kuruluşlarına ayrı bir ehemmiyet veriyordu. Özellikle halkın Millî Mücadele etrafında teşkilatlanmasında basın-yayın kuruluşları ayrı bir önem arz ediyordu. Millî Mücadele’ye karşı olan azınlıklar ve İstanbul Hükûmeti ellerindeki basın gücünü sonuna kadar kullanıyor ve Millî Mücadele’yi yıpratmak için her türlü yalan haberi Anadolu’nun en ücra kasabalarına kadar ulaştırıyordu. Bu ortamda halkın Millî Mücadele etrafında birleşmesi için doğru haber alması gerekiyordu. Bu nedenle Mustafa Kemal ilk olarak 14 Eylül 1919’da İrade-i Millîye gazetesinin, 10 Ocak 1920’de Hâkimiyet-i Millîye gazetesinin, 6 Nisan 1920’de ise Halide Edip ve Yunus Nadi ile birlikte Anadolu Ajansının kurulmasına katkı sağladı. Mustafa Kemal bu girişimleri ile hem milleti ortak düşünceler etrafında birleştirmiş hem de Millî Mücadele Dönemi’nde alınmış olan bazı kararların millete ulaşmasını sağladı. Buna göre basın-yayın kuruluşlarının Millî Mücadele’ye katkıları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Millî birlik ve beraberliğin sağlanmasında etkili olmuşlardır.

B) Millî Mücadele’nin haklılığını uluslararası yayınlarla savunmuşlardır.

C) Halkın örgütlenmesini sağlamak için çalışmışlardır.

D) Millî Mücadele lehine kamuoyu oluşturmuşlardır.

Soru 19

Selanik, önemli bir liman şehri olmanın yanı sıra demir yolu ile de Belgrad, Manastır ve İstanbul gibi önemli şehirlere bağlanmaktaydı. Avrupa’da çıkarılan gazete, dergi ve kitaplardaki fikirler, farklı milletlerin bir arada yaşadığı Selanik üzerinden Osmanlı ülkesine yayılıyordu. Verilen bilgide Selanik’in, aşağıdaki özelliklerinden hangisine vurgu yapılmamıştır?

A) Sınır kenti olmasına

B) Çok uluslu yapısına

C) Deniz kıyısında bulunmasına

D) Kültürel yönden gelişmişliğine

Soru 20

Sovyetler Birliği ile TBMM Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması’na göre, • Uluslar kendi geleceğine kendisi karar verecektir. • Sovyetler Birliği, kapitülasyonların kaldırıldığını kabul edecektir. • Taraflardan birinin tanımadığı uluslararası bir antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır. Buna göre TBMM Hükümeti ile ilgili, I. Uluslararası diplomaside Sovyetler Birliği ile ortak hareket etmeyi kabul etmiştir. II. Ekonomik bağımsızlık yolunda önemli bir adım atılmasını sağlamıştır. III. Sovyetler Birliği’nin iç işlerine karışmamayı taahhüt etmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) II ve III

B) I, II ve III

C) Yalnız I

D) I ve II

Test Tamamlandı

Bu Test Hakkında