1. Birinci Dünya Savaşı’nın genel nedenlerinden biri de Sanayi İnkılabı’nın sonucunda ham madde ve pazar arayışının artması ve böylece sömürgecilik yarışının şiddetlenmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nın aşağıdaki sonuçlarından hangisi bu durumun devam ettiğini gösterir?
- A) Milletler Cemiyetinin faaliyete geçmesi
- B) Manda ve himaye sisteminin oluşturulması
- C) Yeni rejimlerin ortaya çıkması
- D) Milli devletlerin kurulması
2. Mustafa Kemal Büyük Millet Meclisinin 12 Mayıs 1921 tarihli birleşiminde şunları söylemiştir: “Meclisimiz hepimizce bilinen bir esasta toplanmıştır. O esası, bir daha tekrar etmek isterim: Millî sınırlarımız dâhilinde memleketin tamamiyetini ve milletin tam bağımsızlığını temin etmek. Bizim, millete karşı üstlendiğimiz vazife bunu temin edecektir. Bu sebeple Meclisin ve Hükûmetin izlediği siyaset, bu amacı elde etmeye yöneliktir. Heyetiniz hedefe yürürken daima memleketin, milletin kuvvetine dayanarak yürümüştür.” Buna göre Büyük Millet Meclisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Türk milletine güvenerek hareket etmiştir
- B) Hükümetten farklı politikalar izlemiştir.
- C) Milli sınırlar içerisinde bağımsız bir devlet kurmayı amaçlamıştır.
- D) Toprak bütünlüğünü sağlamak için çalışmıştır.
3. Mustafa Kemal, Sivas Kongresi sırasında “Vatan ve milletin kurtuluşunu amaçlayan zorlayıcı sebepler, sizleri bunca zahmet ve engel karşısında Sivas’ta topladı. Millî Meclisin henüz toplanmamış olduğu bir sırada, baskı altına alınmış ve bağımsızlığını kaybetmiş olan Hükûmet Merkezinin (İstanbul Hükûmeti) milli amaçlara aykırı bazı dış tekliflere razı olma ihtimaline karşı Erzurum ve Sivas Kongrelerinin millî ruhu temsilen toplanması, şüphesiz ki kurtuluşa götüren iyi bir işarettir.” demiştir. Mustafa Kemal, bu sözlerinde aşağıdakilerden hangisine değinmemiştir?
- A) Manda ve himayenin reddedilmesine
- B) Erzurum’da ulusal kararların alınmasına
- C) Sivas Kongresi’nin toplanma amacına
- D) Temsil Heyetinin yetkilerinin artırılmasına
4. Yeni Osmanlılar ile anlaşan ve 1876’da tahta çıkan II. Abdülhamit, Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-ı Esasi’yi ilan etti ve böylece meşrutiyet yönetimine geçildi. Bu anayasa ile Osmanlı Devleti’nin genel yapısı ve vatandaşların temel hak ve hürriyetleri ilk kez bir kanun metni içinde düzenlendi. Kanun-ı Esasi’ye göre yürütmenin başı olan padişah, sadrazam ve bakanları seçerdi. Bakanlar padişaha karşı sorumluydu. Fakat 1877’de toplanan Meclis uzun ömürlü olmadı. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki kötü gidiş padişah ve meclis arasında anlaşmazlığa yol açtı. Bunun üzerine II. Abdülhamit meclisin çalışmalarına son verdi. Bu metinden aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
- A) Kanun-ı Esasi’nin ilanına rağmen padişahın otoritesi devam etmiştir.
- B) Meşrutiyet yönetimi padişah değişikliğine yol açmıştır.
- C) Yaşanan dış gelişmeler demokratikleşme çabalarını olumsuz etkilemiştir.
- D) Kanun-ı Esasi’de insan hak ve özgürlükleri ile ilgili hükümler yer almıştır
5. Halide Edip Adıvar’ın “Ateşten Gömlek” romanı, Millî Mücadele Dönemi’nde Türk insanının milli duygularla büyük bir inanç, fedakârlık ve çalışmayla, içinde bulundukları olumsuz koşullara ve düşmana aldırmadan, büyük devletler karşısında kazanmış olduğu destansı zaferin simgesidir. Buna göre Halide Edip Adıvar’ın, Ateşten Gömlek romanı ile; I. Türk milletinin kazanmış olduğu zaferi gelecek kuşaklara aktarma, II. Gelecek nesillerde millî kimlik bilinci oluşturma, III. Yapılacak inkılaplar için uygun ortam hazırlama amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye çalıştığı söylenebilir?
- A) I, II ve III
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) Yalnız III
6. Kurtuluş Savaşı sırasında Doğu Anadolu’da bulunan Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu kısa bir sürede Ermenileri yenip barışa zorlamıştır. 3 Aralık 1920’de imzalanan Gümrü Antlaşması’yla Doğu Cephesindeki savaş sona ermiştir. Buraki ordular Batı Cephesine sevkedilmiştir. Doğu Cephesi’ndeki mücadelenin kısa sürmesi diğer cephelerde; I. Mücadelenin bölgesel cemiyetlerle devam etmesi, II. Düzenli ordunun kurulması, III. Başka devletlerle ittifaka geçilmesi, gelişmelerinden hangilerinin gerekliliğini ortaya koymuştur?
- A) Yalnız I.
- B) Yalnız III.
- C) I ve II.
- D) I, II ve III.
7. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, 10 Temmuz 1921 ile 24 Temmuz 1921 arasında Yunanistan ile TBMM’nin kurmuş olduğu düzenli ordu arasında gerçekleşmiştir. Muharebeyi düzenli ordu kaybetmiş ve Sakarya Nehrinin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, yeni kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi’nde kaybettiği tek savaştır. Afyon, Eskişehir ve Kütahya Yunanlıların eline geçti. Ordunun daha fazla zaiyat vermesini istemeyen Mustafa Kemal orduyu Sakarya Nehrinin doğusuna kadar çekti. Savaşın kaybedilmesi TBMM’ye olan güveni sarstı, meclisin Kayseri’ye taşınması ve Kuva-yi Milliye’ye dönülmesi gündeme geldi. 5 Ağustos 1921’de “Başkomutanlık Kanunu” çıkartıldı. Bu kanunla Mustafa Kemal Paşa Başkomutan seçildi. Ayrıca meclis tüm yetkilerini Mustafa Kemal Paşa’ya devretti. Mustafa Kemal Paşa orduyu yeniden güçlendirmek amacıyla 8 Ağustos 1921’de Tekalif-i Milliye Emirleri’ni çıkardı. Bu sayede ordunun ihtiyaçlarının büyük bir kısmı halktan karşılanmaya çalışıldı. Kütahya – Eskişehir Savaşları ile ilgili bilgilerin yer aldığı diyagramda aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
- A) Başkomutanlık Yasası niçin çıkarılmıştır?
- B) Düzenli ordu savaşı niçin kaybetmiştir?
- C) Savaşın ulusal sonuçları nelerdir?
- D) Tekalif-i Milliye Emirleri ile amaçlanan nedir?
8. M. Kemal Samsun’da bir hafta kaldıktan sonra, 25 Mayıs’ta Havza’ya geldi. Burada, İzmir’in işgalinin mitingler düzenlenerek protesto edilme- sini istedi. Daha sonra, askeri ve sivil yöneticilere gizli bir genelge gönderdi. Bu genelgede; • Mitingler düzenlenerek işgallerin protesto edilmesini, • Gösteriler sırasında Hristiyan halka kötü davranılmamasını, • Askeri ve ulusal örgütlerin hiçbir şekilde kapatılmamasını, komutaların devredilmemesini, silah, cephane ve diğer araçların hiçbir şekilde elden çıkarılmamasını, • Büyük devletlerin temsilciliklerine ve Osmanlı Hükümeti’ne uyarı telgrafları çekilmesini istedi. Buna göre; I. İşgallere karşı halkın mitinglerle tepki göstermesini, II. Askeri kurumların Padişah’ın emrine uymalarını, III. Hristiyan devletlerle birlikte hareket edilmesini, IV. İtilaf Devletleri’nin Osmanlı Devleti’ni korumaları, Mustafa Kemal bu genelge ile aşağıdakilerden hangilerini amaçlamamıştır?
- A) I, II ve III
- B) III ve IV
- C) I ve II
- D) II, III ve IV
9. Bağımsızlık için verilen Milli Mücadele’ye halkın her kesiminden destek vardı. Emek sarf edenlerden biri de Halide Edib’di. Sorumluluk bilincinin gereği olarak Milli Mücadele’de aktif rol alma kararlılığı ortaya koydu. Bu uğurda Milli Mücadele’ye hazırlık sağlamak üzere kurulan, Kara Vasıf Bey ve Kemaleddin Sami Paşa’nın idare ettiği Milli Karakol Teşkilatı’na dahil oldu. Bu teşkilatta aktif rol aldı. Ulusal kurtuluşun sağlanması adına mücadele veren heyecanlı ve inançlı bir Türk kadını olarak karşımıza çıkan Halide Edib Adıvar, 15 Mayıs 1919 yılında İzmir’in işgal edilmesi üzerine yüz binlerce kişinin dahil olduğu çeşitli toplantılarda yer aldı. Fatih Parkı’nda, Sultanahmet’te ve Üsküdar’da düzenlenen mitinglerde güçlü bir duruş sergiledi ve kitleleri etkilemeyi başardı. Bağımsızlık arzusu ve mücadele heyecanıyla cephe cephe dolaşan Halide Edib, yeri geldi Kızılay hastanelerinde görev aldı, yeri geldi kalemini Milli Mücadele’nin yaygınlaşması için kullandı. Milli Mücadele boyunca gösterdiği gayret ve yararlılıklardan dolayı kendisine ilk olarak onbaşılık, daha sonra ise başçavuşluk rütbeleri verildi. Halide Edib, Milli Mücadele sürecini yazılarına, röportajlarına, hikayelerine ve romanlarına taşıyan en önemli isimlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Onun bu mücadele sırasında her kalem oynatışı Milli Mücadele için atılan bir adımdı. Bu süreci anlatan romanları ise şunlardır: Dağa Çıkan Kurt, Vurun Kahpeye, Ateşten Gömlek, İzmir’den Bursa’ya, Kalp Ağrısı, Zeyno’nun Oğlu. Verilen bilgiler dikkate alındığında Halide Edib ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Miting ve toplantılarda yaptığı konuşmalar ve güçlü duruşu ile halkı etkilemiştir.
- B) Milli Mücadele’ye, birçok alanda faaliyetlere katılarak, destek olmuştur.
- C) Eserlerinde sadece Batı Cephesi’nde yaşanan gelişmeleri ele almıştır.
- D) Gerek savaş esnasında gerekse sonrasında Milli Mücadele için yazılar yazmıştır.
10. 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütare- kesi sonrası Anadolu’da Türk varlığını tehdit eden işgaller karşısında, mevcut hükümetin sessiz ve teslimiyetçi tutumuna karşı Türk milleti bağımsızlık mücadelesine girdi. Ankara’da açılan TBMM bu mücadelenin merkezi oldu. Doğu’da Ermeniler, güneyde Fransızlar ve batıda da Yunanlılarla çetin mücadeleler yapıldı. Doğudaki ve güneydeki mücadeleler kısa sürede başarıyla sonuçlandı. Ermenilerle 3 Aralık 1920’de Gümrü Antlaşması ve Fransızlarla 20 Ekim 1921’de ya- pılan Ankara Antlaşması ile bu bölgelerde barış ve güvenlik sağlanmış oldu. Batı cephesinde ise savaş uzun süre devam etti. Millî Mücadele’ de kesin sonuca bu cephedeki Türk-Yunan savaşıyla ulaşılmıştır. Verilen paragraftan yola çıkarak Milli Mücadele ile ilgili, I. Türk milleti işgallere karşı üç farklı cephede savaşmak zorunda kalmıştır. II. TBMM, ilk askeri ve siyasi başarıyı Doğu Cephesi’ nde elde etmiştir. III. İşgaller karşısında TBMM ve Osmanlı Hükümeti birlikte hareket etmiştir. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız I.
- B) I ve II.
- C) II ve III.
- D) I, II ve III.
11. Osmanlı Devleti, Almanya'nın da isteğiyle İngiltere'nin sömürgelerine ulaşan yolları kesmek ve Mısır'ı İngiltere'den geri almak amacıyla Süveyş Kanalı'na bir harekat düzenledi. İngiliz askerleri, Osmanlıların Kanal üzerine yaptıkları bu saldırıyı durdurdular ve Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattılar. İngiliz askerleri, kazandıkla- rı bu başarının ardından Arapların da yardımıyla Sina Yarımadası'nı ele geçirdiler ve Suriye'ye doğru ilerlemeye başladılar. Bu sırada Suriye Cep- hesi'nde, Yıldırım Orduları 7. Ordu Komutanı olarak Mustafa Kemal görev yapıyordu. Mustafa Kemal, Halep'in kuzeyinde bir savunma çizgisi oluşturdu. Bu bölgede başarılı savaşlar yaparak İngiliz ilerleyişini durdurdu. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine varılamaz?
- A) Almanya, İngilizlerin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek istemiştir.
- B) Sina Yarımadası’nın kaybedilmesinde Arapların işbirliği etkili olmuştur.
- C) M. Kemal, Kanal Harekatı ile İngilizlerin saldırılarını püskürtmüştür
- D) Osmanlı Devleti, İngilizlere karşı Almanya’nın yanında yer almıştır
12. Mustafa Kemal’in eğitim hayatı ile ilgili bir tablo verilmiştir. M. Kemal’in Eğitim Hayatı - Yıl Mahalle Mektebi - 1886 Şemsi Efendi İlkokulu 1886 - 1887 Selanik Mülkiye Rüştiyesi - 1893-1895 Selanik Askeri Rüştiyesi - 1893-1895 Manastır Askeri İdadisi - 1896-1898 İstanbul Harp Okulu 1899-1902 İstanbul Harp Akademisi - 1902-1905 Verilen tablodan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Askeri eğitime ilk olarak Selanik kentinde başlamıştır
- B) Eğitim hayatının büyük çoğunluğunu İstanbul’da geçirmiştir.
- C) Ailesinin baskısı üzerine Selanik Askeri Rüştiye’ye gitmiştir.
- D) Eğitim hayatında kendini geliştirmek adına sürekli mesleki okullarda okumuştur.
13. 1.Yeni cepheler açarak savaşı geniş alanlara yaymayı ve üzerindeki savaş yükünü hafifletmeyi 2. Osmanlı Devleti’nin jeopolitik konumundan faydalanarak İngilizlerin sömürgeleriyle bağlantısını kesmeyi 3. Osmanlı halifesinin dinî gücünden faydalanarak İtilaf Devletlerinin sömürgelerindeki Müslümanların ayaklanmasını sağlamayı Yukarıdaki bilgilerden hareketle Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni kendi yanında savaşa dâhil etmeyi sağlayarak hangi alanda kazanım elde etmek gibi bir amacı yoktur?
- A) Dini
- B) Coğrafi
- C) İktisadi
- D) Askeri
14. Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde 28 Ocak 1920’de kabul edilen Misak’ı Milli belgesinin içerisinde bulunan maddelerden hangisi milli iradeye önem verildiğinin göstergesidir?
- A) Batı Trakya’nın durumu orada yaşayan halkın serbestçe verecekleri oylarla belirlenmelidir.
- B) Tam bağımsızlığın sağlanabilmesi için millî ve ekonomik gelişmemizi engelleyen her türlü siyasi, adli ve mali sınırlamalar kaldırılmalıdır.
- C) Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez.
- D) Azınlıkların hakları, yabancı devletlerdeki Müslümanların da aynı haklardan yararlanmaları şartı ile tanınacak ve sağlanacaktır.
15. Sevr anlaşması içerdiği maddeler yönünden Osmanlı devleti için bir ölüm fermanı niteliği taşımaktadır. Osmanlı hükümeti tarafından imzalanan Sevr Barış anlaşmasına göre Anadolu toprakları yabancı devletler tarafından paylaşılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu devletlerden birisi değildir?
- A) İngiltere
- B) Yunanistan
- C) Almanya
- D) İtalya
16. Erzurum Kongresinde “Hristiyan azınlıklara siyasal üstünlük ve toplumsal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.” kararının alınması aşağıdakilerden hangisinin sağlanmasına yöneliktir?
- A) Osmanlı Devleti’nin ekonomik gücünü arttırmak
- B) Azınlıkların devlet yönetiminde söz sahibi olmasını sağlamak
- C) Avrupalı devletlerin azınlık haklarını kullanarak iç işlerimize karışmasını engellemek
- D) Osmanlı Devleti’nde yaşayan gayrimüslimlerin sınır dışı edilmesini sağlamak
17. Mustafa Kemal Askeri İdadide eğitim almak için geldiği bu şehirde Vatan ve Hürriyet duygularını ön planda tutan Namık Kemal ve Mehmet Emin Yurdakul gibi aydın insanları tanıdı. Ayrıca önemli Fransız düşünürlerin eserlerini de okuyarak fikir hayatını geliştirdi. Yukarıdaki bilgilere göre Mustafa Kemal’in fikir hayatını gelişmesinde etkili olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Manastır
- B) Sofya
- C) Selanik
- D) İstanbul
18. Aşağıdaki haritaya göre Osmanlı Devleti’nin 20. yüzyılın başındaki durumu için hangisi söylenemez?
- A) Afrika kıtasında yer alan toprağıyla kara bağlantısı kopmuştur.
- B) Doğu Akdeniz’deki tek söz sahibi devlettir.
- C) Balkanlarda siyasi varlığını devam ettirmektedir.
- D) Ortadoğu coğrafyasında geniş bir alana hakimdir.
19. Kurtuluş Mücadelesinin savaşlar döneminde Maarif Kongresinin yapılması aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini gösterir?
- A) Ekonomiye
- B) Bağımsızlığa
- C) Askeriye
- D) Eğitime
20. 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgal edilmesiyle birlikte Anadolu’da işgallerin geçici olmadığı bilakis kalıcı olduğu ve arttığının farkına varılmıştır. Buna rağmen Osmanlı hükümeti işgallerin geçici olacağını halkın tepki göstermemesi gerektiğini savunuyordu. Bunun üzerine Müdafaa-i hukuk cemiyetlerinin gayretiyle işgallerin olduğu yerlerde halkın kendi oluşturduğu silahlı direniş örgütleri olan Kuva-yı Milliye cemiyetleri oluşturuldu. Kuva-yı Milliye Birlikleri Osmanlı ordusunun terhis edilmesiyle boşta kalan subaylar ve kadınerkek gönüllü insanlardan oluşuyordu. Buna göre Aşağıdakilerden hangisi Kuva-yı milliye’nin oluşmasında etkili olduğu söylenemez?
- A) Wilson ilkelerinde yenen devletlerin yenilen devletlerden toprak ve tazminat alınmayacağına dair maddesi
- B) Halkın kendi topraklarını korumak istemesi
- C) İşgallerin kalıcı olduğunun anlaşılması
- D) Osmanlı Devleti’nin işgallere karşı teslimiyetçi bir politika izlemesi
