1. Buna göre, verilen olay aşağıdaki genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamalarından hangisine örnektir?
- A) Gen aktarımı
- B) Gen tedavisi
- C) Gen aktarımı
- D) Klonlama
2. Bazı karakterlerin fenotipte görülmesi genin çevre şartlarından etkilenip etkilenmemesine bağlıdır. Buna göre, verilen açıklamaya aşağıdaki durumlardan hangisi örnek verilebilir?
- A) Ortanca bitkisinin asitli toprakta kırmızı, bazik toprakta mavi çiçek açması
- B) Kahverengi gözlü anne ve babanın mavi gözlü çocuklarının doğması
- C) Mor ve beyaz çiçekli bezelyelerden beyaz çiçekli bezelyeler oluşması
- D) Uzun boylu bezelye ile kısa boylu bezelyeden kısa boylu bezelyeler oluşması
3. Mendel, melez uzun gövdeli bir bezelye bitkisi ile kısa gövdeli bir bezelye bitkisini çaprazlayarak bir miktar uzun gövdeli bezelyenin yanı sıra 300 tane de kısa gövdeli bezelye bitkisi elde etmiştir. Buna göre Mendel’in yaptığı çalışmada oluşan uzun gövdeli bezelye bitkisinin sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? (Bezelyelerde uzun gövde geni (U), kısa gövde genine (u) baskındır.)
- A) 450
- B) 300
- C) 600
- D) 150
4. Aşağıdakilerden hangisi Avusturyalı bilim insanı Gregor Mendel’in kalıtım ile ilgili yaptığı çalışmalarda bezelyeleri kullanmasının sebeplerinden birisi değildir?
- A) Farklı karakterlere sahip birçok çeşidinin olması
- B) Az sayıda döl vermesi
- C) Hem erkek hem de dişi organlarının bulunması
- D) Hızlı büyümesi
5. Aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabına bakılarak herhangi bir özelliğin kalıtsal olup olmadığı belirlenebilir?
- A) Sonraki nesillerde de görülüyor mu?
- B) Canlının yaşamını zorlaştırıyor mu?
- C) Aynı özellik canlının yalnızca babasında da görülüyor mu?
- D) Canlının ölümüne neden oluyor mu?
6. Sürekli ve düzensiz antibiyotik kullanımı bakterilerin mutasyon geçirerek bir süre sonra antibiyotiğe karşı direnç kazanmalarına neden olur. Antibiyotiğe karşı direnç kazanmayan bakteriler antibiyotikli ortamda yaşayamazken, bu mutasyonu geçiren bakteriler yaşamına devam eder. Ancak mutasyona uğrayan bakteriler antibiyotiksiz ortamda mutasyona uğramayan bakterilere göre daha yavaş ve zor çoğalır. Dolayısıyla, bu mutasyon antibiyotiksiz ortamda bakterinin üremesi ve çoğalması için zararlı bir mutasyon olsa da antibiyotikli ortama giren aynı bakteri için faydalı bir durumdur. Verilen metinden yararlanılarak aşağıdaki sorulardan hangisine yanıt verilebilir?
- A) X ışınları, canlının DNA’sında mutasyona neden olur mu?
- B) Canlıda meydana gelen bir mutasyon o canlı için hem yararlı hem zararlı olabilir mi?
- C) Mutasyonlar sonucu gerçekleşen değişimler yavru döllere aktarılır mı?
- D) Mutasyonlar nükleotit diziliminde değişikliğe neden olur mu?
7. Aşağıda verilen genetik yapılar büyükten küçüğe doğru sıralanacak olursa baştan 3. sırada hangi yapı yer alır?
- A) Nükleotid
- B) Gen
- C) DNA
- D) Kromozom
8. Zeynep’in sorusuna arkadaşlarından hangisi doğru cevap vermiştir?
- A) Güray: Siyah sineği avlar çünkü aynı ortamda yaşayan farklı türdeki canlılar benzer adaptasyonlar geliştirir.
- B) Ata: Siyah sinek, ortama uyum sağlayamadığı için daha kolay fark edilir ve av olma ihtimali artar.
- C) Merve: Yeşil sineği avlar çünkü aynı ortamda yaşayan farklı türdeki canlılar benzer adaptasyonlar geliştirir.
- D) Gülşen: Yeşil sinek, ortama uyum sağlayamadığı için daha kolay fark edilir ve av olma ihtimali artar.
9. Yassı balıkların atalarında, gözler her iki tarafta simetrik olarak bulunurdu. Deniz tabanında yaşayan yassı balıkların gözleri zaman içinde tek tarafa kaydı. Bu durum, yassı balıkların avlarını ya da avcılarını daha kolay fark etmelerini sağlayarak yaşama şanslarını arttırdı. Verilen durum ile aşağıdakilerden hangisi benzerlik göstermez?
- A) Sıcak bölgelerde yaşayan tavşan, tilki gibi canlıların kuyruklarının uzun olması
- B) Düzenli olarak spor yapan birinin kaslı bir vücuda sahip olması
- C) Bukalemunun, bulunduğu ortama göre renk değiştirmesi
- D) Nilüfer bitkisi gibi su bitkilerinin geniş yapraklara sahip olması
10. Yeryüzü, birbirinden farklı çok sayıda canlı türüne ev sahipliği yapar. Farklı türlerin bireyleri birbirinden farklıdır. Ancak, aynı türden bireyler arasında da bazı farklılıklar gözlenir. Bir tür içinde belirli özellikler açısından görülen farklılıklar varyasyon olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi varyasyona örnek olarak verilemez?
- A) İnsanların bazılarının mavi gözlüyken bazılarının kahverengi gözlü olması
- B) Ağaçların bazılarının yaprak yüzeylerinin genişken bazılarının dar olması
- C) Ördeklerin ayaklarının perdeliyken tavukların ayak parmaklarının ayrık olması
- D) Köpeklerin bazılarının kulaklarının uzunken bazılarının kısa olması
11. I. Kalıtsal değildir. II. Genlerin yapısını etkilemektedir. III. Üreme hücrelerinde gerçekleşirse sonraki kuşaklara aktarılabilir. Yukarıda verilen ifadelerden hangileri modifikasyon için doğrudur?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) I, II ve III
- D) Yalnız III
12. Aşağıdaki şekilde mitokondri organelinde, oksijenli solunum olayında kullanılan ve üretilen maddeler numaralarla gösterilmiştir. Buna göre, numaralandırılmış maddeler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) I → besin, II → karbondioksit, III → oksijen, IV → su
- B) I → besin, II → oksijen, III → karbondioksit, IV → su
- C) I → karbondioksit, II → besin , III → su, IV → oksijen
- D) I → oksijen, II → besin, III → karbondioksit, IV → su
13. Aşağıda verilen besin zincirindeki canlılarla ilgili, I. Son tüketici canlı, yılandır. II. Bitkiden yılana doğru gidildikçe aktarılan enerji miktarı artmaktadır. III. Tırtıl, otçul; yılan ise etçil beslenen hayvanlardır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
14. Aşağıda, X ve Y organelleri arasında gerçekleşen madde alışverişi özetlenmiştir. Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) X organelinde, ışık enerjisi kimyasal enerjiye dönüşür.
- B) X organeli mitokondri, Y organeli kloroplasttır.
- C) I, besin veya oksijen olabilir.
- D) II, karbondioksit veya su olabilir.
15. Aşağıda verilen besin zincirinde yer alan X canlısı ile ilgili olarak, I. Kendi besinini kendisi üretebilen üretici bir canlıdır. II. Bakteri veya mantar olabilir. III. Madde ve enerji akışının devamlılığı için önemlidir. ifadelerinden hangileri söylenebilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I, II ve III
- D) I ve II
16. Bir besin zincirinde bulunan tüketici canlılar ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Üreticilerin artması birinci dereceden tüketicilerin sayısının artmasına neden olur.
- B) Birinci dereceden tüketiciler, üreticilerle beslenir.
- C) Ot, et veya hem ot hem de etle beslenebilenleri vardır.
- D) İkinci dereceden tüketiciler besin zincirinin ikinci basamağında yer alır.
17. Doğadaki karbon ve oksijen döngüsünde gerçekleşen olaylarla ilgili, I. Fotosentez olayında üreticiler, atmosferdeki karbondioksidi kullanır. II. Fosil yakıtların yanması, orman yangınları ve canlıların solunumu ile atmosfere karbondioksit verilir. III. Üretici canlılar, fotosentez olayı ile atmosfere karbondioksit verir. IV. Üreticilerin atmosfere vermiş olduğu oksijen, canlılar tarafından oksijenli solunumda kullanılır. ifadelerinden hangileriyanlıştır?
- A) I, II ve IV
- B) Yalnız III
- C) Yalnız I
- D) III ve IV
18. Aşağıda numaralandırılmış canlılardan hangileri besin ve oksijen üretebilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) Yalnız II
19. Yıl boyunca ekvatoral bölgede termik alçak basınç, kutup bölgelerinde ise termik yüksek basınç şartlarının görülmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kara ve deniz dağılışı
- B) Yer şekilleri
- C) Dünya'nın şekli
- D) Güneşlenme süresi
- E) Dünya'nın çizgisel hızı
20. Aşağıda verilen basınç oluşumlarından hangileri Türkiye'de görülür?
- A) II ve IV
- B) II ve III
- C) III ve IV
- D) I ve IV
- E) I ve II
