1. Halil İnalcık’ın kronolojik sıraya göre derlediği bazı makaleleri “Osmanlı Deniz Egemenliği” adlı eserde ilk kez toplu olarak okurla buluştu. Eser, kuruluşundan 17. yy. ortalarına kadar Osmanlının denizlerdeki varlığını, askerî ve teknik gelişimini ele alıyor. Halil İnalcık beş ana başlık altında topladığı makalelerinde Osmanlının Akdeniz ve Karadeniz’de nasıl büyük bir deniz gücü hâline geldiğine, Fatih Sultan Mehmet Devri sonrası denizcilik faaliyetlerine, Boğazlardaki egemenlik mücadelelerine ve Osmanlı deniz tarihine dair pek çok konuyu ayrıntılı biçimde inceliyor. Bu parçadan “Osmanlı Deniz Egemenliği” adlı eserle ilgili, l. Osmanlı tarihini bazı yönleriyle ele almaktadır. ll. Halil İnalcık’ın kimi makalelerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. lll. Türk denizciliğinin gelişimini kapsamlı bir şekilde anlatan ilk eserdir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) II ve III
2. Anadolu’nun bir kasabasında, kitaplığı olan bir evde doğup büyüdüm. Sağlam bir bağ kurdum bu sayede kitaplarla. İlkokul ve ortaokulda girişken bir çocuktum, lise yıllarımda ise biraz içe dönüktüm. Kitaplarla aram hep iyiydi ama. Keyifsiz anlarımda kitaplarla moral bulurdum. Babam öğretmendi, onun kitapları da miras kaldı bana. Kendini bu sözlerle ifade eden bir kişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Sıkıntılı hissettiği zamanlarda kitaplara tutunduğu
- B) Kitap okumayı sevmesinde yetiştiği ortamın etkili olduğu
- C) Yaşamının bir döneminde sosyal ilişkilerinin zayıfladığı
- D) Yazarlığı tercih etmesinde babasının rolünün bulunduğu
3. Bu bilgilendirici görselde sözü edilen gök taşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Keşfedilmesinde bilinçli bir çaba söz konusu değildir.
- B) Dünyada keşfedilen ilk gök taşıdır.
- C) Bulunduğu yere başka bir ülkeden getirilmiştir.
- D) Düştüğü bölgenin ikliminden dolayı zarar görmemiştir.
4. Hikâyelerimi oluştururken çoğu zaman “Böyle bir şeyi nasıl düşündüm?” diyerek kendi kendime şaşırırım. İnsan zihni çok farklı bir biçimde işliyor, yazı da o farklı işleyişin sonunda ortaya çıkıyor; bu bana çok - - - - geliyor. Kafamda yer eden olaylar, gözlemlediğim mekânlar -unuttum sanırken- bir öyküde kusursuz bir şekilde - - - -. Kurgusal metinlerin etkileyiciliği de bundan kaynaklanıyor bence. Bu parçada boş bırakılan yerlere anlam akışına göre aşağıda verilenlerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?
- A) olağanüstü - zihnimi bulandırıyor
- B) yabancı - gözden kaçıyor
- C) anlamsız - boy gösteriyor
- D) büyüleyici - yerini buluyor
5. 2023 yılında Türkiye’deki iki alan daha UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedildi. (I) Bu alanlardan ilki, Ankara’nın Polatlı ilçesinde (II) yer alan Gordion’dur. Geçmişte Friglerin başkenti olan Gordion’daki anıtsal yapılar, dönemlerinin Anadolu’daki eşsiz örneklerini yansıtıyor. İkinci alan ise “Anadolu’nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Direkli ve Kirişli Camileri”dir. Bu camiler, hipostil (sütunlarla desteklenen bir çatıya sahip salon) planlı anıtsal ahşap cami türünün Anadolu’daki en önemli örnekleridir. 13 ve 14. yy.larda (III) inşa edilen bu yapılardaki ahşap kullanımı Türklerin Orta Asya ve Anadolu’daki mimari üslubunu yansıtmaktadır. Herbiri (IV) İslam mimarlık tarihi açısından büyük öneme sahip olan bu camiler; Beyşehir Eşrefoğlu Camii (Konya), Sivrihisar Ulu Camii (Eskişehir), Afyonkarahisar Ulu Camii (Afyonkarahisar), Kasabaköy Mahmut Bey Camii (Kastamonu) ve Arslanhane Camii’dir (Ankara). Bu parçada numaralanmış sözlerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
6. Aşağıdaki dizelerin hangisinde yay ayraç içinde verilen söz sanatı yoktur?
- A) Bu yağmur, bu yağmur bir gün dininceAynalar yüzümü tanımaz olur (Kişileştirme)
- B) Yükseğinde büyük namlı karın varAlçağında mor sümbüllü bağın var (Karşıtlık)
- C) Yeniden okunan bir kitabın dostluğunu taşır dalgalarYosunlar tanıdık satırlar olur (Benzetme)
- D) Kazanmak istersen sen de zaferiGürleyen sesinle doldur gökleri (Konuşturma)
7. Bir araştırmaya göre insanların -yaşamları boyunca bahsedebilecekleri sayısız konu olsa da- en çok kendileri hakkında konuştukları tespit edilmiş. Uzmanlara göre bunun basit bir nedeni var: - - - -. Bu nedenle kendisi hakkında konuşmak insana iyi hissettiriyor. İnsanın kendini anlatma merakı, sosyal medya söz konusu olduğunda çok daha belirgin bir şekilde ortaya çıkıyor. Öyle ki insanlar yüz yüze yaptıkları konuşmaların %60’ında, sosyal medyada yaptıkları yazışma ve konuşmaların ise %80’inde kendilerinden bahsediyorlar. Bu parçada boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) İnsanlar pek çok konuda kendilerinin haklı olduğunu düşünüyorlar.
- B) İnsan, kendisinden bahsettiğinde beyninin hazla ilişkili bölümü harekete geçiyor.
- C) Başkalarının duygu ve düşüncelerini dinlemek insanı mutlu ediyor.
- D) Gelecekle ilgili planlar yapmanın, insanı rahatlatan ve iyileştiren bir yönü vardır.
8. Aşağıdaki tabloda bazı illerin birbirine olan mesafeleri gösterilmiştir. Satır ve sütunlarda verilen illerin kesiştikleri kutucuk, iki ilin arasındaki mesafeyi göstermektedir. Örneğin Adana-Antalya arasındaki mesafe 548 km’dir. Aşağıdakilerin hangisinde Ankara’nın bu tabloda verilen illere uzaklığı doğru gösterilmiştir?
9. Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili bölüm cümlenin öznesi değildir?
- A) İstanbul’un en çarpıcı semtlerinden Eminönüşehrin güzelliğini çok iyi yansıtıyor.
- B) Bursa Ulu Cami’nin duvarlarındaki yazılardaünlü hattatlarımızdan Şefik Bey’in izlerivar.
- C) Küçük, sevimli ve eski bir Türk şehri olan Üsküp’teki gezimizçok kısa sürdü.
- D) Ilık bir sonbahar günürengârenk ağaçları seyrederek Amasya’ya ulaştık.
10. Yapay zekâ uygulamaları, hayatın her alanında kullanılmaya başlandı. Bu uygulamaların birinde, merak ettiğiniz bir konuyla ilgili bilgi istediğinizde yapay zekâ size yazılı cevaplar veriyor. Yapay zekânın bu özelliğinden tam olarak faydalanabilmek için soruların veya istenen bilgilerin sınırlarının belirginleştirilmesi gerekiyor. Örneğin “Bugün hava nasıl?” sorusu yerine “Bu sabah Ankara’da hava nasıl?” sorusunu sorduğunuzda daha net bir yanıt alabilirsiniz. Yapay zekâ, mecazlı ifadeleri de net bir şekilde algılayamıyor. Bu nedenle “Yahya Kemal Beyatlı kaç yılında hayata gözlerini yumdu?” yerine “Yahya Kemal Beyatlı kaç yılında öldü?” sorusunu sormanız yapay zekânın size daha net cevap vermesini sağlayacaktır. Ayrıca yapay zekâ, kabalıktan da hoşlanmıyor; sorularınızı veya istediğiniz bilgileri emredici bir üslupla ifade ettiğinizde size beklediğiniz şekilde kesin bilgiler veremiyor. Bu parçaya göre yapay zekânın aşağıdakilerden hangisine doğru bilgi vermesi beklenir?
- A) Türk edebiyatından okuyucunun yüreğine işleyen bir roman önerir misin?
- B) Osmanlı Devleti’nde “Muhteşem” lakabıyla tanınan padişah kimdir?
- C) A Milli Takımımızın rakiplerinin kimler olduğunu öğrenmek istiyorum.
- D) Bana İstanbul’da yöresel yemekleriyle ünlü bir lokanta ismi ver hemen!
11. "Sigara bağımlılığı, tehlikesi görmezden gelinen en yaygın bağımlılıktır." cümlesiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Yapısına göre fiilimsili birleşik cümledir.
- B) Yapısına göre sıralı cümledir.
- C) Yüklemin türüne göre fiil cümlesidir.
- D) Yüklemin yerine göre devrik cümledir.
12. Ben öyle her şeyi hemen yazalım, günü gününe not edelim demiyorum. insan elbette birçok şey yaşar. Ama bunların hepsini aklında tutamaz ki. Aklımızda ilginç olanlar kalır değil mi? Yoksa kim yirmi gün önce öğle yemeğinde ne yediğini hatırlıyor, söylesin bakalım. Dediğim gibi insan yazarken önce başından geçen ilginçlikleri ve o ilginçliklerin yaşamında iz bırakmasını önemsemelidir. Sonra da onları gerekli dil yeterliliği ile işleyip okuyucusunun duygu dünyasına yollamalıdır. Yukarıdaki parçada konuşan kişi hangi türde yazmamızı istemektedir?
- A) Günlük
- B) Biyografi
- C) Anı
- D) Deneme
13. "Vurmak" sözcüğü aşağıdakilerden hangisinde "olduğundan başka biçimde görünmek" anlamında kullanılmıştır?
- A) Güneş ışıkları pencerenin önündeki çiçeklere vuruyor.
- B) Zor duruma düşünce kendini deliliğe vuruyordu.
- C) Duvarın kirlenen yerlerine boya vurmalısınız.
- D) Ekonomik kriz, beyaz eşya satıcılarını da vurdu.
14. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
- A) Selin ile Ahmet ardarda sınava girdiler.
- B) Doktor Nejat bey sonucu söyleyemedi.
- C) Nevin teyzem bize gelmedi.
- D) Merak etme herşey yolunda.
15. Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde özne vurgulanmıştır?
- A) Güneş balçıkla sıvanmaz.
- B) Bal tutan parmağını yalar.
- C) Mum dibine ışık vermez.
- D) Bir koltuğa iki karpuz sığmaz.
16. "Bir insanı anlamak için onu bütün kalbimizle dinlememiz gerekir." Bu cümlede asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Gerçekten sevmediğimiz insanlarla anlaşmak çok zordur.
- B) İnsanlar arasındaki anlaşmazlıklar iletişim kopukluğundan kaynaklanır.
- C) İnsanları anlamak ancak onları yürekten dinleyerek olur.
- D) Çevremizdekilere önyargılı olmadan yaklaşmamız gerekir.
17. Aşağıdakilerden metinlerden hangisinde anlatım III. kişi ağzıyla yapılmıştır?
- A) Bahçenin kenarından geçerek Arnavut köyü tepelerine doğru yürürken burnumuza hala menekşe kokuları geliyordu. Zamanın nasıl geçtiğini fark etmedik.
- B) Güneş denize yaklaşana kadar adada dolanıyorum. Artık benden başka kimse yaşamıyor bu adada. Başka bir canlı görme şansım yok mu diye düşünürken yanı başımda bir tavşan beliriyor.
- C) Caddede kısa bir gezinti yapmak üzere evden çıktım. Sokak kapısının az ilerisinde, fenerin yanında birini gördüm. Bana tanıdık gelen bu yüzün kim olduğunu anlamak için iyice yanına yaklaştım.
- D) Uzun, kahverengi bir ağaç gibi duruyordu pencerenin ardında. Yüzünün genç çizgilerinde, dünyanın bütün gerçeklerini kabullendiğini ortaya koyan bir anlam vardı.
18. "Portakal Kabuğu Kokulu Çocuklar" isimli kitap bu yıl 3.baskısı ile okuyucuyla buluştu. Kitapla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Kitap , 2016 yılında 70.000 adet basılmıştır. Kitabın hiçbir baskısında kapağına dair bir değişiklik yapılmamıştır. Yazarın bu kitabı önceki kitaplarından daha az satmıştır. Yazarın; öykü, deneme üzerine de kitapları vardır. 2017 yılında 90.000 adet basılan kitap, bu yıl 10.000 adet daha fazla basılmıştır. Kitapta, çocukların hayal dünyasının portakal ağacı ile nasıl buluştuğu anlatılmaktadır. Yukarıdaki bilgilere göre, aşağıdaki bilgilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?
- A) "Portakal Kabuğu Kokulu Çocuklar'' kitabı, yazarın önceki kitaplarına göre daha az ilgi görmüştür.
- B) Yazarın, bu kitabının baskı sayısı her geçen yıl azalmıştır.
- C) Yazar, sadece öykü kitapları yazmıştır.
- D) "Portakal Kabuğu Kokulu Çocuklar'' kitabının kapağı, okuyucuların çok beğenmesi üzerine hiç değiştirilmemiştir.
19. Yazar adayı genç, bir yemekte denk geldiği hocasına yaklaşır. Cebinden çıkardığı küçük bir hikaye denemesini okumasını ister. Bir süre sonra fikrini sorduğunda hocası, - Okurken dilime takılan, okumamı zorlaştıran kelimeleri bitirirsem fikrimi belirtirim, der. Bu doğrultuda genç yazar hikayesini yazarken aşağıdaki özelliklerden hangisine dikkat etmemiştir?
- A) Özgünlük
- B) Doğallık
- C) Akıcılık
- D) Özlülük
20. "Çocuklar sıralarından kalktılar." Bu cümlenin yüklemi çatı yönünden (Özne ve Nesnesine göre) aşağıdakilerden hangisine benzemektedir?
- A) Yaşamındaki boşluğu hayvan sevgisiyle doldurmuştu.
- B) Bozulan araba yolun ortasında durdu.
- C) Tabloyu iki pencere arasındaki duvara astı.
- D) Kadınlar onu sinemanın kapısında karşıladılar.
