1. Babam, elinde bir hediye paketiyle geldiğinde henüz dördüncü sınıfta okuyordum. Parlak, mavi hediye paketini heyecanla açıp içindeki kitabın kapağına dokundum. Beyaz bir zemin üzerinde küçücük bir dünya ve dünyanın üzerinde dallarında kıpkırmızı elmalar olan ufacık bir ağaç... Ufacık bir ağaç meyve verir mi hiç, diye düşündüm. Biraz araştırınca verebildiğini öğrendim. O gün fark ettim ki insan, her şeyi doğru değerlendirdiğini zannediyor. Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Betimleyici unsurlar kullanılmıştır.
- B) Genellemeye yer verilmiştir.
- C) Mecazlı ifadeler vardır.
- D) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır.
2. • Milletlerin yaşadıkları coğrafya ve iklim şartları dillerinin yapılanmasında çok etkilidir. • Bir dilde kullanılan kelimeler o dili kullanan insanların geçim kaynakları hakkında fikir verebilir. • Farklı dillerde -söyleyişlerinde değişiklikler olsa da- ortak kullanılan kelimeler bulunabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu yargılardan herhangi birinin örneği değildir?
- A) Türkçedeki avlu, aşçı, börek ve misafir sözcüklerinin Boşnakçada avliya, aşçinitsa, burek ve musafir şeklinde kullanılması
- B) Türkçede anne ve babanın erkek kardeşleri için dayı ve amca şeklinde ayrı adlandırmalar yapılırken İngilizcede her ikisinin “uncle” sözcüğüyle karşılanması
- C) Hayatını hayvancılıkla sürdüren Türklerin, büyükbaş hayvanları buzağı, dana, düve, tosun, inek, boğa gibi sözcüklerle ayrıntılı bir şekilde sınıflandırmaso
- D) Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya geldikten sonra ahtapot, hamsi, portakal, şeftali gibi sözcükleri dillerine dâhil etmesi
3. (l) Şu köşedeki kıvırcık saçlı çocuğun, kütüphaneye önemli bir sınava hazırlanmak için geldiğini düşünüyorum. (ll) Sabah erkenden gelip köşedeki masaya oturuyor, akşama kadar da önündeki kitapları okuyor. (lll) Şu orta masada çalışan kısa saçlı kadın, kalın kitaplarını masaya yığıyor; her birine hızlıca bakıp defterine notlar alıyor. (lV) Kalın bir kitabın, dergilerde olduğu gibi hızla karıştırılıp içeriği anlaşılamayacağına göre belli ki bir yerlerde paylaşmak üzere dikkat çekici sözler arıyor. Bu metinde numaralanmış cümlelerin hangilerinde yorum yapılmıştır?
- A) I ve IV
- B) I ve III
- C) II ve IV
- D) II ve III
4. Hasan Ali Yücel, Yakup Kadri Karaosmanoğlu hakkında şunları söylemiştir (I) “Istırap, Yakup Kadri’nin bütün hayatında zekâsını ve duygusunu keskinleştirdi. Eserlerindeki ve hayatındaki şimşekler (II) daha çok elektrik yüklü bulutların çakışlarıdır (III) Bu hâl onu hiçbir zaman somurtkan bir insan yapmamıştı çünkü Yakup Kadri’nin içi hayat doludur (IV) hareket doludur.” Bu parçada numaralanmış yerlerden hangisine iki nokta (:) getirilmelidir?
5. Deniz dediğin bir tarladır Gülü gül, dikeni diken, tohumu tohum Toprak gibi verimli, toprak gibi cömert Betine bereketine kurban olduğum Bu dörtlükteki altı çizili dizede bulunan söz sanatı aşağıdakilerin hangisinde vardır?
- A) Orhan zamanından kalma bir duvarOnunla bir yaşta ihtiyar çınar
- B) O nesil duymuş akın zevkini rüzgârda bileBu duyuş varmış akınlardaki atlarda bile
- C) Kaçtım şehir şehir çok uzaklaraBoşuna gurbet acısı tattım
- D) Kabaran bir çarpıntı oluyor şehirUyusam bir dağın benimle uyuduğu oluyor
6. Bir bilge, krala üç yüz milyon nefes hakkı kaldığını söylemişti. Kral, nefesini uzun süre tutabilmek ve ömrünü uzatmak için çok çalıştı. Son üç nefes hakkı kaldığında artık nefesini beş dakika tutabiliyordu. Önünde sadece on beş dakika, ardında bomboş bir hayat heybesi kalmıştı. Bu şekilde yaşayan ne çok insan var! Bu parçada anlatılanları en iyi ifade eden dizeler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) Kaynaşır birbirine gün olur zamanlarGeçmiş, gelecek birleşir tek kesitte
- B) Bu rüzgâr her vakit böyle esmeyecekGökte bulut, suda yelken, dalda çiçek
- C) Dünü, yarını düşünmek hepimizin hatasıBugünü yaşamak varken bu neyin kaygısı, cefası
- D) Elde görür hep hatayı kusuruÇünkü olmuş kibirinin esir
7. Aşağıda bir gazeteci ve yazar arasında geçen konuşmaya yer verilmiştir. Gazeteci: (I) — - - - - Yazar: — Çünkü tam da sorgulama yaşındalar. Amacım, “Armut piş, ağzıma düş!” şeklindeki cevaplarla çocukların sorgulama süreçlerini sekteye uğratmadan düşüncelerine yol vermek... Tabii bunun için öncelikle cesur olmamız gerekiyor. Gazeteci: (II) — - - - - Yazar: — Sanırım felsefe, yetişkinleri olduğu gibi çocukları da büyülüyor çünkü onların ufuklarını açıyor. Yaşadıkları hayatın bir kereliğine ve geri dönüşsüz bir şekilde planlanmadığını, her şeyin durmaksızın değişip dönüştüğünü gösteriyor. Bu yüzdendir ki eserimin çocuklar tarafından olumlu karşılandığını söyleyebilirim. Bu konuşmanın akışına göre gazetecinin sorduğu sorular aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
- A) (I) Kitabınızı neden çocuklara yönelik olarak yazdınız?(II) Çocukların, eserinize karşı tepkileri nasıl oldu?
- B) (I) Çocukların sorgulamak için neye ihtiyaçları var?(II) Felsefe, çocukları nasıl etkiliyor sizce?
- C) (I) Hedef kitlenizi hangi ölçütlere göre seçtiniz?(II) Felsefeye ilgi duymayan çocuklar da kitabınızı sevdi mi?
- D) (I) Çocuklar niçin çok fazla soru sorarlar?(II) Yetişkinlerden kitabınızla ilgili nasıl tepkiler aldınız?
8. (I) Muş’un Malazgirt İlçesi’nde bir araya gelen otuz akademisyen, Malazgirt Savaşı’nın yapıldığı alanı belirlemeye çalışıyor. (II) Bu kapsamda gerçekleştirilen kazı çalışmalarının bu yıl ki bölümü başladı. (III) Alanında uzman akademisyenler, ilçeye 7 km uzaklıktaki Afşin Mahallesi’nde çalışmalar yaptı. (IV) Geçmişte yapılan kazılar da çeşitli savaş aletleri ortaya çıkaran uzmanlar, çalışmaların üçüncü yılında önemli bulgular elde etmeyi hedefliyor. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?
9. Lise yıllarında tanıştı fırça ve tuvalle. Resim öğretmeninin verdiği ödevlerle haşır neşir oldu o zamanlar. Resim konusunda tecrübesiz olduğu bu yılları “- - - - (I)” dönemi olarak adlandırdı. Üniversite yıllarında daha bir sarılmıştı resme. Kimseye anlatmadığı duygularını yansıtıyordu çizimleriyle. Bu “- - - - (II)” dönemi pek uzun sürmedi. Rize’ye öğretmen olarak atanınca II tanıdı Anadolu’yu. Karadeniz insanını renkler ile anlatmaya başladı burada. Balıkçılar deniz mavisiyle, çay toplayanlar yaprak yeşiliyle bütünleşti. “- - - - (III)” dönemi de böyle geçti. Ömrünün son yıllarında bir hüzün sarmıştı ruhunu. Artık ne insanları resmetti ne de tabiatı. Bu “- - - - (IV)” döneminde yalnız iki eser verebildi. Sarı ve kahverenginin baskın olduğu bu eserler, bir vedaydı sanki resme. Yalnızlıklar içinde bir veda… Bu parçada numaralanmış yerlere metnin anlam akışına göre getirilebilecek en uygun sözler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
- A) öze yöneliş - halkın renkleri - Kuru yapraklar - boş tuval
- B) boş tuval - öze yöneliş - Halkın renkleri - kuru yapraklar
- C) öze yöneliş - kuru yapraklar - Halkın renkleri boş tuval
- D) boş tuval - öze yöneliş - Kuru yapraklar - halkın renkleri
10. Kütüphanelerde her kitabın bir yer numarası vardır. Bu numara, aranan kaynağın kolayca bulunmasına olanak sağlar. Bir üniversitenin kütüphanesinde oluşturulan kitap sınıflama sisteminde; ilk sırada konu numarası, ikinci sırada kitap yazarının soyadının ilk üç harfi (Her biri büyük harf olmalı.), üçüncü sırada kitabın basıldığı yıl verilerek yer numarası oluşturulmuştur. Aşağıdaki tabloda, sözü edilen kitap sınıflama sisteminde kullanılan konu numaraları verilmiştir. Örneğin “Türk Dil Bilgisi, Muharrem ERGİN, 2005” şeklinde verilen bir eserin yer numarası şu şekilde oluşturulur: 210.ERG.2005 Buna göre aşağıda adı, yazarı ve basım yılı verilen kitaplardan hangisinin yer numarası yay ayraç içinde doğru gösterilmiştir?
- A) İstanbul’un Kaybolan Ahşap Konakları, Reha GÜNAY, 2021 (410.GÜN.2021)
- B) Geometri, Mustafa Kemal ATATÜRK, 1937 (340.ATA.1937)
- C) Yasalar Üzerine, Marcus Tullius CİCERO, 2019 (130.MAR.2019)
- D) Ana Çizgileriyle Dilbilim, Doğan AKSAN, 1995 (200.Aks.1995)
11. Hani kimi zaman bir şeyler hissederiz, bir esinti yoklar içimizi. Bu hisleri ifade etmek isteriz ama uygun sözcükleri bir türlü bulamayız. Dilimizin ucuna bir şeyler gelir gibi olur ancak söze dönüşmez. Bu durumu Orhan Veli ne güzel dile getirmiştir: “- - - -” Bu metinde boş bırakılan yere anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) GaribimNe bir güzel varAvutacak gönlümüBu şehirdeNe de tanıdık bir çehreBir tren sesiDuymaya göreyimİki gözüm iki çeşme
- B) Bir yer var biliyorumHer şeyi söylemek mümkünEpeyce yaklaşmışım, duyuyorumAnlatamıyorum
- C) İstanbul’da Boğaziçi’ndeBir garip Orhan Veli’yimVeli’nin oğluyumTarifsiz kederler içinde
- D) Eve ekmekle tuz götürmeyiBöyle havalarda unuttumŞiir yazma hastalığımHep böyle havalarda nüksettiBeni bu güzel havalar mahvetti
12. Bu metinde iki nokta (:) aşağıdaki işlevlerinden hangisiyle kullanılmıştır?
- A) Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra kullanılır.
- B) Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümle veya ifadelerin sonuna konur.
- C) Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümle veya ifadelerin sonuna konur.
- D) Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonunda kullanılır.
13. Bu görseli en doğru yansıtan metin aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Eyvah! Kırmızı hırkalı yaramaz yine çıkageldi. Ne zaman annesi ve kardeşi ile buradan geçseler bizi ürkütmeyi görev sayar. O yetmezmiş gibi bugün bir de şapkalı amcamız var. Dur, şunun etrafında uçup onu rahatsız edeyim!
- B) Sözde öğleden sonra buluşacaklardı ama Suat yapmıştı yine yapacağını. Bekleye bekleye bir hâl olmuştu. Karnı da epey acıkmıştı. Acaba arkasındaki simitçiden simit alsa açlığını bastırabilir miydi?
- C) Geçenlerde mahalleden iskeleye kadar yürüyeyim, dedim. Sahilde kimi göreyim? Bizim Emine teyze bir köşeye oturmuş, kuşları yemliyor. Yanına gidip başına dikildim. Beni görünce heyecanlandı, hemen ayağa kalktı. Başladık eski günleri, o meşhur turşularını, benim mavi bisikleti konuşmaya.
- D) Süleyman, dikkat et, diyorum. Ağabey, merak etme, diyor. Hareket hâlindeki kamyona binmeye çalışılır mı hiç? Aşk olsun Mahmut, sen de gece gece şehrin göbeğine ne demeye soktun ki bizi? Oğlum, in aşağı; şimdi bir kaza çıkacak!
14. 6 ve 7. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız. “Dede Korkut Kitabı” atasözü, deyim, ağıt vb. sözlü ürünlerin yanı sıra Türk gelenek ve inanışlarına da yer verilen hikâyelerden oluşan zengin bir kaynaktır. 15. yüzyılda yazıya geçirilen ve bugün Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’ı kapsayan geniş bir bölgede “Dede Korkut veya Korkut Ata” olarak tanınan bilge kişilik etrafında oluşan hikâyeler, edebiyatımızın en özgün eserlerindendir. Kitapta on iki hikâye vardır. Destandan halk hikâyesine geçiş niteliği gösteren bu hikâyelerin en önemli özelliklerinden biri, şiirsel anlatıma sahip olmasıdır. Kahramanlıkların efsanevi unsurlarla birlikte anlatıldığı hikâyelerde Dede Korkut, zaman zaman ortaya çıkar ve bilge bir kişi olarak kurguya katkıda bulunur. İşte geleneğimizin bu eşsiz eseri, “Dede Korkut (Korkut Ata) Mirası: Kültürü, Efsaneleri ve Müziği” adıyla Türkiye, Azerbaycan ve Kazakistan’ın ortak başvurusu sonucu 28 Kasım 2018’de UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsilî Listesi’ne kabul edilmiştir. Bu metinden Dede Korkut hikâyeleri ile ilgili, I. Dede Korkut tarafından kaleme alınmıştır. II. Gerçek ve olağanüstü olaylar birlikte anlatılmıştır. III. Türk kültürünün zenginliklerini gösteren önemli bir kaynaktır. IV. Halk hikâyelerinin oluşumuyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. yargılarından hangileri çıkarılabilir?
- A) I ve IV
- B) III ve IV
- C) I ve II
- D) II ve III
15. Aşağıdakilerin hangisi “Hangi konuda yazarsam yazayım, gördüklerimi kendi ruh süzgecimden geçirmeden okuyucuya sunmam.” diyen bir sanatçıya ait olabilir?
- A) Her zamanki yerimizde, bahçedeki çınarın gölgesine kurulan masalardan birinde oturuyorduk. Çınarın kalın dallarını süsleyen iri, yeşil yapraklarda ne bir esinti vardı ne de bir kıpırtı. Koca çınar, heykel misali kaskatı eğilmişti masamızın üzerine. Emel, belki serinletir diye vantilatörü çıkarmıştı bahçeye.
- B) Avluya girip duvar kenarına çömeldi. Sırtında deve tüyü çuldan yapılmış kısa bir cepken, bunun altında yıpranmış bir gömlek vardı. Ucunu sağ yanağının üstüne getirdiği kasketi yağ içindeydi. Kasketin yırtık ucundan koyu sarı bir mukavva sarkmıştı. Uzun süre hiç konuşmadan öylece oturdu.
- C) Arabamı evin önüne park ederken duydum miyavlama seslerini. Başımı camdan uzatınca Tekir’in mahalleye dışarıdan gelen iki kediyi kovaladığını gördüm. Kedilerden sarı tüylüsü bir an dönüp tüylerini kabarttı, anında üzerine yürüdü Tekir. “Dur, Tekir; yapma!” diye bağırdım.
- D) Berber bir süre baktı kapıdan çıkan adama, sonra tezgâha doğru yürüdü. Elinde tespih olan müşteri, sırası geldiği için koltuğa oturdu. Havlusu, çırağın elinde hazırdı. Berber, bir yandan tezgâhın üzerinde duran usturalardan birini seçmeye çalışıyor, bir yandan da koltukta oturan adama bakıyordu.
16. Aşağıdaki şekillerde numaralanmış bölümlere, çevresindeki sözcük veya söz gruplarının çağrıştırdığı en uygun kavram yazılmak istenmektedir. Buna göre, numaralanmış yerlere getirilecek kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) 1: Mutluluk 2: İletişim 3: Başarı
- B) 1: İletişim 2: Başarı 3: Mutluluk
- C) 1: İletişim 2: Mutluluk 3: Başarı
- D) 1: Mutluluk 2: Başarı 3: İletişim
17. Aşağıdaki şekillerde numaralanmış bölümlere, çevresindeki sözcük veya söz gruplarının çağrıştırdığı en uygun kavram yazılmak istenmektedir. Buna göre, numaralanmış yerlere getirilecek kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) 1: Mutluluk 2: Başarı 3: İletişim
- B) 1: İletişim 2: Mutluluk 3: Başarı
- C) 1: İletişim 2: Başarı 3: Mutluluk
- D) 1: Mutluluk 2: İletişim 3: Başarı
18. 10 TL’lik banknotta portresi yer alan, matematik konusunda yaptığı çalışmalarla dünyaca ün kazanmış olan Ord. Prof. Dr. Cahit Arf’ı tanıyor muyuz? Bu metinden hareketle Cahit Arf’la ilgili aşağıdakilerin hangisine ulaşılabilir?
- A) Dünyaca ünlü bilim insanları yetiştirmiştir.
- B) Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun kurucusudur.
- C) Matematikte birtakım özgün buluşlara imza atmıştır.
- D) Matematiğe olan tutkusu, yurt dışında başlamıştır.
19. Rıdvan, kitap sipariş etmek için bir siteye üye olacaktır. Bunun için şifre oluşturması gerekmektedir. Şifre belirleme kuralları aşağıda verilmiştir. Buna göre Rıdvan, aşağıdaki şifrelerden hangisini oluşturursa siteye üye olabilir?
- A) n27@ıRY
- B) B?vM34c1
- C) 46KkLL!S
- D) a#Ez60T9&G
20. Bu görseli en doğru yansıtan metin aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Geçenlerde mahalleden iskeleye kadar yürüyeyim, dedim. Sahilde kimi göreyim? Bizim Emine teyze bir köşeye oturmuş, kuşları yemliyor. Yanına gidip başına dikildim. Beni görünce heyecanlandı, hemen ayağa kalktı. Başladık eski günleri, o meşhur turşularını, benim mavi bisikleti konuşmaya.
- B) Eyvah! Kırmızı hırkalı yaramaz yine çıkageldi. Ne zaman annesi ve kardeşi ile buradan geçseler bizi ürkütmeyi görev sayar. O yetmezmiş gibi bugün bir de şapkalı amcamız var. Dur, şunun etrafında uçup onu rahatsız edeyim!
- C) Sözde öğleden sonra buluşacaklardı ama Suat yapmıştı yine yapacağını. Bekleye bekleye bir hâl olmuştu. Karnı da epey acıkmıştı. Acaba arkasındaki simitçiden simit alsa açlığını bastırabilir miydi?
- D) Süleyman, dikkat et, diyorum. Ağabey, merak etme, diyor. Hareket hâlindeki kamyona binmeye çalışılır mı hiç? Aşk olsun Mahmut, sen de gece gece şehrin göbeğine ne demeye soktun ki bizi? Oğlum, in aşağı; şimdi bir kaza çıkacak!
