1.
Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tüm şiddetiyle devam ettiği günlerde dönemin Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey’in erteleme önerisine rağmen Maarif (eğitim) Kongresi’nin toplanmasını isteyen Mustafa Kemal Atatürk, kongrenin açış konuşmasında şunları söylemiştir: “Eğitimdir ki bir milleti hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terk eder… Doğu ve Batı’dan gelen bütün tesirlerden uzak, millî ahlak ve tarihimize uygun bir kültür kastediyorum. Çünkü millî dehamızın tam gelişmesi, böyle bir kültür ile temin olunabilir.”
Buna göre Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Doğu ve Batı kültürünün sentezi benimsenmelidir.
- B) Eğitimde geleneksel metotlar devam ettirilmelidir.
- C) Yabancı okulların sayısı artırılmalıdır.
- D) Bağımsız devlet anlayışına uygun olmalıdır.
2.
Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.”
Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?
- A) Anadolu’daki iç isyanların önlenmesini
- B) Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesini
- C) Kuvvetler ayrılığının sağlanmasını
- D) Saltanatın gücünün artırılmasını
3.
Mustafa Kemal, gönüllü katıldığı Trablusgarp Savaşı’nda askerlikle ilgili mesleki bilgisini geliştirmiştir. Trablusgarp Savaşı’nda gayrinizami harp (düzenli ordunun olmadığı savaş) taktiklerini öğrenmiştir. Otorite tesis etmek, başkalarını ateş altında idare etmek, yokluklar içinde savaşı sürdürmek, teşkilatçılık, az kuvvetle iş görmek, insiyatifi ele almak ve askerde mücadele ruhunu diri tutmak gibi savaşın incelikleriyle ilgili bilgisini ve pratiğini artırmıştır.
Buna göre Trablusgarp Savaşı Mustafa Kemal’e;
I. kısıtlı imkânlarla mücadele etme,
II. düzensiz askerî birlikleri yönetme,
III. askerlerin motivasyonunu sağlama
tecrübelerinden hangilerini kazandırmıştır?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
4.
Mustafa Kemal Atatürk, J.J. Rousseau’nun “Toplumsal Sözleşme” eserinde yer alan “Egemenlik hiçbir şekilde bırakılamaz ve devredilemez, yine o nedene bağlı olarak vekaleten yürütülemez. Egemenlik kamuoyunun iradesini içerir.” şeklindeki sözlerin altını çizmiş ve bu sözü temel ilke olarak benimsemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi J.J. Rousseau’nun bu fikirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki etkisinin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir?
- A) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması
- B) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
- C) Düzenli ordunun kurulması
- D) TBMM’nin açılması
5.
Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan işgaller karşısındaki düşünceleri şöyledir: “Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar, kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu.”
Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili,
I. Vatanın bir bütün olarak savunulmasını istemiştir.
II. Egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamıştır.
III. Mücadelenin aşama aşama yürütülmesi gerektiğini savunmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
6. I. Balkan Savaşı’nın çıktığı günlerde Osmanlı ordusuna siyaset karışmış ve subaylar iki gruba ayrılmıştı. Ordunun ulaşım ve ikmal hatları da yeterli değildi. Bunların etkisiyle Balkan devletlerine karşı yeterince mücadele edilemedi ve Edirne, Bulgarların eline geçti. Bulgar kuvvetleri İstanbul yakınlarına kadar geldi. Başkent de tehdit altında kalınca Osmanlı yöneticileri barış istemek zorunda kaldı. Savaşın sonucunda Balkanlardaki Türk hâkimiyeti sona erdi. Kaybedilen Balkan topraklarından Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı. Verilen metinde Balkan Savaşı’nın aşağıdaki alanlardan hangisine yönelik etkisine değinilmemiştir?
- A) Dinî
- B) Siyasi
- C) Askerî
- D) Sosyal
7. Matematik derslerinde çok başarılı olan Mustafa Kemal yabancı dil bilgisini de ilerletmek istiyordu. Bu nedenle tatillerde Selanik’te Frerler Okuluna giderek Fransızcasını ilerletmeye çalıştı. Okuduğu kitaplar sayesinde; Jean Jack Rousseau (Jan Jak Ruso), Voltaire (Volter), Montesquieu (Montesku), Auquste Comte (Ogust Komt) gibi Fransız düşünürlerini yakından tanıdı ve hürriyet, bağımsızlık, adalet, eşitlik gibi kavramları özümsedi. Verilen metinde Mustafa Kemal ile ilgili; I. Okuduğu kitapların düşünce dünyasını şekillendirdiği, II. Kitap okumayı ve yeni bilgiler öğrenmeyi sevdiği, III. Hedeflerine ulaşmak için azimle çalıştığı, çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve II
- B) Yalnız I
- C) I, II ve III
- D) II ve III
8. 1921 yılının Temmuz ayları... Bunalımlı ve kaygı dolu günler... Yunan ordusu taarruza geçmiş, ordumuz kayıplar veriyor ve geri çekiliyordu. Durum bir ölüm kalım savaşı hâlini almıştı. Ama bu mücadeleyi yürütenler, sonunda galip geleceklerine öyle kalpten inanmışlardı ki yarının Türkiye’si için planlar dahi yapıyorlardı. “Memleketimizi gerçek hedefe ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri milletin geleceğini yoğuran irfan ordusu.” diyen Mustafa Kemal, millî ve çağdaş bir eğitim sistemiyle geleceğin aydınlık Türkiye’sinin temellerini atmak istiyordu. Bu nedenle milletin geleceğini şekillendirecek, modern ve güçlü bir ülke kuracak irfan ordusunun Ankara’da toplanması talimatını verdi. Mustafa Kemal’in aşağıdaki sözlerinden hangisi bu metinde anlatılanları desteklemektedir?
- A) Siyasi, askerî zaferler -ne kadar büyük olursa olsunlar- iktisadi zaferlerle desteklenmezse meydana gelen zaferler devamlı olamaz, az zamanda söner.
- B) Eğitimdir ki bir milleti ya özgür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.
- C) Ben yaşayabilmek için mutlaka müstakil bir milletin evladı kalmalıyım. Bu sebeple millî bağımsızlık bence bir hayat meselesidir.
- D) Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki gelişimi ile geleceğin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.
9. 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun maddelerinden bazıları şunlardır: • Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Yönetim şekli, milletin geleceğini doğrudan kendisinin belirlemesi esasına dayanır. • Yürütme gücü ve yasama yetkisi milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisinde belirir ve toplanır. • Büyük Millet Meclisi seçimleri iki yılda bir yapılır. Seçilen üyelerin üye kalma süresi iki yıldır. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun bu maddelerine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Güçler birliği ilkesiyle meclisin yetkileri arttırılmıştır.
- B) Büyük Millet Meclisinin görev süresi belirlenmiştir.
- C) Millet egemenliğine dayalı bir yönetim şekli benimsenmiştir.
- D) Kişi hak ve özgürlükleri garanti altına alınmıştır.
10. “İstiklal Marşı bizim inkılabımızı anlatır, inkılabımızın ruhunu anlatır. İstiklal davamızın anlatılması açısından da büyük manası olan mısralar vardır. Benim en beğendiğim yeri de burasıdır: Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal Benim bu milletten asla unutmamasını istediğim mısralar bunlardır. Hürriyet ve istiklal aşkı bu milletin ruhudur. Bu demektir ki efendiler Türk’ün hürriyetine dokunulamaz.” Mustafa Kemal Atatürk Bu sözleri ile Atatürk aşağıdakilerden hangisinin vazgeçilmez olduğunu vurgulamıştır?
- A) Özgürlük ve bağımsızlığın
- B) Akılcılık ve bilimselliğin
- C) Eğitim ve öğretimde birliğin
- D) Toplumsal eşitliğin
11. Osmanlı Devleti, Rusya başta olmak üzere Avrupa devletlerinin saldırıları sonucu XIX. yüzyıla ülke sınırları daralarak girmişti. Bu saldırılar karşısında denge politikası izleyerek ayakta kalmaya çalışan Osmanlı Devleti siyasi, askerî, sosyal ve ekonomik bakımdan oldukça zayıflamıştı. Devlet, XIX. yüzyılın başlarından itibaren bütün bu olumsuz gelişmelerin yanı sıra başka sorunlarla da karşı karşıya kalmıştı. Bunların başında gayrimüslim halkın isyanları gelmekteydi. Buna göre XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Toprak bütünlüğünü korumaya çalışmıştır.
- B) Merkezî otoriteyi güçlendirmiştir
- C) Toprak kayıpları yaşamıştır
- D) İçte ve dışta güvenlik sorunları yaşamıştır.
12. Mudanya Ateşkes Antlaşması ile çatışmalar sona ermiş ve sıra barış antlaşması için yapılacak konferansa gelmişti. İtilaf Devletlerine göre konferansta Sevr Antlaşması görüşülecek ve bu antlaşma üzerinde bazı düzeltmeler yapılacaktı. Bu gerekçeyle İtilaf Devletleri konferansa Ankara Hükûmetinin yanında Sevr Antlaşması’na imza atan Osmanlı Hükûmetini de davet ettiler. İtilaf Devletleri, böylece Türk tarafını ikiye bölmeyi ve taraflar arasında çıkacak anlaşmazlıktan faydalanmayı planlıyorlardı. Bunun üzerine 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Hükûmetinin varlığı resmen sona erdi. 20 Kasım 1922’de toplanan Lozan Konferansı’na TBMM Hükûmeti Türk milletinin tek temsilcisi olarak katıldı. Buna göre, I. Millî egemenlik yolunda önemli bir adım atılmıştır. II. Meclis, milletin menfaatlerini korumak için yargı yetkisini kullanmıştır. III. İtilaf Devletleri Türk tarafında ikilik çıkararak amaçlarına ulaşmaya çalışmışlardır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
13. Osmanlı Devleti’nin verdiği kapitülasyonlardan yararlanan yabancı devletler Osmanlı topraklarında birçok okul açmışlardı. İlgili oldukları devletlerin konsoloslukları aracılığıyla yönetilen bu okullarda Osmanlı Devleti’nin yeterince denetim hakkı yoktu. Bu konuda Türk milletinin ortak görüşlerini de dikkate alan Türkiye Cumhuriyeti, yabancı okulları Millî Eğitim Bakanlığına bağlayarak denetim altına aldı ve kanunlara uymayan okulları kapatmaya başladı. Bu duruma bazı Avrupalı devletler tepki gösterse de Türkiye bu konuyu kendi iç meselesi olarak gördü ve yabancı devletlerin bu konuya müdahale etmesine müsaade etmedi. Böylece yeni Türk Devleti ulusal ve uluslararası çıkarlarını da korumuş oldu. Buna göre Türkiye’nin, yabancı okullar meselesini çözerken; I. Tam bağımsızlığı savunma, II. Millî menfaatleri koruma, III. Türk kamuoyunu dikkate alma durumlarından hangilerine göre hareket ettiği söylenebilir?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) Yalnız I
- D) I ve II
14. Bu tablodaki bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Türkiye, zamanla Boğazlar üzerindeki etkinliğini artırmıştır.
- B) Lozan Antlaşması’nda Boğazların egemenliği Türkiye’ye verilmiştir.
- C) Sevr Antlaşması’nın Boğazlar ile ilgili maddesi bağımsız devlet anlayışına aykırıdır.
- D) Montrö Sözleşmesi ile Türkiye, Boğazları savunma hakkını elde etmiştir.
15. Atatürk, 1936’da TBMM’nin açılış yılı nedeniyle yaptığı konuşmada “Milletimizi gece gündüz meşgul eden başlıca büyük mesele, gerçek sahibi öz Türk olan İskenderun-Antakya ve civarının geleceğidir. Fransa ile aramızdaki tek büyük mesele budur. Bu işin iç yüzünü bilenler, hakkı savunanlar Hatay meselesiyle ne kadar ilgili olduğumuzu anlar ve görürler.” demiş ve dakikalarca ayakta alkışlanmıştır. Oturumu izleyen Yunan büyükelçisi, yanındaki Fransız büyükelçisine “Bu nutuk ve coşku hakkında ne diyorsunuz?” diye sormuş, Fransız büyükelçisi de “Bu bir nutuk değil, meydan okumadır.” cevabını vermiştir. Bu bilgiden, I. Milletvekilleri, Atatürk’ün Hatay konusundaki düşüncelerini desteklemiştir. II. Atatürk, Hatay’ı Türkiye’nin ayrılmaz bir parçası olarak görmüştür. III. Yunanistan ile Fransa, Hatay konusunda ortak hareket etmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve II
- D) I, II ve III
16. 1934 yılında kurulan Balkan Antantı’nda alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Antantta yer alan devletler, birbirlerinin bağımsızlıklarına saygı duyacaklar ve sınırlarını karşılıklı olarak garanti edeceklerdir. • Balkan devletleri, kendi aralarında ve bölge dışındaki devletlerle yapacakları antlaşmalarda birbirlerinin görüşlerini alacaklardır. • Ekonomik konularda devletlerin karşılıklı çıkarları gözetilecektir. Buna göre Balkan Antant’ına katılan devletlerin; I. Bölgesel barışa katkı sağlamak, II. Yayılmacı bir politika izlemek, III. Savaş durumunda birbirlerine yardım etmek amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye çalıştıkları söylenebilir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) I, II ve III
17. Bu tablodan, I. Musul sorunu Misakımillî’ye uygun şekilde çözülmüştür. II. Musul sorunu gündemde iken Türkiye iç sorunlarla uğraşmıştır. III. Önemli yer altı kaynağına sahip olması, Musul’un önemini arttırmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılır?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) I ve III
18. Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan işgaller karşısındaki düşünceleri şöyledir: “Türk ata yurduna ve Türk’ün bağımsızlığına saldıranlar, kimler olursa olsun onlara bütün ulusça silahlı olarak karşı çıkmak ve onlarla savaşmak gerekiyordu. Bu önemli kararın bütün gereklerini ilk gününde açıklamak elbette yerinde olamazdı. Uygulamayı birtakım evrelere ayırmak ve olaylardan yararlanarak ulusun duygu ve düşüncelerini hazırlamak ve adım adım ilerleyerek amaca ulaşmaya çalışmak gerekiyordu.” Buna göre Mustafa Kemal ile ilgili, I. Vatanın bir bütün olarak savunulmasını istemiştir. II. Egemenliğin millete ait olduğunu vurgulamıştır. III. Mücadelenin aşama aşama yürütülmesi gerektiğini savunmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I ve II
19. Mustafa Kemal Atatürk, J.J. Rousseau’nun “Toplumsal Sözleşme” eserinde yer alan “Egemenlik hiçbir şekilde bırakılamaz ve devredilemez, yine o nedene bağlı olarak vekaleten yürütülemez. Egemenlik kamuoyunun iradesini içerir.” şeklindeki sözlerin altını çizmiş ve bu sözü temel ilke olarak benimsemiştir. Aşağıdakilerden hangisi J.J. Rousseau’nun bu fikirlerinin Mustafa Kemal üzerindeki etkisinin bir sonucu olarak gerçekleşmiştir?
- A) İstiklal Mahkemelerinin kurulması
- B) Düzenli ordunun kurulması
- C) TBMM’nin açılması
- D) Tekâlif-i Milliye Emirlerinin yayınlanması
20. Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 Cuma günü Ankara’da törenle açıldı. Meclisin ilk günkü toplantısına en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey başkanlık etti. Şerif Bey açış konuşmasında, işgallere boyun eğmenin yabancıların esareti altına girmeyi kabul etmek anlamına geleceğini belirterek şunları söyledi: “Bu yüce Meclisin en yaşlı başkanı sıfatıyla ve Allah’ın izniyle milletimizin iç ve dış tam istiklal dâhilinde mukadderatını (kaderini) doğrudan üstlendiğini ve idare etmeye başladığını bütün dünyaya ilan ederek Büyük Millet Meclisini açıyorum.” Şerif Bey bu konuşmasıyla Büyük Millet Meclisi’nin aşağıdakilerden hangisini amaçladığını vurgulamıştır?
- A) Kuvvetler ayrılığının sağlanmasını
- B) Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesini
- C) Anadolu’daki iç isyanların önlenmesini
- D) Saltanatın gücünün artırılmasını
