1. • İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılarak meşrutiyetin yeniden ilanı için çalışmıştır. • Trablusgarp’taki yerli halkı İtalyan işgaline karşı örgütlemiştir. • Verilen askeri görevleri başarıyla yerine getirmiş ve her fırsatta kendini geliştirmeyi ilke edinmiştir. • Sofya'da askeri ataşe olarak görev yapmıştır. Mustafa Kemal'in yukarıda verilen faaliyetleri göz önüne alındığında ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Teşkilatçı yönü zayıftır.
- B) Askerî başarılarıyla ün kazanmıştır.
- C) Türk ulusuna önderlik için hazırlanmıştır.
- D) Sadece askerî görevlerde bulunmuştur.
2. Mustafa Kemal 27 Ekim 1913’te Bulgaristan’ın başkenti Sofya’ya askerî ataşe olarak atandı. Sofya, sosyal hayatın son derece canlı olduğu bir şehirdi. Mustafa Kemal, bu kentte Avrupa devletlerinin temsilcileriyle doğrudan görüşme imkânı buldu. Batılı yaşam tarzını yaşayarak öğrendi. Batılıların Türklere nasıl baktıklarını yakından inceleyerek ileride gerçekleştireceği yeniliklerin alt yapısını oluşturdu. Bu paragraftaki bilgilere göre Sofya kentinin Mustafa Kemal’in fikir hayatına etkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Batı kültürünü yakından tanıma fırsatı bulmuştur.
- B) İleride yapacağı yeniliklerin alt yapısını oluşturmuştur.
- C) Avrupalıların Türkleri nasıl değerlendirdiklerini anlamaya çalışmıştır.
- D) Ulusal kültürün korunmasına yönelik projeler hazırlamıştır.
3. İstanbul’daki gericilerin meşrutiyet yönetimine son vermek için başlattıkları 31 Mart İsyanı'nın 14 Nisan 1909 sabahı Selanik’e gelen bir telgrafla duyulmasından sonra Üçüncü Ordu Komutanı Mahmut Şevket Paşa yönetiminde bir ordu hazırlanarak İstanbul’daki isyanın bastırılmasına karar verildi. Mustafa Kemal’in teklifiyle bu özel kuvvete "Hareket Ordusu" adı verildi. Kurmay Başkanlığı görevini Mustafa Kemal’in üstlendiği Hareket Ordusu İstanbul’a gelerek isyanı bastırdı ve meşrutiyet yönetiminin devam etmesini sağladı. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) İsyanın büyümesine halk destek vermiştir.
- B) Ordu yeniliklerin koruyucusu konumundadır.
- C) Mustafa Kemal Hareket Ordusu’ndaki görevinden sonra terfi almıştır.
- D) Hareket Ordusu padişahın isteğiyle oluşturulmuştur.
4. Mustafa Kemal’in öğrencilik yıllarından itibaren gazete ve dergi çıkarmaya çalışmış, düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşacağı toplantılar düzenlemiş ve ilk görev yeri olan Şam’da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurmuştur. Mustafa Kemal’in bu faaliyetleri aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle daha yakından ilgilidir?
- A) Kararlı olması
- B) Ümitsizliğe yer vermemesi
- C) Liderliği
- D) Planlı çalışması
5. Ham madde ve pazar ihtiyacını karşılamak için Osmanlı Devleti'nin elinde olan Trablusgarp'a göz diken İtalya, İngiltere ve Fransa'nın da desteğini arkasına alarak 29 Eylül 1911 tarihinde Trablusgarp’ı işgal etmek üzere harekete geçti. Osmanlı Hükümeti işgal karşısında çaresiz kaldı. Donanmasının güçsüzlüğü ve kara yoluyla yapılacak harekâtı Mısır’ı işgal altında tutan İngiltere’nin engellemesi nedeniyle Trablusgarp’a ordu gönderemedi. Aralarında Mustafa Kemal’in de bulunduğu gönüllü subaylar küçük gruplar halinde kılık değiştirerek gizlice Trablusgarp’a gittiler. Bu subaylar Trablusgarp halkını İtalyan işgaline karşı örgütleyerek güçlü bir direniş başlattılar. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) İtalyanlar sömürge arayışı içindedir.
- B) Osmanlı subaylarının direnişi sonucunda savaş kazanılmıştır.
- C) Osmanlı Devleti, askerî bakımdan güçsüz durumdadır.
- D) İngiltere, İtalya’nın çıkarlarına uygun davranmıştır.
6. Atatürk’ün doğduğu dönemde Osmanlı toprakları içerisinde çok sayıda millet yan yana yaşamaktaydı. Bu bilgide Osmanlı Devleti’nin hangi özelliği söz konusu edilmiştir?
- A) Siyasi çatışmalar yaşaması
- B) İmparatorluk özelliğine sahip olması
- C) Meşrutiyetle yönetilmesi
- D) Devlet sınırlarında daralmalar görülmesi
7. “Gerçekleri konuşmaktan korkmayınız. Genç düşünceli demek gerçek düşünceli demektir. Sorunları olaylara göre değil, aslında olduğu gibi ele almak lâzımdır.” Mustafa Kemal Atatürk'ün bu sözü onun aşağıdaki kişilik özelliklerden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
- A) Mantıklılığı ve gerçekçiliği
- B) Gurura yer vermemesi
- C) Çok yönlülüğü
- D) İleri görüşlülüğü
8. Mustafa Kemal’in çocukluk ve gençlik yıllarını geçirdiği Selanik kenti; on dokuzuncu yüzyıl sonunda Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik akımının etkisiyle etnik çatışmaların yaşandığı bir yerdi. Şehirde yaşayan bazı azınlıklar Osmanlı Devleti’nden ayrılma sevdasına düşmüşlerdi. Bulgar ve Yunan çeteleri bölgede yaşayan Müslümanlara karşı olumsuz davranışlar sergiliyorlardı. Paragrafta belirtilen durumun Mustafa Kemal’in fikir yaşamına etkisi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir
- A) Türklük bilincinin gelişmesi
- B) Ekonomik sorunlara önem vermesi
- C) Laik düşünceye ilgi duyması
- D) Yabancı dillere ilgi duyması
9. 24 Temmuz 1908 tarihinde Kanun-i Esasi yeniden yürürlüğe konularak meşrutiyet ilan edildi. Ancak bu olaydan kısa bir süre sonra meşrutiyet yönetimine ve İttihat Terakki’ye karşı yazılarıyla bilinen Serbesti Gazetesi yazarı Hasan Fehmi bir suikast sonucu öldürüldü. Suikast olayını bahane eden meşrutiyet karşıtları medrese öğrencilerinin de kışkırtmasıyla harekete geçti. Taşkışla binasındaki Avcı Taburlarına bağlı rütbesiz askerler, subaylarını tutuklayarak hapsettiler. 13 Nisan 1909 tarihinde başlayan olaylar o gün kullanılan Rumi takvimle 31 Mart tarihine denk geldiği için 31 Mart Vaka’sı olarak adlandırıldı. İsyancıların amacı meşrutiyet yönetimine son vermek, Kanun-i Esasi’yi ve Mebusan Meclisi’ni yok etmekti. Bu bilgilere göre 31 Mart İsyanı’nı çıkaranların hedefleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
- A) Demokratikleşme çabalarına engel olmak
- B) Ulusal egemenliği tam olarak gerçekleştirmek
- C) Anayasal yönetime son vermek
- D) Mebusan Meclisi'ni ortadan kaldırmak
10. Mustafa Kemal'in askerlik hayatı aşağıdaki şehirlerden hangisinde başlamıştır?
- A) Şam
- B) Selanik
- C) Tobruk
- D) Trablusgarp
11. Mustafa Kemal, Trablusgarp’taki İtalyan işgaline karşı savaşmak üzere ölümü göze alan bir çöl yolculuğundan sonra 8 Aralık 1911 tarihinde Tobruk’a ulaştı. Burada Tobruk Bölgesi komutanlığını üstlenen Mustafa Kemal öncelikle siperleri denetledi, Arap şeyhleri ve kabile reisleri ile toplantılar yaptı. Arap direnişçilerin askerî eğitimlerine önem vererek birliklerin teşkilatlı bir biçimde hareket etmelerini sağladı. Paragrafta Mustafa Kemal'in hangi kişilik özelliğinden ya da askerî yeteneğinden söz edilmemiştir?
- A) Vatanseverliği
- B) İleri görüşlülüğü
- C) Liderliği
- D) Teşkilatçılığı
12. İttihat ve Terakki Cemiyeti 1889 yılında kurulmuş ve özellikle ordu içerisindeki okullu subayların katılımıyla güçlenmişti. Mustafa Kemal Selanik'te görevli bulunduğu sırada Vatan ve Hürriyet Cemiyeti içerisinde çalışmalarını sürdürürken İttihat ve Terakki Cemiyeti ile tanıştı. Daha yaygın bir örgütlenme içinde birlikte çalışmanın hedefe ulaşmayı kolaylaştıracağını düşünerek Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nin İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katılmasına karar verdi. Ancak kısa bir süre sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin esaslı bir planı ve meşrutiyetten sonra bu planı hakkıyla uygulayabilecek bir lideri olmadığını gördü. Cemiyetin bir siyasi parti haline gelmesini ve meşrutiyetin ilanından sonra da iktidarı ele almasını savundu. Bu bilgilere göre Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyeti ile ilgili düşünceleri hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Program ve çalışmalarına eleştirel bir gözle yaklaşmıştır.
- B) Faaliyetlerini yasal alana taşımasını savunmuştur.
- C) Hedef ve önder belirlemede eksik kaldığını düşünmüştür.
- D) Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ne göre farklı amaçları olduğunu görmüştür.
13. Mustafa Kemal öğrenim çağına geldiğinde önce annesinin isteği üzerine din ağırlıklı eğitim veren Mahalle Mektebi’ne devam etti. Kısa bir süre sonra ise babasının isteğiyle çağdaş eğitim veren Şemsi Efendi Mektebi’ne kaydı yaptırıldı ve ilköğrenimini burada tamamladı. Yalnızca bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal’in öğrenim hayatı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
- A) Babası çağdaş bir eğitim almasından yanadır.
- B) Annesinin tek arzusu oğlunun asker olmasıdır.
- C) Kayıt yaptıracağı okulu kendisi seçmiştir.
- D) Mahalle Mektebi’ndeki eğitimden sıkılmıştır.
14. Mustafa Kemal Manastır Askerî İdadisi yıllarına ait bir anısında şunları söyler: “…Eğer hitabet hocamız Alay Emini Mehmet Asım Efendi imdadıma yetişmeseydi, ben de şair olup çıkacaktım. Çünkü hevesim vardı. Asım Efendi bir gün beni çağırdı ve ‘Bak oğlum Mustafa’ dedi. ‘Şiiri falan bırak. Bu, senin iyi asker olmana engel olur. Diğer öğretmenlerinle de konuştum. Onlar da benim gibi düşünüyorlar. Sen Naci’ye bakma, o hayalperest bir çocuk. İleride belki iyi bir şair ve hatip olabilir, fakat askerlik mesleğinde kesinlikle yükselemez’… Hocamın ne kadar haklı olduğunu hadiseler ispat etti. Çok arzu ettiği halde Naci, kurmay subay olamadı.” Bu bilgilere dayanarak Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Askerî lise yıllarını İstanbul’da geçirdiği
- B) Öğretmenin uyarısına rağmen şiir yazmaya devam ettiği
- C) Bir dönem askerlikten istifa etmeye karar verdiği
- D) Öğretmenlerinin yönlendirmesine önem verdiği
15. Hikmet Bayur, "Atatürk’ün Hayatı ve Eserleri" adlı kitabında Mustafa Kemal’in İstanbul’daki Harp Okulu yıllarıyla ilgili şunları yazıyor: “Mustafa Kemal, sistemin tüm katılığına karşın özellikle ‘hürriyet’ ana konulu okumayı sürdürdü. Öğrenciliğinin bu döneminde böylesi eserleri okulun yatakhanesinde, yatağın içinde kötü ışık altında gizlice okur, idareye bağlı bir kimsenin yaklaştığını görünce de yorganın altına sokulup uyur gibi yapardı. Bu geceleri yatakta okuma merakı, okumayı bırakınca da ülkenin ağır durumu ve onu kurtarma çabaları üzerinde yoğun düşüncelere dalması, onun sabahları çoğu kez erken uyanıp kalkmasını engeller, arkadaşlarını merak içinde bırakırdı.” Paragraftaki bilgilere dayanarak Mustafa Kemal'in Harp Okulu yılları ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Öncelikli olarak Avrupalı yazarlarla ilgilendiği
- B) Ülke sorunlarına kafa yorduğu
- C) Bilgilenmek adına bazı tehlikeleri göze aldığı
- D) Okuma merakının belli konularda yoğunlaştığı
16. Mustafa Kemal’in Manastır Askerî İdadisi’nde okuduğu yıllarda Osmanlı Devleti Yunanistan’a savaş açar. Manastır kentinde de seferberlik ilan edilir. Şehir, gönüllü askerlerle dolar. Türk bayrağı arkasına düşen gönüllü gençler askere yazılıp kafileler halinde cepheye savaşmaya giderler. Bu manzaradan çok etkilenen ve aralarında Mustafa Kemal’in de bulunduğu bazı askerî lise öğrencileri okuldan ayrılarak Türk - Yunan Savaşı’na katılmak için gönüllü olarak orduya yazılmak isterler. Bu bilgilere dayanarak Manastır kentiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Ekonomik bakımdan gelişmiş olduğuna
- B) Millî duyguları güçlü bir halka sahip olduğuna
- C) Farklı uluslardan insanları barındırdığına
- D) Demiryolu ağı ile Avrupa'ya bağlandığına
17. Mustafa Kemal Harp Akademisi’nden Kurmay Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. Makedonya’da görevlendirilmeyi beklerken Şam’daki 5. Ordu’ya atandı. Şam, Osmanlı Devleti’nin Beşinci Ordu merkeziydi ve o yıllarda subaylar için tam bir sürgün yeriydi. Mustafa Kemal burada 30. Süvari Alayı’nda staj yapmaya başladı. Bu bilgilere göre Mustafa Kemal’in askerlik hayatına başlama süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Ataması beklentisine uygun gerçekleşmemiştir.
- B) Şam kenti o yıllarda subayların sürgün yeri olarak bilinmektedir.
- C) İlk görev yeri günümüzde Türkiye sınırları dışında kalmıştır.
- D) Staj yaptığı dönemde önemli başarılara imza atmıştır.
18. Londra Konferansı’nda Sevr Antlaşması’nda herhangi bir değişiklik yapılmasını kabul etmeyen Yunan Hükûmeti İtilaf Devletleri ile yaptıkları görüşmelerle Yunan ordusunun kısa sürede Ankara’yı ele geçirebileceğini iddia ettiler. İtilaf Devletleri de Yunanlıların bu istekli tavrı karşısında Sevr Barış Antlaşması’nı TBMM’ye zorla kabul ettirmek amacıyla Yunanlıların yeniden saldırıya geçmesini istediler. Londra’da bulunan Türk temsilcileri henüz yurda dönmeden Yunan ordusu 23 Mart 1921 tarihinde Bursa ve Uşak üzerinden saldırıya geçti. Buna göre belirtilen saldırının, aşağıdaki savaşlardan hangisine yol açmış oolduğu söylenebilir?
- A) Birinci İnönü Savaşı
- B) Büyük Taarruz Meydan Muharebesi
- C) Sakarya Savaşı
- D) İkinci İnönü Savaşı
19. kinci İnönü Zaferi sonrasında İtalyan kuvvetleri Antalya, Konya ve Muğla bölgesindeki işgal kuvvetlerinin bir kısmını geri çektiler. Fransızlar ise Zonguldak’taki işgallerine son vererek TBMM ile anlaşma yolları aramaya başladılar. Yunanlılar ise daha büyük bir kuvvet toplayarak yeniden saldırıya geçmek için Yunanistan’dan Anadolu’ya takviye birlikler istediler. Bu bilgilere göre İkinci İnönü Savaşı’nın sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Yunan Hükûmeti’nin mücadeleye devam kararı verdiğine
- B) Fransızların TBMM ile uzlaşma girişimleri başlattığına
- C) İtalya’nın Anadolu politikasında değişiklik olduğuna
- D) Türk ordusunun taarruz gücüne ulaştığına
20. Rusya, Birinci Dünya Savaşı’nda İtilaf Devletleri bloğunda yer almıştı. Savaş sırasında Rusya’da Bolşevik İhtilali çıkmış ve yeni kurulan Sovyet Rusya Devleti Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilmişti. İtilaf Devletleri Rusya'da gelişen yeni rejimden rahatsız olmuşlar ve sosyalist rejimin yayılmasını önlemek amacıyla Sovyet Rusya’ya karşı düşmanca bir tavır takınmışlardı. Bu arada Anadolu’nun İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesi Sovyet Rusya’nın güney sınırları için ciddi bir tehdit oluşturmuştu. Paragrafta sözü edilen tehdit, Sovyet Rusya Hükûmeti’ni aşağıdakilerden hangisine yöneltmiştir?
- A) İtilaf Devletleri ile uzlaşmaya
- B) İngiltere ile ticaret anlaşması imzalamaya
- C) TBMM Hükûmeti ile yakınlaşmaya
- D) Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilmeye
