1. 23 Nisan 1920’de açılan Büyük Millet Meclisi bir savaş meclisi olmasından ötürü yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin tümünü kendinde toplamıştır. Üyeleri tamamen Türklerden oluşan mecliste farklı düşüncelere sahip milletvekilleri olmasına rağmen partileşme olmamış, bütün milletvekilleri millî iradeye saygılı bir şekilde, görüşlerini özgürce ifade edebilmiş, ülkenin çıkarlarını savunma konusunda birleşmişlerdir. Bununla birlikte Meclis, işgalcilerin ve İstanbul’daki yönetimin baskılarına boyun eğmeden millî çıkarları korkusuzca savunmuş; karşılaştığı pek çok sıkıntıya rağmen çalışmasını bir an bile durdurmamıştır. Buna göre Büyük Millet Meclisinin, I. olağanüstü yetkilere sahip, II. demokratik, III. milli özelliklerinden hangilerine sahip olduğu söylenebilir?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) II ve III.
- D) I ve II.
2. 16 Mart 1921’de TBMM Hükûmeti ile Sovyetler Birliği arasında imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması’na göre doğu sınırı büyük ölçüde çizilmiş; Batum, Misakımillî sınırları içerisinde olmasına rağmen Gürcistan’a bırakılmıştır. Ayrıca taraflar, bu antlaşma sonrasında uluslararası ilişkilerde birbirlerine zarar verecek faaliyetlerde bulunmayacaklarını kararlaştırmışlardır. Bunun yanında Sovyet yönetimi kapitülasyonların kaldırıldığını kabul etmiş ve Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında yapılan bütün antlaşmaların geçersiz olduğu ilan edilmiştir. Buna göre Moskova Antlaşması ile ilgili, I. Misakımillî’den taviz verilmiştir. II. Ekonomik bağımsızlığa katkı sağlanmıştır. III. Sovyetler Birliği TBMM’nin varlığını tanımıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I, II ve III.
- D) I ve II.
3. Buna göre;Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Tam bağımsızlık ilkesi vurgulanmıştır.
- B) Toplanış amacı bakımından bölgeseldir.
- C) İstanbul Hükûmeti ile birlikte hareket edilmiştir.
- D) Tüm yurdu ilgilendiren kararlar alınmıştır.
4. İtilaf Devletleri I. İnönü Savaşı’ndan sonra toplanacak olan Londra Konferansı’na Osmanlı Hükûmetinin yanında TBMM Hükûmetini de çağırmıştır. Bu konferansa Osmanlı Hükûmeti adına Tevfik Paşa, TBMM Hükûmeti adına Bekir Sami Bey katılmıştır. Konferansta söz sırası Tevfik Paşa’ya geldiğinde “Ben sözü Türk milletinin hakiki temsilcisi olan TBMM delegesine bırakıyorum.” demiştir. Tevfik Paşa bu sözü ile İtilaf Devletleri’nin hangi amacını boşa çıkarmıştır?
- A) Türk delegeler arasında ikilik çıkarma
- B) Türk milletini Millî Mücadele’den vazgeçirme
- C) Anadolu topraklarını işgale başlama
- D) Düzenli ordunun kurulmasını engelleme
5. Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal’in İstanbul Hükûmeti adına ise Bahriye Nazırı Salih Paşa’nın katıldığı Amasya Görüşmeleri’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Vatanın bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması esastır. • Müslüman olmayan topluluklara siyasi ve sosyal dengemizi bozacak haklar verilmeyecektir. • Mebusan Meclisi açılacak ve milletvekili seçimleri serbestçe yapılacaktır. Buna göre Amasya Görüşmeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyetini resmen tanımıştır.
- B) Millî iradenin yönetime yansıtılması amaçlanmıştır.
- C) Bağımsızlığı tehdit edecek tüm girişimlere karşı çıkılmıştır.
- D) Toplumda kültürel birlikteliğin sağlanmasına çalışılmıştır.
6. Haritada 20. Yüzyıl Başlarında Avrupa ve Osmanlı Devleti’nin sınırları verilmiştir. Haritayı incelediğimizde sadece haritadaki bilgilerden yararlanılarak hangi yorum yapılamaz?
- A) Osmanlı Devleti’nin üç kıtada toprağa sahip olduğu görülmektedir.
- B) Mısır, İngilizlerin sömürge toprakları içinde yer almaktadır.
- C) Sömürge arayan İtalya, Trablusgarp topraklarını işgal etmiştir.
- D) Tunus ve Cezayir Fransa’nın sömürge toprakları içerisindedir.
7. Aşağıdaki haritada Birinci Dünya Savaşı’nın başındaki bloklar gösterilmiştir. Haritadaki bilgilere göre; I. İtalya savaşa sonradan katılmıştır. II. Osmanlı Devleti savaşın başında tarafsız kalmıştır. III. İttifak Devletleri’nin birbiriyle kara bağlantısı vardır. yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III.
- B) I ve III.
- C) I ve II.
- D) I, II ve III.
8. Aşağıdaki harita ve açıklamalarda I. Dünya Savaşı’na katılan devletler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Avrupa devletlerinin izlediği politikalar dikkate alındığında I. Dünya Savaşı’nın nedenleriyle ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) I. Dünya Savaşı’nın başlamasında ekonomik gelişmeler etkili olmuştur.
- B) Savaşın birden çok sebebi bulunmaktadır.
- C) Devletlerarası çıkar çatışmaları siyasi olayları etkilemiştir.
- D) Osmanlı Devleti kaybettiği toprakları almak istemiştir.
9. Aşağıda verilen haritalar incelendiğinde Osmanlı Devleti ile ilgili olarak; I. Avrupa Kıtası’nda toprağı kalmamıştır. II. Balkan ulusları zamanla bağımsızlıklarını kazanmıştır. III. Kara bağlantısı olmayan toprakları bulunmaktadır. hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I.
- B) Yalnız III.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
10. I. Dünya Savaşı’nın başlarında İngiltere Osmanlı Devleti’nin tarafsız kalmasını, Almanya ise Osmanlı Devleti’nin kendi yanında savaşa girmesini istiyordu. Almanya’nın bu isteğinde pek çok neden etkiliydi. Haritaya bakılarak Almanya’nın Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesinden elde edeceği en büyük kazanç hangisidir?
- A) Osmanlı Devleti’nin sahip olduğu yeraltı ve yerüstü kaynaklarını kullanmak
- B) Osmanlı padişahlarının halifelik gücünden yararlanarak, Müslümanların desteğini almak
- C) Savaşı geniş topraklara yaymak ve yeni cepheler açılmasını sağlamak
- D) Bakü petrollerine ve Hindistan’a ulaşmak
11. Aşağıda Millî Mücadele’yi desteklemek üzere kurulmuş olan milliyetçi cemiyetlerden bazıları ve yaptığı faaliyetler verilmiştir. I. Trakya-Paşaeli Cemiyeti: Amacı ‘’ Trakya’nın toprak bütünlüğünü korumak ‘’ olarak belirtilmiştir. Trakya’nın Türk olduğunu kanıtlamak için Yeni Edirne, Ahali ve Trakya adlı gazeteleri çıkarmıştır. II. Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti: Trabzon ilinin Türklüğünü ispat etmek amacıyla çalışmıştır. Başkanlığını Barutçuoğlu Ahmet Efendi’nin yaptığı cemiyet İstiklal gazetesini yayımlamıştır. Cemiyet Erzurum Kongresi’nin toplanmasına destek vermiştir. III. Millî Kongre Cemiyeti: Bütün yararlı cemiyetlerin tek isim altında birleşmesi gerektiğini dile getirmiştir. Bu cemiyet diğerlerinden farklı olarak sadece basın yoluyla faaliyet göstermiştir. IV. Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Türkçe olarak Albayrak, Hadisat gazeteleri ile Le Pays (Vatan) adı verilen Fransızca bir gazete çıkarmıştır. Verilen bilgilerden hareketle çıkarılabilecek en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün cemiyetler ulusal birliktelikle hareket etmiştir.
- B) Erzurum kongresine bütün cemiyetler destek vermiştir.
- C) Cemiyetlerin çıkardığı gazetelerin tamamı Türkçe yayınlanmıştır.
- D) Basın bütün cemiyetler tarafından aktif olarak kullanılmıştır.
12. I. Sınırların korunması ve iç̧ güvenliğin sağlanması için gerekli askerin dışında Osmanlı ordusu terhis edilecektir. II. Tüm telsiz, telgraf hatlarının kontrolü̈; Toros tünelleri ve bütün demiryollarının denetimi İtilaf Devletleri tarafından sağlanacaktır. III. İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum olursa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir. (7.Madde) IV. Doğudaki altı vilayette (Sivas, Elâzığ, Diyarbakır, Bitlis, Erzurum, Van) karışıklık çıkarsa İtilaf Devletleri bu illeri işgal edilebilecektir. (24. madde) Mustafa Kemal, 13 Ekim 1918 tarihinde Halep’ten çektiği telgrafta, Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonraki görüşlerini şöyle belirtmiştir: ‘‘Genel savaşın ardından imzalanan ateşkes sonucunda ülkemizin büyük bir kısmı elden gittikten sonra bugünkü vatanımızın önemli parçaları da düşman orduları tarafından işgal edilmişti.’’ Bu bilgi doğrultusunda yukarıdaki Mondros Ateşkes Antlaşması maddelerinden hangileri Osmanlı topraklarının işgaline hukuki zemin hazırlamayı amaçlamıştır?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I ve IV
- D) III ve IV
13. Sevr Antlaşması Osmanlı Devleti’ni yok olmuş gösteren bir antlaşmadır. Mustafa Kemal ve Türk Milleti bu antlaşmaya tepki göstermişlerdir. I. Dünya savaşı sonrasında kalıcı barışı sağlamak için yayınlanan Wilson ilkelerine rağmen antlaşma maddeleri çok serttir. Örneğin, Sevr Antlaşması’nda ‘’Kapitülasyonlardan tüm devletler yararlanacaktır.’’ maddesi yer almıştır. I. Devletler arası ekonomik engeller kaldırılacak. II. Devletler arasında gizli antlaşmalar yapılmayacak. III. Yenilen devletlerden savaş tazminatı ve toprak alınmayacak. IV. Çanakkale Boğazı sürekli olarak bütün devletlerin gemilerine açık olacak Wilson ilkelerinden hangisi bu maddeye karşıdır?
- A) IV.
- B) II.
- C) III.
- D) I.
14. “…Hikmet isminde Askeri Tıbbiye talebesi ve Sivas Kongresi’nde Askeri Tıp talebesi delegesi olan bir genç, İstanbul efendi ve paşalarına vatanseverlikte, memleketçilikte, milliyetçilikte rehber ve örnek olacak ölçüde doğru düşünce, milli inan ve imanın sahibi bulunuyordu. Bu genç de Paşa’nın odasındaydı. Sanki birdenbire ateş ve heyecan kesilmiş olarak, yüksek sesle “Paşam, delegesi bulunduğum Tıbbiyeliler beni buraya istiklal davamızı başarmak yolundaki mesaiye katılmak üzere gönderdiler. Mandayı kabul edemem. Eğer kabul edecek olanlar varsa, bunlar her kim olursa olsun şiddetle reddeder ve kınarız. Eğer, manda fikrini siz kabul ederseniz sizi de reddeder, Mustafa Kemal’i “vatan kurtarıcısı” değil, “vatan batırıcısı” olarak adlandırır ve lanetleriz,” diye bağırdı. Bu gencin yürekten kopup gelen bu sözleri karşısında odadakilerin birçoğunun gözleri yaşarmıştı. Mustafa Kemal Paşa da müteheyyiç olmuştu. Heyecanlı bir sesle “Arkadaşlar gençliğe bakın, Türk milli bünyesindeki asil kanın ifadesine dikkat edin,” dedi. Sonra da Hikmet Bey’e dönerek “Evlat, müsterih ol. Gençlikle iftihar ediyorum ve gençliğe güveniyorum. Biz, azınlıkta kalsak dahi mandayı kabul etmeyeceğiz. Parolamız tektir ve değişmez: Ya istiklal ya ölüm!” Mazhar Müfit Kansu-Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk’le Beraber-Cilt 1-Sayfa 248 Bu bilgiye göre Tıbbıyeli Hikmet ve Mustafa Kemal arasında Sivas Kongresi’nde geçen konuşmada Türk halkı adına hangi konuda taviz verilemeyeceğine vurgu yapılmıştır?
- A) Milli Birlik
- B) Tam Bağımsızlık
- C) Ulusal Egemenlik
- D) Manda ve Himaye
15. İngiltere, Rusya’nın Boğazlar’a hâkim olarak sıcak denizlere inmesini çıkarlarına aykırı buluyor, Rusya’ya karşı Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü savunuyordu. 19. yüzyılın sonlarına doğru petrolün önem kazanması, yeni bir güç olarak ortaya çıkan Almanya ve İtalya tehlikesi, artan sömürgecilik rekabeti karşısında İngiltere politika değiştirmiş, Osmanlı toprak bütünlüğünü savunmaktan vazgeçmiştir. Hatta Osmanlı Devleti’nin parasını peşin ödeyerek yaptırdığı iki savaş gemisine el koymuştur. Almanya ise ekonomisi çökmüş, askeri olarak yetersiz olan Osmanlı Devleti ile ittifak arayışına girmiştir. Birinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanan bu gelişmelere göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) Almanya Osmanlı’nın tekrar siyasi bir güç olmasını istemektedir.
- B) İngiltere Arap topraklarını Osmanlı’dan koparmak istemektedir.
- C) Osmanlı Devleti jeopolitik olarak önemli bir konuma sahiptir.
- D) Osmanlı Devleti topraklarını tek başına koruyamamaktadır.
16. Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girmesinin nedenlerinden biri Rusya’ya karşı açılacak bir cepheyle elde edilecek başarı sonucunda, Orta Asya Türklerinin Rusya’nın egemenliğinden kurtarılacak olmasıdır. Bu düşünce Osmanlının dağılmasını önlemek üzere ortaya çıkmış hangi fikir akımıyla daha çok ilgilidir?
- A) Türkçülük
- B) İslamcılık
- C) Osmanlıcılık
- D) Batıcılık
17. Birinci Dünya Savaşı öncesi dünya adeta bir barut fıçısını andırıyordu. Ülkeler hızla silahlanıyor, çıkarları çerçevesinde ittifaklar kuruyorlardı. Rusya sıcak denizlere inmek isterken, İtalya ve Almanya sömürge toprakları arıyordu. Avusturya Macaristan İmparatorluğu Balkanlara hâkim olmak istiyor. İngilizler, Arap topraklarını Osmanlı’dan koparmayı planlıyordu. Osmanlı Devleti ise tek başına topraklarını koruyamıyordu. I. Rusya’nın Panslavizm politikası II. Avusturya Macaristan İmparatorluğu’nun Bosna’yı işgal etmesi III. İtalya’nın Trablusgarp’a saldırması IV. Almanya’nın Orta Afrika’da sömürge toprakları elde etmesi Gelişmelerden hangileri Avrupa devletlerinin Osmanlı topraklarını paylaşma düşüncesinde olduklarını gösterir
- A) II, III ve IV.
- B) I, III ve IV.
- C) I, II ve III.
- D) I, II, III ve IV.
18. Tablonun doğru olabilmesi için hangi madde değerlendirmelerinin yeri değiştirilmelidir?
- A) III ve IV.
- B) I ve III.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
19. Mustafa Kemal, 13 Ekim 1918 tarihinde Halep’ten çektiği telgrafta, Mondros Ateşkes Antlaşması’nın şartlarını çok ağır bulduğuyla ilgili şunları belirtmiştir: ‘’Mondros Ateşkesi, Osmanlı Devleti’nin müttefikleriyle beraber sürüklendiği acı yenilginin yüz kızartacak bir sonucudur. Bu ateşkes maddeleri Türk topraklarını yabancıların işgaline sunmuştur. Yine bu ateşkes maddeleri Sevr Antlaşması’nın hükümlerinin de kolaylıkla kabul ettirilebileceği fikrini işgalcilere mümkün ve normal gösterdi.’’ Yukarıda verilen bilgilere göre anlaşma hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Osmanlı Devleti ve müttefikleri mağlubiyet yaşamıştır.
- B) Bu anlaşma ülke topraklarını işgallere açık hale getirmiştir.
- C) Sevr Antlaşması’nın maddelerini uygulanabilir hale getirmiştir.
- D) Osmanlı hükümetiyle ortak hareket edilmesini zorunlu kılmıştır.
20. Atatürk: “Tam bağımsızlık doğal olarak siyasi, mali, ekonomik, adli, askeri, kültürel ve diğer hususta tam serbestlik demektir. Bu saydıklarımın herhangi birinde bağımsızlıktan yoksun kalmak, ulus ve ülkenin gerçek anlamıyla bütün bağımsızlığından yoksun kalması demektir.” Atatürk’ün sözüne göre hangi cemiyet “tam bağımsızlık” ilkesine aykırı olarak kurulmuştur?
- A) Reddi İlhak Cemiyeti
- B) İngiliz Muhipleri Cemiyeti
- C) Kilikyalılar Cemiyeti
- D) Milli Kongre Cemiyeti
