8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Deneme Sınavı 6

2. Kurtuluş Savaşı’nda Maraş, Antep çevresinde Kuvâ-yı Millîye Komutanı olarak bölgedeki direnişi yöneten Ali Kılıç anısını dile getirmiştir: Bir aralık konu İstiklâl Savaşı'na geldi. O savaş ki araç, gereç, personel kıtlığı bugün güç tasavvur edilirdi. Tümenlere binbaşılar, kolordulara yarbaylar komuta ediyordu. Fakat bu kadro canını dişine takmış bir ekipti. Var olmak ya da olmamak bu savaşın sonucuna bağlıydı. 30 Ağustos bu ruh hâletinin eseriydi. Anlatışlarını şöyle bağladı: — İşte, büyük zafer böyle ortak bir eserdir. Şerefler de ortaktır. Bu alçak gönüllülük şaheseriyle konunun kapanacağını tahmin ediyorduk. Bu arada Atatürk bir duraklama yaptı. Sonra içine dönük, âdeta kendisiyle konuşur gibi ilave etti: — Ama yenilseydik sorumluluk ortak olmayacak, yalnız bana ait olacaktı. Bu belagat karşısında gözyaşımı tutamadım. Tarihin, zaferleri kendine mal eden, yenilgileri ise maiyetine yükleyen sahte kahramanlarını hatırladım. “Hatıralar, 1955” Mustafa Kemal ile ilgili yukarıda verilen anıdan hareketle Mustafa Kemal ve askerlerinin; I. Vatanseverliği, II. Bağımsızlığa düşkünlüğü, III. Cesareti özelliklerinden hangilerine ulaşabiliriz ?

3. İstanbul Boğazı’na demirlenmiş İtilaf Devletleri’ne ait donanmayı gören Mustafa Kemal, bu duruma şu sözleri ile tepki göstermiştir: “Geldikleri gibi giderler!” Çünkü Mustafa Kemal, Türk ulusunun tutsaklığa asla boyun eğmeyeceğine ve özgürlüğünden ödün vermeyeceğine inanmıştır. Türk milleti de bağımsızlık ve özgürlük savaşını kazanarak Mustafa Kemal Paşa’nın haklı olduğunu dünyaya kanıtlamıştır. Buna göre göre Mustafa Kemal’in; I. İleri görüşlülüğü, II. Kararlılığı, III. Vatanseverliği özelliklerinden hangilerine değinilmiştir?

4. Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin aldığı kararlardan bazıları şunlardır: * Bölge dışına göç edilmeyecektir. * Bilim, iktisat ve din teşkilatları kurulacaktır. * Basın ve yayın yoluyla propaganda yapılacaktır. * İşgallere karşı direnilecektir. Alınan bu kararların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

5. Erzurum Kongresi’nde alınan kararlardan bazıları şunlardır: • Manda ve himaye kabul edilemez. • Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez. • Kuvâ-yı Millîye’yi etkin, millî iradeyi hakim kılmak esastır. Buna göre Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

6. "Bu antlaşma, Türk ulusuna karşı yüzyıllardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması’yla tamamlandığı sanılmış, büyük bir suikastin yıkılışını ifade eden bir belgedir. Osmanlı dönemine ait, tarihte benzeri görülmemiş bir siyasi zaferin eseridir!" Mustafa Kemal Atatürk "Lozan Antlaşması’nın gerçek karakterini ve yüksek değerini Sevr Antlaşması ile kıyaslamakla anlamayı başarırız: Sevr, Osmanlı Devleti’nin tarihe gömülmesini saptayan bir belgedir; Lozan ise hür bir ulus sıfatı ile Sevr Antlaşması önünde boyun eğmeyen Türk Devleti’nin bağımsızlık hakkını bütün dünyaya kabul ettirmesinin sonucu olan uluslararası bir antlaşmadır." Afet İnan "Gerçekten de bu, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, yenik düşmüş Orta Avrupa devletlerinden birinin galip devletlere kendi koşullarını kabul ettirerek imzaladığı tek antlaşmadır." Lord Kinross Buna göre Lozan Antlaşması ile ilgili, I. Uluslararası alanda yankı uyandırmıştır. II. Türk Devleti lehine sonuçlanmıştır. III. Millî Mücadele bu anlaşma ile son bulmuştur. yargılarından hangilerine ulaşabiliriz?

7. Yukarıdaki haritada Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası işgal edilen alanlar belirtilmiştir. Buna göre haritadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

8. Mustafa Kemal Kütahya-Eskişehir Savaşı’nın yaşandığı dönemde tüm zorluklara rağmen “Silahıyla olduğu kadar beyniyle de mücadele etmek zorunda olan milletimizin, birincisinde gösterdiği başarıyı ikincisinde de göstereceğine şüphem yoktur.” diyerek Maarif Kongresi’nin yapılmasını istemiştir. Maarif Kongresi ile aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmeye çalışıldığı söylenemez?

9. Her devletin kendi kurtuluşunu sağlamaya yönelik birtakım çalışmaları olmuştur. Altı yüzyıl varlığını devam ettiren Osmanlı Devleti de son dönemlerinde devletin yıkılışını önleme amacıyla çeşitli düşünce akımlarını ortaya koymuş ancak yaşanan bazı olaylar bu fikir akımlarının başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olmuştur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi “ümmetçilik” anlayışının başarısızlıkla sonuçlanmasına örnek olarak gösterilebilir ?

10. Osmanlı padişahı Abdülmecid’in 1839 yılında Tanzimat Fermanı’nı ilan etmesi Türk demokrasi tarihinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle bu fermanın içindeki maddeler eşitlik unsuru üzerine dikkat çekmiştir. Padişah mahkemelerin açık yapılacağını, herkesin kanun önünde eşit olacağını, tüm vatandaşların can ve mal güvenliğinin devlet güvencesi altına alınacağını ve kanunların her şeyin üzerinde tutulacağını duyurmuştur. Buna göre Tanzimat Fermanı ile, I. Hukukun üstünlüğü kabul edilmiştir. II. Mülkiyet hakkı devlet güvencesi altına alınmıştır. III. Milli egemenlik benimsenmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?