1. Aşağıda Mendel’in mor ve beyaz çiçekli bezelye bitkileriyle yapmış olduğu bir çaprazlamanın aşamaları gösterilmiştir. Yapılan çaprazlama çok kez tekrarlanmış ve her seferinde aynı sonuçlara ulaşılmıştır. Buna göre yapılan bu çalışma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) 2. aşamada kullanılan bezelyeler çiçek rengi bakımından homozigot karaktere sahiptir.
- B) 4. aşamada oluşan bezelyelerin genetik yapısı başlangıçta kullanılan mor çiçekli bezelye ile aynıdır
- C) 4. aşama sonucu oluşan bezelyelerin genotipleri heterozigottur.
- D) 1. aşamada döllenme olayı gerçekleştiği için oluşan bezelyelerde beyaz çiçek aleli bulunamaz.
2. Bir göl ekosisteminde aynı besin zincirinde bulunan canlıların dokularındaki zehirli madde miktarı aşağıdaki grafikte verilmiştir. Bu göle R canlısı ile benzer beslenme özelliklerine sahip bir Z canlısı ekleniyor. Buna göre Z canlısının göle eklenmesinden sonra aşağıdakilerden hangisi meydana gelmez?
- A) R ve Z canlıları arasında rekabet gözlenir.
- B) R canlısının sayısı artarken S’nin sayısı azalır.
- C) Gölde oluşan oksijen gazı zamanla artar.
- D) P canlısının sayısı artarken T’nin sayısı azalır.
3. Aşağıda rüzgâr enerjisi ile ilgili bir poster verilmiştir. Posterdeki verilerle aşağıdaki ifadelerden hangisi desteklenemez?
- A) Rüzgârdan elde edilen enerji küresel ısınmaya neden olmaz.
- B) Rüzgâr ağaçları rüzgâr türbinlerinden daha az ses kirliliği oluşturur.
- C) Aynı ortamda bulunan rüzgâr türbini rüzgâr ağacından daha geç çalışmaya başlar.
- D) Rüzgâr ağaçları rüzgâr türbinlerinden daha fazla enerji üretir.
4. Bir tahmin etme oyunu için elementleri temsil eden harfler boş periyodik tabloya rastgele yerleştiriliyor. Bu oyunda oyunculardan biri seçtiği element ile ilgili ipuçları vererek diğer oyuncunun bu elementi tahmin etmesini istiyor. Bir oyuncunun seçtiği elementle ilgili verdiği ipuçları aşağıdaki gibidir. • Seçtiğim element metal değildir. • Bulunduğu grupta bütün element sınıfları yoktur. • Z’ye komşu olan gruplarda yer almamaktadır. Oyun sonunda verilen ipuçları ile seçilen element belirlenememiştir. Buna göre seçilen elementin kesin olarak belirlenmesi için, I. Bulunduğu gruptaki elementlerle aynı sınıfta değildir. II. Oda sıcaklığında sıvı hâlde değildir. III. Bulunduğu periyottaki en büyük atom numaralı elementtir. ipuçlarından hangilerinin tek başına eklenmesi yeterlidir?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) II ve III
- D) I ve III
5. Bir öğretmen, karanlık bir sınıf ortamı oluşturarak elektriklenme ile ilgili şekildeki deneyi yapıyor. Bu deneye göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) Deneydeki kıvılcımlar yıldırımların oluşmasına benzetilebilir.
- B) Plastik yüzey ile metal tepsi sürtünmeyle elektriklenmiştir.
- C) Metal kapak ile metal tepsi arasında pozitif yük geçişi olmuştur.
- D) Yalıtkan saplar, metal tepsi ile el arasındaki yük geçişini engellemiştir.
6. Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesi, Dünya’da siyah güllerin yetiştirilebildiği tek yerdir. Bu bitki, Halfeti dışında başka bir yerde yetiştirildiğinde kırmızı çiçekler açmaktadır. Fakat tekrar Halfeti’de yetiştirildiğinde siyah çiçekler açmaktadır. Bu durumun nedeni, I. Gen işleyişinin değişmesi II. Gen yapısının değişmesi III. Kromozom yapısının değişmesi ifadelerinden hangileri ile açıklanabilir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) Yalnız I
- D) Yalnız II
7. Şekildeki Dünya modeli üzerinde K ve L noktaları gösterilmiştir. Bu noktalarda 23 Eylül’den Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesi’ne dik geldiği tarihe kadar gözlenen olaylar kaydedilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi her iki noktada yapılan ortak bir gözlemdir?
- A) Güneş ışınlarının aktardığı enerji miktarı artar.
- B) Gölge boyu uzar.
- C) Gündüz ve gece süresi arasındaki fark artar.
- D) Güneş ışınları daha eğik açı ile gelir
8. 80°C sıcaklığındaki T katısı, -20°C sıcaklığındaki buz dolu kabın içine konulacaktır. Daha sonra bu iki maddenin sıcaklık değişimlerini gösteren grafik çizilecektir. Sıcaklık değişimleri sırasında ısı alışverişi sadece T katısı ve buz arasında gerçekleşecektir. Buna göre maddelerin sıcaklık değişimini gösteren, grafiklerinden hangileri doğru olabilir?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) Yalnız III
9. Bir öğretmen katı basıncının yüzey alanı ile ilişkisini anlatmak için bir etkinlik planlamıştır. Bu etkinlikte kâğıt katlama sanatı ile köpek yapımının aşamalarına ait görseller aşağıda numaralanarak gösterilmiştir. Buna göre numaralanan aşamalarda kâğıdın yere temas eden yüzeyi ile zemin arasında oluşan katı basıncını gösteren grafik aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
10. Bir oyun için tasarlanan farklı makaralarla oluşturulmuş aşağıdaki düzenekte öğrenciler ipi çekerek orta kısımda yer alan flamayı kendi tarafına doğru hareket ettirerek oyunu kazanmaya çalışmaktadır. Buna göre oyun ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- A) Öğrencilerin ipe uyguladıkları kuvvetler eşit ise oyunun kazananı yoktur.
- B) II. öğrenci oyunu kazandıysa daha fazla kuvvet uygulamıştır.
- C) I. öğrencinin kullandığı palanga yoldan daha çok kayıp verir.
- D) I. öğrencinin oyunu kazanması için daha fazla kuvvet uygulaması gerekir.
11. Hipotetik Düşünme: Olmayan bir durum karşısında varsayımsal olarak akıl yürütmek yorum yapmaktır. Mutasyon konusunu ve örneklerini anlatan Münire öğretmen, gerekli bilgileri anlattıktan sonra hipotetik düşünmeyi sağlayacak problem cümlesini öğrencilere yöneltmiş ve öğrencilerin yanıtlarını dinlemiştir. Problem Cümlesi: Kendimizin albino hastası olduğumuzu düşünürseniz hayatınızda ne gibi değişiklikler olurdu? A yşe: Albino bir cilt hastalığı olduğu için tedavi olurdum. Ahmet: Düzenli olarak güneş koruyucu kullanırdım. Özcan: Albino hastalığı, genetik bir hastalıktır.Çocuklarımda olmamasını için gerekli tedbirleri alırdım. Buna göre, hangi öğrenciler hipotetik düşünmelerini sağlayan problem cümlesine doğru yanıt vermiştir?
- A) Özcan
- B) Ayşe
- C) Ayşe, Ahmet
- D) Ahmet, Özcan
12. Aşağıdaki periyodik cetveli inceleyen Eren, defterine kısa notlar çıkarmıştır. I) Y ve X elementi benzer kimyasal özellikler gösterir. II) Z ve T elementlerinin katman sayıları eşittir. III) N elementinin son katmanındaki elektron sayısı 8’dir. IV) Y,T ve N elementleri ametaldir. Eren aldığı notları incelerken hangi basamaklarda hata yapmıştır?
- A) I ve III
- B) III ve IV
- C) II ve III
- D) I ve IV
13. Karamanlı ortaokulundaki sınıf isimleri aşağıdaki gibi kalıtım maddelerinin isimlerinden oluşmaktadır. Karamanlı ortaokuluna yeni gelen Aybüke, Tuba, Ali İhsan ve Halit aşağıdaki sınıflara, herbiri bir sınıfa gidecek şekilde dağıtılmıştır. Ancak hangi öğrencinin hangi sınıfa gideceği belli değildir fakat öğrencilerin gidecekleri sınıflarla ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir. Aybüke: Benim gideceğim sınıfımın kapısında, kalıtım maddelerinin en karmaşığı yazılmıştır. Tuba: Benim gideceğim sınıfımın kapısında, kalıtsal özelliklerin ortaya çıkmasından sorumlu kalıtım maddesi yazılmıştır. Ali İhsan: Benim gideceğim sınıfımın kapısında, çift zincirli sarmal yapıya sahip kalıtım maddesi yazılmıştır. Halit: Benim gideceğim sınıfımın kapısında, sahip olduğu organik baza göre isimlendirilen kalıtım maddesi yazılmıştır. Buna göre; Aybüke, Tuba, Ali İhsan ve Halit aşağıdaki sınıflardan hangisine gitmelidir?
- A) Nükleotid Sınıfı: Ali İhsan / Kromozom Sınıfı: Halit / Gen Sınıfı: Aybüke / DNA Sınıfı: Tuba
- B) Nükleotid Sınıfı: Aybüke/ Kromozom Sınıfı: Tuba / Gen Sınıfı: Ali İhsan / DNA Sınıfı: Halit
- C) Nükleotid Sınıfı: Halit / Kromozom Sınıfı: Aybüke / Gen Sınıfı: Tuba / DNA Sınıfı: Ali İhsan
- D) Nükleotid Sınıfı: Tuba / Kromozom Sınıfı: Ali İhsan / Gen Sınıfı: Halit / DNA Sınıfı: Aybüke
14. Aşağıdaki modeli tahtaya çizen Elif öğretmen DNA’nın eşlenmesini anlatmaktadır. I) 1. zincirdeki eksik nükleotidler eşlenme sırasında kendini tamamlayamaz. II) 2. zincirdeki eşlenme sırasında DNA’da bir sorun oluşmaz. III) DNA kendini eşlerken hata olabilir. DNA’nın çift zincirli olduğu ve bölünme sırasında kendini eşlediğini bilen öğrenciler modeli incelediğinde aşağıdaki hangi sonuçların doğru olduğunu bilir?
- A) I ve III
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) I
15. Fen Bilimleri öğretmeni belirli karakterlere ait alelleri aşağıdaki deney tüplerinin üzerine yazıp sınıfa getirmiştir. Sınıftaki 4 öğrencisine deney tüplerini rasgele almalarını, diğer arkadaşlarına göstermemelerini ve tüplerindeki aleller ile ilgili bilgiler vermelerini istemiştir. Öğrencilerin deney tüplerindeki aleller ile ilgili verdiği bilgiler aşağıdaki gibidir. Ali: Deney tüpümde yazan alel baskın özelliktedir. Arzu: Benim deney tüpümdeki, Ali’nin deney tüpündeki alelin çekiniğidir. Mehmet: Ali ile benim deney tüpümdeki farklı karakterlere ait alellerdir. Almila: Benim deney tüpümdeki alel, Mehmet’in deney tüpündeki alelin çekiniğidir. Buna göre; Ali, Arzu, Mehmet ve Almila’nın deney tüpleri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Ali: II - Arzu: IV - Mehmet: I - Almila: III
- B) Ali: I - Arzu: II - Mehmet: III - Almila: IV
- C) Ali: II - Arzu: I - Mehmet: IV - Almila: III
- D) Ali: IV - Arzu: III - Mehmet: I - Almila: II
16. Fen Bilimleri öğretmeni bezelyelerin çiçek rengi kalıtımına ilişkin çaprazlamayı yapmış ve çaprazlama sonucunda, aşağıdaki grafikleri sınıfın tahtasına çizmiştir. Öğretmen, öğrencilerine grafiklerin çizilmesini sağlayan bezelyelerin tozlaşmasıyla, okul bahçesinde 4 tane bezelye yetiştirdiğini belirtmiştir. Oluşan bezelyeleri öğrencilerine göstermeden çiçek renkleriyle ilgili yorumlar yapmalarını istemiştir. Buna göre yetiştirilen bezelyelerle ilgili hangi öğrencinin yaptığı yorum yanlıştır?(Bezelyelerde mor çiçek geni, beyaz çiçek genine baskındır.)
- A) Almila: Tüm bezelyeler saf mor çiçekli olabilir.
- B) Mehmet: Bezelyelerin yarısı saf beyaz çiçekli olabilir
- C) Ali: Bezelyelerin bazıları melez mor çiçekli olabilir.
- D) Arzu: Bezelyelerin bazıları melez beyaz çiçekli olabilir.
17. III) Çiftin çocuklarının kıvırcık saçlı olma olasığı % 75 ‘dir. Yukarıda fenotip ve genotip özellikleri verilen çiftin çaprazlama sonucunda ortaya çıkan sonuçları I,II,III şeklinde numaralandırılmıştır.Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
- A) I ve III
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) Yalnız I
18. Fen bilimleri dersinde katı basıncını öğrenen Ali, Mehmet ve Yalçın, amacı halkaları çubuğa geçirip en fazla basınç oluşturmak olan aşağıdaki oyunu tasarlayıp kurallarını belirliyorlar. Kurallar; 1.Oyunculara özdeş farklı renklerde 4 halka verilecektir. 2. Halkaların art arda atılması gerekir. 3.Halkaların atılması için belirlenen 2 metre mesafeye geçilmelidir. 4.Çubuğa geçirilemeyen halka için tekrar deneme hakkı verilmeyecektir. Buna göre yukarıdaki grafiklere bakarak Ali, Mehmet ve Yalçın’ın oyunları için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış olur?
- A) Ali, 1 ve 2.atışında halkaları çubuğa geçirmiştir. Ancak 3. ve 4. atışında halkaları geçirememiştir.
- B) Yalçın 2. ve 3. atışında halkaları geçirmiştir. Ancak 1. ve 4. atışında halkaları geçirememiştir
- C) Mehmet ilk 3 atışında halkaları geçirmiştir. Ancak 4. atışında halkayı geçirememiştir.
- D) Halkaların 3 tanesini çubuğa geçirerek oyunu kazanan Mehmet’tir.
19. Kerem, fen bilimleri dersinde katı basıncını etkileyen etmenleri öğrenmiştir. katı basıncı; cismin ağırlığı ile doğru, yüzey alanı ile ters orantılıdır. Öğretmeni Kerem’den katı basıncı – yüzey alanı ilişkisini gösteren bir düzenek hazırlamasını ister. Kerem özdeş cisimler kullanarak aşağıdaki düzeneği hazırlar. Ancak düzenekte bir hata vardır. Kerem, bu hatayı düzeltmek için ne yapmalıdır?
- A) Şekil II ‘ deki cisimlerden bir tanesini almalıdır.
- B) Şekil I ‘deki cismi S yüzeyi üzerine döndürmelidir
- C) Şekil II ‘deki cisimlerden bir tanesini alıp, şekil I’deki cismi S yüzeyine döndürmelidir.
- D) Şekil I’ deki cismin üzerine özdeş cisimlerden bir cisim daha eklemelidir.
20. Aslı’nın anne ve babası sömestr tatilinde bir iş gezisi için Arjantin’e gidecek, Aslı’yı da yanlarında götüreceklerdir. Aslı, gezi için bavulunu hazırlarken en sevdiği şapka ve eldivenlerini yanına almak için hazırlar. Bunu gören annesi Aslı’ya yanına tişört, şort gibi ince kıyafetler almasını söyler. Aslı ise kış mevsiminde olduklarını tişört ile üşüyebileceğini söyleyince annesi bir Dünya haritası alır ve ona gerekli açıklamayı yapar. Sizce aşağıdakilerden hangisi Aslı’nın annesinin yaptığı açıklamalardan biri değildir?
- A) Örneğin biz ilkbahar mevsiminde iken orada sonbahar yaşanır.
- B) Kuzey ve güney yarım kürelerde farklı mevsimler yaşanır.
- C) Damlacım şubat ayındayız. Yani kış mevsiminde. Şu an Arjantin’de kar yağıyor olabilir.
- D) Arjantin güneyde, biz ise kuzey yarım kürede yaşıyoruz.
