1. Kimyasal tepkime, bir ya da birkaç maddenin etkileşime girerek yeni bir element veya bileşik grubuna dönüştürülmesi işlemidir. Bu işlem sırasında renk değişimi, gaz çıkışı ve çökelek oluşumu gibi olaylar gözlemlenebilir. Bromtimol mavisi, maddelerin asit ya da baz olduğunu anlamamızı sağlayan bir pH indikatörüdür. Asidik ortamda sarı, bazik ortamda mavi ve nötr ortamda yeşil renkte olan bromtimol mavisinin pH’a bağlı renk değişimi aşağıda verilmiştir. Kuru buz ise atmosferde doğal olarak gaz hâlde bulunan karbondioksitin katı hâlidir. Aşağıdaki görselde bromtimol mavisi indikatörü damlatılan beher içindeki suya kuru buz eklenmesi ve ardından gaz çıkışıyla birlikte çözeltideki indikatör renginde yaşanan değişim gösterilmiştir. Bu işlemle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Kuru buz ilavesinden sonra kimyasal bir tepkime gerçekleşmiştir.
- B) Kuru buz ilavesinden sonra çözeltideki hidroksit iyonu (OH¯) derişimi artmıştır.
- C) Karbondioksit, çözeltinin asidik olmasına neden olmuştur.
- D) Bromtimol mavisi damlatılan su, bazik özellik göstermektedir.
2. Aşağıdaki görseller yeni sönmüş bir yangının ardından siyahlaşmış toprak üzerinde yaşayan güveleri temsil etmektedir. Başlangıçta güve topluluğu farklı kalıtsal özelliklere sahip bireylerden oluşmaktadır (Şekil-I). Ancak açık renkli güveler avcı kuşlar tarafından kolayca fark edilerek avlanmışlardır (Şekil-II). Hayatta kalmayı başaran kömür rengi güveler ise üremeye devam ederek bu özelliklerinin varlığını korumuşlardır (Şekil-III). Bu görsel ve açıklamalara göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Başlangıçta güvelerde renklenme ile ilgili kalıtsal varyasyonlar bulunmaktadır.
- B) Değişen ortam şartları güvelerde yarar sağlayan kalıtsal özelliklerin devam etmesinde etkili olmuştur.
- C) Açık renkli güvelerin avcı kuşlar tarafından yok edilmeleri doğal seçilimle elenmedir.
- D) Koyu renkli güvelerin hayatta kalması çevre etkisiyle ortaya çıktığından modifikasyona örnektir.
3. Aşağıda verilen üç farklı ibrik, emziklerinden taşıncaya kadar yavaşça su ile dolduruluyor. Buna göre ibriklerin tabanlarında oluşan sıvı basınçlarının sıralaması aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- A) II < I < III
- B) I < II < III
- C) I < III < II
- D) III < I < II
4. Günlük yaşamda kullanılan bazı basit makineler aşağıda gösterilmiştir. Buna göre kerpeten, delgeç ve maşa; I. iş kolaylığı, II. kuvvetten kazanç, III. yoldan kazanç avantajlarından hangilerini ortak olarak sağlayan basit makinelerdir?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) I ve II
5. Aşağıdaki şekilde bir inşaatta çalışan işçiler gösterilmektedir. İnşaatın aynı katında bulunan I. ve II. işçi, içlerinde eşit miktarda tuğla bulunan özdeş paletleri farklı düzenekler kullanarak bulundukları yere çıkarıyor. Buna göre işçilerin, yaptıkları işlerle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Her iki işçi de tuğlaları aynı yüksekliğe çıkardığından eşit iş yapmıştır.
- B) II. işçi kuvvetten kazanç sağladığından daha fazla iş yapmıştır.
- C) II. işçi ipi daha çok çektiğinden daha fazla iş yapmıştır.
- D) I. işçi daha fazla kuvvet uyguladığından daha fazla iş yapmıştır.
6. Kaldıraçlar, destek noktası adı verilen sabit bir nokta etrafında dönebilen, düz bir çubuktan oluşan basit makinelerdir. Bir öğrenci yukarıdaki şekilde gösterildiği gibi kaldıracın diğer ucuna koyduğu kayayı kaldırmaya çalışmış ancak başaramamıştır. Ardından kaldıraç üzerinde değişiklikler yapmış ve sonunda kayayı kaldırabilmiştir. Öğrenci, kaldıraç üzerinde yaptığı değişikliklerle kayayı kaldırabilmesi için daha az bir kuvvete ihtiyacı olduğunu fark etmiş ve farkına vardığı bu durumu bir grafik ile aşağıdaki gibi göstermiştir. Buna göre öğrenci kaldıraç üzerinde aşağıdaki değişikliklerden hangisini yapmış olabilir?
- A) Destek noktasını kayaya yaklaştırmıştır.
- B) Destek noktasına daha yakın bir noktadan kuvvet uygulamıştır.
- C) Kayayı destek noktasından uzaklaştırmıştır.
- D) Kayayı destek noktasına yaklaştırmıştır.
7. • Deney sırasında bizim değiştirdiğimiz değişkenlere “bağımsız değişken” denir. • Deney sırasında bağımsız değişkene bağlı olarak değişen değişkenlere “bağımlı değişken” denir. • Deney sırasında kontrolümüzde kalan, miktarı değişmeyen değişkenlere “kontrollü değişken” denir. Fen bilimleri öğretmeni, maddenin ısı ile etkileşimi konusuna yönelik su ve alkol kullanarak laboratuvarda bir deney yapmıştır. Gözlem sonuçlarına göre, öğrenciler ve öğretmen deneye ait değişkenleri aşağıdaki gibi belirlemiştir. Bağımsız değişken : Sıvılara verilen ısı Bağımlı değişken : Sıcaklık artışı Kontrollü değişken : Kaplar, ısıtıcılar; sıvıların cinsi, miktarı, ilk sıcaklıkları ve ısıtma süresi Bu bilgilere göre öğretmenin hazırladığı deney düzeneği aşağıdakilerden hangisi olabilir?
8. Bilim insanları, araştırmalarına bir problemi ortaya çıkararak başlarlar. Bununla ilgili gözlem yapar, veri toplar, hipotez (probleme yönelik geçici çözüm yolu) kurar ve hipotezlerini test etmek için deneyler yaparlar. Bir öğrenci, belirlediği problemi araştırmak için aşağıdaki deney düzeneğini kurarak özdeş ısıtıcılarla su dolu beherleri beş dakika boyunca ısıtmış ve sonuçları tabloda göstermiştir. Öğrenci yapmış olduğu bu deney ile aşağıdaki hipotezlerden hangisini test etmek istemiştir?
- A) Kütleleri aynı olan aynı cins maddelerin eşit sürede aldıkları ısılar birbirinden farklıdır.
- B) Kütleleri farklı olan aynı cins maddelere, eşit ısı verildiğinde son sıcaklıkları farklı olur.
- C) Eşit miktarda ısı alan farklı cins maddelerin son sıcaklıkları farklı olur.
- D) Kütleleri farklı olan farklı cins maddeler, eşit süre ısıtıldığında son sıcaklıkları farklı olur.
9. Saf bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 °C artırmak için gerekli olan enerjiye “öz ısıˮ denir. Öz ısı tıpkı kaynama sıcaklığı gibi, saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Örneğin aşağıda bazı maddelerin öz ısı ve deniz seviyesindeki kaynama sıcaklıkları ile 100 cm3’lerini 0 °C’den kaynama sıcaklıklarına ulaştırmak için verilmesi gereken ısı enerjileri tablo şeklinde verilmiştir. Yukarıdaki özdeş kaplar içinde aynı sıcaklık ve hacimde saf K, L ve M sıvıları bulunmaktadır. Bu kaplar, özdeş ısıtıcılarla aynı anda ısıtılmaya başlandıktan bir süre sonra K sıvısının kaynamaya başladığı gözleniyor ve ocaklar kapatılıyor. Buna göre sıvılarla ilgili, I. K sıvısı kaynadığında diğerleri kaynamadığından L ve M sıvıları aynı, K sıvısı farklıdır. II. Daha kısa sürede kaynadığından K sıvısının öz ısısı, L ve M sıvılarından daha düşüktür. III. K sıvısı kaynadığında L sıvısı kaynamadığından K ve L sıvıları farklıdır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I, II ve III
- D) Yalnız III
10. Bir fabrikada, kalıba dökme yöntemiyle farklı metallerden motor parçası üretiliyor. Bunun için metallerin eritilmesi gerekiyor. Fabrikada kullanılan erime sıcaklığındaki metallerin erimesi için gerekli ısının kütleye göre değişim grafiği aşağıdaki gibidir. Buna göre, I. 5000 J ısının erittiği bakır miktarı demir miktarından daha fazladır. II. 40 g kurşunu eritmek için gerekli ısı 20 g demiri eritmek için gerekli ısıdan daha azdır. III. 40 g bakırı eritmek için gerekli ısı ile 40 g kurşun ve 40 g demir eritilebilir. yargılarından hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III
- B) II ve III
- C) Yalnız I
- D) Yalnız II
11. Özdeş yükler kullanılarak oluşturulmuş farklı düzenekler aşağıdaki gibi hareketsiz durmaktadır. Buna göre I, II ve III ile numaralı yüklerin yere uyguladığı basınçlar arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir? (Eşit bölmelendirilmiş homojen kaldıraç çubuklarının ağırlıkları önemsenmeyecektir.)
- A) I > II > III
- B) III > II > I
- C) III > I > II
- D) II > I > III
12. Bezelyeler için aşağıda verilen fenotiplere göre 2 çeşit çiçek rengi vardır. Mor çiçek alelinin baskın beyaz çiçek alelinin çekinik olduğu bilinmektedir. Buna göre bu çiçeklerin genotipleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) İki melez mor çiçek çaprazlanırsa tüm çiçekler mor olur
- B) Mor çiçekli bezelye ve beyaz çiçekli bezelye çaprazlandığında her zaman beyaz çiçek oluşur.
- C) Mor çiçekli tüm bezelyelerin genotipi MM olmalıdır.
- D) Beyaz çiçeklerde genotip mm olmalıdır
13. Tabloda P,R ve S şehirlerinde gün dönümü ve ekinoks tarihlerinde yaşanan gündüz süreleri verilmiştir. Tablodaki verilere göre P,R ve S şehirleriyle ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
- A) P ve R şehirlerinde 21 Aralık’ta kış mevsimi başlar.
- B) 21 Mart tarihinde S şehrinde Sonbahar mevsimi yaşanır.
- C) R ve S şehirleri aynı yarım kürede bulunurlar.
- D) P şehri R şehrine göre daha güneyde bulunur.
14. Aşağıda verilen görsellere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Adaptasyon canlının yaşadığı yere göre değişir.
- B) Farklı ortamlarda yaşayan aynı türdeki canlılar farklı adaptasyonlara sahip olabilir.
- C) Aynı ortamda yaşayan farklı canlılar benzer adaptasyonlara sahip olabilir.
- D) Adaptasyonlar canlının yaşama ve üreme şansını azaltır.
15. Dünyaca ünlü Liverpool Futbol Kulübü 2020-2021 Futbol sezonu öncesinde bazı ülkelerde katılacağı turnuvalar ve bu ülkelerin bulundukları yarım küreler aşağıda verilmiştir. Buna göre turnuvaların yapılacağı tarihlerde belirtilen ülkelerin hangisinde diğerlerinden farklı bir mevsim yaşanır?
- A) Peru
- B) Kazakistan
- C) Brezilya
- D) Fransa
16. Aşağıda I, II, III ve IV numara ile gösterilmiş yerlerinden zarar görmüş bir DNA zinciri verilmiştir. Buna göre DNA’da zarar gören yerlere hangi nükleotitler gelirse genetik bilgi değişmemiş olur?
- A) I: G - II: S - III: A - IV: S
- B) I: S - II: G - III: T - IV: G
- C) I: A - II: T - III: S - IV: A
- D) I: T - II: A - III: S - IV: A
17. Sıvı basıncı sıvının cinsine ve sıvının derinliğine bağlıdır. Aşağıda içlerinde aynı yükseklikte su bulunan K, L, M kapları bulunmaktır. Bu kapların tabanında oluşan sıvı basınçları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) K˃L˃M
- B) L=K˃M
- C) L˃M=K
- D) K=L=M
18. Hücre çekirdeğinin içinde bulunan yapılar aşağıdaki resimde gösterilmiştir. Buna göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Canlıların sahip olduğu genler tamamen aynıdır
- B) Genler kromozomlardan oluşur.
- C) DNA bölümleri birleşerek genleri oluşturur.
- D) Genler DNA üzerindeki bölümlerdir.
19. Katı maddelerin zemine uyguladığı basınç; katının ağırlığı ile doğru, yüzey alanı ile ters orantılıdır. Öğrenciler gruplar halinde katı basıncını etkileyen faktörleri inceleyeceklerdir. Hazırlayacakları düzenekte tabloda özellikleri verilen K, L, M ve N tuğlalarından 2 tanesini seçerek kum yüzeyde batma miktarlarını ölçeceklerdir. Yapacakları deneyler; I. Katı basıncının temas yüzey alanı ile ilişkisini test etmek. II. Katı basıncının katının ağırlığı ile ilişkisini test etmek. Bu iki deneyin tamamlanabilmesi için hangi harflerle temsil edilen tuğlalar kullanılmalıdır?
- A) I: K-M / II: M-N
- B) I: K-N / II: K-L
- C) I: L-M / II: K-N
- D) I: K-L / II: K-M
20. Sınıf arkadaşları ile sahip oldukları kalıtsal özellikleri listeleyen Mert her birinin birbirinden farklı özellikleri olduğunu görüyor. Mert bu durumun nedenini araştırdığında aşağıdakilerden hangisine ulaşır?
- A) Canlıların sahip olduğu kromozom sayısının farklı olması
- B) Canlıların sahip olduğu gen sayısı
- C) Canlıların sahip olduğu nükleotid dizilişinin farklı olmas
- D) Canlıların sahip olduğu nükleotid çeşitlerinin farklı olması
