1. Aşağıdaki tabloda bezelye bitkisinin bazı karakterlerine ait özellikler verilmiştir. Bezelyelerle ilgili yapılan, I. Heterozigot sarı tohumlu X Heterozigot sarı tohumlu II. Homozigot uzun gövdeli X Homozigot kısa gövdeli III. Homozigot sarı meyveli X Heterozigot yeşil meyveli çaprazlamalarından hangilerinde oluşan bezelyelerin fenotipinde çekinik özellik görülebilir?
- A) I ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
2. Öğrenciler fen bilimleri dersinde biyoteknoloji ile ilgili aşağıdaki diyagramı incelemişlerdir. Öğrencilerin aşağıdaki yorumlarından hangisi diyagramda yer alan bilgilerle çelişmektedir?
- A) İnsanların artan beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında biyoteknoloji uygulamalarından faydalanılmaktadır.
- B) Biyoteknolojik çalışmalar sonucu üretilen bazı ilaçların uzun süreli kullanımı bu ilaçların etkisini azaltabilmektedir.
- C) Biyoteknolojideki uygulama ve ürünlerin bir kısmının geçmişi çok eski zamanlara dayanmaktadır.
- D) Genetik mühendisliği, biyoteknoloji yöntemlerini araç olarak kullanan daha geniş kapsamlı bir bilim dalıdır.
3. Bezelyelerde çiçeğin konumu ile ilgili iki çaprazlama yapılmış ve oluşan bezelyelerin çiçek durumları şekillerle gösterilmiştir. Bu çaprazlamalar dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
- A) 3 ve 4. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri uçta olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 25’tir.
- B) 1 ve 2. bezelyeler heterozigot baskın, 3 ve 4. bezelyeler ise homozigot baskın genotipe sahiptir.
- C) 2 ve 3. bezelyeler homozigot baskın, 1 ve 4. bezelyeler ise heterozigot baskın genotipe sahiptir.
- D) 1 ve 2. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri yanda olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 100’dür.
4. Bir öğrenci çok sevdiği bitkisinin pembe renkli olan çiçeklerinin zamanla mavi renge dönüştüğünü gözlemlemiştir. Bu sırada bitkiyi sulamak için çeşme suyu yerine kardeşinin bir araştırma için hazırladığı alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyi kullandığını fark etmiştir. Bu bitkiyi içinde bahçe toprağı bulunan başka bir saksıya diktikten sonra iki günde bir çeşme suyu ile sulamıştır. Zamanla çiçeklerin mavi renginin değiştiğini, yeni açan çiçeklerin de pembe renkli olduğunu gözlemlemiştir. Bu gözlemlerle ilgili, I. Alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulama bu bitkinin çiçek renginden sorumlu gende mutasyona neden olmuştur. II. Çeşme suyu ile sulanan mavi çiçekli bitkinin yeni açan çiçeklerinin pembe renkli olması modifikasyondur. III. Toprağın alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulanması bitkide varyasyona neden olarak yeni bir türün oluşmasını sağlamıştır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I.
- B) I ve III.
- C) II ve III.
- D) Yalnız II.
5. Dünya üzerinde yarım kürelere göre Güneş’in doğuş ve batış saatleri farklılık gösterir. Bulunduğu yerde Güneş’in doğuş ve batış saatlerini gözlemleyen bir öğrenci elde ettiği değerlere ilişkin bir çizelge oluşturmuştur. Buna göre öğrencinin verileri elde ettiği yer ve tarih aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Kuzey yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
- B) Güney yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
- C) Kuzey yarım kürede ise 21 Aralık – 21 Mart
- D) Güney yarım kürede ise 21 Mart – 21 Haziran
6. Bir araştırmacı yaşadığı yerdeki hava olaylarını gözlemlemek istemiştir. Bu amaçla dört gün boyunca aynı saatte hava olaylarını gözlemleyerek çizelgeye kaydetmiştir. Ancak daha sonra çizelgeyi kontrol ettiğinde bir hava olayına ilişkin gözlemini yanlış kaydettiğini farketmiştir. Bu araştırmacının hatalı işaretleme yaptığı gün aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1. gün
- B) 2. gün
- C) 4. gün
- D) 3. gün
7. Aşağıda bir DNA molekülünde yer alan dört farklı nükleotidin sarmal yapıdaki eşleşmeleri şematize edilmiştir. Şema üzerinde numaralandırılmış nükleotidlerle ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) 2. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozin olabilir.
- B) 3. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozindir.
- C) 1. nükleotiddeki azotlu organik baz timin ise 2. nükleotiddeki adenindir.
- D) 4. nükleotiddeki azotlu organik baz sitozin ise 1. nükleotiddeki timin olabilir.
8. Bezelyelerde mor çiçeklilik baskın, beyaz çiçeklilik ise çekinik özelliktir. Aşağıda mor ve beyaz çiçekli bezelyelerle yapılan bir çaprazlama verilmiştir. Bu çaprazlama sonunda elde edilen bezelye bitkilerinin bir kısmının beyaz çiçekli olduğu gözlenmiştir. Verilenlere göre bu çaprazlamadaki mor çiçekli bezelye kendisiyle aynı genotipteki başka bir bezelye bitkisiyle çaprazlanacak olursa yeni kuşakta beyaz çiçekli bireylerin oluşma olasılığı kaçtır?
- A) % 100
- B) % 50
- C) % 0
- D) % 25
9. Bir sınıftaki öğrenciler, bilimsel bir dergide yer alan aşağıdaki metni incelemişlerdir. Hayvanlarda sürü hâlinde yaşamanın en büyük avantajlarından biri tehlikelere karşı daha fazla korunma sağlamasıdır. Sürü hâlinde yaşayan hayvanlar kendilerine özgü uyarı şekliyle hem tehlike anında birbirlerini uyarır hem de tehlikeye birlikte karşı koyarlar. Bu da canlıların hayatta kalma şansını artırır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi metindeki sürü oluşturma ile sağlanan faydaya benzerlik göstermez?
- A) Misk sığırları bir saldırganla karşılaştıklarında kaçmak yerine kendilerine bir güvenlik çemberi oluştururlar. Yavrular bu dairenin merkezindedirler ve annelerinin uzun kıllarının altında saklanırlar.
- B) Köpek balıkları yunus yavrularına yaklaştıklarında iki yetişkin yunus gruptan ayrılarak köpekbalığının dikkatini kendi üzerlerine çeker ve diğer grup elemanları köpek balığının çevresini sararak darbeler indirmeye başlar.
- C) Aralarında geniş bir mesafe bırakarak uçan sığırcıklar, bir doğan gördüklerinde aralarındaki boşlukları kapatırlar. Böylelikle avcı konumundaki doğan, sürünün ortasına dalmakta zorlanır.
- D) Pelikanlar balık avlamaya daima sürü hâlinde giderler. Uygun bir koy seçtiklerinde ise sahile karşı yarım bir daire oluştururlar ve bu daireyi daraltırlar. Böylelikle dairenin içine giren tüm balıkları yakalarlar.
10. Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Basınç farkı rüzgârın hızını etkiler. Rüzgârın hızını ölçmeye yarayan anemometre düzeneğini evdeki atık malzemelerden yararlanarak oluşturabiliriz. Bu düzeneği hazırlayan bir öğrenci, bir hafta boyunca bardakların dakikadaki dönüş sayılarını yukarıdaki çizelgeye kaydetmiştir. Buna göre, I. Cumartesi günü düzeneğin çevresinde basınç farkı oluşmamıştır. II. Havadaki basınç farkının en az olduğu gün salıdır. III. Bardakların dönüş sayısının artması, rüzgârın hızlı olduğunu gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve III.
- B) II ve III.
- C) I, II ve III.
- D) Yalnız I.
11. Bir tornavida, Şekil I’de vidanın vida genişliği olarak gösterilen oyuk kısmına Şekil II’deki gibi yerleştiriliyor. Bu tornavida üst ucundan tutularak kendi etrafında döndürüldüğünde vida tahta blok içinde dönerek ilerleyebiliyor. Ayrıca bu vidanın genişliğinin, tornavidanın alt ucunun genişliğinden daha fazla olduğu biliniyor. Buna göre, vidanın en az kuvvetle döndürülmesi için bu tornavidaya uygulanması gereken kuvvetin büyüklüğünü; I. tornavidanın üst ucunun genişliğini değiştirmek, II. tornavidanın boyunu değiştirmek, III. tornavidanın alt ucunun genişliğini değiştirmek işlemlerinden hangileri etkiler?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) I ve III
- D) Yalnız I
12. Bir deneyde, kapalı bir kabın içinde şeker ile asit çözeltisi karıştırılıyor. Kabın içinde siyah renkli sünger görünümünde bir maddenin oluştuğu, oluşan maddenin kabardığı ve kabın bir miktar ısındığı gözlemleniyor. Buna göre, bu deneyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Şeker ile siyah renkli madde aynı kimyasal özelliğe sahiptir.
- B) Meydana gelen değişim, kimyasal değişim olarak sınıflandırılır.
- C) Deneyde sadece fiziksel değişim meydana gelmiştir.
- D) Meydana gelen değişimde kütle korunmamıştır.
13. Eş yükseltideki K, L, M ve N şehirlerinin Yerküre üzerindeki konumları şekildeki gibidir. Buna göre, bu şehirlere Güneş ışınlarının gelme açılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Yıl boyunca L’ye diğerlerinden daha eğik gelmesi beklenir.
- B) Yıl boyunca N’ye M’den daha eğik gelmesi beklenir.
- C) Temmuz ayında K’ye M’den daha eğik gelmesi beklenir.
- D) Ocak ayında M’ye K’den daha eğik gelmesi beklenir.
14. Bezelyelerde çiçek renginin kalıtımı ile ilgili yapılan bir araştırmada genotipleri bilinmeyen K, L ve M bezelyeleri kullanılarak iki ayrı çaprazlama yapılıyor. Bu çaprazlamalardan elde edilen bezelyelerin fenotip ve genotip çeşidinin sayıları tabloya kaydediliyor. Bu sonuçlardan yararlanarak K, L ve M bezelyelerinin genotipleri belirlenmek isteniyor. Bezelyelerde mor çiçekli olma özelliğinden sorumlu alelin (E), beyaz çiçekli olma özelliğinden sorumlu alele (e) baskın olduğu bilindiğine göre K, L ve M bezelyelerinin genotipleri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) K: Ee - L: ee - M: Ee
- B) K: ee - L: EE - M: EE
- C) K:EE - L: EE - M: ee
- D) K: Ee - L: ee - M: ee
15. Düzenli olarak soğutulan bir saf maddenin sıcaklık-zaman grafiği şekildeki gibidir. Bu maddenin t1- t2 zaman aralığında hâl değiştirdiği bilindiğine göre bu maddeyle ilgili, I. 0- t1 zaman aralığında madde sıvı hâldedir. II. t1- t2 zaman aralığında madde donmaktadır. III. 0- t2 zaman aralığında madde ısı vermektedir. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) I ve II
- D) Yalnız III
16. Bir cismin ağırlığının ve yüzey alanının, cismin zemine temas eden yüzeyi ile zemin arasında oluşan basınca etkisini belirlemek için özdeş tahta bloklar aynı kum zemine konularak düzenekler hazırlanıyor. Bu düzeneklerde tahta blokların kum zeminde oluşan izlerinin derinliği gözlemleniyor. Bu etkinlikte kullanılan tahta blokların yüzey alanıyla ilgili bilgiler şekildeki gibidir. Buna göre, bu etkinlikte cismin ağırlığının veya yüzey alanının, oluşan basınca etkisini belirleyebilmek için hazırlanan düzenek aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
17. Elektriklenmeyle ilgili bir etkinlikte elektriksel olarak negatif yüklü iletken K küresi, yalıtkan bir sapla zemine sabitleniyor. Sonra yalıtkan bir iple tavana asılan ve elektriksel yük durumu bilinmeyen L küresinin, K küresine doğru şekildeki gibi yaklaştığı gözlemleniyor. Buna göre, L küresinin elektriksel yük durumu; I. nötr, II. negatif, III. pozitif hangileri olabilir?
- A) Yalnız II
- B) I, II ve III
- C) Yalnız III
- D) I ve III
18. Sıvı basıncını etkileyen değişkenlerle ilgili bir etkinlikte iki düzenek kullanılıyor. Bu düzeneklerde kaplardaki basınçölçerlerin, sıvıların yüzeylerine olan mesafeleri birbirine eşit olup gösterdikleri değerler 1. ve 2. düzenekteki gibidir. Buna göre sadece bu etkinlikten, I. Sıvı basıncı sıvının yoğunluğuna bağlıdır. II. Sıvı basıncı sıvının bulunduğu kabın şekline bağlı değildir. III. Kabın tabanındaki sıvı basıncı sıvının derinliği arttıkça artar. sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız II
- B) I, II ve III
- C) I ve II
- D) I ve III
19. Aşağıda bir deney düzeneği ve deneyle ilgili verilerin kaydedildiği bir tablo verilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu deneyle kanıtlanamaz bir iddiadır?
- A) Tohumlar solunum sırasında azot (N2) kullanmaz.
- B) Solunum sonucunda ortama karbondioksit (CO2) verilir.
- C) Tohumlar oksijenli solunum yapar.
- D) Nem miktarı azaldıkça solunum hızı azalır.
20. Bir öğrenci; dört hazneli, alt tarafı sabit, üst tarafı hareketli olan bir ceviz kırma makinesi tasarlamıştır. Şekildeki gibi cevizi 3 numaralı hazneye koyup A yönünde F kuvveti uyguladığında cevizin kırılmadığını görmüştür. Buna göre öğrenci aşağıdaki uygulamalardan hangisini yaparsa cevizi kırabilir?
- A) 1 numaralı hazneye koyup A yönünde 2F kuvveti uygularsa
- B) 2 numaralı hazneye koyup A yönünde F kuvveti uygularsa
- C) 3 numaralı haznedeyken B yönünde 2F kuvveti uygularsa
- D) 4 numaralı hazneye koyup A yönünde F kuvveti uygularsa
