1. Çözeltilerdeki pH değeri değiştikçe renk değişimine neden olan maddelere indikatör veya ayıraç denir. Örneğin kırmızı lahana suyu indikatör özellik gösteren bir maddedir. pH değeri yaklaşık olarak 7 olan nötr kırmızı lahana çözeltisinin rengi mor olup bu çözeltinin farklı pH değerlerinde dönüşeceği renklere ait görsel aşağıdaki gibidir. Özdeş dört behere eşit miktarda kırmızı lahana çözeltisi konularak sırasıyla beherlere saf su, toz sabun ve limon suyu ilave ediliyor. Başlangıçta mor renkli olan kırmızı lahana çözeltilerine belirtilen maddeler eklendiğinde çözeltilerin dönüşeceği renklerin hangi seçenekteki gibi olması beklenir?
2. Basınç, birim yüzeye etki eden dik kuvvet olarak tanımlanır. Basınçla ilgili deney yapmak isteyen bir öğrenci, • Sivri uçları yukarıda kalacak şekilde tahta levhalardan birine bir çivi, diğerine yirmi çivi çakıyor. • İçlerine eşit miktarda su doldurulmuş özdeş balonları eşit yükseklikten çivilerin üzerine bırakıyor. Öğrenci I. Düzenek’teki balonun patladığını, II. Düzenek’teki balonun ise patlamadığını gözlemliyor. Buna göre öğrencinin deneye ilişkin yaptığı yorumlardan hangisi yanlıştır?
- A) II. Düzenek’te çivi sayısının fazla olması, çivilerin balona uyguladığı katı basıncını azaltmıştır.
- B) Çivi uçları sivri olduğu için basınç artmış, çivilerin tahta levhaya çakılması kolaylaşmıştır.
- C) Temas anında I. Düzenek’teki balonun birim yüzeyine etki eden dik kuvvet, II. Düzenek’teki balondan daha fazladır.
- D) I. Düzenek’teki balonun patlamasının sebebi, bu balonun içindeki sıvı basıncının diğerinden büyük olmasıdır.
3. Aşağıda bazı canlı türlerinin kromozom sayıları belirtilmiştir. Verilen görsellere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Farklı türe ait canlıların kromozom sayıları aynı olabilir.
- B) Kromozom sayıları canlıların gelişmişliği hakkında bilgi veremez.
- C) Farklı türlerin DNA’larının nükleotid dizilimleri aynı olabilir.
- D) Kromozom sayısı canlı türlerinde farklılık gösterebilir.
4. Ali, bezelyelerde çiçek renginin kalıtımı üzerine yaptığı araştırma sonuçlarında topladığı verileri grafiklerle göstermiştir. Ali’nin yaptığı bu araştırmalardan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) 3. Grafik’te çaprazlanan beyaz çiçekler ile oluşan beyaz çiçeklerin genotipleri birbirinden farklıdır
- B) 1. Grafik’te çaprazlanan mor çiçekli bezelyelerin genotipi heterozigottur.
- C) Mor çiçek geni baskın, beyaz çiçek geni çekiniktir.
- D) 2. Grafik’te oluşan bezelyelerin tamamının genotipi heterozigottur.
5. Maddelerin kimyasal değişime uğrayarak yeni maddeleri oluşturma sürecine kimyasal tepkime denir. Aşağıda bir kimyasal tepkimeye ait molekül modeli gösterilmiştir. Buna göre K, L ve M maddeleri ile ilgili, I. M maddesinin kütlesi K ve L maddelerinin toplam kütlesinden daha fazladır. II. M maddesinin fiziksel ve kimyasal özellikleri, K ve L maddelerininkinden farklıdır. III. Tepkimeye girenler ve çıkanlar tarafındaki atom sayıları aynıdır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız II
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
6. Tüm sıvılar, içinde bulundukları kabın her tarafına yoğunlukları ve derinlikleri ile doğru orantılı olarak basınç uygular. Özdeş kaplara şekilde belirtilen miktarlarda, birbirinden farklı cins iki sıvı dolduruluyor. K noktasına etki eden sıvı basıncının L noktasındaki sıvı basıncından büyük olduğu sonucuna ulaşan bir öğrenci, sıvıların yoğunluklarıyla ilgili, I. 1. sıvının yoğunluğu, 2. sıvının yoğunluğundan büyük olabilir. II. İki sıvının yoğunlukları eşit olabilir. III. 2. sıvının yoğunluğu, 1. sıvının yoğunluğundan büyük olabilir. çıkarımlarından hangilerine ulaşabilir?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I, II ve III
- D) Yalnız I
7. Aşağıdaki görselde 21 Haziran tarihinde Dünya’nın Güneş karşısındaki durumu gösterilmiştir. Buna göre 21 Haziran’da, I. Güney Yarım Küre’de en uzun gece yaşanır. II. Dünya üzerindeki tüm noktalarda gece - gündüz süreleri eşitlenir. III. Kuzey Yarım Küre’de sonbahar mevsimi sona erer, kış mevsimi başlar. durumlarından hangileri yaşanır?
- A) Yalnız II.
- B) I ve III.
- C) I, II ve III.
- D) Yalnız I.
8. Kimyasal değişim : Maddenin yapısının değişerek yeni maddeler oluşmasıdır. Fiziksel değişim : Maddenin yalnız görünüşünde meydana gelen değişimlerdir. Aşağıdaki tabloda kâğıt, patates, gümüş ve limona uygulanan bazı işlemler, karşılarında belirtilmiştir. Uygulanan işlemlerden kimyasal değişime neden olanlar boyandığında aşağıdaki seçeneklerden hangisi elde edilir?
9. Aşağıda günümüzde kullanılan periyodik çizelgeye ait bir kesit verilmiştir. Günümüzde kullanılan periyodik sistem Mendeleyev’in atom kütlelerini esas alarak oluşturduğu sistemden farklıdır. Eğer elementler Mendeleyev’in dediği gibi, artan atom kütlelerine göre sıralanacak olsaydı argon, günümüzdeki periyodik çizelgede potasyumun olduğu yerde olmalıydı. Çünkü argonun atom kütlesi (39,948), potasyumunkinden (39,098) daha büyüktür. Ancak Mendeleyev’in ardından Henry Moseley’in yaptığı çalışmalar, elementlerde gözlenen periyodikliğin temelinde, atom kütlesinden farklı bir özelliğin olduğunu göstermiş ve elementlerin sınıflandırılması günümüzde kullanılan hâlini almıştır. Günümüzde kullanılan periyodik çizelgede elementler, artan atom numaralarına veya proton sayılarına göre dizilmiş ve benzer özellik gösteren elementler aynı gruplarda sıralanmıştır. Periyodik sistem ile ilgili yapılan çalışmaların bir bölümünün verildiği yukarıdaki metne göre hangisi söylenemez?
- A) Mendeleyev, oluşturduğu sistemde bazı elementleri olması gereken gruplara yerleştirememiştir.
- B) Günümüzde kullanılan periyodik çizelgede elementler, artan atom numaralarına göre sıralanmıştır.
- C) Elementlerin günümüzdeki şekilde sınıflandırılabilmesi için atom kütlelerinin bilinmesi yeterlidir.
- D) Moseley’e göre elementler, atomlarının proton sayılarına göre sıralandığında benzer özellikler periyodik olarak tekrarlanır.
10. Aysu, sabah okula gitmeden önce kahvaltı yapmak için su dolu çaydanlığı ocağa koymuş ve su kaynayınca çayını demlemiştir. Çaydanlık ağzına kadar su ile doluyken kaynamanın daha çok zaman aldığını düşünen Aysu, ertesi gün çaydanlığa daha az su koyduğunda daha kısa sürede kaynadığını gözlemlemiştir. Bu durumdan emin olmak için okul laboratuvarında aşamaları aşağıda verilen deneyi gerçekleştirmiştir: • Özdeş iki behere aynı sıcaklıkta 200 mL ve 400 mL su koymuştur. • Özdeş ısıtıcılarla kaynayıncaya kadar ısı vermiştir. • Kaynamaya başladıkları süreleri kaydetmiştir. Buna göre, verilen deneydeki bağımlı ve bağımsız değişkenler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Bağımlı Değişken: Sıvıların cinsi Bağımsız Değişken: Sıvıların miktarı
- B) Bağımlı Değişken: Kaynama süresi Bağımsız Değişken: Sıvıların miktarı
- C) Bağımlı Değişken: Sıvıların miktarı Bağımsız Değişken: Kaynama süresi
- D) Bağımlı Değişken: Kaynama süresi Bağımsız Değişken:
11. Yukarıda kloroplast ve mitokondri arasındaki ilişki çizilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) I numarada CO2 veya H2O olabilir.
- B) I , ll ve lll ürünleri bütün canlılarda görülür.
- C) lll numarada klorofil olabilir.
- D) ll numarada enerji olabilir.
12. K, L ve M maddeleri özdeş ısıtıcılarla eşit süre ısıtılıyor. Maddelerin kütle ve sıcaklık değerleri tabloya kaydediliyor. Buna göre bu maddelerin türleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Üçü de aynı maddedir.
- B) L ve M aynı, K farklı maddedir.
- C) K ve M aynı, L farklı maddedir.
- D) Üçü de farklı maddedir.
13. Aşağıdaki şekillerde bir hayvan hücresinin geçirdiği mayoz bölünmenin bazı safhaları gösterilmektedir. Kaç numaralı evre ya da evreler mayozun ikinci safhasına aittir?
14. Aşağıda verilen grafiğe göre oluşturulacak olan besin piramidinde canlıların sıralanışı aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
15. Aşağıdakilerden hangisi yapılırsa verilen düzenekte kuvvet kazancı artar?
- A) 1. Makarayı sistemden çıkarmak
- B) Desteği a noktasına kaydırmak
- C) Eğik düzlemi sistemden çıkarmak
- D) L uzunluğunu arttırmak
16. Mide rahatsızlıklarının giderilmesinde kullanılan ilaçların bazik özellikte olması gibi bazı rahatsızlıkların giderilmesinde asit ve bazların birbirinin etkisini azaltma özelliklerinden faydalanılmaktadır. Bir araştırmacı farklı arı türlerinin zehirlerini araştırmak için aşağıdaki deney düzeneklerini kuruyor. Buna göre: I. Bal arısı özütünün pH değeri daha büyüktür. II. Eşek arısı ısırmalarında sirkeli su ile yaranın silinmesi acı hissini azaltır. III. Çözeltinin ve turnusol kağıdının son renklerinin kırmızı ve tonlarında olması, her iki özütün de asit olmasından kaynaklanır. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) Yalnız II.
- B) II ve III.
- C) I ve II.
- D) Yalnız I.
17. Günlük hayatta birçok alanda iş makinelerinden faydalanılır. Büyük işlerin kolaylıkla yapılması ya da ağır yüklerin kolaylıkla taşınması için iş makineleri kullanılır. Görselde olduğu gibi genellikle bu iş makinelerinde tekerlek yerine geniş tabanlı paletler kullanılır. İş makinelerinde tekerlek yerine palet kullanılması; I. Yere yaptığı basıncı azaltması, II. Ağırlığını azaltması, III. Yükü daha kolay kaldırması gerekçelerinden hangileri ile açıklanabilir?
- A) I, II ve III.
- B) II ve III.
- C) Yalnız I.
- D) I ve II.
18. GENETİK VERİ TABANI yılında suç oluşturan bazı olayların incelenmesinde DNA analizine dayalı “genetik soy kütüğü” yöntemine başvurulmuştur. Bu yöntemi kullanan araştırmacılar, olay yerinde şüpheliye ait olduğu düşünülen DNA örneklerinin analiz sonuçlarını, genetik eşleşme yapabilen bir bilgisayar programına yükleyerek arama yapmışlardır. Böylece şüpheliyle DNA benzerliği gösteren genetik veri tabanındaki insanları belirlemişlerdir. Bu insanlarla görüşerek şüpheliyle aynı soydan bireylere ulaşmış ve şüpheliyi bulabilmişlerdir. Bu yöntem ile birçok olay çözüme kavuşmuştur. Buna göre tüm insanlarda aynı sayıda kromozom olmasına rağmen genetik soy kütüğü yöntemiyle şüpheli kişiye ulaşılabilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şüphelinin DNA’sında bulunan toplam fosfat ve şeker sayısının aynı soydaki bireylerle benzer olması
- B) Şüphelideki bazı nükleotidlerin sırası ve sayısının aynı soydaki bireylerle büyük oranda benzer olması
- C) Şüphelinin DNA’sında bulunan organik baz çeşidinin aynı soydaki bireylerle benzer olması
- D) Şüphelideki nükleotid sayısının aynı soydaki bireylerle benzer olması
19. Efe, havanın yağışlı olmadığı ve sıcaklığın yüksek olduğu bir hafta Avustralya’nın Sidney şehrine gezi düzenlemek istemektedir. Bu amaçla Sidney’in iklim ve hava durumuna ait grafiklerini incelemeye başlar. Ancak iklim grafiğinde Sidney, haziran ayında yağışsız görünürken hava durumu grafiğinde bu ayın ilk haftası yağışlı görünmektedir. Buna göre Efe’nin gezi tarihini ayarlamak için dikkate alması gereken veriler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Geniş bir bölgedeki atmosfer olaylarının ortalamasını gösterdiği için iklim verilerini dikkate almalıdır.
- B) Atmosferde meydana gelen değişimler tahmini olduğu için hava durumu verilerini dikkate almalıdır.
- C) Günlük değişken hava olaylarını gösterdiği için hava durumu verilerini dikkate almalıdır.
- D) Uzun yıllar devam eden atmosfer olaylarının ortalamasını gösterdiği için iklim verilerini dikkate almalıdır.
20. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi sonucunda, Dünya üzerindeki herhangi bir noktaya Güneş ışınlarının geliş açısı yıl içinde değişiklik göstermektedir. Işınların düşme açısı azaldıkça, yüzeye bıraktığı ısı enerjisi de azalmaktadır. Bu iki durum aynı anda farklı yarım kürelerde farklı mevsimlerin yaşanmasına neden olmaktadır. Görselde Dünya yüzeyindeki K, L, M noktaları ve bu noktalara gelen Güneş ışınları verilmiştir. Verilen bilgilerden yola çıkarak, I. K noktasında yaz mevsimi yaşanmaktadır. II. Belirtilen noktalar arasında Güneş ışınlarını en dar açıyla alan M noktasıdır. III. Belirtilen noktalara konulan özdeş cisimlerden L noktasındakinin daha çok ısınması beklenir. çıkarımlarından hangilerine ulaşılır?
- A) I ve II.
- B) II ve III.
- C) I, II ve III.
- D) Yalnız I.
