1. “PABUCU DAMA ATILMAK” DEYİMİNİN HİKÂYESİ Osmanlı Dönemi’nde esnaf ve sanatkârların bağlı bulunduğu lonca teşkilatı; kusurlu mal üretme, malzemeden kaçırma ve kalitesiz iş yapmanın önüne geçmek için bazı önlemler alıyordu. Örneğin satın alınan ya da tamir ettirilen ayakkabıda kusurlu bir durum ortaya çıkarsa müşteri bu konuda şikâyette bulunabiliyordu. Sonrasında, şikâyet nedeniyle oluşturulan bir heyet; alıcı ve esnafı dinliyor, alıcı haklıysa ayakkabıların bedeli o kişiye ödeniyordu. Ayakkabılar da şikâyet edilen esnafın çatısına atılıyordu. Gelen geçen insanlar bu durumu gördüklerinde esnafın yaptığı iş ile ilgili bilgi ediniyordu. Böylece mesleğini iyi yapmayan esnaf, eskisi kadar rağbet görmüyor ve gerçekten de pabucu dama atılmış oluyordu. Bu olayda, İslam dinindeki “malın korunması ilkesi” ile ilgili; I. işini düzgün şekilde yerine getirmek, II. rızkını helal yollardan kazanmak, III. kendi kazandığını harcamak, IV. israftan kaçınmak hususlarından hangilerine dikkat çekilmektedir?
- A) II ve IV
- B) I, II ve III
- C) I, III ve IV
- D) I ve II
2. Hz. Muhammed (sav.) bir gün yere düz bir çizgi çizdi ve “Bu, Allah’ın yoludur.” dedi. Sonra o çizginin sağına soluna bazı çizgiler daha çizdi. “Bunlar da birtakım yollardır, her yolun başında ona çağıranlar vardır.” dedikten sonra En’âm suresindeki, 153. ayetin şu kısmını okudu: “Şüphesiz bu, benim dosdoğru yolumdur. Buna uyun, başka yollara uymayın. Zira o yollar, sizi Allah’ın yolundan ayırır.” Bu olayda Hz. Muhammed (sav.) ile ilgili, I. İnanç konusunda rehberlik etmiştir. II. Aklı kullanmanın önemini vurgulamıştır. III. Mesajlarını farklı metotlarla anlatmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) Yalnız I
3. Hasat zamanı, Hasan’ın babası tarlasından elde ettiği buğdayı çuvallara dolduruyordu. Bir çuvalı doldurup üzerine işaret koydu. Öteki çuvalı doldurunca ona da başka bir işaret koydu. Ama sonraki çuvallara işaret koymadı. Hasan merakla babasına şöyle sordu: “Babacığım! Neden onlara işaret koydun da bunlara koymadın?” Babası ise “Çuvallar karışmasın diye işaret koydum. Bu çuvalda akrabalarımızdan maddi sıkıntıda olanlara vereceğimiz buğday var. Şunda da aynı durumdaki diğer insanlara vereceğimiz buğday var. Şimdiden ayırdım ki karışmasın.” diye cevap verdi. Bunun üzerine Hasan “Peki, neden daha çok yardım etmiyoruz? Burada başka çuvallar da var. Daha çok verelim.” deyince babası da şöyle söyledi: “Çünkü onlar da bizim yiyeceğimiz. Tüm kışı, bu buğdayla geçireceğiz. Ailemizi de düşünmek zorundayız.” Hasan’ın babasının bu davranışı zekât verilecek mallarda aranan aşağıdaki özelliklerden hangisi ile örtüşmektedir?
- A) Artan cinsten olması
- B) İhtiyaç fazlası olması
- C) Üzerinden bir yıl geçmesi
- D) Nisap miktarına ulaşması
4. Görselde bazı uygulamalar ve bu uygulamalar ile ilgili açıklamalar verilmiştir. Sözü edilen uygulamaların hangileri Hz. Muhammed’in (sav.), “Akan bir nehirde dahi olsa abdest alırken israftan sakının.” tavsiyesi ile aynı amaca yöneliktir?
- A) I ve III
- B) III ve V
- C) III, IV ve V
- D) I, III ve IV
5. Okuduğu kitaptaki “Hayat, bilinçli seçimlerimizin kaçınılmaz sonuçlarını karşımıza çıkarır.” cümlesi Kerem’in dikkatini çekince bunun ne anlama geldiğini annesine sorar. Annesi de Kerem’in daha iyi anlaması için hem iradeye dayalı eylemlerin hem de bu eylemlerin sonunda karşılaşılacak durumların yer aldığı bazı ayetleri örnek olarak verir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Kerem’in annesinin örnek olarak verdiği ayetlerden biri olamaz?
- A) “Allah, bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar. Onun kazandığı iyilik kendi yararına, kötülük de kendi zararınadır.” (Bakara suresi, 286. ayet)
- B) “Şüphesiz ki Allah, iman edip salih amel işleyenleri, altından ırmaklar akan cennetlere sokacaktır. Şüphesiz ki Allah, dilediğini yapar.” (Hac suresi, 14. ayet)
- C) “Siz bir şeyi açığa vursanız da gizleseniz de biliniz ki Allah her şeyi hakkıyla bilendir.” (Ahzâb suresi, 54. ayet)
- D) “Ve insana kendi çalışmasının (karşılığından) başka bir şey yoktur.” (Necm suresi, 39. ayet)
6. Ümmetlerden hiçbiri, kendisine tespit edilmiş ........ne öne alabilir, ne erteleyebilir. Mü’minun Suresi, 43. ayet Eğer onlar yüz çevirirlerse, de ki: “Bana Allah yeter. O’ndan başka İlah yoktur. Ben O’na ........... ettim ve büyük arşın Rabbi O’dur.” Tevbe Suresi, 129. ayet Yeryüzünde hiçbir canlı yoktur ki, ......... Allah’a ait olmasın. Onun karar (yerleşik) yerini de ve geçici bulunduğu yeri de bilir. (Bunların) Tümü apaçık bir kitapta (yazılı)dır. Hud Suresi, 6. ayet “Allah, kendisine karşı gelmekten sakınanları .................. sebebiyle kurtarır. Onlara kötülük dokunmaz. Onlar üzülmezler de.” Zümer suresi, 61. ayet. Verilen ayetlerdeki boşlıklara sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileri gelmelidir?
- A) Ecel / Tevekkül / Başarı / Rızık
- B) Ecel / Rızık / Başarı / Tevekkül
- C) Ecel / Rızık / Tevekkül / Başarı
- D) Ecel / Tevekkül / Rızık / Başarı
7. Sadaka-i cariye; insanın ölümünden sonra da sevabı devam eden sadakadır. Hz. Peygamper “insan ölünce üç şey dışında ameli kesilir. Sadaka-i cariye, kendisinden faydalanılan ilim ve kendisine dua eden hayırlı evlat” diye buyurmuştur. ( Müslim vasiyet,14) Buna göre; 1. Hayvanların susuzluklarını gidermeleri için mezarların bir parçasını küçük sulaklar halinde yapılması 2. Okunmak maksadıyla miras olarak bırakılan Mushaf 3. Düzenli bir şekilde fakir komşusuna yardım eden kişi 4. Kişinin sağlığında öğrenmiş olduğu ilmin neşredimesi 5. Başkalarının mahrumiyetini telafi etmek için, bütün imkanlarla muhtaçların yardımına koşmak Verilenlerden hangileri sadaka i cariye kapsamında değerlendirilir?
- A) 1, 2, 4
- B) 2, 3, 5
- C) 1, 2, 3, 4, 5
- D) 1, 2, 3
8. 2019 yılının Aralık ayında, Çin’de birdenbire sebebi açıklanamayan zatürre olguları ortaya çıkmaya başladı. Yapılan araştırmalar, bu zatürre vakalarının daha önceden tanımlanmamış yeni bir tip korona virüs (corona virus) olduğunu ortaya çıkardı. Virüsün bu formuna, 2019 yılında ortaya çıktığı için, Korona virüs 2019 yani COVID-19 denildi. Korona virüs aslında, hayvanlarda bolca rastlanan bir virüstür. Son zamanlarda hastalığa neden olan virüsün kaynağının, ise Çin’in Wuhan kentinde bulunan Huanan deniz ürünleri pazarı olduğu düşünülmektedir. Önce hayvandan insana bulaşan virüsün insandan insana da yayılabildiği zamanla anlaşılmıştır. Çok hızlı bir şekilde dünyaya yayılan virüs, ülkemizde de özellikle metropol şehirlerde etkisini göstermeye başlayınca insanlar, sağlık imkanları az olan köylere ve tatil beldelerine göç ettiler. Bunun üzerine devlet büyük şehirlere giriş ve çıkışları 15 günlüğüne yasakladı. Verilen haber metninde evrendeki yasaların hangilerindenden bahsedilmektedir?
- A) Fiziksel yasalar / Biyolojik yasalar
- B) Biyolojik yasalar / Toplumsal yasalar
- C) Biyolojik yasalar / kimyasal yasalar
- D) Toplumsal yasalar / Fiziksel yasalar
9. İslamdaki beş temel ilke ve değerden biri canın korunmasıdır. Bu değer insanın aziz olan yaşama hakkının ve can güvenliğinin korunması demektir. Yaşama hakkı insanın en temel ve doğal hakkıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi İslam dininin canın korunması değerine uygun bir yaklaşım olarak göremeyiz?
- A) Bir kişi başka bir kişinin canını alma hakkı olmadığı gibi kendi canına son verme hakkı da yoktur.
- B) Kişi kendi canı üzerinde tasarrufta bulunma hak ve yetkisine sahiptir.
- C) İslam dinine göre herkes günahsız, hür ve yaşamını sürdürme hakkına sahip olarak doğmaktadır.
- D) İnsanın inanç, ibadet, ekonomik vb. bütün hak ve özgürlükleri canının korunmasına bağlıdır.
10. İslam dini can, akıl, mal, nesil ve dinin korunmasına özen göstermiş bu değerlerden her birinin varlığını, sürekliliğini ve korunmasını sağlayan hükümler koymuştur. Bir ayette, ‘‘( Ey Muhammed) Rabbinin yoluna hikmetle, güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel şekilde mücadele et.’’ (nahl süresi.125. ayet) Yukarıdaki ayet, İslam dininin korunmasını istediği temel değerlerden hangisiyle ilişkilidir?
- A) Canın korunması
- B) Aklın korunması
- C) Neslin korunması
- D) Dinin korunması
11. Tüm dünyayı etkisi altına alan Korona virüs Türkiye’de de yayılmaya başlayınca ülkemiz bir takım tedbirler almıştır. Bu tedbirlerden bazıları da 65 yaş üstü vatandaşların dışarıya çıkmasının yasaklanması ve vatandaşların zorunlu olmadıkça dışarıya çıkmayarak gönüllü karantina uygulamasıdır. Bütün bu tedbirlere rağmen 70 yaşında bulunan Mehmet Dayı, havanın güzel olmasını fırsat bilerek dışarı çıkıp gezdikten sonra parkta dinlenmeye çekilir. O sırada parktan geçmekte olan güvenlik görevlileri Mehmet Dayı’nın yanına gelip kısa bir sohbetten sonra Mehmet Dayı’ya, Ülkemizde bulunan salgından dolayı yaşlılarımızın hayatını riske atmamak için dışarı çıkmanın yasak olduğunu söyler. Bunun üzerine Mehmet Dayı güvenlik görevlerine .......................... der. Mehmet Dayı’nın kuracağı cümlelerden hangisi doğru kader anlayışıyla örtüşmektedir?
- A) Gençler haklısınız Allah tedbiri elden bırakmamazı ister, bende tedbirlerimi alıp öyle dışarı çıktım Hem Allah isterse evde de olsam bu hastalığa yakalanırım
- B) Evet gençler koronavirüs için devletin aldığı tedbirlere riayet etmek gerekir. Kamu otoritesinin aldığı bu konudaki kararlara itibar etmek mümin için zorunluluktur.
- C) Gençler haklısınız ama ben evde çok sıkılıyorum, Hem Allah isterse nerde olursam olayım ecel gelip beni bulur.
- D) Gençler Allah sonsuz kudreti ve bilgisi ile bana ne olacağını önceden yazmış ve belirlemiştir. Ne kadar kaçsam da boş
12. I. El eli yıkar, iki el de yüzü II. İşten artmaz, dişten artar. III. Ne verirsen elinle, o gider seninle IV. Ayağını yorganına göre uzat. V. Komşu komşunun külüne muhtaçtır VI. Yazın başı pişenin kışın aşı pişer. Furkan yardımlaşma konulu bir ödev hazırlamış ve öğretmenine teslim etmiştir. Ancak öğretmeni yazılan ödev sayfalarını incelerken Furkan’ın yardımlaşma ile ilgili olmayan atasözleri de kullandığını fark etmiş ve düzeltmesi için ödevi geri vermiştir. Furkan’ın ödevine eklemiş olduğu yardımlaşma ile ilgili olmayan atasözleri hangi seçenekte verilmiştir?
- A) II - IV - VI
- B) III - IV - V
- C) I - III - V
- D) IV - V - VI
13. Rahman ve Rahim olan Allahın adıyla 1. Gördün mü, o hesap ve ceza gününü yalanlayanı! 2-3. İşte o, yetimi itip kakan, yoksula yedirmeyi özendirmeyen kimsedir. 4.Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki 5. Onlar namazlarını ciddiye almazlar. 6. Onlar (namazlarıyla) gösteriş yaparlar. 7. Ufacık bir yardıma bile engel olurlar. Yukarda meali verilmiş olan Maun suresinde, aşağıdakilerden hangisine varılamaz?
- A) Muhtaç kimseleri itip kakmak gibi kötü davranışlar, dine Ahiret gününe inananların özelliği olduğu
- B) Maun süresinin ilk üç ayetinde dini yalanlayıp inkar edenler tanımlanmıştır.
- C) Kişinin namazını ciddiye almamasının sebebi riyakarlık tutumundan dolayıdır
- D) İyilik yapıldığı gibi başkalarında iyilik yapmasına öncülük edilmesi gerektiği
14. Din, Allah (c.c.)’ın peygamberleri aracılığıyla gönderdiği ve akıl sahiplerini dünya ve ahirette mutlu etmek için kendi hür iradeleriyle en iyi, en doğru ve en güzele yönlendiren ilahi kurallar bütününe denir. Bu tanımdan yola çıkılarak aşağıdaki hususlardan hangisine varılamaz?
- A) Dinin temel amacı Allah (c.c.) hoşnutluğunu kazanarak yalnız ahiret hayatını mutlu kılmaktır.
- B) Din, Allah (c.c.) tarafından gönderilmiştir. Dinin kaynağı Allah (c.c.)’tır.
- C) Din, Akıl yetkisine sahip olmayan insanları, emir ve yasaklarından sorumlu tutmamıştır.
- D) Din zorla kabul ettirilemez insan dini kendi hür irade ve arzusuyla kabul eder.
15. “Sadakalar (zekât gelirleri) ancak şunlar içindir: Yoksullar, düşkünler, sadakaların toplanmasında görevli olanlar, kalpleri kazanılacak olanlar, âzat edilecek köleler, borçlular, Allah yolunda (çalışanlar) ve yolda kalmışlar. İşte Allah’ın kesin buyruğu budur. Allah bilmekte ve hikmetle yönetmektedir.” (Tevbe : 60) Zekât ile ilgili verilen ayetten aşağıdakilerin hangisi çıkarılamaz?
- A) Kişi vereceği zekâtı bunlar arasında bölüştürmelidir.
- B) Sekiz grubun sayılmış olması bunların dışındakilere zekât verilemeyeceğini gösterir.
- C) Ayette kölelerin de sayılması, İslam’ın köleliği kaldırmaya çalıştığını gösterir.
- D) Ayette zekâtın verilme yerleri tek tek sayılmıştır.
16. Hz. Muhammed (s.a.v.), hicretin sekizinci yılında Mekke'nin fethine giderken bir vadide, yolun kenarında yeni doğmuş yavrularını emziren bir köpek gördü. Bir sahabeyi çağırıp köpeğin ve yavrularının rahat- sız edilmemesini sağlamak üzere ordu geçinceye kadar onun orada nöbet tutmasını emretti. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) bu tavrından; I. merhametli olma, II. hayvanları sevme, III. affedici ve hoşgörülü olma, IV. hakkı gözetme çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız II
- B) I, II ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve IV
17. Hz. Muhammed (s.a.v.), hayvanların sahipleri üze- rinde bazı hakları olduğunu belirterek, “...Acıkan her hayvan hususunda dikkatli olun, kıyamet günü Allah’a şikâyet edilirsiniz.” uyarısında bulunmuştur. Ayrıca, keyfi olarak hayvan öldürülmesini de yasaklayarak, “Haksız yere bir kuş veya daha küçük bir hayvan öldüren insana, Allah onun hesabını mutlaka soracaktır.” buyurmuştur. Bu metinden; I. hayvanların da belirli haklara sahip olduğu, II. ihtiyaç hâlinde avlanılabileceği, III. Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hayvan haklarını korumaya çalıştığı, IV. İslam'da avcılığın her türünün yasak kılındığı çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) I, II, III ve IV
- D) I, II ve III
18. Aşağıdakilerden hangisi alkol, uyuşturucu, sigara gibi kötü alışkanlıklara başlama nedenlerinden biri olamaz?
- A) Bir kereden bir şey olmaz anlayışı
- B) Merak ve özentinin etkisi
- C) Sağlıklı ve iradeli düşünme
- D) Sorunlardan kaçma düşüncesi
19. Zekât verirken akraba ve komşulardan ihtiyaç sahibi olanlara öncelik tanınmalıdır. Zekât verecek kişi; eşi- ne, çocuklarına, torunlarına, annesine, babasına, büuükanne ve büyükbabasına zekât veremez. Çünkü insan, bu kişilere bakmakla yükümlüdür. Bunların dışındaki yakın akrabalara zekât verilebilir. Zekât bir ibadet olduğu için verirken niyet edilmelidir. Zekâtın Allah için verildiği kesinlikle bilinmelidir. Zekât verilecek malın veya paranın, fakirin hakkı olduğu bilinmeli ve onu minnet altında bırakacak, incitecek davranışlardan kaçınılmalıdır. Allah, Kur’an’da, yoksullara karşı şefkatli olunması gerektiğini bir ayette şöyle dile getirmiştir: Öyleyse yetimi sakın üzme. İsteyeni sakın azarlama. Bu metinden hareketle, I. Kişi, her istediğine zekât veremez. II. Zekâtta öncelik, bakmakla yükümlü olunmayan yakın akrabalardır. III. Zekât verilirken niyet edilmesi gerekir. IV. Zekât ve sadaka gibi ibadetler insan onuru korunarak yerine getirilmelidir. çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I, II, III ve IV
- C) II ve III
- D) I, II ve III
20. Çirkin bir iş işledikleri vakit, ‘Biz atalarımızdan böyle gördük.’ derler... (Ârâf suresi, 28. ayet) Bu ayetten aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Herkesin atalarının tecrübelerinden dersler çıkarması gerektiğine
- B) Atalarımıza saygı duymanın bir erdem olduğuna
- C) Bilgisizce taklidin İslam dininin yasak kıldığı davranış biçimlerinden biri olduğuna
- D) Hiç kimsenin işlenilen bir suçu kabullenmek istemeyeceğine
