1. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere yay ayraç içinde verilen geçiş ve bağlantı ifadesi getirilemez?
- A) Yazar, hatıralarını anlattığı bu eserde İstanbul’u bütün yönleriyle tanıtmaya çalışmıştır. - - - - İstanbul ile ilgili ne ararsanız bu kitapta az ya da çok bulabilirsiniz. (Başka bir deyişle)
- B) Aşağı bahçedeki elmaları sabahın ilk ışıklarıyla toplayacaktık ki Fatma teyze beni yanına çağırdı. Bir elma ağacının yanında bekliyordu. O ağacın elması başka olurmuş, bu nedenle Fatma teyze bu güzide meyveden tatmamı - - - - istedi. (özellikle)
- C) Evlerimizi aydınlatmak için eski dönemlerdeki gibi gaz lambası aramaya, onu yakmak için ateş bulmaya artık ihtiyacımız yok. - - - - eskisi gibi düğmeye basıp ışığı yakmaya bile gerek kalmadı. Odaya giriyorsunuz ve hareket algılayıcı sensörler (duyarga) sayesinde ışık kendiliğinden açılıyor. (Oysaki)
- D) Pekmez yapımı için bazı hazırlıklar gerekiyor. - - - - üzümleri oluk adını verdiğimiz havuzun içine döküyor, sularını bırakana kadar burada bekletiyoruz. Daha sonra üzümlerin üzerine pekmez toprağı serpiyoruz. (İlk olarak)
2. Romanlarıyla her kesimden okuyucuya kendini sevdirmeyi başaran Hüseyin Rahmi Gürpınar, günlük konuşma dilini büyük bir ustalıkla kullanmıştır. Romanlarında gerçekleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan sanatçı, mizaha sık sık başvurmuştur. Yapıtlarında orta oyunu ve Karagöz tekniğinden yararlanmıştır. Onun romanlarında mekân olarak hep İstanbul kullanıldığı için İstanbul yazarı olarak tanınmıştır. Toplumu, romanlarıyla eğitmeye çalıştığından halk romancısı olarak da nitelendirilir. Aynı zamanda hiciv (yergi) ustası olan yazar, günümüz toplum hayatında da rastlanan bazı aksaklıkları romanlarında eleştirmiştir. Bu parçaya göre, Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanlarını okuyan birinin aşağıdaki yorumlardan hangisini yapması beklenmez?
- A) Romanda Anadolu’nun ücra bir köşesinde yaşayan insanların günlük yaşamına dair bazı ayrıntılara rastladım
- B) Güldürü ve eleştiri ögelerine yer verilen bu romandan hayata dair pek çok ders çıkardım
- C) Romanda dile getirilen kimi sorunların günümüzde yaşananlarla benzerlik taşıdığını gördüm.
- D) Romanın satır aralarında Türk tiyatrosunda kullanılan bazı yöntemlerden izler yakaladım.
3. Bu sabah hava berrak Bu sabah her şey billurdan gibi Gök masmavi bu sabah Güzel şeyler düşünelim diye Yemyeşil oluvermiş ağaçlar Bulutlara hayretinden Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Şair, yaşama sevincini doğanın güzellikleriyle anlatmıştır.
- B) Karşıt kavramlar bir arada kullanılmıştır.
- C) Kelime tekrarına yer verilmiştir.
- D) İnsana ait bir özellik, doğadaki bir varlığa aktarılmıştır
4. Aşağıdaki görselde Kerem’in, bir su altı araştırması sırasında giydiği dalgıç kıyafetinin özellikleri verilmiştir. Kerem, araştırmadan sonra bu dalış deneyimiyle ilgili şunları söylemiştir: • Dalış boyunca su içerisinde hareket etmekte zorlanmadım. • Suya dalarken ve su yüzeyine çıkarken hiç güçlük çekmedim. • Su soğuk olmasına rağmen vücut ısımı kaybetmeden dalış yapabildim. Aşağıdaki dalış araçlarından hangisi Kerem’in bu cümlelerde anlattığı durumların herhangi biriyle ilgili değildir?
- A) Vana
- B) Denge yeleği
- C) Dalış tüpü
- D) Kuru giysi
5. En eski dostlar, çocukluktan kalma defterler gibidir. Okul sıralarında birlikte dirsek çürüttüğümüz, teneffüslerde sohbete daldığımız, geçen yıllara rağmen yanımızda olan dostlar… Sayısız defter bitiririz ama bazılarının içindeki yazıları yıllar geçse de unutamayız, her okuduğumuzda güzel hisler yaşarız. Haziran ayının sonu olmasına rağmen burada şaşırtıcı bir hava hâkim. Yılın bu zamanları kavurucu sıcaklara alışık biri olarak böylesine güzel bir Çukurova havasını hiç beklemiyordum. Buraya ilk gelişim birkaç yıl önce belgesel çekimleri içindi. O zaman da Çukurova’nın uçsuz bucaksız tarlalarına dalıp gitmiş, Yaşar Kemal’i bol bol anmıştım. Bu metinlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Karşılaştırmaya yer verilmesi
- B) Benzetme yapılması
- C) Nesnel anlatıma başvurulması
- D) Örneklendirmeden yararlanılması
6. Denizli’ye bağlı Buldan’daki antik kentte Pamukkale Üniversitesi Arkeoloji Bölümü tarafından yürütülen kazı çalışmaları devam ediyor. Büyük Menderes Nehri kıyısında bulunan Yenicekent Mahallesi’ndeki tepelik alana kurulan antik kentte 2012 yılında başlatılan kazı ve restorasyon çalışmaları sonucu birçok yapı keşfedildi. Bu parçada aşağıdaki yazım kurallarından hangisinin örneği yoktur?
- A) Özgün biçimleri tek heceli bazı Arapça kökenli kelimeler “etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak” yardımcı fiilleriyle birleşirken ses düşmesine, ses değişmesine veya ses türemesine uğradıklarında bitişik yazılır
- B) “Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb.” yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
- C) Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve “deniz, göl, dağ, boğaz vb.” tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar
- D) Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar
7. Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin açıklaması yanlış verilmiştir?
8. Tardigradlar olarak da adlandırılan su ayıları denizlerde, tatlı sularda, karalarda yaşayan mikroskobik canlılardır. Su ayılarının ortalama uzunluğu 0,1 ila 1 milimetre arasındadır. Vücutları, her birinde pençeli bir çift bacak olan dört gövde ve bir baştan oluşur. Su ayıları, yaşam koşullarının canlılar için uygun olmadığı durumlarda metabolizma faaliyetlerinin neredeyse durma noktasına geldiği pasif bir hâle geçer. Bu özellikleri sayesinde çok yüksek yerlerde, denizlerin derinliklerinde ve Antarktika gibi çok soğuk bölgelerde hayatta kalabilir. Bir araştırmada, -200 derece sıcaklıkta kuruyan ve ölü gibi görünen su ayılarının nemli ortama girdiğinde kısa sürede eski hâline döndüğü tespit edilmiştir. Bu parçadan su ayıları ile ilgili, I. Çok zor şartlarda bile yaşamını sürdürebilmektedir. II. Çıplak gözle görülemeyen bir varlıktır. III. Yaşayabilmeleri için vücutlarının etrafında bir su tabakası olması gerekir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) Yalnız III
- C) II ve III
- D) Yalnız I
9. Aşağıdaki grafikte Türkiye’deki üç farklı kütüphane türü ile Millî Kütüphanede 2017-2021 yılları arasında bulunan kitap sayıları verilmiştir. Bu grafikten aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Millî Kütüphanedeki kitap sayısında, 2020 yılında bir önceki yıla göre azalma olmuştur.
- B) Örgün ve yaygın eğitim kurumu kütüphanelerindeki kitap sayısı, verilen yıllarda diğer kütüphane türlerinin her birindeki kitap sayısından fazladır.
- C) 2017 ve 2018 yılında halk kütüphanelerinde bulunan kitapların sayısı aynıdır.
- D) Üniversite kütüphanelerindeki kitap sayısı 2018-2021 yılları arasında her yıl bir önceki yıla göre artış göstermiştir.
10. Sıfat-fiil eki alan bazı sözcükler, fiilimsi özelliğini kaybeder ve bir varlık ya da kavramın adını karşılayarak kalıcı isim olur. Örneğin “keser” sözcüğü, sıfat-fiil eklerinden biri olan “-er” ekini almasına rağmen bir aletin adını karşıladığı için kalıcı isim olmuştur. Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde sıfat-fiil eki aldığı hâlde kalıcı isim olmuş bir sözcük vardır?
- A) Başka sanat bilmeyiz karşımızda dururkenYazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz
- B) Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbulGörmedim gezmediğim, sevmediğim hiçbir yer
- C) Bursa’da eski bir cami avlusuKüçük şadırvanda şakırdayan su
- D) Ağaçların daha bu bahçelerdeBütün yemişleri dalda sarkıyor
11. I. 1903 yılında Fransız bir kimyager, deney tüpünü laboratuvarının zeminine düşürdü. Tüp kırıldı ancak dağılmadan tek parça hâlinde kalabildi. Kimyager, deney tüpünün içinde yer alan bir maddenin parçalanmayı engellediğini anladı ama üzerine fazla kafa yormadı. Ta ki bir aracın camının nasıl kırıldığını görene dek... Böylece kolay kırılmayan camı icat ettiğini fark etti. Bu buluşu 1920’lerde arabaların ön camında kullanılmaya başlandı. (Tesadüf) II. Lokantada sipariş ettiği patates kızartmasını beğenmeyen bir müşteri, patateslerin daha ince ve kızarmış olması gerektiğini belirtti. Bunun üzerine aşçı, patatesleri çok ince kesip kupkuru olana dek kızarttı. Patateslerin bu hâlini herkes çok beğendi ve patates cipsi bu şekilde ortaya çıktı. (Gözlem) III. Sonar, bir gemi veya denizaltının yerini ses dalgaları yardımıyla belirleyen bir sistemdir. 1950’lerde bu sistemin tıpta da kullanılabileceği düşünülerek ultrason cihazı geliştirildi. Bu cihaz sayesinde anne karnından ses dalgaları geçirilerek bebeğin şekli görülebilmektedir. “Ultrasonik tarama” adı verilen bu işlem, anne karnındaki bebeklerin sağlık durumunu kontrol etmede kullanılmaktadır. (İlham) Numaralanmış parçaların hangilerinde, sözü edilen buluşun ortaya çıkışında yay ayraç içindeki kavram etkili olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve III
- D) II ve III
12. Aşağıdaki dizelerin hangisinde anlatılanlar yay ayraç içinde verilen sözcükle ilişkilendirilemez?
- A) Denize dönmek istiyorumMavi aynasında sularınBoy verip görünmek istiyorum (Hasret)
- B) Bir el ol ki oğul, yoksulu giydiresinAyak olursan oğul karınca ezmeyesin (Merhamet)
- C) Düşünen alnımda benim her çizgiBaharı olmayan bir kışa benzer (Yalnızlık)
- D) Gün olur toprak uyanır, ağaç uyanır, uyanır böceklerSarı bozkır titrer, çıplak ağaçlar yeşerir, gök yıkanır (Umut)
13. Modern düşünce çağında birtakım hayati kavramların etrafında geniş bir düşünce sahası açan metinleri ile İsmet Özel, edebiyat dünyasındasürekli genişleyen bir damarolarak varlığını hissettirmekte; şiirleri ve yazılarıylailgi odağıolmaya devam etmektedir. Bu cümledeki altı çizili sözlerle İsmet Özel’in sırasıyla hangi özelliklerine vurgu yapılmıştır?
- A) Üretme gücü olan, üretken - Etrafındakilere örnek olan
- B) Önemli konularla ilgili düşünceler geliştiren - Özgün bir nitelik taşıyan
- C) Etki alanını artıran - Çevrenin yoğun dikkatini üzerinde toplayan
- D) Planlı çalışmayı seven - İnsanların beğenisini kazanan
14. Osman Hamdi Bey, Fransız Sanatçılar Derneğinin Paris’te düzenlediği sergide yer almak üzere bir tuval üzerine yağlı boya tekniğiyle yaptığı “Kaplumbağa Terbiyecisi” adlı tabloyu -sergideki asıl adı “Kaplumbağalı Adam”dır- Japonya’daki kaplumbağa terbiyecilerinden söz eden bir yazıdan esinlenerek oluşturmuştur. Bu cümleden hareketle “Kaplumbağa Terbiyecisi” adlı tablo ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) İlham kaynağı, Osman Hamdi Bey’in okuduğu bir yazıdır.
- B) Osman Hamdi Bey, diğer tablolarından farklı bir teknikle yapmıştır.
- C) Japon kaplumbağa terbiyecilerini anlatmaktadır.
- D) Birden fazla sergide farklı adlar kullanılarak sergilenmiştir
15. Anlatımı birinci kişi ağzından yapmayı seçen yazar, dikkat çekici mekân betimlemeleriyle farklı bir öykü dünyası kurmuştur. Buna göre, I. İnsanların arasından sessizce çıktım, uysal bir ata binerek Karadağ’ın ormanlarına süzüldüm. Su gibi dingin olan at ansızın ürktü, dizginini koparıp dörtnala koşmaya başladı ve beni yere düşürdü. II. Salonun köşesinde, her gün oturup bahçeyi izlediği emektar bir koltuk vardı. Yavaşça oturdu koltuğa. Bahçedeki yıkılmış duvara, ayva ağacına ve kurumuş otlara iç çekerek baktı. III. Taşradaki evimiz bir yokuşun üzerindeydi. Evin alabildiğine büyük koridorunda sıralanmış odalar vardı. Kışın bu odalardan birinde otururduk. Odadan çıkınca o büyük ve sessiz koridorda ayak seslerim yankılanırdı. metinlerinden hangileri yazarın bu cümlede sözü edilen anlatım özelliklerini yansıtır?
- A) Yalnız III
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) Yalnız I
16. İnsan vücudunda çok az bulunan iyot; süt, yumurta, balık gibi yiyeceklerin tüketimiyle vücuda alınıyor. Vücut, ona çok az miktarda ihtiyaç duysa da bir kişinin yaşamı için iyot büyük önem taşıyor. İyodun birçok alanda görevi bulunuyor: büyüme ve gelişme, sinir sisteminin normal çalışması, vücut ısısının düzenlenmesi, vücut enerjisinin kontrol edilmesi… Bu parçada aşağıda işlevi verilen noktalama işaretlerinden hangisinin örneği yoktur?
- A) Alıntılarda başta, ortada ve sonda alınmayan kelime veya bölümlerin yerine üç nokta konur.
- B) Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına virgül konur.
- C) Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
- D) İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.
17. Aşağıda bir kelime oyununun görseli verilmiştir. Bu kelime oyununda soru işareti ile belirtilen yerlere çeşitli harfler getirilecektir. Amaç, ortadaki altıgenin 1 numaralı kenarına denk gelen altıgendeki harften başlayarak saat yönünde anlamlı bir kelime oluşturmaktır. Fakat harfleri boşluklara getirirken ortadaki altıgenle diğer altıgenlerin birleştiği kenarlarda aynı sayıların yer alması zorunludur. Buna göre boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken harfler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
18. Bir orkestrada yer alan bazı müzik aletleri ve bunların sınıflandırması şu şekildedir: Orkestranın sahnedeki dizilimiyle ilgili bilinenler şunlardır: • 1. sırada vurmalı müzik aleti yoktur. • Yaylı müzik aletlerinin tümü farklı sıralarda ve art arda dizilmiştir. • Tahta üflemeli herhangi bir çalgı ile bakır üflemeli çalgı yan yana gelmemiştir. Bu bilgilere göre orkestranın sahnedeki doğru dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?
19. Aşağıdaki medya metinlerinden hangisinin yazılış amacı yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
- A) Kahve, Anadolu’nun dillere destan konukseverliğinin en önemli göstergelerinden biridir. Anadolu’da sizi acı bir kahve içmeye çağıran kişiye “Neden acı kahve?” diyemezsiniz. Bu acılıkta, yıllar yılı sürecek bir tatlılık, yakın bir dostluk vardır. Bu yüzden “Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır.” sözü Anadolu’nun her yerinde, her zaman söylenir durur. (Kültür aktarma)
- B) Buğday unu tüketimi ile obezite arasında doğrudan bağlantı kurulamıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün açıklamalarına göre Fransa’da kişi başına düşen buğday tüketimi Amerika’dakinden %50 fazla olmasına rağmen obezite oranı Amerika’dan çok daha düşük. İtalya’da ise Amerika’dakinin iki katı buğday tüketilmesine rağmen obezite oranı Amerika’dakinin dörtte biri oranında. (İkna etme)
- C) Dünyadaki böcek türlerinin sayısı her geçen yıl azalıyor. Bu azalmaya zirai endüstri, doğal ortamların yok edilmesi, böcek ilacı kullanımı ve iklim değişikliği neden olmaktadır. Araştırmacılar önümüzdeki 30-40 yıl içinde gıda üretme yöntemleri değiştirilmezse böceklerin yok olacağını vurguluyor. (Olay yorumlama)
- D) Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) dünyanın en büyük fizik laboratuvarıdır. On iki Avrupa ülkesi tarafından 1954’te kurulmuştur. CERN’e üye ülkeler kendi olanakları ile gerçekleştirecekleri yüksek maliyetli araştırmaları burada yapmaktadır. 2015’ten beri CERN’e üye olan Türkiye de oradaki çalışmalara katılabilmektedir. (Bilgilendirme)
20. ● Daha az izle, daha fazla yap. ● Daha az kork, daha fazla dene. ● Daha az yargıla, daha fazla kabul et. Aşağıdaki özdeyişlerden hangisi bu cümlelerin herhangi biriyle anlamca ilişkilendirilemez?
- A) Seni hayallerine ulaştıracak en önemli şey cesaretindir.
- B) Hayata seyirci kalmaktansa çaba gösteren bir oyuncu ol.
- C) Güllerin dikeni olduğundan yakınma, dikenlerin gülü olduğuna şükret.
- D) Elindekiyle yetinmeyen, elde edeceği ile de yetinmez.
