1. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı etkinliklerinde özdeş ayakkabı ve kostüm giyen bir grup öğrenciden ağırlıkları ve ayakkabı numaraları aynı olanlar 4 katlı kuleye çıkarken diğerleri kulenin önündeki toprak zeminde bulunmaktadır. Verilenlerden yola çıkarak, I. Kulenin 3 ve 4. katında bulunan öğrencilerin üzerinde durdukları zemine uyguladıkları basınçlar eşittir. II. Kulenin 2. katında bulunan öğrencilerin sayısı artırılırsa bu katın zeminine uygulanan basınç artar. III. Zemindeki öğrencilerin toprağa yaptıkları basınç ile 1. kattaki öğrencilerin katın zeminine yaptıkları basınç eşittir. yorumlarından hangileri kesinlikle doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) Yalnız II
- D) I ve III
2. Kuzey ülkelerinde aşırı soğuktan dolayı deniz yüzeyinde yılın bazı dönemlerinde buzullanma görülmektedir.Araştırmacılar uzun yıllar boyunca bu olayın denizdeki besin üretim miktarına etkisini incelemişlerdir. Bu araştırma sonuçlarının ortalaması ise aşağıdaki grafikte verilmiştir. Verilen bilgilere göre, I. Buzullanmanın az olduğu yıllarda tüketiciler sayıca artar. II. Sıcaklığın fazla olduğu yıllarda ikincil tüketici sayısı artar. III. Buzullanmanın fazla olduğu yıllarda üreticilerin sayısı azalır. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız I
- B) II ve III
- C) I ve II
- D) I, II ve III
3. Bir bölgede yaşayan ve birbirleri ile beslenme ilişkisi bulunan canlıların birey sayıları Grafik I’de gösterilmiştir. Bir süre sonra canlıların sayısında Grafik II’deki gibi bir değişim meydana gelmiştir. Buna göre Grafik II’deki durum hangi gruba ait canlının sayısındaki değişimden kaynaklanmıştır?
- A) Birincil tüketici
- B) İkincil tüketici
- C) Üretici
- D) Üçüncül tüketici
4. Süs bitkilerinin ortamdaki CO2 miktarına etkisini araştırmak için yapılan çalışmada iki bitki seçilmiştir. Hava geçirmeyen cam fanuslara bitkiler ve CO2 ölçüm cihazları konulmuştur. Bitkiler güneş ışığı alan bir ortamda 24 saat gözlenmiş ve aşağıdaki grafikler çizilmiştir. Bu grafiklere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Bitkilerin aynı süre içerisinde ürettikleri oksijen miktarları farklıdır.
- B) I. zaman aralıklarında CO2 ölçümü gündüz yapılmıştır
- C) III. zaman aralıklarında ışık miktarı artmıştır
- D) II. zaman aralıklarında fotosentez yapılmıştır.
5. Eskiden yoğurtçular, iki ucuna iple yoğurt kaplarını bağladıkları tahtayı omuzlarına alarak dolaşırlardı. Bu durumu gösteren aşağıdaki görselde yoğurtçu, sağ elini tahtanın ön kısmına bastırarak düzeneği dengelemiştir. Yoğurtçu, eli ile müdahale etmeden tahtayı dengelemek için, I. K kabından satış yapıp tahtayı 2 yönünde hareket ettirmeli II. L kabından satış yaparak tahtayı ortalamalı III. L kabına yoğurt ekleyerek tahtayı 1 yönünde hareket ettirmeli uygulamalarından hangilerini yapabilir?
- A) I ve III
- B) II ve III
- C) Yalnız II
- D) Yalnız I
6. Ayakkabıların üst bölümünde bulunan iki yakayı birbirine yaklaştırmaya yarayan delikler ve bağcıktan oluşan düzenek bir basit makine örneğidir. Aşağıda verilen basit makinelerden hangisi bu düzenekle aynı avantajı sağlamaktadır?
7. Besin ağının bir parçası görselde verildiği gibidir. Besin ağındaki hangi canlının yok olması daha fazla canlı türünü doğrudan etkiler?
- A) Yaprak güvesi
- B) Kedi
- C) Eşek arısı
- D) Ağaçkakan
8. Asit sızıntısı meydana gelen bir bölgede yerler kumla kapatılır ve havanın tamamen temizlenmesi için çalışma başlatılır. Bunlara ilave olarak asitin gözlere ve solunum yollarına zarar verici özelliğinden dolayı çevresi de boşaltılır. Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Sızıntıdan sonra asit yağmuruna yönelik önlem alınmıştır
- B) Asitin göze zarar vermesi buharlaştığını gösterir.
- C) Kullanılan kumun pH derecesi 0 - 7 arasındadır
- D) Sızıntının meydana geldiği bölgede toprak yapısı zarar görebilir.
9. Bir öğrenci ‘‘Basit makineler bir araya gelirse ne olur?’’ problem cümlesine cevap bulmak için; I. Aşama: 100 N’luk yükü farklı basit makineler kullanarak ayrı ayrı yukarı kaldırmış ve elde ettiği sonuçları aşağıdaki tabloya kaydetmiştir. Yapılan deneyin sonucu aşağıdaki iddialardan hangisini destekler niteliktedir?
- A) R kuvvet kazancı sağlamasa da iş kolaylığı sağlar.
- B) P’nin çembersel hareketi sayesinde yük yukarı çıkmıştır.
- C) Sistemin kuvvet kazancı, P’nin tek başına sağladığı kuvvet kazancından fazladır.
- D) Sistemi oluşturan bütün basit makinelerin doğrudan kuvvet kazancına etkisi vardır.
10. Birim yüzeye etki eden dik kuvvete basınç denir. Katıların basıncı cismin ağırlığı ile doğru, kuvvetin uygulandığı yüzey alanı ile ters orantılıdır. Verilen bilgi kullanılarak aşağıdaki yiyeceklerin belirtilen durumlarda üzerinde bulundukları zemine uyguladıkları basınca ait grafik çizilecektir. Yiyeceklerin homojen ve her bir parçasının eşit büyüklükte olduğu varsayılırsa 1, 2 ve 3. durumlarda zemine uyguladıkları basınçları gösteren grafik aşağıdakilerden hangisidir?
11. Hava, hem yeryüzüne hem de içerisinde bulunan bütün cisimlere ağırlığı nedeni ile bir kuvvet uygular. Bu durumu araştıran bir öğrenci aşağıdaki deneyi hazırlıyor. Malzemeler: Haşlanmış yumurta, cam şişe, kâğıt parçaları, kibrit • I. durumda haşlanmış yumurta şişenin ağzına yerleştiriliyor ve yumurtanın şişenin içine girmediği gözleniyor. • II. durumda şişenin içerisine bir parça kâğıt yakılarak atılıyor ve hemen ardından şişenin ağzına yumurta yerleştiriliyor. Kâğıt yanarken yumurtanın bir kısmının şişenin içine girdiği gözleniyor. • III. durumda yanma işlemi bittikten sonra yumurtanın tamamının şişenin içine girdiği gözleniyor. Yapılan deneyin sonunda aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?
- A) II. durumda şişenin içindeki gaz basıncı sıfır olduğu için yumurtanın bir kısmı giriyor.
- B) III. durumda yumurtanın şişenin içine girmesinin nedeni, iç basıncın artmasıdır.
- C) I. durumda şişenin içindeki gaz basıncı ile dışındaki basınç birbirine eşittir.
- D) Yumurtanın hareketinin sebebi, açık hava basıncının artmasıdır.
12. 8. Şekildeki düzenek “A” seviyesine kadar su ile doludur. Düzenekteki vana açılıp B noktasından suyun fışkırması sağlanıyor.
- A) Yalnız III.
- B) I ve II.
- C) II ve III.
- D) Yalnız I.
13. Artuklu Hamamı, kültürel mirasımızın korunması adına bütüncül olarak taşındı. Taşıma tertibatı ile yaklaşık 1500 tonluk kütleye ulaşan Artuklu Hamamı, herhangi bir hasar olmadan yeni yerine yerleştirildi. Buna göre Artuklu Hamamı’nın taşınmasında şekillerde gösterildiği gibi çok tekerlekli araçların tercih edilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- A) Yerde oluşan basıncı azaltmak
- B) Toplam ağırlığı artırmak
- C) Yapının araç üzerindeki basıncını azaltmak
- D) Yapının yüzey alanını küçültmek
14. Güneş’in geliş açısı ve hava sıcaklığı arasındaki ilişkinin araştırıldığı bir çalışmada, araştırma verilerinden yararlanılarak aşağıdaki grafik çizilmiştir. Grafiği inceleyen bir öğrenci, Güneş’in geliş açısı ile hava sıcaklığı arasında doğru orantılı bir ilişki olduğu yorumunu yapmıştır. Buna göre aşağıdaki tarih aralıklarından hangisi yapılan yorumun hatalı olduğuna ilişkin kanıt olarak gösterilebilir?
- A) 1 Mart - 1 Nisan
- B) 1 Mayıs - 1 Haziran
- C) 1 Ocak - 1 Şubat
- D) 1 Eylül - 1 Ekim
15. Bir bakterinin kapsüllü ve kapsülsüz olmak üzere iki tipi bulunmaktadır. Kapsüllü bakterilerin farelerde zatürreye neden olduğu bilinmektedir. Aşağıda kapsüllü ve kapsülsüz bakteriler ile fareler üzerinde gerçekleştirilmiş bir deneyin bazı basamakları gösterilmiştir. Bu çalışmanın sonunda kapsülsüz bakterilerin kapsüllü forma dönüşmesine neden olan faktörün, kapsüllü bakterilerin DNA'sındaki bilgi olduğu anlaşılmıştır. Buna göre, I. Kapsülsüz bakterilerin kapsüllü forma dönüşerek sonradan edindiği öldürücü özellik, bundan sonraki soylarında da kalıtılabilir. II. Deneyin (b) aşamasında farelere enjekte edilen kapsülsüz bakterilerin bir süre sonra kapsül oluşturduğu söylenebilir. III. Deneyin (d) aşamasında ölü kapsüllü bakterilere ait DNA, kapsülsüz bakterilerin daha sonra fenotiplerinde değişikliğe neden olmuştur. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
16. Mevsimler ve iklim ünitesinde bazı konular anlatılırken birbirine paralel çizilmiş ışık ışınlarından oluşan aşağıdaki görsellerden faydalanılıyor. Bu görseller aşağıdakilerden hangisini açıklamak için kullanılıyor olabilir?
- A) Işınların düşme açılarına bağlı olarak birim yüzeye aktarılan ısı enerjisi miktarını
- B) Bir bölgeye sonbahar, kış ve ilkbahar mevsimlerinde ulaşan Güneş ışınlarını
- C) Gerçekleşen günlük hava olayları ile bulunulan yarım küre arasındaki ilişkiy
- D) Güneş ışınlarının eğimi ile aydınlanan bölgenin alanı arasındaki ilişkiyi
17. Hidroklorik asit (HCl) çözeltisine çinko metali parçaları eklenerek aşağıdaki kimyasal tepkime deneyi yapılıyor. 1. Durum’da HCl çözeltisi, erlenmayer, çinko parçaları ve balonun toplam kütleleri hassas teraziyle ölçülüyor. • 2. Durum’da çinko parçaları HCl çözeltisi içerisine atılır atılmaz balon erlenmayerin ağzına takılıyor. Ardından kabın biraz ısındığı, gaz çıkışı olduğu, balonun şiştiği ve kabın dibinde beyaz çökelti oluşmaya başladığı gözlemleniyor. • 3. Durum’da gaz çıkışı bittikten sonra, balonun ağzı bağlanarak kaptan alınıyor ve geriye kalan kabın kütlesi ölçülüyor. Buna göre deneyde gerçekleşen kimyasal tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Tepkimede balonun şişmesine neden olan yeni atomlar oluşmuştur.
- B) Balonun şişmesine neden olan gazın kütlesi 20 g’dır.
- C) Tepkime sonucunda çinko atomları yok olmuştur.
- D) Tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi 200 g’dan azdır.
18. Bir laborant, üzerinde yazan pH değerlerine göre şişeleri rafa dizecektir. Son kalan iki şişenin üzerinde etiket olmadığını fark eden laborant, yerleştirmeye devam edebilmek için bazı işlemler yapacaktır. Kalan şişeleri doğru bölmelere yerleştirmek için laborantın yapacağı en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şişenin içindeki maddeleri eline dökmeli; ele kayganlık hissi vereni L bölgesine, diğerini K bölgesine koymalıdır.
- B) Turnusol kâğıdı kullanmalı; mavi turnusolü kırmızıya çevireni K bölmesine, kırmızı turnusolü maviye çeviren L bölmesine koymalıdır.
- C) Şişenin içindeki maddelerin tadına bakmalı; tadı ekşi olanı K bölmesine, acı olanı L bölmesine koymalıdır.
- D) Bu maddelerin elektriği iletip iletmediğine bakmalı; ileteni L bölmesine, iletmeyeni K bölmesine koymalıdır.
19. Buna göre batık amforalarla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru olabilir?
- A) Zamanla batık amforaların üzerinde oluşan çatlak ve kırıklar amforaların kimyasal değişime uğradığını gösterir.
- B) Batık amforalarda yaşayan canlılar zamanla amforaların fiziksel ve kimyasal yapısını değiştirmiştir.
- C) Batık amforaların üzerinde biriken katı atıklar (plastik, metal vb.) amforaların sadece kimyasal yapısını değiştirmiştir.
- D) Batmadan önce gemide meydana gelen yangın, amforaların sadece dış görünüşünde değişiklik meydana getirmiştir.
20. Sıvılar bulundukları kabın her yerine basınç uygularken katılar sadece temas ettikleri yüzeye basınç uygular. Bir öğrenci katı ve sıvı basıncının bağlı olduğu faktörlerle ilgili bazı hipotezleri test edecektir. Bunun için bir sürahideki meyve suyunu taban alanları ve ağırlıkları eşit olan dört farklı bardağa doldurmuştur. Bardaklardaki meyve suyu miktarı ve yüksekliği görsellerdeki gibidir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde kullanılan bardaklarla verilen hipotez doğrulanabilir?
- A) Meyve suyunun yoğunluğu arttıkça sıvı basıncı artar. - III ve IV.
- B) Meyve suyunun derinliği arttıkça dipteki sıvı basıncı artar. - I ve IV.
- C) Bardağın yere temas eden yüzeyi azaldıkça katı basıncı artar. - I ve II.
- D) Bardağın toplam ağırlığı arttıkça zemine uyguladığı katı basıncı artar. - II ve III.
