1. I. Krossing over II. Modifikasyon III. Mutasyon Yukarıda verilenlerden hangileri kromozomların yapısında değişikliğe neden olur?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) Yalnız III
- D) I ve III
2. Aynı türe ait iki farklı bitkinin kalıtsal özelliklerinin farklı olması, aşağıda verilenlerden hangisiyle açıklanamaz?
- A) Mutasyon
- B) Eksik baskınlık
- C) Adaptasyon
- D) Modifikasyon
3. I. Bal arısı larvalarından işçi ve kraliçe arıların gelişmesi II.Kırmızı ve beyaz akşam sefası populasyonunda pembe bireylerin oluşması III. Sarı bezelyelerden yeşil bezelyelerin oluşabilmesi IV. Otçul canlılardan bazılarının uzun bağırsaklı olması Yukarıda verilenlerden hangileri modifikasyon örneği değildir?
- A) II ve III
- B) II, III ve IV
- C) I ve III
- D) I, II ve IV
4. Aşağıda verilenlerden hangisi canlılarda genotip ve çevre faktörlerinin etkileşimi sonucu belirlenen özelliklerden biri değildir?
- A) Himalaya tavşanlarında kürk renginin belirlenmesi
- B) İnsanda göz renginin belirlenmesi
- C) Bitki fidelerinde klorofilin sentezlenmesi
- D) Sirke sineklerinde kanat şeklinin belirlenmesi
5. AaDdHh genotipli bir hücreden aşağıdaki hücrelerden hangisinin oluşabilmesi için krossing over olayının gerçekleşmesi zorunlu değildir?(A, D ve H genleri aynı kromozom üzerinde bulunur.)
- A) Adh
- B) AdH
- C) aDH
- D) adh
6. I. Modifikasyon II. Krossing over III. Replikasyon IV. Mutasyon Aynı kromozom üzerindeki bağlı genler yukarıda verilen olaylardan hangilerinin etkisiyle birbirlerinden ayrılabilirler?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) II ve IV
- D) I, III ve IV
7. I. Mayoz bölünme II. Döllenme III. Çok ailelik IV. Mutasyon Yukarıdaki olaylardan hangileri eşeyli üreyen bir canlı türünün bireyleri arasında kalıtsal çeşitlilik meydana getirebilir?
- A) I, II, III ve IV
- B) I, II ve IV
- C) I, II ve III
- D) I, III ve IV
8. Bir canlıda aşağıdakilerden hangisinin meydana gelmesi canlıdan oluşabilecek döllerde farklı genotiplerin oluşmasına neden olmaz?
- A) Krossing over
- B) Modifikasyon
- C) Mutasyon
- D) Kromozomlarda ayrılmama
9. Yapılan bir deneyde, karanlık ortamda çimlendirilen bezelye tohumlarının sadece beyaz yaprak oluşturarak biraz büyüdüğü, ancak büyümenin bir süre sonra durduğu gözlenmiştir. Bitkinin büyümesinin durmasında, I. ortamdaki karbondioksit miktarının yetersiz olması, II. karanlık ortamda bitkinin klorofil sentezleyememesi, III. çimlenme için yeterli oksijenin bulunmaması olaylarından hangileri etkili olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve III
- D) Yalnız II
10. Genotipi CcFFKkRr şeklinde olan bir hücreden krossing overe bağlı olarak oluşabilecek gametler kaç çeşit olabilir?(Genlerin hepsi bağlıdır.)
11. Canlılarda karakterlerin ortaya çıkmasında kalıtsal ve çevresel faktörler etkilidir. Buna göre, I. Türkiye' deki insanların çoğunun A kan grubundan olması, II. sirke sineği larvalarının 16 °C de geliştirilirse düz kanatlı, 25 °C de geliştirilirse kıvrık kanatlı sinekler oluşturması, III. karanlıkta yetiştirilen bitkilerin klorofil sentezleyemediği için beyaz renkli olması, ışığa çıkarıldığında ise klorofil sentezlediği için yeşil renkli olması, IV. farklı ortamlarda yaşayan tek yumurta ikizlerinin boy ve kilolarının farklı olması durumlarından hangilerinin ortaya çıkmasında sadece kalıtsal faktörler etkili olmuştur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız III
- C) I ve IV
- D) III ve IV
12. Bir kesiğe ya da açık yaraya oksijenli su (hidrojen peroksit) temas ettiğinde hemen köpürmeye başladığı görülür. Köpürme, oksijenli suyun enzim etkisiyle parçalanmasından kaynaklanır. Aşağıda oksijenli suyu açık yaraya döktükten sonra oluşan durumlar gösterilmiştir. Buna göre, I. Bu olay kimyasal tepkimeye örnek olarak verilebilir. II. Bu olay sonucunda oksijenli suyu oluşturan atomlar arası bağlar korunur. III. Oksijenli su, oksijen ve suyun özelliklerini gösterir. çıkarımlardan hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve III.
- D) II ve III.
13. Caddis sineği larvaları çakıl, kum, dal parçaları gibi maddeleri ipek ile bezeyerek koruyucu koza oluşturur. (Şekil 1) Bir sanatçı, larvaların koza oluşturma faaliyetinden yararlanarak onların birer kuyumcu gibi üretim yapmasını sağlamıştır. Süreç içinde larvaların etrafına altın pulları ve safir gibi değerli malzemeler serpiştirerek onların daha sonra mücevhere dönüşebilen kozalar hazırlamasına aracılık etmiştir. Olgunlaşan larvalar yuvalarını terk ettiğinde geriye süslü birer boncuğa benzeyen sanat eserleri kalır. (Şekil 2) Sanatçı bunları alıp ipe dizerek kolyeler ve bilezikler üretmektedir. Caddis sineği larvalarının davranış özellikleri ve bundan yararlanan sanatçı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Larvaların koza oluşturma davranışı, ortamda bulunan maddelere göre değişkenlik gösterir.
- B) Larvaların doğal ortamdaki maddeler ile oluşturduğu koza, avcılarından korunmasını sağlayarak yaşama şansını artırır.
- C) Koza oluşturma, Caddis sinek larvaları için fiziksel koşulların bertaraf edilememesine neden olan olumsuz bir özelliktir.
- D) Sanatçının larvaların değerli madenlerle oluşturduğu yapılardan takı eşyaları yapması biyoteknolojiye örnektir.
14. Çeşme suyunda bulunan kalsiyum (Ca) içerikli bileşikler, belli bir süre sonra metaller üzerine yapışıp kireç tortuları oluşturur. Metal kaplar içinde zamanla oluşan kireç tortularının temizlenmesi için bir deney tasarlanıyor. Deney için, • Şekildeki gibi özdeş bölmeler üzerinde eşit miktarda kireç tortularının bulunduğu metal kap hazırlanıyor. • Bu tortuların üzerine diğer bölmelere taşırmadan eşit miktarlarda şekildeki maddeler damlatılıyor. Deneye göre, I. Kirecin temizlenmesi için sirkeli su kullanılabilir. II. Baz özelliği gösteren kimyasallar tortunun temizlenmesinde etkili değildir. III. pH değeri 7’den küçük olan tüm maddeler kireçlenmeyi önlemek için güvenle kullanılabilir. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) I, II ve III.
- B) I ve III.
- C) II ve III.
- D) I ve II.
15. Jenga oyunu özdeş tahta bloklardan oluşan bir tür denge oyunudur. Bu oyunda istenilen yerden bir tahta blok çekilir ve kulenin üzerine yerleştirilir. Bloğu çekerken kuleyi deviren oyuncu oyunu kaybeder. İki oyuncu görselleri ve hamleleri aşağıda verilen oyunu oynuyorlar. Buna göre oyun esnasında masa üzerine etkiyen basınçla ilgili, I. Başlangıçta en fazladır. II. 1. hamle yapıldıktan sonra artar. III. 2. hamle yapıldıktan sonra değişmez. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III.
- B) I ve II.
- C) Yalnız III.
- D) Yalnız I.
16. Hipotez: Sıvı basıncı, sıvının yoğunluğu arttıkça artar. Öğrenci bu hipotezi test etmek için bir deney yapmak istiyor ve aşağıdaki aleti tasarlıyor. Daha sonra bu aleti kullanarak aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlıyor. Buna göre hazırlamış olduğu, deney düzeneklerinin hangileriyle hipotezin doğruluğunu ispatlar?
- A) II ve III.
- B) Yalnız II.
- C) I, II ve III.
- D) I ve III.
17. İçi gaz dolu tüpün üzerinde özdeş vanalar bulunuyor. Bu vanaların önüne tüpten eşit uzaklıkta özdeş üç rüzgar gülü şekildeki gibi yerleştiriliyor. Buna göre vanalar aynı anda açıldığında rüzgârgüllerinin dönüşleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Dönmeye başladıktan sonra en önce K durur.
- B) Vanalar açıldığında en hızlı L döner.
- C) M’nin dönme hızını artırmak için 2. vana biraz daha yukarı takılmalıdır.
- D) Tüm rüzgâr gülleri aynı anda ve eşit hızlarla dönmeye başlar.
18. Kalıtımda baskın özellik büyük harfle gösterilip her durumda fenotipte görülebilirken, çekinik özellik küçük harfle gösterilir ve sadece homozigot olduğunda fenotipte görülebilir. Melez mor çiçekli bir bezelye ile beyaz çiçekli bir bezelyenin çaprazlanması aşağıdaki gibi yapılıyor. Her aşama kendinden önceki aşamanın doğru olduğu kabul edilerek çaprazlama işlemi tamamlanmıştır. Buna göre aşamalar için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) IV. aşamada F1 dölünde melez birey oranı %75’tir.
- B) III. aşamada çaprazlamaya göre oluşan F1 dölünün genotipi doğru verilmiştir.
- C) I. aşamada alellerin gösterimi doğru yapılmıştır.
- D) II. aşamada Mor çiçekli bezelyenın genotipi yanlış verilmiştir.
19. 2019 Yılında yayımlanan Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporuna göre insanlar, sanayi devriminden sonra yerkürenin ortalama sıcaklığını 1°C artırmışlardır. Bu artış kuraklık, sel gibi olaylara ve deniz seviyesinde yükselme gibi sonuçlara neden olmuştur. Yine bu rapora göre yerkürenin 1,5°C daha ısınması geri dönüşü olmayan sonuçlara neden olacaktır. Metinde bahsedilen ‟geri dönüşü olmayan sonuçları” engellemek için insanların, I. Yürüyerek gidilebilecek yerlere motorlu taşıt kullanmadan ulaşmak. II. Tarımsal üretime uygun olan orman alanlarını tarım alanına çevirmek. III. Enerji üretimi için rüzgâr, güneş ve dalga gibi doğal kaynakları kullanmak. hangilerini yapması doğru olur?
- A) I ve III.
- B) Yalnız II.
- C) Yalnız I.
- D) II ve III.
20. Dünya Sağlık Örgütünün uluslararası halk sağlığı acil durumu ilan etmesine neden olan ve Covid-19 olarak adlandırılan salgın, 2019’un Aralık ayının son günlerinden beri dünyanın gündemindedir. Bu salgınla ilgili aşağıdaki afiş çalışması yapılmıştır. Buna göre afişte bulunan hangi kutucuk virüsün mutasyona uğradığı konusunda bilgi içermektedir?
