1. Ayça, yeni öğrendiği ve araştırmak istediği bilgileri “Meraklı” isimli not defterine yazmaktadır. İzlediği bir programdan, zekât ile ilgili yeni öğrendiği şu bilgileri de bu deftere kaydetmiştir: • Temel ihtiyaçlarını karşıladıktan ve varsa borçlarını ödedikten sonra dinen belirlenen miktarda mala sahip olanlar zekât vermekle sorumlu sayılır. • Zekât verecek malda aranan şartlar, malın artan cinsten olması ve bu malın mülkiyette olmasıdır. • Yatırım amaçlı olmayıp kullanılan ev ve binek aracı gibi mallar zekâta tabi değildir. Bu bilgileri araştıran Ayça, “İslam dininde insanın sorumlulukları” ile ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine doğrudan ulaşamaz?
- A) Kişiyi sıkıntıya sokacak durumlardan kaçınılmaktadır.
- B) Söz hakkı, kişinin kendisinde olan hususları içermektedir.
- C) Tercih edilen şeyler, kişi için bağlayıcı olmaktadır.
- D) İçinde bulunulan koşullara göre şekillenmektedir.
2. Gıda bankacılığı; ana fikri, üretim veya kullanım fazlalığı olan gıda malzemelerinin ihtiyaç sahibi kişilere ulaştırılmasını sağlayan bir girişimdir. Gıda bankaları; bünyesinde topladığı bu malzemeleri, gizlilik ilkesine dikkat ederek insanlara ulaştırmaktadır. Bu uygulamada; İslam dininde benimsenen, I. İhtiyacın olmayanı paylaş. II. Veren el alan elden üstündür. III. Bir elin verdiğini öbür el görmesin. ilkelerinden hangilerine doğrudan dikkat çekilmektedir?
- A) II ve III
- B) Yalnız I
- C) I ve III
- D) I, II ve III
3. Zekât; kişinin maddi ve manevi varlığını temizleme, sosyal dayanışmayı artırma işlevlerine sahiptir. İnsanı cimrilikten koruyan bu ibadet, ona cömertlik ve şükretme tutumlarını kazandırır. Ayrıca “Biz” olma mesuliyeti ile kendi dışındakileri düşünmeye sevk eden, oluşturduğu “Yalnız değiliz!” hissi ile insanları hayata bağlayan bir dinamiktir. Bu parçada sözü edilen işlevlerden, zekât veren kişinin aşağıdaki özelliklerinden hangisine ulaşılamaz?
- A) Doğru iletişim tavrına
- B) Empati yeteneğine
- C) Güçlü bir iradeye
- D) Sorumluluk duygusuna
4. Görselde verilen bilgilere göre Medyen halkı; I. tevhit, II. adalet, III. dürüstlük değerlerinden hangilerini ihlal etmiştir?
- A) I, II ve III
- B) I ve II
- C) II ve III
- D) Yalnız I
5. Kişide “meleke” hâline gelen yani içselleştirildikten sonra alışkanlık olarak kendiliğinden yapılan davranışlar, o kişinin ahlakı olarak nitelendirilebilir. Tesadüfi bir biçimde yapılan davranışlar olumlu olsa bile kişinin ahlakı hakkında net bir fikir vermez. Örneğin; elindekileri insanlar ile paylaşıp onlara yardım etmek, cömert olarak adlandırılmanın yeter şartı değildir. Yardımın aynı zamanda gönüllü şekilde, severek ve Allah rızası için yapılması gerekir. Ancak bu şekilde karakter ve alışkanlık hâline geldiğinde gerçek bir cömertlikten bahsetmek mümkün olur. Bu nedenle herhangi bir şeyi insanların kınamasından korktuğu için paylaşan kimse cömert sayılmaz. Aksine iyilik yapma niyet ve gayreti olduğu hâlde imkânsızlıktan yapamayan insan, cömert kabul edilir. Aşağıdaki özlü sözlerden hangisi parçada anlatılan durumu vurgulamaktadır?
- A) Hakikat, sırrını onu bulmak isteyene fısıldar.
- B) Ancak bilinçli bir ruhun iradesi, erdeme dönüşür.
- C) Kahramanca bir adım, kendini duyurmaya ihtiyaç duymaz
- D) Temiz bir kalbin iyileştiremeyeceği hiçbir yara yoktur.
6. İslam dini can, akıl, mal, nesil ve dinin korunmasına özen göstermiş, bu değerlerden her birinin varlığını, sürekliliğini ve korunmasını sağlayan hükümler koymuştur. Aşağıdaki ayetlerden hangisi bu kapsamda değerlendirilmez?
- A) “… Allah, bir güçlükten sonra bir kolaylık yaratacaktır.” (Talâk suresi, 7. ayet)
- B) “Rabb’in, kendisinden başkasına asla ibadet etmemenizi, anaya-babaya iyi davranmanızı kesin olarak emretti…” (İsrâ suresi, 23. ayet)
- C) “Aranızda birbirinizin mallarını haksız yere yemeyin…” (Bakara suresi, 188. ayet)
- D) “... Kendi kendinizi tehlikeye atmayın...” (Bakara suresi, 195. ayet)
7. • “Bir mümin, aç bir mümini doyurursa Allah da o kimseyi cennet meyveleriyle doyuracaktır.” • “İki kişinin arasını düzeltmen sadakadır. Yoldaki rahatsızlık veren bir şeyi kaldırman da sadakadır.” • “Bir kimse ağaç diker de o ağacın meyvesinden bir insan veya hayvan yerse bu, o ağacı diken kimse için sadaka olur.” Bu hadislerden hareketle, I. Sadaka, kapsamlı bir yardımlaşma şeklidir. II. İslam dini yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik eder. III. Yardımlaşmada, gösterişten kaçınılması esastır. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III.
- B) I, II ve III.
- C) I ve II.
- D) Yalnız I.
8. Kaza, Allah’ın ezelde takdir ettiği şeyleri yeri ve zamanı gelince ilim, irade ve takdirine uygun olarak yaratmasıdır. Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisi “kaza” kapsamında değerlendirilir?
- A) Baharın gelişiyle birlikte ağaçlar çiçek açtı.
- B) Akıl, insanı diğer varlıklardan ayıran en önemli özelliktir.
- C) Sağlıklı yaşamak istiyorsan spor yapmalısın.
- D) Erozyonu önlemek için ağaçlandırmaya önem verilmelidir.
9. “İnsanoğlu kıyamet gününde şu beş şeyden hesaba çekilmedikçe Rabb’inin huzurundan bir yere kımıldayamaz: Ömrünü nerede ve nasıl tükettiğinden, gençliğini nerede geçirdiğinden, malını nereden kazanıp nereye harcadığından, bildiği ile amel edip etmediğinden.” Bu hadisi dikkate alan bir kişide, I. Kazancının helal olmasına özen gösterme II. Hayatını faydalı şeyler yaparak değerlendirme III. Eylemlerinden sorumlu olduğu bilinciyle hareket etme tutum ve davranışlarından hangilerinin gelişmesi beklenir?
- A) II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve II.
- D) I, II ve III.
10. İnsan, evrendeki biyolojik yasalara göre hayatını sürdürür. Onun sağlıklı olması, hastalanması, iyileşmesi ve ölümü de bu yasalar çerçevesinde gerçekleşir. İslam’da sağlığın korunması esas ilke olmasına rağmen insan bazen çeşitli sebeplerle sağlığını kaybedebilir. Bu durumda doktora başvurur, ilacını kullanır ve sonuçta şifayı Allah’tan bekler. Nitekim Hz. Peygamber (sav.), Ebu Huzâme isminde bir sahabenin “Biz, hastalıklardan korunmaya çalışıyoruz, dua ediyoruz ve tedavi oluyoruz. Bunlar kaderi değiştirir mi?” sorusuna, “Hastalıklardan korunmaya çalışmak, dua etmek ve hastalanınca tedavi olmak da kaderdir.” diye cevap vermiştir. Bu durumda, bir kişinin sağlığı konusunda gerekli özeni göstermeyip bunu kadere yüklemesi İslam’a uygun bir tutum değildir. Bu metinde aşağıdaki kavramlardan hangisine değinilmemiştir?
- A) Tevekkül
- B) Adalet
- C) İrade
- D) Sorumluluk
11. “And olsun zamana ki insan gerçekten ziyan içindedir. Ancak, iman edip de salih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı ve sabrı tavsiye edenler başka. (Onlar ziyanda değillerdir.)” (Asr suresi, 1-3. ayetler) Aşağıdaki atasözlerinden hangisi bu surede vurgulanan ana düşünceyle ters düşer?
- A) Üzüm üzüme baka baka kararır.
- B) İyilik eden iyilik bulur.
- C) Bana dokunmayan yılan bin yaşasın.
- D) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
12. Hz. Peygamber, Hz. Ali’yi Yemen’e yönetici olarak gönderdiğinde ona şöyle demiştir: “Sana iki hasım (düşman) geldiğinde her iki tarafı dinlemeden karar verme! Doğru kararı ancak her iki tarafı dinledikten sonra verebilirsin!” Hz. Peygamber bu tavsiyesinde aşağıdaki kavramlardan hangisinin önemini vurgulamıştır?
- A) Adalet
- B) Yardımseverlik
- C) Merhamet
- D) Hoşgörü
13. Aşağıda verilen ayetlerden hangisi zekâtın kimlere, nasıl veya nelerden verilmesi gerektiği ile ilgili bilgi içermez?
- A) “Ey iman edenler! Kazandıklarınızın iyilerinden ve rızık olarak yerden size çıkardıklarımızdan hayra harcayın. Size verilse, gözünüzü yummadan alamayacağınız kötü malı, hayır diye vermeye kalkışmayın…” (Bakara suresi, 267. ayet)
- B) “Mallarını Allah yolunda harcayan, sonra da harcadıklarının peşinden (bunları) başa kakmayan ve gönül incitmeyenlerin, Rabb’leri katında mükâfatları vardır. Onlar için korku yoktur. Onlar üzülmeyeceklerdir de.” (Bakara suresi, 262. ayet)
- C) “Mallarını Allah yolunda harcayanların durumu, yedi başak bitiren ve her başakta yüz tane bulunan bir tohum gibidir. Allah dilediğine kat kat verir. Allah lütfu geniş olandır, hakkıyla bilendir.” (Bakara suresi, 261. ayet)
- D) “Sadakalar (zekâtlar)… ancak fakirler, düşkünler, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslâm’a ısındırılacak olanlarla (özgürlüğüne kavuşturulacak) köleler, borçlular, Allah yolunda cihat edenler ve yolda kalmış yolcular içindir…” (Tevbe suresi, 60. ayet)
14. Aşağıdaki kurum ve kuruluşlar bazı temel hakların korunması amacıyla kurulmuştur. I. Çocuk Destek Merkezleri II. Tüketici Mahkemeleri III. Hastaneler Numaralanmış kurum ve kuruluşların korumayı amaçladığı temel haklar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) Neslin Korunması - Canın Korunması - Malın Korunması
- B) Neslin Korunması - Malın Korunması - Canın Korunması
- C) Malın Korunması - Canın Korunması - Neslin Korunması
- D) Canın Korunması - Neslin Korunması - Malın Korunması
15.
Sürdürülebilirlik; doğal çevreyi ve kaynakları, gelecek nesillerin haklarını gözeterek kullanma ilkesidir.
Aşağıdaki hadislerin hangisinde bu ilkeye yönelik bir hatırlatma yer almaz?
- A) Müslüman ağaç diker de onun meyvesinden bir insan veya hayvan yerse muhakkak yenilen o şey, ağacı diken kimse için sadaka olur.
- B) Bir akarsuyun kenarında abdest alıyor olsanız bile suyu israf etmeyiniz.
- C) İmanın yetmiş küsur şubesi vardır. Bunların en üstünü ‘Allah’tan başka ilah yoktur.’ sözüdür. En alt derecesi ise yoldaki eziyet veren şeyleri kaldırmaktır.
- D) Her kim ölü bir toprağı bakımını sağlayarak canlandıracak olursa bundan dolayı sevap kazanır.
16.
Hz. Muhammed (sav.), olumsuz ve kötümser bir yaşam algısı barındıran uğursuzluk düşüncesinden hoşlanmazdı. Bunun yerine olayları iyimser bir bakış açısıyla hayırlı ve uğurlu saymayı tercih ederdi. Çevresindeki insanları da bunun gibi boş ve asılsız düşüncelerden arındırmaya çalışırdı.
Hz. Muhammed’in (sav.), bu tutumu ile;
I. hurafelere karşı farkındalık kazandırma,
II. olayların yapıcı bir anlayışla değerlendirilmesini sağlama,
III. davranışlarda ihlaslı olmanın önemini vurgulama
amaçlarından hangilerini benimsediği söylenebilir?
- A) I ve III
- B) I, II ve III
- C) II ve II
- D) I ve II
17.
İslam dininde, satılan maldaki kusuru gizlemek ve bu kusuru görmemesi için müşterinin dikkatini başka yönlere çekmek hoş görülmemiştir. Konu ile ilgili Hz. Muhammed (sav.), “Alışveriş yapanlar, eğer dürüst davranır ve malın kusurunu açıkça söylerse alışverişleri bereketlenir. Fakat kusuru gizler ve yalan söylerse yaptıkları alışverişin bereketi gider.” buyurarak bu konuda özenli olunmasına dikkat çekmiştir.
Aşağıdakilerin hangisi bu metinde sözü edilen yaklaşım ile ilişkilendirilemez?
- A) Haksız kazancın önüne geçilmesi
- B) Mağduriyetlerin oluşmasının engellenmesi
- C) İnsanların üretim konusunda cesaretlenmesi
- D) Güven temelli bir toplum oluşmasının sağlanması
18.
“Biz, seçimlerimizde cüzi irade ile birlikte külli iradeyi de hesaba katarız.” cümlesini okuyan Emre, bu cümlede geçen kavramları araştırır. Külli iradenin, Allah’ın her şeyi içine alan mutlak ve sınırsız iradesi olduğunu; cüzi iradenin ise insana verilen özgürlük ve tercih etme kabiliyeti olduğunu öğrenir.
Emre, sözü edilen cümle ile;
I. akıl,
II. emek,
III. tevekkül
kavramlarından hangileri arasında bağ kurabilir?
- A) Yalnız III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) II ve III
19.
Müslüman bir kişi, temel ihtiyaçlarını karşıladıktan ve varsa borçlarını ödedikten sonra nisap miktarı mala sahipse zekât vermekle sorumlu olur.
Bu cümleden aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
- A) Hayatı sürdürmek için gerekli olan şeyler zekâta tabi değildir.
- B) Kendi ayakları üzerinde durma, bireysel gelişimin temelidir.
- C) İslam dini, mali sorumlulukların yerine getirilmesini önemser.
- D) Zekât ibadetinde dinen zengin olma şartı aranmaktadır.
20.
Tanrı bütün kullara rızkını dağıtırken
Kimi sırtüstü yatar, kimi boşta gezerken
Kul Ahmet erken kalkar, haydi ya nasip derdi
Kimseler anlamazdı, ya nasip ne demekti
Mahalleli kahvede muhabbet peşindeyken
Leylekler lak lak edip peynir gemisi yüklerken
Kul Ahmet erken yatar, sabaha ya kısmet derdi
Kimseler anlamazdı, ya kısmet ne demekti
Bu dizelerde aşağıdaki tutumlardan hangisi eleştirilmektedir?
- A) Sorumluluktan kaçılması
- B) Rızkı verenin unutulması
- C) Adaletsizlik yapılması
- D) Ahiretin yok sayılması
