1.
Bir insanın çocukluğunda özellikle ebeveynleri ile oluşturdukları iletişim tarzı, ileri yaşlarda başka insanlarla iletişim kurarken aynı şekilde kullanılır. Ebeveynlerine güvensiz bağlanma, yetişkin yaşamda da diğer insanları güvenilmez bulma şeklinde devam eder. Ya da kaygılı bağlanmanın sonucu da yetişkinlik yaşamındaki ilişkilerinde benzer sonuçla ortaya çıkarır.
Metne göre olumlu ya da olumsuz iletişimi etkileyen en önemli kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Korku
- B) Bağlanma
- C) Güvenme
- D) Kaygı
- E) Sevgi
2.
İnsanlar, ‘sorunlar karşısındaki duruşu’ bakımından da farklı duruşlara sahiptir. Bir sorunla karşılaşıldığında insanların soruna karşı takındıkları tavır da birbirinden farklı olmaktadır. Hayatın her dönemi ve her türlü ortamda sorunlar kaçınılmaz olduğu gibi geliştiricidir de. Bu açıdan bakıldığında sorunların olmaması değil, insanların sorunlar karşısındaki duruşları önemlidir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sağlıklı insanın duruşuna uymaz?
- A) Sağlıklı insan sorunların farkındadır.
- B) Bu çabaları amaca yönelik, uzlaşmacı ve yapıcıdır.
- C) Sorunların çözümünde her iki tarafın da kazanabileceği sonuca odaklanır.
- D) Sorunu çözmek için gözlenebilir çabalar sergiler.
- E) En bilinen ifade ile amacı “Bağcıyı dövmektir.”
3.
Aşağıdakilerden hangisi zor insanın çıkış sebeplerinden biri sayılmaz?
- A) Ebeveynlerine güvensiz bağlanma, yetişkin yaşamda da diğer insanları güvenilmez bulma
- B) Helikopter ebeveyn tutumları neticesinde her şeyin arzularına göre şekillenmesi gerektiğine inanmaları
- C) Dış dünyanın güvenilir ve diğer insanların tehlikesiz kişiler olduğu inancı
- D) Dünyanın kendi etrafında dönmesi gerektiğine inanma
- E) İnsanın kendisini değersiz ve yetersiz algılaması
4.
Aşağıdakilerden hangisi reaktif kişilerin özelliği olarak öne çıkmaz?
- A) Karşı çıktıkları veya muhalefet ettikleri duruma ilişkin bir öneri veya karşı görüş bildirmezler.
- B) Bu kişiler içinde bulundukları kurum için bir artı değer yaratırlar.
- C) “Karşı çıkmak için karşı çıkma” bir yaşam biçimi olarak yerleşmiştir.
- D) Ortaya atılan görüş ve öneriyi sorgulamazlar, üzerinde düşünmezler ve sadece karşı çıkarlar.
- E) En önemli özellikleri hemen her görüş, düşünce veya öneriye kendiliğinden karşı çıkmaları, muhalefet etmeleridir.
5.
Kendimiz ya da karşımızdakinin zor insan olup olmadığına karar vermek çoğu zaman kolay değildir. Bir davranışın kişilik özelliği ile ilişkilendirilmesi için devamlılığı (sürekliliği) ve farklı ortamlarda aynı anlayış ve davranış kalıplarının gözleniyor olması önemli bir kriterdir. Bir insan veya kendimiz sıklıkla ve aşağı yukarı her ortamda zor iletişim kurulabilen, dostane tavırdan uzak, anlayışsız, dinleme ve empati becerisi sınırlı, ‘öteki’ne karşı ön yargılara sahip bir tutum sergiliyorsa zor insan olma ihtimali güçlüdür. Bir insanın gözlenebilir ‘anlama ve anlaşılma çabası’ onun zor insan olup olmadığının önemli bir göstergesidir. Anlama ve anlaşılma çabasının temelinde de ‘dinleme becerisi’ yer alır. Diğer bir ifade ile ‘dinleme becerisi’ne bakılarak bir kişi hakkında önemli ipuçları elde edilebilir.
Metne göre zor insanı tanımlamada en önemli iki kriter aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Davranışın her yerde devamlılığı ve dinleme becerisi
- B) Dostane tavır gösterme ve anlaşılma çabası
- C) Zor iletişim kurma ve anlama çabası
- D) Anlayış ve davranış kalıplarının gözleniyor olması
- E) Empati becerisi ve davranışta süreklilik
6.
Aynı ortamda bulunulduğunda kişide öfke, huzursuzluk, korku, endişe, sıkıntı gibi duygular yaşatan; dinleme, anlama, anlaşma ve uzlaşma konusunda bilgi ve beceri eksikliğinden kaynaklanan sıkıntıların ortaya çıkmasına sebep olan insanlar için kullanılan bir kavramdır. Literatürde zor insan patolojik çerçevede ele alınmasa da hem kendileri hem de yakın çevresi için yaşama sevinci ve yaşam enerjisini azaltan, bireysel ve kurumsal verimliliğe, motivasyona zarar veren etkilerinden dolayı son yıllarda inceleme konusu hâline gelmiştir.
Metne göre zor insanlara dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
- A) Zor insanlar, yaşama sevincini ve enerjisini emer.
- B) Zor insanlar, iletişimde zorluk yaşar.
- C) Zor insanlar, negatif enerji kaynağıdır.
- D) Zor insanlar, verimlilik ve motivasyon membadır.
- E) Zor insanlar, patolojik vaka olarak değerlendirilmez.
7.
Zor kişilikleri çeşitli kriterlere göre gruplandırmak mümkündür. Özellikle kurumsal yapı içinde değerlendirildiklerinde üç grup insanla karşılaşırız.
Buna göre,
Aşırı uyum davranışı sergileme
“Evet efendim!”ci davranış ve iletişim tarzı
“Yatan mutlular” olarak bilinmeleri
Kendi yaşamlarına veya kurumsal işleyişe olumlu bir katkıda bulunmama
Özellikleriyle bilinen zor kişiler aşağıdaki hangi kategoriye girerler?
- A) Reaktif
- B) Proaktif
- C) Normal insan
- D) İnaktif
- E) Sağlıklı insan
8.
En sağlıklı davranış ve sorun çözme yöntemine sahiptir.
Hem sorgular hem çözüm önerir.
İçinde bulunduğu durumu ya da sorunu sorgulamakla kalmaz, sorgu ve eleştirisinin sonuna bir çözüm önerisi ekler.
Yapıcı, uzlaşmacı ve amaca yöneliktir.
Yukarıda özellikleri sayılan insan tipi hangi kategoriye girmektedir?
- A) Normal insan
- B) Reaktif
- C) İnaktif
- D) Proaktif
- E) Sağlıklı insan
9.
Tüm insan davranışları varlığını sürdürmeye, kişilik bütünlüğünü korumaya dönüktür. Bazı insanlar bunu sağlamak için sağlıklı tutumlar edinirken, bazıları defans mekanizmalarını abartılı kullanarak sağlıksız ya da patolojik tutum ve davranışlara başvurur.
Buna göre, zor insanlara dair aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
- A) Dünya adaletsiz ve onlar da kurban olduğu için kendilerini korumaya çalışırlar.
- B) Dünya görüşlerini destekleyecek sürekli bir kanıt arayışı içindedirler.
- C) Zihinlerinde bir düzen vardır, bu da onları hayatta gerçekten yapmak istediklerine sevk eder.
- D) Zor insanlar genelde kötü niyetli değildir.
- E) Zor durumlara başvurmalarının sebebi kanıt arayışı içinde olmalarıdır.
10.
Okullarda önleyici ve gelişimsel rehberlik çalışmaları kapsamında yürütülen barış yapıcılık programının amacına ulaşıp ulaşmadığını, etkililiğini ve sürdürülebilirliğini tespit etmek için hem uygulama sürecinde hem de uygulama tamamlandıktan sonra sistematik ve bilimsel değerlendirmeler yapılabilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi barış yapıcılık uygulamasının son basamağıdır?
- A) Barış yapıcılık sürecinin yürütülmesi
- B) Barış yapıcı öğrencilerin seçimi ve eğitimlerin ne zaman gerçekleştirileceğinin belirlenmesi
- C) Okulda ara buluculuk uygulamaları başlatılmadan önce tüm şubelerde tanıtım yapılması
- D) Projenin etkililiğinin değerlendirilmesi
- E) Eğitim programının uygulanmasının ardından bu eğitime katılan öğrenciler için geniş katılımlı bir rozet takma töreni düzenlenmesi
11. Hidroklorik asit (HCl) çözeltisine çinko metali parçaları eklenerek aşağıdaki kimyasal tepkime deneyi yapılıyor. 1. Durum’da HCl çözeltisi, erlenmayer, çinko parçaları ve balonun toplam kütleleri hassas teraziyle ölçülüyor. • 2. Durum’da çinko parçaları HCl çözeltisi içerisine atılır atılmaz balon erlenmayerin ağzına takılıyor. Ardından kabın biraz ısındığı, gaz çıkışı olduğu, balonun şiştiği ve kabın dibinde beyaz çökelti oluşmaya başladığı gözlemleniyor. • 3. Durum’da gaz çıkışı bittikten sonra, balonun ağzı bağlanarak kaptan alınıyor ve geriye kalan kabın kütlesi ölçülüyor. Buna göre deneyde gerçekleşen kimyasal tepkimeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Tepkimede balonun şişmesine neden olan yeni atomlar oluşmuştür.
- B) Balonun şişmesine neden olan gazın kütlesi 20 g’dır.
- C) Tepkime sonucunda çinko atomları yok olmuştür.
- D) Tepkimeye giren maddelerin toplam kütlesi 200 g’dan azdır.
12. Bir laborant, üzerinde yazan pH değerlerine göre şişeleri rafa dizecektir. Son kalan iki şişenin üzerinde etiket olmadığını fark eden laborant, yerleştirmeye devam edebilmek için bazı işlemler yapacaktır. Kalan şişeleri doğru bölmelere yerleştirmek için laborantın yapacağı en uygun işlem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Şişenin içindeki maddeleri eline dökmeli; ele kayganlık hissi vereni L bölgesine, diğerini K bölgesine koymalıdır.
- B) Turnusol kâğıdı kullanmalı; mavi turnusolü kırmızıya çevireni K bölmesine, kırmızı turnusolü maviye çeviren L bölmesine koymalıdır.
- C) Şişenin içindeki maddelerin tadına bakmalı; tadı ekşi olanı K bölmesine, acı olanı L bölmesine koymalıdır.
- D) Bu maddelerin elektriği iletip iletmediğine bakmalı; ileteni L bölmesine, iletmeyeni K bölmesine koymalıdır.
13. Buna göre batık amforalarla ilgili yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru olabilir?
- A) Zamanla batık amforaların üzerinde oluşan çatlak ve kırıklar amforaların kimyasal değişime uğradığını gösterir.
- B) Batık amforalarda yaşayan canlılar zamanla amforaların fiziksel ve kimyasal yapısını değiştirmiştir.
- C) Batık amforaların üzerinde biriken katı atıklar (plastik, metal vb.) amforaların sadece kimyasal yapısını değiştirmiştir.
- D) Batmadan önce gemide meydana gelen yangın, amforaların sadece dış görünüşünde değişiklik meydana getirmiştir.
14. Sıvılar bulundukları kabın her yerine basınç uygularken katılar sadece temas ettikleri yüzeye basınç uygular. Bir öğrenci katı ve sıvı basıncının bağlı olduğu faktörlerle ilgili bazı hipotezleri test edecektir. Bunun için bir sürahideki meyve suyunu taban alanları ve ağırlıkları eşit olan dört farklı bardağa doldurmuştür. Bardaklardaki meyve suyu miktarı ve yüksekliği görsellerdeki gibidir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde kullanılan bardaklarla verilen hipotez doğrulanabilir?
- A) Meyve suyunun yoğünlüğu arttıkça sıvı basıncı artar. - III ve IV.
- B) Meyve suyunun derinliği arttıkça dipteki sıvı basıncı artar. - I ve IV.
- C) Bardağın yere temas eden yüzeyi azaldıkça katı basıncı artar. - I ve II.
- D) Bardağın toplam ağırlığı arttıkça zemine uyguladığı katı basıncı artar. - II ve III.
15. Basit makineler, kuvvetten ya da yoldan kazanç sağlayarak günlük hayatı kolaylaştıran pratik araçlardır. Aşağıdaki numaralı kutucuklarda bir yükü hareket ettirmek, kaldırmak, döndürmek vb. amaçlar için kullanılan basit makineler verilmiştir. Buna göre görsellerdeki basit makinelerle ilgili yapılan çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) 1 ve 5, kuvvetin büyüklüğünün değişmesini sağlar.
- B) 6, hareketin hızını değiştirerek aktarılmasını sağlar.
- C) 4, daima kuvvet kazancı sağlar.
- D) 2 ve 3, yoldan kazandırır.
16. Aşağıda 0 °C’de deniz kenarında yapılan bir deneye ait görsel verilmiştir. Buna göre, yapılan deneyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Cam borunun cıva ile tamamen doldurularak ağzının kapatılması, boru içindeki gaz basıncını sıfırlamıştır
- B) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesi, cıva yüksekliğinin oluşturduğu basıncın açık hava basıncından büyük olduğunu göstermiştir.
- C) Açık hava basıncı 76 cm yüksekliğindeki cıvanın oluşturduğu basınca eşittir
- D) Kapak açıldıktan sonra cam boruda cıva seviyesinin düşmesiyle oluşan boşluk, hava ile dolmuştür.
17. Kara ve denizler Güneş’ten aynı miktarda ısı almalarına rağmen denizler karalara göre daha yavaş ısınıp daha yavaş soğur. Dolayısıyla aynı bölgede gündüzleri karalar, denizlere göre daha hızlı ısınırken geceleri daha hızlı soğur. Bu da bölgeler arasında sıcaklık etkisiyle basınç farkları oluşturarak havanın yatay ve dikey yönlü hareket etmesine neden olur. Aşağıdaki görselde A ve B bölgeleri arasında havanın yatay yönlü hareketi gösterilmiştir. Buna göre söz konusu bölgelerin sıcaklık durumları ve hava hareketleri ile ilgili, I. A bölgesinin sıcaklığı B bölgesine göre daha yüksektir. II. Geceleyin havanın ters yönde hareket etmesi beklenir. III. B bölgesi gece ve gündüzleri daima yüksek basınç alanı hâlindedir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I, II ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I ve II
18. Aşağıdaki fotoğrafta bulunan peygamberdevesini görebildiniz mi? Güneydoğu Asya’nın yağmur ormanlarında yaşayan bu tür, pembe orkide peygamberdevesi olarak bilinmektedir. Adını orkide çiçeğine benzeyen görüntüsünden ve tehlike durumunda orkideyi taklit etmesinden almıştır. Bu canlıların nem ve ışık koşulları gibi faktörlere bağlı olarak birkaç gün içinde renk değiştirebildiği gözlenmiştir. Bu canlılar genellikle böceklerle beslenir. Ancak protein ihtiyaçlarını tam karşılayamadıkları durumlarda kertenkele, kurbağa ve fare gibi kendisinden büyük canlılarla da beslenebilir. Verilen bilgilere göre pembe orkide peygamberdeveleriyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
- A) Renk ve desenleri yaşadıkları bölgeye adapte olmalarını sağlamıştır.
- B) Avcıları tarafından kolay fark edilemediği için yaşama şansları oldukça fazladır.
- C) Görünümü sayesinde polen toplayan böcekleri kendisine çekerek kolayca yakalayabilir.
- D) Bulunduğu ortama göre bazı genlerinin işleyişi kalıcı olarak değişebilir.
19. Çeşitli etkiler sonucunda hava sıcaklığında meydana gelen değişimler, alçak veya yüksek basınç alanlarını oluşturur. Isı alarak sıcaklığı artan havanın yoğünlüğu azalır ve alçak basınç alanı oluşurken, ısı vererek sıcaklığı azalan havanın yoğünlüğu artar ve yüksek basınç alanı oluşur. İki farklı şehirdeki hava moleküllerinin dağılımı tanecik modeli kullanılarak aşağıdaki görselde verilmiştir. Buna göre şehirlerde yaşanan hava olaylarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) K’de yıllık ortalama yağış miktarı fazladır.
- B) K’de yükseltici hava hareketleri görülür.
- C) L’de yıllık ortalama hava sıcaklığı yüksektir.
- D) L’de havanın bulutluluk oranı yüksektir.
20. Teraryum genellikle cam ve şeffaf plastik malzemelerden yapılan, içinde solucan, böçek ve küçük bitkiler gibi canlıların yaşayabildiği, kara ortamının ve atmosferin taklit edildiği, kapalı bir ortamdır. Malzemeler belirli bir sıraya göre kabın içine yerleştirilerek yukarıdaki teraryum elde ediliyor. Su ilave edilerek cam kabın açık olan kısmı hava geçirmez şeffaf streçle kapatılıyor. Yeteri kadar güneş alan bir ortama bırakılarak ağzı hiç açılmadan birkaç hafta takip edildiğinde bitkilerin ve solucanın yaşamaya devam ettiği gözleniyor. Buna göre teraryumda gerçekleşen olaylarla ilgili, I. İçerisinde bir enerji dönüşümü meydana gelir. II. Bitkiler, gereksinim duyduğu besinleri topraktan alır. III. Gündüz sadece fotosentez gerçekleşirken solunum gece gerçekleşir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) I ve II
- C) Yalnız I
- D) I, II ve III
