1. 1921 yılının Temmuz ayları... Bunalımlı ve kaygı dolu günler... Yunan ordusu taarruza geçmiş, ordumuz kayıplar veriyor ve geri çekiliyordu. Durum bir ölüm kalım savaşı hâlini almıştı. Ama bu mücadeleyi yürütenler, sonunda galip geleceklerine öyle kalpten inanmışlardı ki yarının Türkiye’si için planlar dahi yapıyorlardı. “Memleketimizi gerçek hedefe ulaştırmak için iki orduya ihtiyaç vardır: Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri milletin geleceğini yoğuran irfan ordusu.” diyen Mustafa Kemal, millî ve çağdaş bir eğitim sistemiyle geleceğin aydınlık Türkiye’sinin temellerini atmak istiyordu. Bu nedenle milletin geleceğini şekillendirecek, modern ve güçlü bir ülke kuracak irfan ordusunun Ankara’da toplanması talimatını verdi. Mustafa Kemal’in aşağıdaki sözlerinden hangisi bu metinde anlatılanları desteklemektedir?
- A) Siyasi, askerî zaferler -ne kadar büyük olursa olsunlar- iktisadi zaferlerle desteklenmezse meydana gelen zaferler devamlı olamaz, az zamanda söner.
- B) Eğitimdir ki bir milleti ya özgür, bağımsız, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.
- C) Ben yaşayabilmek için mutlaka müstakil bir milletin evladı kalmalıyım. Bu sebeple millî bağımsızlık bence bir hayat meselesidir.
- D) Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki gelişimi ile geleceğin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.
2. 20 Ocak 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun maddelerinden bazıları şunlardır: • Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Yönetim şekli, milletin geleceğini doğrudan kendisinin belirlemesi esasına dayanır. • Yürütme gücü ve yasama yetkisi milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisinde belirir ve toplanır. • Büyük Millet Meclisi seçimleri iki yılda bir yapılır. Seçilen üyelerin üye kalma süresi iki yıldır. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun bu maddelerine göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Güçler birliği ilkesiyle meclisin yetkileri arttırılmıştır.
- B) Büyük Millet Meclisinin görev süresi belirlenmiştir.
- C) Millet egemenliğine dayalı bir yönetim şekli benimsenmiştir.
- D) Kişi hak ve özgürlükleri garanti altına alınmıştır.
3. “İstiklal Marşı bizim inkılabımızı anlatır, inkılabımızın ruhunu anlatır. İstiklal davamızın anlatılması açısından da büyük manası olan mısralar vardır. Benim en beğendiğim yeri de burasıdır: Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklal Benim bu milletten asla unutmamasını istediğim mısralar bunlardır. Hürriyet ve istiklal aşkı bu milletin ruhudur. Bu demektir ki efendiler Türk’ün hürriyetine dokunulamaz.” Mustafa Kemal Atatürk Bu sözleri ile Atatürk aşağıdakilerden hangisinin vazgeçilmez olduğunu vurgulamıştır?
- A) Özgürlük ve bağımsızlığın
- B) Akılcılık ve bilimselliğin
- C) Eğitim ve öğretimde birliğin
- D) Toplumsal eşitliğin
4. Osmanlı Devleti, Rusya başta olmak üzere Avrupa devletlerinin saldırıları sonucu XIX. yüzyıla ülke sınırları daralarak girmişti. Bu saldırılar karşısında denge politikası izleyerek ayakta kalmaya çalışan Osmanlı Devleti siyasi, askerî, sosyal ve ekonomik bakımdan oldukça zayıflamıştı. Devlet, XIX. yüzyılın başlarından itibaren bütün bu olumsuz gelişmelerin yanı sıra başka sorunlarla da karşı karşıya kalmıştı. Bunların başında gayrimüslim halkın isyanları gelmekteydi. Buna göre XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’yle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- A) Toprak bütünlüğünü korumaya çalışmıştır.
- B) Merkezî otoriteyi güçlendirmiştir
- C) Toprak kayıpları yaşamıştır
- D) İçte ve dışta güvenlik sorunları yaşamıştır.
5. Mudanya Ateşkes Antlaşması ile çatışmalar sona ermiş ve sıra barış antlaşması için yapılacak konferansa gelmişti. İtilaf Devletlerine göre konferansta Sevr Antlaşması görüşülecek ve bu antlaşma üzerinde bazı düzeltmeler yapılacaktı. Bu gerekçeyle İtilaf Devletleri konferansa Ankara Hükûmetinin yanında Sevr Antlaşması’na imza atan Osmanlı Hükûmetini de davet ettiler. İtilaf Devletleri, böylece Türk tarafını ikiye bölmeyi ve taraflar arasında çıkacak anlaşmazlıktan faydalanmayı planlıyorlardı. Bunun üzerine 1 Kasım 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı Hükûmetinin varlığı resmen sona erdi. 20 Kasım 1922’de toplanan Lozan Konferansı’na TBMM Hükûmeti Türk milletinin tek temsilcisi olarak katıldı. Buna göre, I. Millî egemenlik yolunda önemli bir adım atılmıştır. II. Meclis, milletin menfaatlerini korumak için yargı yetkisini kullanmıştır. III. İtilaf Devletleri Türk tarafında ikilik çıkararak amaçlarına ulaşmaya çalışmışlardır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) Yalnız I
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
6. Antep’te sayıca fazla olan Fransız askerî kuvvetleri karşısında sonuna kadar kahramanca direnen Şahin Bey şehit düştü. Bu olay üzerine Mustafa Kemal, Kılıç Ali Bey’i Antep savunması için görevlendirdi. Şehri kuşatan ve halkı aylarca aç ve susuz bırakan Fransızlara karşı Antepliler, on bir ay boyunca kahramanca direndi. Fransızlar, Antep’e ancak 9 Şubat 1921 tarihinde girebildi. Fransızlar, Batı Cephesi’nde Sakarya Savaşı’nın kazanılması ile savaşa son verip barış masasına oturmaya karar verdi. Güney Cephesi’ndeki savaş, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmetinin Fransa ile imzaladığı 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması ile sona erdi, Fransa işgal ettiği topraklardan çekildi ve Güney Cephesi kapandı. Buna göre; I. TBMM, Güney Cephesi’nde siyasi başarı elde etmiştir. II. Mustafa Kemal, Güney Cephesi’ndeki direnişi teşkilatlandırmıştır. III. Batı Cephesi’nde kazanılan zafer, Fransa’yı politika değişikliğine zorlamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I, II ve III
- C) I ve III
- D) II ve III
7. Osmanlıcılık:Osmanlı Devleti’nde yaşayan halkın tamamı din, dil ve etnik yapısı dikkate alınmadan aynı haklara sahip olacaktı. Böylece toplumda eşitlik sağlanacak ve farklı milletlerden oluşan devlet dağılmaktan kurtulacaktı. Batıcılık:Osmanlı Devleti yönetim ve hukuk alanıyla toplumsal alanda Avrupa devletleri gibi modern bir devlet olursa ülkede yaşayan gayrimüslimler ayrılık fikrinden vazgeçecekler ve böylece devletin dağılması önlenmiş olacaktı. Aşağıdakilerden hangisi bu fikir akımlarının ortak amaçları arasında gösterilemez?
- A) Milliyetçi isyanları önlemek
- B) Birlik ve beraberliği sağlamak
- C) Devletin varlığını devam ettirmek
- D) Toplumda demokrasi bilincini yerleştirmek
8. Fransız İhtilali’yle birlikte hürriyet, eşitlik, adalet ve milliyetçilik gibi fikirler yayılmıştır. Ortaya çıkan bu kavramlar dünya genelinde etki göstererek evrensel bir nitelik kazanmıştır. Özellikle milliyetçilik fikri çok uluslu imparatorlukları olumsuz etkilemiştir. Bu süreçte Fransızlar milliyetçilik fikrini “Her Millete Bir Devlet” sloganıyla dış politikada bir araç olarak kullanmış ve bunun da etkisiyle imparatorluklar parçalanma sürecine girmiştir. Buna göre, I. Ulus devlet anlayışı ortaya çıkmıştır. II. Devletler arasında ittifaklar kurulmuştur. III. Fransa, milliyetçilik akımını yaymaya çalışmıştır. yargılarından hangileri çıkarılabilir?
- A) I ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I, II ve III
9. Aşağıdaki tabloda farklı şehirlerin Mustafa Kemal'in fikir hayatı üzerindeki etkilerine yer verilmiştir. Bu şehirlerin Mustafa Kemal üzerindeki ortak etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Milli egemenlik fikrinin ortaya çıkması
- B) Milli tarih ve kültür bilincinin oluşması
- C) Batı kültüründen etkilenmesi
- D) Tam bağımsızlık düşüncesinin gelişmesi
10. Mustafa Kemal Büyük Millet Meclisinin 12 Mayıs 1921 tarihli birleşiminde şunları söylemiştir: “Meclisimiz hepimizce bilinen bir esasta toplanmıştır. O esası, bir daha tekrar etmek isterim: Millî sınırlarımız dâhilinde memleketin tamamiyetini ve milletin tam bağımsızlığını temin etmek. Bizim, millete karşı üstlendiğimiz vazife bunu temin edecektir. Bu sebeple Meclisin ve Hükûmetin izlediği siyaset, bu amacı elde etmeye yöneliktir. Heyetiniz hedefe yürürken daima memleketin, milletin kuvvetine dayanarak yürümüştür.” Buna göre Büyük Millet Meclisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Hükümetten farklı politikalar izlemiştir.
- B) Milli sınırlar içerisinde bağımsız bir devlet kurmayı amaçlamıştır.
- C) Toprak bütünlüğünü sağlamak için çalışmıştır.
- D) Türk milletine güvenerek hareket etmiştir
11. Yeni Osmanlılar ile anlaşan ve 1876’da tahta çıkan II. Abdülhamit, Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-ı Esasi’yi ilan etti ve böylece meşrutiyet yönetimine geçildi. Bu anayasa ile Osmanlı Devleti’nin genel yapısı ve vatandaşların temel hak ve hürriyetleri ilk kez bir kanun metni içinde düzenlendi. Kanun-ı Esasi’ye göre yürütmenin başı olan padişah, sadrazam ve bakanları seçerdi. Bakanlar padişaha karşı sorumluydu. Fakat 1877’de toplanan Meclis uzun ömürlü olmadı. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’ndaki kötü gidiş padişah ve meclis arasında anlaşmazlığa yol açtı. Bunun üzerine II. Abdülhamit meclisin çalışmalarına son verdi. Bu metinden aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
- A) Kanun-ı Esasi’de insan hak ve özgürlükleri ile ilgili hükümler yer almıştır
- B) Meşrutiyet yönetimi padişah değişikliğine yol açmıştır.
- C) Kanun-ı Esasi’nin ilanına rağmen padişahın otoritesi devam etmiştir.
- D) Yaşanan dış gelişmeler demokratikleşme çabalarını olumsuz etkilemiştir.
12. Mustafa Kemal, Sivas Kongresi sırasında “Vatan ve milletin kurtuluşunu amaçlayan zorlayıcı sebepler, sizleri bunca zahmet ve engel karşısında Sivas’ta topladı. Millî Meclisin henüz toplanmamış olduğu bir sırada, baskı altına alınmış ve bağımsızlığını kaybetmiş olan Hükûmet Merkezinin (İstanbul Hükûmeti) milli amaçlara aykırı bazı dış tekliflere razı olma ihtimaline karşı Erzurum ve Sivas Kongrelerinin millî ruhu temsilen toplanması, şüphesiz ki kurtuluşa götüren iyi bir işarettir.” demiştir. Mustafa Kemal, bu sözlerinde aşağıdakilerden hangisine değinmemiştir?
- A) Erzurum’da ulusal kararların alınmasına
- B) Temsil Heyetinin yetkilerinin artırılmasına
- C) Sivas Kongresi’nin toplanma amacına
- D) Manda ve himayenin reddedilmesine
13. Birinci Dünya Savaşı’nın genel nedenlerinden biri de Sanayi İnkılabı’nın sonucunda ham madde ve pazar arayışının artması ve böylece sömürgecilik yarışının şiddetlenmesidir. Birinci Dünya Savaşı’nın aşağıdaki sonuçlarından hangisi bu durumun devam ettiğini gösterir?
- A) Yeni rejimlerin ortaya çıkması
- B) Milli devletlerin kurulması
- C) Milletler Cemiyetinin faaliyete geçmesi
- D) Manda ve himaye sisteminin oluşturulması
14. Halide Edip Adıvar’ın “Ateşten Gömlek” romanı, Millî Mücadele Dönemi’nde Türk insanının milli duygularla büyük bir inanç, fedakârlık ve çalışmayla, içinde bulundukları olumsuz koşullara ve düşmana aldırmadan, büyük devletler karşısında kazanmış olduğu destansı zaferin simgesidir. Buna göre Halide Edip Adıvar’ın, Ateşten Gömlek romanı ile; I. Türk milletinin kazanmış olduğu zaferi gelecek kuşaklara aktarma, II. Gelecek nesillerde millî kimlik bilinci oluşturma, III. Yapılacak inkılaplar için uygun ortam hazırlama amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye çalıştığı söylenebilir?
- A) Yalnız III
- B) I, II ve III
- C) I ve II
- D) II ve III
15. Milli Mücadele Dönemi Doğu Cephesi komutanı Kazım Karabekir Paşa, Ermenistan ile imzalanan Gümrü Antlaşması’nın içeriğini şu sözlerle açıklamıştır: “Ermeni heyeti ile Gümrü Antlaşması’nı görüşmeye başladık. 27 Kasım’da Ermenilere Sevr Antlaşması’ndaki imzalarını geri aldırdık. Bugünü bu uğursuz antlaşmanın yırtıldığı gün olarak kutladık. Bu olayı Ankara’ya müjdeledim. 2-3 Aralık gecesi Gümrü Antlaşması’nı imzaladık. Antlaşma şartı olarak Ankara’nın istediği 2 bin tüfek, 3 batarya, 12 dağ topu, 40 makineli tüfeği Ermenilerden aldım. Doğu Cephesi’nin ilk armağanı olarak Batı Cephesi’ne ulaştırılmak üzere yola çıkardım.” Bu metne göre Gümrü Antlaşması ile ilgili, I. Doğu sınırları kesin şeklini almıştır. II. Doğu Cephesi’nde siyasi başarı elde edilmiştir. III. Batı cephesindeki Türk ordusuna silah desteği sağlanmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) I, II ve III
- D) II ve III
16. Balkan Savaşları öncesi Batı Trakya, Makedonya, Arnavutluk ve Doğu Trakya Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeydi. Karadağ’ın saldırısıyla başlayan I. Balkan Savaşı’nda; Sırbistan, Bulgaristan ve Yunanistan’ın da savaşa katılmasıyla birlikte Osmanlı Devleti kısa sürede yenilgiye uğradı. Sonuç olarak Osmanlı Devleti ve Balkan devletlerinin sınırları değişti. Osmanlı Devleti; Makedonya, Arnavutluk ve Batı Trakya gibi Balkan toprakları ile Ege adalarının büyük bir kısmını kaybetti. Bu bilgiye göre aşağıdaki haritalardan hangisi Balkan Savaşları öncesi Osmanlı Devleti’nin sınırlarını göstermektedir?
17. “Düşman ordusuyla aramızda büyük bir açıklık bırakmak gerekir ki orduyu derleyip toparlamak ve güçlendirmek mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya’nın doğusuna kadar çekilmek yerinde olur. Düşman bizi takip ederse kendi harekât üssünden uzaklaşacak ve yeniden menzil hatları kurmaya mecbur olacak, birçok güçlükle de karşılaşacaktır. Buna karşılık bizim ordumuz toplu bulunacak ve daha elverişli şartlara sahip olacaktır. Bu şekildeki geri çekilişimizin en büyük sakıncası, Eskişehir gibi önemli yerlerimizi ve birçok toprağımızı düşmana bırakmaktan dolayı kamuoyunda doğabilecek manevi sarsıntıdır. Fakat kısa zamanda elde edebileceğimiz başarılı sonuçlarla bu sakıncalar kendiliğinden ortadan kalkacaktır.” Mustafa Kemal, bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olamaz?
- A) Türk ordusunun daha fazla kayıp vermesini önlemek
- B) Büyük Taarruz için hazırlıkları tamamlamak
- C) Yunan ordusunu ana karargâhından uzaklaştırmak
- D) Türk ordusunun toparlanması için zaman kazandırmak
18. ngiltere başbakanı Lloyd George II. İnönü Savaşı’ndan sonra bir Yunan bankacıyla yaptığı konuşmada şunları söyledi; “Artık bir Yunanlının fotoğrafını bile görmek istemiyorum. Sizin subaylarınız bana zafer için güvence vermişlerdi. Kendi danışmanlarıma değil, sizin hayalci subaylarınıza inandım. Ama az önce öğrendim ki o kadar güvendiğim Yunan ordusu, üç ay içinde ikinci kez yenilmiş. Bu başarısızlığınız beni çok zor duruma soktu. İngiltere’nin egemenliği altında çok Müslüman var. Türk zaferi hepsine örnek olabilir… Bunun için Yunan ordusuna güveniyordum. Hükûmetim, ordunuzu donatmış, ayrıca 16 milyon sterlin yardım yapmıştı.” Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?
- A) Türk ordusunun zaferi, İngilizlerde endişeye neden olmuştur.
- B) İngiltere, Anadolu’yu işgal eden Yunan ordusunu desteklemiştir.
- C) İngilizler İnönü Savaşlarından sonra işgal ettiği yerlerden çekilmişlerdir.
- D) İnönü Savaşları, Türk birliklerinin başarısıyla tamamlanmıştır.
19. 6. Ekim 1919’da Sivas’ta bulunduğu sırada, Kilikya bölgesindeki Fransız işgal kuvvetlerinin ve Ermenilerin yaptıkları taşkınlıkları ve zulmü haber alan Mustafa Kemal, Develi’ye (Kayseri), aşağıdaki gizli telgrafı çekmiştir: “Develi Belediye Reisliğine, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti, Kilikya Kuva-yı Milliye Komutanlığına Binbaşı Kemal Bey’i, yardımcılığına da Yüzbaşı Osman Nuri Bey’i atadı. Millî görevlerinin devamı süresince Kemal Bey, Kozanoğlu Doğan Bey takma adını; Osman Bey de Aydınoğlu Tufan Bey takma adını kullanacaktır. Millî görevlerinde her türlü yardımlarınızı esirgememenizi önemle rica ederiz.” (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Temsil Heyeti namına Mustafa Kemal) Bu telgraftan Temsil Heyeti ile ilgili; I. Yürütme organı gibi hareket ettiği, II. Düzenli ordunun kuruluş çalışmalarını tamamladığı, III. İşgalcilerle yapılacak mücadelede gizliliğe önem verdiği çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve III
- B) I ve II
- C) I, II ve III
- D) II ve III
20. Milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun yönetimi altında yaşayan milletler, kendi devletlerini kurmak için isyan etmişti. Bu isyanlar Balkanlardaki Slavları kendi yönetimi altında birleştirmek isteyen Rusya tarafından da destekleniyordu. Bunun yanı sıra Rusya’nın sıcak denizlere inmek için Boğazları ve İstanbul’u ele geçirme gibi projeleri de vardı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti ise Rusya’nın bu hayallerinin önüne geçebilmek için Almanya ile yakınlaşmak zorunda kalmıştı. Bu duruma göre milliyetçilik fikrinin aşağıdaki gelişmelerden hangisine neden olduğu söylenemez?
- A) Sömürgecilik hareketlerinin başlamasına
- B) Çok uluslu devletlerde bağımsızlık hareketlerinin ortaya çıkmasına
- C) Balkanlarda hâkimiyet mücadelesinin yaşanmasına
- D) Devletler arasında ittifakların oluşmasına
