1. Meşrutiyet, yönetimde tek otorite olan padişahın tek karar organı olduğu bir sistemde halka da söz hakkı veren yenilikçi bir yapıyı temsil etmektedir. Devlet artık padişahın kişisel isteklerine göre değil anayasadaki kurallara göre yönetilecektir. Ancak padişaha tanınan geniş yetkiler de vardır. Halkın seçtiği üyeleri görevden alma, meclisi kapatma, tatil etme, meclise yasa çıkarma izni verme ve çıkardığı yasaları onaylama yetkileri yine padişaha aittir. Bu parçadan hareketle Osmanlı devlet yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- A) Yönetimin halk egemenliğine dayalı olduğu
- B) Egemenlik anlayışında köklü değişime gittiğine
- C) Mutlak otoritenin varlığının devam ettiğine
- D) Padişahın yeniliklere boyun eğdiğine
2. I. Mustafa Kemal ve bazı subaylarımız Osmanlı Genelkurmayı’ndan izin alarak gizli yollarla gazeteci kimliğine bürünerek sömürgeci İtalyanlarla mücadele etmek için Trablusgarp’ a gittiler. Burada halkı örgütleyip birlikte düşmana karşı mücadele edilmesinde önemli rollerde bulunmuştur. İlk savaş deneyimini ve ilk askeri başarılarını da Trablusgarp’ta göstermiştir. II. Mustafa Kemal, Balkan Savaşlarında Gelibolu Yarımadası’nda düşmana karşı görev almıştır. Vatan topraklarının ve halkımızın kurtuluşu için canı pahasına mücadele etmiştir. III. Mustafa Kemal, I. Dünya Savaşı’nın başlamasını kaygıyla izlemiş, Osmanlı Devleti’nin savaşa girmemesi gerektiğini kesin bir dille savun muştur. Bu konudaki düşüncelerini Fethi Bey’e, “…Harbin sonu karanlık. Bu harp bizim harbimiz değil.” şeklinde açıklamıştır. Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili verilen kesitlerden sırasıyla onun hangi kişilik özelliklerinin etkisi söz konusudur?
- A) Kararlılık - İleri görüşlülük - Vatanseverlik
- B) Teşkilatçılık - Vatanseverlik - Kararlılık
- C) Kararlılık - Vatanseverlik - İleri görüşlülük
- D) Teşkilatçılık - liderlik - Kararlılık
3. İngiltere’nin de içinde yer aldığı İtilaf Devletle- ri, Osmanlı Hükümeti’ne baskı yaparak Mondros Ateşkes Antlaşması’nın maddelerinin bir an önce uygulatılmasını istedi. Ayrıca, ülkede Milli Mücadele taraftarı olanların da etkisiz duruma getirilmesini bildirdi. Padişah ve Osmanlı Hükümeti’ne göre işgal güçlerine karşı direnmek bir sonuç getirmeyecekti. Bunun için İtilaf Devletleri’nin isteklerini yerine getirmeyi uygun buldular. Ancak böyle hareket edilirse devletin ve saltanatın varlığının devam ettirilebileceğini düşünüyorlardı. Bu bilgilerden hareketle; I. Osmanlı Devleti ve Padişah işgallere karşı sessiz kalmıştır. II. İngiltere, Milli Mücadele’ye karşı bir politika izlemektedir. III. İtilaf Devletleri isyanların başlamasında etkili olmuştur. yargılarından hangileri söylenebilir?
- A) I, II ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
4. Kurtuluş Savaşı sırasında Doğu Anadolu’da bulunan Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu kısa bir sürede Ermenileri yenip barışa zorlamıştır. 3 Aralık 1920’de imzalanan Gümrü Antlaşması’yla Doğu Cephesindeki savaş sona ermiştir. Buraki ordular Batı Cephesine sevkedilmiştir. Doğu Cephesi’ndeki mücadelenin kısa sürmesi diğer cephelerde; I. Mücadelenin bölgesel cemiyetlerle devam etmesi, II. Düzenli ordunun kurulması, III. Başka devletlerle ittifaka geçilmesi, gelişmelerinden hangilerinin gerekliliğini ortaya koymuştur?
- A) Yalnız I.
- B) Yalnız III.
- C) I ve II.
- D) I, II ve III.
5. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, 10 Temmuz 1921 ile 24 Temmuz 1921 arasında Yunanistan ile TBMM’nin kurmuş olduğu düzenli ordu arasında gerçekleşmiştir. Muharebeyi düzenli ordu kaybetmiş ve Sakarya Nehrinin doğusuna çekilmek zorunda kalmıştır. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, yeni kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi’nde kaybettiği tek savaştır. Afyon, Eskişehir ve Kütahya Yunanlıların eline geçti. Ordunun daha fazla zaiyat vermesini istemeyen Mustafa Kemal orduyu Sakarya Nehrinin doğusuna kadar çekti. Savaşın kaybedilmesi TBMM’ye olan güveni sarstı, meclisin Kayseri’ye taşınması ve Kuva-yi Milliye’ye dönülmesi gündeme geldi. 5 Ağustos 1921’de “Başkomutanlık Kanunu” çıkartıldı. Bu kanunla Mustafa Kemal Paşa Başkomutan seçildi. Ayrıca meclis tüm yetkilerini Mustafa Kemal Paşa’ya devretti. Mustafa Kemal Paşa orduyu yeniden güçlendirmek amacıyla 8 Ağustos 1921’de Tekalif-i Milliye Emirleri’ni çıkardı. Bu sayede ordunun ihtiyaçlarının büyük bir kısmı halktan karşılanmaya çalışıldı. Kütahya – Eskişehir Savaşları ile ilgili bilgilerin yer aldığı diyagramda aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
- A) Başkomutanlık Yasası niçin çıkarılmıştır?
- B) Düzenli ordu savaşı niçin kaybetmiştir?
- C) Savaşın ulusal sonuçları nelerdir?
- D) Tekalif-i Milliye Emirleri ile amaçlanan nedir?
6. M. Kemal Samsun’da bir hafta kaldıktan sonra, 25 Mayıs’ta Havza’ya geldi. Burada, İzmir’in işgalinin mitingler düzenlenerek protesto edilme- sini istedi. Daha sonra, askeri ve sivil yöneticilere gizli bir genelge gönderdi. Bu genelgede; • Mitingler düzenlenerek işgallerin protesto edilmesini, • Gösteriler sırasında Hristiyan halka kötü davranılmamasını, • Askeri ve ulusal örgütlerin hiçbir şekilde kapatılmamasını, komutaların devredilmemesini, silah, cephane ve diğer araçların hiçbir şekilde elden çıkarılmamasını, • Büyük devletlerin temsilciliklerine ve Osmanlı Hükümeti’ne uyarı telgrafları çekilmesini istedi. Buna göre; I. İşgallere karşı halkın mitinglerle tepki göstermesini, II. Askeri kurumların Padişah’ın emrine uymalarını, III. Hristiyan devletlerle birlikte hareket edilmesini, IV. İtilaf Devletleri’nin Osmanlı Devleti’ni korumaları, Mustafa Kemal bu genelge ile aşağıdakilerden hangilerini amaçlamamıştır?
- A) I, II ve III
- B) III ve IV
- C) I ve II
- D) II, III ve IV
7. Bağımsızlık için verilen Milli Mücadele’ye halkın her kesiminden destek vardı. Emek sarf edenlerden biri de Halide Edib’di. Sorumluluk bilincinin gereği olarak Milli Mücadele’de aktif rol alma kararlılığı ortaya koydu. Bu uğurda Milli Mücadele’ye hazırlık sağlamak üzere kurulan, Kara Vasıf Bey ve Kemaleddin Sami Paşa’nın idare ettiği Milli Karakol Teşkilatı’na dahil oldu. Bu teşkilatta aktif rol aldı. Ulusal kurtuluşun sağlanması adına mücadele veren heyecanlı ve inançlı bir Türk kadını olarak karşımıza çıkan Halide Edib Adıvar, 15 Mayıs 1919 yılında İzmir’in işgal edilmesi üzerine yüz binlerce kişinin dahil olduğu çeşitli toplantılarda yer aldı. Fatih Parkı’nda, Sultanahmet’te ve Üsküdar’da düzenlenen mitinglerde güçlü bir duruş sergiledi ve kitleleri etkilemeyi başardı. Bağımsızlık arzusu ve mücadele heyecanıyla cephe cephe dolaşan Halide Edib, yeri geldi Kızılay hastanelerinde görev aldı, yeri geldi kalemini Milli Mücadele’nin yaygınlaşması için kullandı. Milli Mücadele boyunca gösterdiği gayret ve yararlılıklardan dolayı kendisine ilk olarak onbaşılık, daha sonra ise başçavuşluk rütbeleri verildi. Halide Edib, Milli Mücadele sürecini yazılarına, röportajlarına, hikayelerine ve romanlarına taşıyan en önemli isimlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Onun bu mücadele sırasında her kalem oynatışı Milli Mücadele için atılan bir adımdı. Bu süreci anlatan romanları ise şunlardır: Dağa Çıkan Kurt, Vurun Kahpeye, Ateşten Gömlek, İzmir’den Bursa’ya, Kalp Ağrısı, Zeyno’nun Oğlu. Verilen bilgiler dikkate alındığında Halide Edib ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Miting ve toplantılarda yaptığı konuşmalar ve güçlü duruşu ile halkı etkilemiştir.
- B) Milli Mücadele’ye, birçok alanda faaliyetlere katılarak, destek olmuştur.
- C) Eserlerinde sadece Batı Cephesi’nde yaşanan gelişmeleri ele almıştır.
- D) Gerek savaş esnasında gerekse sonrasında Milli Mücadele için yazılar yazmıştır.
8. 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütare- kesi sonrası Anadolu’da Türk varlığını tehdit eden işgaller karşısında, mevcut hükümetin sessiz ve teslimiyetçi tutumuna karşı Türk milleti bağımsızlık mücadelesine girdi. Ankara’da açılan TBMM bu mücadelenin merkezi oldu. Doğu’da Ermeniler, güneyde Fransızlar ve batıda da Yunanlılarla çetin mücadeleler yapıldı. Doğudaki ve güneydeki mücadeleler kısa sürede başarıyla sonuçlandı. Ermenilerle 3 Aralık 1920’de Gümrü Antlaşması ve Fransızlarla 20 Ekim 1921’de ya- pılan Ankara Antlaşması ile bu bölgelerde barış ve güvenlik sağlanmış oldu. Batı cephesinde ise savaş uzun süre devam etti. Millî Mücadele’ de kesin sonuca bu cephedeki Türk-Yunan savaşıyla ulaşılmıştır. Verilen paragraftan yola çıkarak Milli Mücadele ile ilgili, I. Türk milleti işgallere karşı üç farklı cephede savaşmak zorunda kalmıştır. II. TBMM, ilk askeri ve siyasi başarıyı Doğu Cephesi’ nde elde etmiştir. III. İşgaller karşısında TBMM ve Osmanlı Hükümeti birlikte hareket etmiştir. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) Yalnız I.
- B) I ve II.
- C) II ve III.
- D) I, II ve III.
9. Osmanlı Devleti, Almanya'nın da isteğiyle İngiltere'nin sömürgelerine ulaşan yolları kesmek ve Mısır'ı İngiltere'den geri almak amacıyla Süveyş Kanalı'na bir harekat düzenledi. İngiliz askerleri, Osmanlıların Kanal üzerine yaptıkları bu saldırıyı durdurdular ve Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattılar. İngiliz askerleri, kazandıkla- rı bu başarının ardından Arapların da yardımıyla Sina Yarımadası'nı ele geçirdiler ve Suriye'ye doğru ilerlemeye başladılar. Bu sırada Suriye Cep- hesi'nde, Yıldırım Orduları 7. Ordu Komutanı olarak Mustafa Kemal görev yapıyordu. Mustafa Kemal, Halep'in kuzeyinde bir savunma çizgisi oluşturdu. Bu bölgede başarılı savaşlar yaparak İngiliz ilerleyişini durdurdu. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine varılamaz?
- A) Almanya, İngilizlerin sömürgeleriyle bağlantısını kesmek istemiştir.
- B) Sina Yarımadası’nın kaybedilmesinde Arapların işbirliği etkili olmuştur.
- C) M. Kemal, Kanal Harekatı ile İngilizlerin saldırılarını püskürtmüştür
- D) Osmanlı Devleti, İngilizlere karşı Almanya’nın yanında yer almıştır
10. Mustafa Kemal’in eğitim hayatı ile ilgili bir tablo verilmiştir. M. Kemal’in Eğitim Hayatı - Yıl Mahalle Mektebi - 1886 Şemsi Efendi İlkokulu 1886 - 1887 Selanik Mülkiye Rüştiyesi - 1893-1895 Selanik Askeri Rüştiyesi - 1893-1895 Manastır Askeri İdadisi - 1896-1898 İstanbul Harp Okulu 1899-1902 İstanbul Harp Akademisi - 1902-1905 Verilen tablodan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Askeri eğitime ilk olarak Selanik kentinde başlamıştır
- B) Eğitim hayatının büyük çoğunluğunu İstanbul’da geçirmiştir.
- C) Ailesinin baskısı üzerine Selanik Askeri Rüştiye’ye gitmiştir.
- D) Eğitim hayatında kendini geliştirmek adına sürekli mesleki okullarda okumuştur.
11. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda Ruslar Osmanlı Devleti ile imzaladıkları Ayastefanos Antlaşması ve Berlin Antlaşması'na Ermeniler lehine koydurdukları hükümlerle Ermenileri kendi yanlarına çekmeye başardılar. Böylece ilk olarak bir antlaşmaya konu olan Ermeniler, devletlerarası çekişmenin önemli bir parçası haline gelmiş oluyorlardı. İngiltere, Ayastefanos Antlaşması'ndan sonra Rusya'nın güneye inmesini engellemek amacıyla Ermeni meselesine karışmaya başlamış adeta Ermenilerin koruyucusu rolünü üstlenmişti. Bu bilgilere bakılarak Ermenilerle ilgili olarak; I. Rusya ile İngiltere çıkarları doğrultusunda hareket etmişlerdir. II. Uluslararası rekabete konu olmuşlardır. III. Osmalı Devletine isyan etmişlerdir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) II ve III
- B) I, II ve III
- C) Yalnız I
- D) I ve II
12. Yunan işgaline karşı canını ortaya koyan kuvayımilliye Osmanlı Devletine bağlı bir kuvvet değildir. Türk milletine dayanan ve onun adına faaliyet gösteren bir direniş hareketidir. Bu hareket tek bir grup tarafından değil, topyekün Türk milletince gerçekleştirilmektedir. Yukarıdaki açıklamaya göre kuvayımilliye ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Bölgesel kurtuluş yoluna başvurmuştur.
- B) Halkın bağımsızlık inancından ortaya çıkmıştır.
- C) İşgallere karşı bir tepkidir.
- D) Milli Mücadele ruhuyla hareket etmiştir.
13. Bina henüz tamamlanmamıştı. Kiremitleri döşenmemişti. Kiremit yetmedi. Ankaralılar kendi çatılarından kucak kucak kiremit taşıyarak çatıyı kapattılar. Bu manzara çok anlamlıydı. Mecliste mebusların oturacağı sıra bile yoktu. Ankara Muallim Mektebinden sıralar getirildi. O tarihte Ankara’da elektrik de yoktu. Kahvelerin birinden alınan petrol lambası asılarak aydınlatma meselesi hâlledildi. Sokağa bakan ilk oda başkanlık odası yapıldı. Daha sonra meşhur hattat Hulûsi Efendi’nin yazdığı Hâkimiyet milletindir. tabelası kürsünün arkasına asıldı... Yukarıda Büyük Millet Meclisinin (BMM) açılış hazırlıklarını anlatan bir metin verilmiştir. Metinde aşağıdaki soruların hangisinin cevabı vardır?
- A) Meclis hangi şartlarda açılmıştır?
- B) Meclis başkanı kimdir?
- C) Meclisteki milletvekilleri kimlerdir?
- D) Meclis ne zaman açılmıştır?
14. Saygıdeğer Efendiler! Milletimizin kurtuluş ümidiyle çırpındığı en heyecanlı bir zamanda fedakar ve muhterem heyetiniz her türlü eziyete katlanarak burada, Erzurum’da toplandı. Hassas ve temiz bir ruh ve dayanma inancı ile vatan ve milletimizin kurtuluşuna ait köklü kararlar aldı. Özellikle bütün dünyaya karşı milletimizin varlığını ve birliğini gösterdi. Tarih bu kongremizi şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir. Mustafa Kemal’in Erzurum Kongresi’nin kapanışında yaptığı bu konuşmadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
- A) Bağımsızlık yolunda önemli kararlar alındığı
- B) Zor koşullar altında toplandığı
- C) Birlik ve beraberliğimizin kanıtı olduğu
- D) Milli Mücadelenin bu kongre ile başladığı
15. ABD, savaşa girmeden önce "Wilson İlkeleri" adıyla bir bildiri yayınladı. Bu bildirinin amacı savaştan sonra dünyada barış ortamının oluşmasını sağlamaktı. İtilaf Devletleri bu bildiriyi, çıkarlarına ters olmasına rağmen ABD'nin desteğini kaybetmemek için kabul ettiler. Amerika Birleşik Devletleri'nin İtilaf Devletleri'nin tarafında savaşa girişi, bu devletlerin savaşı kazanmalarında önemli bir rol oynadı. Ancak İtilaf Devletleri savaştan sonra çeşitli bahaneler bularak Wilson İlkeleri'ne uymadılar. Buna göre; I. ABD’nin savaşa girmesi savaşın seyrini değiştirmiştir. II. Wilson İlkeleri amacına ulaşmıştır. III. İtilaf Devletleri iki yüzlü bir politika izlemiştir. yargılarından hangileri çıkarılabilir?
- A) I ve III
- B) Yalnız I
- C) II ve III
- D) I, II ve III
16. Misakımillî Kararı: "Tam bağımsızlığın sağlanabilmesi için millî ve ekonomik gelişmemizi engelleyen her türlü siyasi, adli ve mali sınırlamalar kaldırılmalıdır." Bu karar ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
- A) Ulusal egemenliğin önemi vurgulanmıştır.
- B) Halkın kararına saygı duyulmuştur.
- C) Uluslararası eşitlik ilkesine vurgu yapılmıştır.
- D) Kapitülasyonlara karşı çıkılmıştır.
17. İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı’nın yenilen devletleriyle Paris Barış Konferansı’nda çok ağır şartlar taşıyan barış antlaşmaları imzaladılar. Ancak Osmanlı Devleti ile imzalanacak antlaşma şartlarında görüş birliğine varamadılar ve bu şartların daha sonra görüşülmesine karar verdiler. İtilaf Devletleri’nin Osmanlı Devleti ile yapılacak barış antlaşması şartlarında görüş birliğine varamamalarının temel sebebi nedir?
- A) Wilson Prensiplerine uygun hareket etmek istemeleri.
- B) Osmanlı’yı kendi aralarında paylaşamamaları.
- C) Antlaşma şartlarının hukuka uygun olmasını istemeleri.
- D) Diğer yenilen devletlere öncelik vermeleri.
18. "Uzun yıllar boyunca Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü savunduk. Osmanlı Devleti hem gelişen sanayimiz için ucuz hammadde kaynağı hem de mamul ürünlerimiz için kârlı bir pazar. Orta Doğu’nun zengin petrol yatakları ekonomimiz için çok önemli. Bu yüzden Osmanlı’nın toprak bütünlüğünü korumaktan vazgeçtik." İngiltere Kralı V. George Verilen açıklamaya göre İngiltere’nin Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumaktan vazgeçmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
- A) Osmanlı Devleti'nin İttifak grubunda yer alması
- B) Osmanlı Devleti'nin üzerindeki ekonomik çıkarları
- C) Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları kaldırması
- D) Osmanlı Devleti'nin Almanya ile yakınlaşması
19. Wilson Prensipleri Cemiyeti: Osmanlı Devleti'nin, Amerika'nın manda ve himayesi altında varlığını sürdürmesini savunuyordu. Pontus Rum Cemiyeti: Samsun merkezli olmak üzere Karadeniz'de Pontus Rum İmparatorluğunu kurmayı hedefliyordu. Trakya Paşaeli Cemiyeti: Trakya ve çevresinin Rumların eline geçmesini önlemeye çalışıyordu. Taşnak ve Hınçak Cemiyeti: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesine dayanarak Doğu'da bir Ermeni devleti kurmayı hedefliyordu. Bazı cemiyetlerle ilgili verilen bilgilere dayanarak aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı elde edilemez?
- A) İşgallere karşı bölgesel kurtuluş yoluna başvuran cemiyet hangisidir?
- B) Manda ve himaye fikrini savunan cemiyet hangisidir?
- C) Milli Mücadeleyi başlatan cemiyet hangisidir?
- D) Anadolu’da devlet kurmak isteyen cemiyetler hangileridir?
20. Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra Ermeniler ve Rumlar yüzyıllardır huzur içinde yaşadıkları Osmanlı topraklarını, İtilaf Devletleri ile birlikte paylaşmak istemiştir. Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi verilen açıklamaya göre hareket etmemiştir?
- A) Kilikyalılar Cemiyeti
- B) Mavri Mira Cemiyeti
- C) Hınçak ve Taşnak Cemiyeti
- D) Etniki Eterya Cemiyeti
