1. Akışkanların hareketini kontrol altına almaya yarayan aletlere valf denir. Valfin çalışma prensibi aşağıda açıklanmıştır Bu bilgiler doğrultusunda, iki tane valf ve yan tarafına delik açılmış bir şırınga kullanılarak bir hava pompası tasarlanmak isteniyor. Buna göre aşağıdaki tasarımlardan hangisi balon şişirmek amacıyla kullanılabilir?
2. Öğretmen "Maddenin Isı ile Etkileşimi" konusuyla ilgili sınıfa getirdiği terazinin 1. kefesine suyla ıslattığı, 2. kefesine de aynı miktarda kolonya ile ıslattığı özdeş mendilleri Şekil I'deki gibi koyuyor. Bir süre bekledikten sonra terazinin dengesinin Şekil II'deki gibi bozulduğunu gözlemliyor. Gözlem sonucu ile ilgili, I. 1. kefedeki mendil daha çabuk kurumuştur. II. Eşit kütledeki kolonya suya göre daha az ısı alarak buharlaşır. III. Suyun buharlaşma ısısı kolonyanınkinden daha fazladır. çıkarımlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III.
- B) I ve II.
- C) Yalnız II.
- D) I ve III.
3. Bilgi: pH’sı 5'in altında olan yağmurlar asit yağmuru olarak tanımlanır. İstanbul - Çatalca'ya ait yağmur numunelerinin aylık ortalama pH verileri grafikte gösterilmiştir Buna göre Çatalca ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Kış aylarında havadaki CO2, NO2, SO2 gazlarının yoğunluğu daha fazladır.
- B) Ağustos ayındaki yağmurlar için asit yağmurlarından söz etmek mümkündür.
- C) Mart ayındaki yağmurlar şubat ayına göre metal yüzeylere daha çok zarar verir.
- D) Ocak ayındaki yağmurlar genel olarak doğal yaşamı olumlu etkiler.
4. Ahmet aldığı gümüş yüzüğü dolabında bir ay tozsuz ortamda saklıyor. Dolaptan çıkardığında ise yüzüğün karardığını fark ediyor. Bu olayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Gümüş zamanla farklı bir metale dönüşmüştür.
- B) Gümüş yüzük yüzeyinde yeni bir bileşik oluşmuştur.
- C) Gümüş bir alaşım olduğu için kararmıştır.
- D) Gümüş yüzüğün kütlesi sabit kalmıştır
5. İlk 18 element içerisinden belirlenen 6 element için aşağıdaki bilgiler veriliyor. • Son katmanlarındaki elektron sayıları eşit olan K ve L elementleri farklı grupta yer alırlar. • M elementi 3A grubunda bulunan bir yarı metaldir. • N elementi son katmanında bir elektron bulundurmasına rağmen bir ametaldir. • Aynı periyotta yer alan K, E ve F elementlerinden proton sayısı en fazla olan F elementi L elementi ile aynı grupta yer almaktadır. Verilen bilgiler doğrultusunda bu 6 element periyodik cetvelde doğru yerlere yerleştirilecektir. Buna göre doğru yerleştirme aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
6. Mısır tanesi ısıtıldığında içindeki nem genleşir. Ancak mısırın sert ve sağlam kabuğu fazla genleşemez ve içerdeki basıncın artmasına neden olur. Sıcaklık yaklaşık 150 °C ’a ulaştığında kabuk, içindeki basınca dayanamaz ve patlar. Patlama sırasında mısır tanesinin içindeki nişasta dışarı doğru çıkar ve büyümeye başlar. Büyüme dışarıdaki hava basıncı engel olana kadar devam eder. Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
- A) Mısır tanelerinin içindeki nişastalar çıkmaya başladığında ortamdaki hava vakumlanırsa daha büyük mısırlar elde edilir.
- B) Mısırın patlamasına neden olan basıncı nişasta oluşturduğu için nişasta miktarı fazla olan mısırlar daha kolay patlar.
- C) Patlamayan mısır tanelerinin içindeki su oranı azaltılırsa patlama gerçekleşir.
- D) Mısır taneleri açık hava basıncının fazla olduğu yerde patlatılırsa patlama daha hızlı olur.
7. Özdeş ısıtıcılar kullanılarak ilk sıcaklıkları eşit olan saf sıvılarla aşağıdaki deney düzenekleri hazırlanıyor. Buna göre kurulan düzeneklerle ilgili, I. 1 ve 3. kaplardaki sıvıların eşit süre ısıtılarak son sıcaklıklarına bakıldığında öz ısıları karşılaştırılabilir. II. 1 ve 2. kaplardaki sıvılar eşit süre ısıtıldığında 1. kaptaki sıvının sıcaklık değişiminin daha az olduğu gözlemlenir. III. 3 ve 4. kaplardaki sıvılar kaynayıncaya kadar ısıtıldığında, 4. kaptaki sıvının daha kısa sürede kaynadığı gözlemlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) I ve III.
- B) I, II ve III.
- C) II ve III.
- D) Yalnız I.
8. Soğuk ortamlarda doku kaybına uğramadan yaşamlarını devam ettirebilen bazı canlılarda soğuğa karşı dirençli bir gen tespit edildi. Bu gene "antifriz geni" adı verildi. Bir balık türünden alınan antifriz geni bu gene sahip olmayan bir deney faresine transfer edildi. Bu fare normal deney fareleri ile çiftleştirilerek elde edilen yavrulardan antifriz geni özelliğini taşıyanlar seçildi. Seçilen fareler kendi aralarında çiftleştirilmeye uzun süre devam edildi ve yirmi kuşak sonra bulundurdukları antifriz geni sayesinde soğukta yaşayabilen fareler elde edilmiş oldu. Buna göre bu çalışmadan, I. Deney farelerine normalde sahip olmadıkları bir özellik, gen tedavisi ile kazandırılmıştır. II. Belli bir özellikten sorumlu kalıtım faktörü, farklı canlı türlerinde de benzer işlev görebilir. III. Yapılan bu işlemle antifriz geni taşıyan farelerin oda sıcaklığında yaşaması mümkün olmuştur. çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
- A) I ve II.
- B) Yalnız II.
- C) Yalnız III.
- D) II ve III.
9. K, L, M ve N kaplarıyla hazırlanan aşağıdaki deney düzeneğinde her bir kaba asit, baz, metil oranj ve fenolftalein maddelerinden birisi konuluyor. Deneyde yalnız 1 numaralı musluk açıldığında K sıvısı M ve N'ye gidiyor ve M kabındaki sıvının sarı renge, N kabındaki sıvının kırmızı renge dönüştüğü gözleniyor. Her kaptaki sıvı birbirinden farklı olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) L kabında fenolftalein çözeltisi, K kabında metil oranj çözeltisi vardır.
- B) 2 numaralı musluk tek başına açıldığında M kabındaki çözelti renksiz olur.
- C) Sulu çözeltilerine N kabındaki sıvı OH- iyonu, L kabındaki sıvı ise H+ iyonu verir.
- D) N kabındaki sıvının pH değeri 7-14 arasında iken M'deki 0-7 arasındadır.
10. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi ve dönme ekseninin eğik olması mevsimleri oluştururken aynı zamanda gece-gündüz sürelerinin değişmesine de neden olur Grafikte K şehrinde mevsimlerin başlangıç tarihlerine ait gündüz süreleri verilmiştir. Buna göre 21 Haziran’da Dünya’nın konumu ve K şehrinin yeri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
11. Çekinik genlerin neden olduğu kalıtsal hastalıkların bireylerde görülebilmesi için, hem anneden hem babadan çekinik gen gelmelidir. Aşağıdaki görsellerden; Görsel 1’de akraba evliliğinin hiç yapılmadığı, Görsel 2’de ise birbiri ile akraba olan ve akraba evliliğinin yaygın olarak yapıldığı bir topluluk temsil edilmektedir. Bu topluluklarda bir hastalığa ait çekinik genin bulunma sıklığı modellenmiştir. Verilenler incelendiğinde, I. İki farklı topluluktaki bireyler arasında gerçekleşebilecek evliliklerde bu hastalığın görülme olasığı yoktur. II. Görsel 2’deki gibi topluluklarda bireyler arasındaki genetik benzerlik daha fazladır. III. Koyu renkli bireylerin hepsi hastadır. yorumlarından hangileri doğrudur?
- A) II ve III
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) Yalnız I
12. Bir ineğin klonlama aşamaları aşağıda verilmiştir. 1. M ineğinin vücudundan küçük bir parça alınarak çekirdeği çıkartılıyor. 2. R ineğinin olgunlaşmış yumurta hücresi alınarak çekirdeği çıkartılıyor. 3. M ineğinden alınan çekirdek R ineğinden alınan yumurta hücresine özel tekniklerle yerleştiriliyor. 4. Uygun şartlarda oluşturulan embriyo G ineğinin rahmine yerleştiriliyor ve gebelik süresinin sonunda M ineğinin genetik kopyası doğuyor. Bu olayda M ineğinin genetik kopyasının oluşması temel olarak hangi aşamadaki uygulamadan kaynaklanır?
13. Kalıtım ile ilgili yapılan bir etkinlikte I ve II. şekil aynı genetik özelliğe sahip farklı alelleri temsil etmektedir. Bu etkinlikten yola çıkarak aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılamaz?
- A) Ellerin önden görüntüsüne bakılarak fenotip belirlenir.
- B) Ellerin yandan görüntüsü genotipi temsil etmektedir.
- C) I. şekil çekinik aleli temsil etmektedir.
- D) II.pozisyona bakılarak baskın alel belirlenir.
14. Aşağıdaki tabloda bezelye bitkisinin bazı karakterlerine ait özellikler verilmiştir. Bezelyelerle ilgili yapılan, I. Heterozigot sarı tohumlu X Heterozigot sarı tohumlu II. Homozigot uzun gövdeli X Homozigot kısa gövdeli III. Homozigot sarı meyveli X Heterozigot yeşil meyveli çaprazlamalarından hangilerinde oluşan bezelyelerin fenotipinde çekinik özellik görülebilir?
- A) I ve III.
- B) Yalnız I.
- C) I ve II.
- D) II ve III.
15. Öğrenciler fen bilimleri dersinde biyoteknoloji ile ilgili aşağıdaki diyagramı incelemişlerdir. Öğrencilerin aşağıdaki yorumlarından hangisi diyagramda yer alan bilgilerle çelişmektedir?
- A) İnsanların artan beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasında biyoteknoloji uygulamalarından faydalanılmaktadır.
- B) Biyoteknolojik çalışmalar sonucu üretilen bazı ilaçların uzun süreli kullanımı bu ilaçların etkisini azaltabilmektedir.
- C) Biyoteknolojideki uygulama ve ürünlerin bir kısmının geçmişi çok eski zamanlara dayanmaktadır.
- D) Genetik mühendisliği, biyoteknoloji yöntemlerini araç olarak kullanan daha geniş kapsamlı bir bilim dalıdır.
16. Bezelyelerde çiçeğin konumu ile ilgili iki çaprazlama yapılmış ve oluşan bezelyelerin çiçek durumları şekillerle gösterilmiştir. Bu çaprazlamalar dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine kesinlikle ulaşılabilir?
- A) 3 ve 4. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri uçta olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 25’tir.
- B) 1 ve 2. bezelyeler heterozigot baskın, 3 ve 4. bezelyeler ise homozigot baskın genotipe sahiptir.
- C) 2 ve 3. bezelyeler homozigot baskın, 1 ve 4. bezelyeler ise heterozigot baskın genotipe sahiptir.
- D) 1 ve 2. bezelyelerin çaprazlanması sonucunda, çiçekleri yanda olan bezelyelerin oluşma olasılığı % 100’dür.
17. Bir öğrenci çok sevdiği bitkisinin pembe renkli olan çiçeklerinin zamanla mavi renge dönüştüğünü gözlemlemiştir. Bu sırada bitkiyi sulamak için çeşme suyu yerine kardeşinin bir araştırma için hazırladığı alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyi kullandığını fark etmiştir. Bu bitkiyi içinde bahçe toprağı bulunan başka bir saksıya diktikten sonra iki günde bir çeşme suyu ile sulamıştır. Zamanla çiçeklerin mavi renginin değiştiğini, yeni açan çiçeklerin de pembe renkli olduğunu gözlemlemiştir. Bu gözlemlerle ilgili, I. Alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulama bu bitkinin çiçek renginden sorumlu gende mutasyona neden olmuştur. II. Çeşme suyu ile sulanan mavi çiçekli bitkinin yeni açan çiçeklerinin pembe renkli olması modifikasyondur. III. Toprağın alüminyum sülfat damlatılmış çözeltiyle sulanması bitkide varyasyona neden olarak yeni bir türün oluşmasını sağlamıştır. ifadelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I.
- B) I ve III.
- C) II ve III.
- D) Yalnız II.
18. Dünya üzerinde yarım kürelere göre Güneş’in doğuş ve batış saatleri farklılık gösterir. Bulunduğu yerde Güneş’in doğuş ve batış saatlerini gözlemleyen bir öğrenci elde ettiği değerlere ilişkin bir çizelge oluşturmuştur. Buna göre öğrencinin verileri elde ettiği yer ve tarih aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Kuzey yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
- B) Güney yarım kürede ise 23 Eylül – 21 Aralık
- C) Kuzey yarım kürede ise 21 Aralık – 21 Mart
- D) Güney yarım kürede ise 21 Mart – 21 Haziran
19. Bir araştırmacı yaşadığı yerdeki hava olaylarını gözlemlemek istemiştir. Bu amaçla dört gün boyunca aynı saatte hava olaylarını gözlemleyerek çizelgeye kaydetmiştir. Ancak daha sonra çizelgeyi kontrol ettiğinde bir hava olayına ilişkin gözlemini yanlış kaydettiğini farketmiştir. Bu araştırmacının hatalı işaretleme yaptığı gün aşağıdakilerden hangisidir?
- A) 1. gün
- B) 2. gün
- C) 4. gün
- D) 3. gün
20. Aşağıda bir DNA molekülünde yer alan dört farklı nükleotidin sarmal yapıdaki eşleşmeleri şematize edilmiştir. Şema üzerinde numaralandırılmış nükleotidlerle ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) 2. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozin olabilir.
- B) 3. nükleotiddeki azotlu organik baz guanin ise 4. nükleotiddeki sitozindir.
- C) 1. nükleotiddeki azotlu organik baz timin ise 2. nükleotiddeki adenindir.
- D) 4. nükleotiddeki azotlu organik baz sitozin ise 1. nükleotiddeki timin olabilir.
