1. Samistal Yaylası, 2600 metre yükseklikte, etrafında bir tek ağacın olmadığı, taşlık_bir alanda kurulmuş yalnızlık çeken bir yayla. Evleri alçak tavanlı ve tamamen kesme taştan yapılmış en az 100-150 yıllık evler. Burada artık eskisi gibi kalabalık şenlikler yapılmasa da bazıları kendi imkanlarıyla yaylayı yaşatmaya çalışıyor. Genellikle kapalı seyreden Karadeniz ikliminin aksine Samistal'da masmavi bir tablo gibi açık havayı görmemek neredeyse imkansız. Burası, hem konum itibariyle hem de havasıyla diğer yaylalardan ayrılıyor. Etrafını çeviren Kaçkar zirveleri, Kavrun Yaylası, Apevanak Yaylası ortasında özel bir yere sahip. Ancak bugünkü görüntüsüyle geçmişteki görkemli günlerini arıyor yayla. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Benzetmeye başvurulmuştür.
- B) Örneklendirmeye başvurulmuştür.
- C) Sayısal verilerden yararlanılmıştır.
- D) Kişileştirme yapılmıştır.
- E) Betimleyici bir anlatım izlenmiştir.
2. Carablus Köprüsü, her biri yüzer metrelik sekiz gözden yapılmış. Bizim Galata Köprüsü'nün bir buçuk katından daha fazla uzunlukta, her gözün iki tarafından yükselen yarım daire şeklindeki çelik kavislerle sekiz tane beton ayak üstüne gerilmiş çok heybetli bir demir kütlesi. Üstü açık kalmış bir tünel, yanları parmaklıkla işlenmiş bir halde dümdüz uzamaktadır. Ortadaki raylar sonlara doğru birbirine bitişmiş gibi görünüyor. Yalnız Fırat üstünten trenleri geçirtmek için değil aynı zamanda Alman mimarisini övdürtmek için yapılmış bir abide. Bu denli görkemli bir köprüyü ilk kez görmek insanı şaşırtıyor. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Sayısal verilere yer verilmiştir.
- B) I. kişili anlatımla oluşturulmuştür.
- C) Öğretici bir yol izlenmiştir.
- D) Karşılaştırmadan yararlanılmıştır.
- E) Kurallı cümleler kullanılmıştır.
3. Günümüzden 300 milyon yıl önce, jeologların Karbonifer Çağı dedikleri dönemde dünya, çok farklı bitki ve hayvan türlerinin yaşadığı geçiş bataklıklarla kaplıymış. Bu canlılar, jeolojik dönemler sonucu toprağa gömülmüş ve milyonlarca yıl içinde, yerin altında bugün kömür ve petrol denilen maddelere dönüşmüş; bunlara mineral yakıtlar denmiştir. Bu maddelere, canlıların fosilleşmiş kalıntılarından oluştuğu için fosil yakıtlar da denir. 20 ve 21. yüzyılda dünya çapındaki teknolojik gelişmelerle, fosil yakıtlardan elde edilen enerjiye olan ihtiyaç artmıştır. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
- A) Nesnel veriler
- B) Açıklama
- C) Tanımlama
- D) Terimler
- E) Mecazlı söyleyişler
4. Güneş tam tepemizdeyken sessiz sahilleri, büyüleyici gün batımı ve tostuyla tanınmış Ayvalık'a ulaştık. Bu şirin yer, görünürde kederli bir ölüm sessizliğiyle, ama aynı zamanda birçok uygarlıktan kalan binbir çeşit ses ve dokuyla ağırladı bizi. Ağır ağır ilerledik şehrin içine doğru. Sıra sıra dizilmiş, yılların yorgun düşürdüğü ahşap evler sıcacık merhabalarla selamladı hepimizi. Akşama doğru güneşin batışını seyretmek için Şeytan Sofrası'na çıktık. Gördüğümüz manzara karşısında büyülendik adeta. Bu masalsı zaman dilimini, ölümsüzleştirmek için kimimiz kameramıza kimimiz fotoğraf makinemize sarıldık. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) İnsana özgü bir nitelik doğaya aktarılmıştır.
- B) Anlatıma öznellik katılmıştır.
- C) Yinelemelere yer verilmiştir.
- D) Öyküleyici anlatıma başvurulmuştür.
- E) Tanık göstermeden yararlanılmıştır.
5. Gökyüzü ve yeryüzünün birleştiği yere, medeniyetlerin doğduğu, ışığın yükseldiği, erdemin tarif edildiği topraklara gidiyoruz, Anadolunun en doğusuna. Yıldızların yeryüzüne attığı her tebessümü, çıplak gözle görebilirsiniz buralarda. Hani derler ya ölsem de gam yemem, işte öyle bir his içimizdeki kıpırtının adı. Heybetli dağları, geceleri zifiri karanlık ve sessizliğin musikisi çalar her yanda. Yorgun doğunun uzaklardan ağır aksak gelen ekspresinin çığlıklarıyla ürperir, uyanır mahmur ve kara gözlü gece. Bu parçanın anlatımı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Betimleyici öğelere yer verilmiştir.
- B) Anlatıma duygular katılmıştır.
- C) Karşılaştırmaya başvurulmuştür.
- D) Kişileştirme yapılmıştır.
- E) Düşsel öğelere yer verilmiştir.
6. Sirkeci, Kadıköy ve Bostancı iskelelerinden kalkan ada vapurlarının ilk durağı Kınalıada'dır. Adını kına renkli toprağından almış Kınalıada'ya ayak basar basmaz iskelenin hemen karşısında gelenleri karşılayan asırlık ihtiyar konaklar, ada mimarisinin zarafeti konusunda ipucu veriyor gibi. Ayrıca iskeleden tepeye doğru uzanan ve bir masal dünyasını andıran yol, yürüyüş yapmak için ideal bir parkur. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Betimleyici bir yol izlenmiştir.
- B) Kişileştirme yapılmıştır.
- C) Benzetmeden yararlanılmıştır.
- D) Tanımlamaya başvurulmuştür.
- E) Kişisel duyulara yer verilmiştir.
7. Meteorlar, uzayda hareket eden küçük, katı kitlelerdir. Hareketleri esnasında dünyanın atmosferine de girebilirler. Meteorlar dünyamızın atmosferine girdiği zaman, uzayda bıraktıkları belirgin, ışıklı iz sayesinde onları açık seçik görebiliriz. Söz konusu ışıklı iz, havanın yüzeylerine sürtüşmesinden doğan kızmanın sonucudur. Bir toplu iğne başı büyüklüğünde olan meteorların yanında ağırlıği tonları bulan bazı meteorlar da vardır. Meteorların çoğu dünyanın atmosferinden geçerken ısının etkisiyle tamamen yok olurlar. Sadece büyük meteor parçaları dünyaya ulaşabilir. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Açıklama
- B) Kişileştirme
- C) Örneklendirme
- D) Tartışma
- E) Tanık gösterme
8. Gezimizin sonunda Eminönü'ne yaklaşırken birden kuzey rüzgarı çıktı, sisi birkaç dakikada dağıttı. Karşımızda güleç tepeler arasında şirin bir nehir gibi İstanbul Boğazı kıvrılıyordu. Sağımızda Asya toprağı olan Üsküdar vardı. Denizin üstünde sayısız küçük vapur, gelip geçiyordu. Kız Kulesi ve Galata gözlerimizin önündeydi. İstanbul'un uçsuz bucaksız genişliği ve masmavi deniz, hayranlığımızı iyice artırıyordu. Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- A) Betimleyici bir yol izlenmiştir.
- B) Benzetmeye yer verilmiştir.
- C) İnsana özgü nitelikler doğaya aktarılmıştır.
- D) Kişisel duygular belirtilmiştir.
- E) Karşılaştırmalarla düşünce somutlaştırılmıştır.
9. Klasik yapıtların çocuklara göre sayfalarının azaltılarak yayımlanmasını ve okullarda bu kitapların okutulmasını başarı olarak görüyor kimileri. Elbette çocukların eskiye göre daha çok kitap okuması sevindirici bir gelişme. Ancak bu çocuklar ileriki yıllarda "Ben bunu zaten okumuştum." diyerek klasiklere dönüp bakmayacaklar bir daha. Böylece klasikler, basit kitaplar olarak kalacak akıllarında. Bence çocuklara kitap okutacaksak yaşlarına uygun, nitelikli kitaplarla yapmalıyız bunu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
- A) Betimleme
- B) Karşılaştırma
- C) Tartışma
- D) Öyküleme
- E) Tanık gösterme
10.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu yapılmıştır?
- A) Yapılan sayıma göre şşşehir nüfusu artarken, köy nüfusunda azalma söz konusudur.
- B) Gelişmekte olan ülkelerde, gelişmiş ülkelere oranla nüfus artışı daha fazladır.
- C) Ülkemizin genç bir nüfusa sahip olması güzel bir şey.
- D) Artık nüfus sayımı yapılmıyor, bu yüzden ne kadar arttı bilemiyoruz.
- E) Nüfus gücü, değerlendirilebilirse, ülkenin geleceği için çok gereklidir.
11.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu söz konusudur?
- A) Ülke sorunlarına çözüm bulmak kolay değil.
- B) Dolabın içinde renk renk kalemler gördüm.
- C) Günlük gazeteleri her gün dikkatle okurdu.
- D) Dünyada birçok canlının nesli tükenmek üzere.
- E) Kimse çevreyi korumuyor, bilinçsizce kirletiyor.
12.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinden "birlikte" sözü çıkarılabilir?
- A) Yaşı ilerlemiş olmakla birlikte gücünden pek bir şey yitirmemiştir.
- B) Yapıtın biçimsel yetkinliği, toplumcu çözümler üretmesiyle birlikte olursa değer taşır.
- C) Onunla öğrencilik yıllarımda birlikte kalmıştık.
- D) Düzenlediğimiz ödül törenine o ünlü sanatçı oğluyla birlikte gelmiş.
- E) Eğer yalnız gitmekten korkuyorsanız birlikte gidelim.
13.
Aşağıdakilerden hangisinde "Onu gördükçe neşelenir, uzak kaldıkça kederlenirdi." cümlesindekine benzer bir anlatım bozukluğu vardır?
- A) Sanat, insanları birbirine yaklaştırdığı gibi uzaklaştırabilir de.
- B) Sanat, hayatı yüceltme ve onu daha anlamlı kılma çabasıdır.
- C) Birinci soruyu sen, ikinci soruyu ben çözeyim.
- D) Çocuklara davranışlarımızla örnek olmalıyız, iyi eğitmeliyiz.
- E) Tabloya hayran kalmış ama satın alamamış.
14.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yapılmıştır?
- A) Projemi iyi anlatamadığım için dinleyenler ondan pek bir şey anlamadı.
- B) Aramıza yeni katılanlar uğruna düzenlediğimiz bu geceye herkes katılmalı.
- C) Her akşam burada toplanır, günün ilginç olaylarını tartışırdık.
- D) Her birimiz ayrı yerlerde olsak da birbirimizle daima haberleşiriz.
- E) Yıllar önce kurduğumuz dostluklar şimdikilerden daha kalıcı oluyor.
15.
(I) Bu sanatçının şiirlerinde yaşamın soğuk yüzünü göremezsiniz. (II) O etrafında gelişen olaylardan habersiz, kendi aleminde yaşayıp gider. (III) Onun duygu dünyasını, kurduğu hayal ve rüyalar oluşturur. (IV) Şiirleri bu nedenle oldukça bireyseldir. (V) Ona göre şiirde bireysellik düzyazıda toplumsallık esastır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yapılmıştır?
- A) II.
- B) I.
- C) V.
- D) III.
- E) IV.
16.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?
- A) Trafik kazalarının nedenlerinden biri de yolların altyapılarının olmayışındandır.
- B) Trafik memuru arabaları durdurup hız sınırını aşmamalarını anlatıyor.
- C) Bir saatten önce gelemezler, daha yeni arabaya binmişler.
- D) Trafik cezalarının caydırıcı olması, daha az kaza olmasına neden olur.
- E) Bizim yollar bu kadar aracı kaldıracak şekilde yapılmamış.
17.
Ülkemizde eleştirmenlerin hepsi, bir sanatçının yapıtıyla ilgili düşüncelerini açıklamak yerine, sanatçının kişiliğini eleştiriyorlar.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
- A) "kişiliği" sözcüğü yerine "karakterini" sözcüğü getirilerek
- B) "eleştiriyorlar" yüklemindeki "-lar" eki atılarak
- C) "ilgili" sözcüğü atılarak
- D) "hepsi" sözcüğü cümleden çıkarılarak
- E) "yerine" sözcüğü yerine "değil" getirilerek
18.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinden kişi zamirinin çıkarılması cümlenin anlamını bozar?
- A) Biz aslında konuklarımızı daha erken bekliyorduk.
- B) Yola çıktıklarında onlar babamı aramışlardı.
- C) Aynı konuyu daha önce de konuşmuştuk biz.
- D) Yarışmada ödül almasına en çok ben sevindim.
- E) Anlattıklarımı galiba dikkate almadınız siz.
19.
Konuşmacı, sunacağı konuşmayı hazırlarken...
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa anlatım bakımından bozuk olur?
- A) kullanacağı dilin dinleyici tarafından anlaşıla bilecek açıklıkta olmasına özenmelidir.
- B) hitap edeceği dinleyici topluluğunun kültür düzeyini dikkate almalıdır.
- C) dinleyici sayısını, programın süresini, düzenlenme amacını da bilmesi gerekir.
- D) dinleyicilerin dikkatini dağıtacak bir anlatımdan kaçınmalıdır.
- E) dinleyicilerinin ilgi alanlarını da göz önünde bulundurmalı.
20.
Kardeşim bırakın sınıfını geçmeyi teşekkür bile alamadı.
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Mantık hatasının bulunması
- B) Anlamca çelişen sözcüklerin bulunması
- C) Gereksiz sözcük kullanılması
- D) Deyimin yanlış anlamda kullanılması
- E) Sözcüklerin yanlış eyleme bağlanması
